AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTEAZKENETAN AEKren TELEGRAMKANALEAN. Ikasturte berria abian, hemen gaituzue.
GALDERA: Kaixo! Zalantza daukat gozatu aditzaren erabilera dela-eta. Niri neuri “Zurekin gozatu egiten dut” erakoak zuzenak eta jatorrak iruditzen zaizkit, baina ez omen dago ondo zerekin/norekin gozatzea... Hala al da?
Bada, ez zara bakarra uste horretan! Gozatu aditza erabiltzeko orduan, duda sortu ohi da nola deklinatu behar den objektua: hau da, “zinemaz gozatzen dut” ala “zinemarekin gozatzen dut” esan behar ote den, adibidez. Euskal tradizioan, hiru kasu nagusitu izan dira batez ere, ZER, ZEREZ eta ZERTAN; hortaz, honelaxe erabili beharko litzateke: “Aitaren ondareaz gozatu da”, “Zure amodioan gozatzen naiz” edo “Arlote guztiek gozatu dute haren larrua” (bai, euskal tradizioan ere bazekiten zer zen erotismoa).
“Zerekin gozatu” hori, berriz, ez da batere ohikoa, eta arruntagoa da, kasu horretan, atsegin hartu edo atsegindu baliatzea: “Zure konpainiarekin atsegin handia hartzen dut”, esaterako.
Zure adibideari dagokionez, honela esan liteke: “Zutaz gozatzen dut”, “Zu gozatzen zaitut”, “Zurekin egoten gozatzen dut” edo “Zurekin atsegin hartzen dut”.
Espero dugu geure erantzunaz, erantzunean edo erantzuna gozatu izana.
Adierazi bezala, AIZU! aldizkarian horren moduko zalantzak argitzen lagunduko dizugu. Beraz, nahi izanez gero, bidali zuen zalantzak: euskaratu@aek.eushelbidera
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urriko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, Juan Martinez de Irujo hobeki ezagutuko duzue.
GALDERA: Kaixo! Zalantza daukat gozatu aditzaren erabilera dela-eta. Niri neuri “Zurekin gozatu egiten dut” erakoak zuzenak eta jatorrak iruditzen zaizkit, baina ez omen dago ondo zerekin/norekin gozatzea... Hala al da?
Bada, ez zara bakarra uste horretan! Gozatu aditza erabiltzeko orduan, duda sortu ohi da nola deklinatu behar den objektua: hau da, “zinemaz gozatzen dut” ala “zinemarekin gozatzen dut” esan behar ote den, adibidez. Euskal tradizioan, hiru kasu nagusitu izan dira batez ere, ZER, ZEREZ eta ZERTAN; hortaz, honelaxe erabili beharko litzateke: “Aitaren ondareaz gozatu da”, “Zure amodioan gozatzen naiz” edo “Arlote guztiek gozatu dute haren larrua” (bai, euskal tradizioan ere bazekiten zer zen erotismoa).
“Zerekin gozatu” hori, berriz, ez da batere ohikoa, eta arruntagoa da, kasu horretan, atsegin hartu edo atsegindu baliatzea: “Zure konpainiarekin atsegin handia hartzen dut”, esaterako.
Zure adibideari dagokionez, honela esan liteke: “Zutaz gozatzen dut”, “Zu gozatzen zaitut”, “Zurekin egoten gozatzen dut” edo “Zurekin atsegin hartzen dut”.
Espero dugu geure erantzunaz, erantzunean edo erantzuna gozatu izana.
Adierazi bezala, AIZU! aldizkarian horren moduko zalantzak argitzen lagunduko dizugu. Beraz, nahi izanez gero, bidali zuen zalantzak: euskaratu@aek.eushelbidera
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urriko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, Juan Martinez de Irujo hobeki ezagutuko duzue.
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTEAZKENETAN AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: "... gogoak eman didalako" hori ez al da erdarakada ("porque me da la gana")?
Hitzez hitzeko itzulpena iruditu ahal bazaizu ere, zuk aipatu esamolde hori da euskaraz esateko moduetariko bat. Beraz, esaterako, galdetuko balizute: “Zergatik ez zara joan lanera?”, lasai asko erantzun zenezake (tonu aldetik, gomendatzen ez dizugun arren) “Gogoak eman didalako”. Baina esan ere esan ahal izango zenuke “Ez dudalako gogorik izan”, edo, oldarkor jarriz gero, “Ez zaidalako sudur-puntan jarri” (edo, modu berean, zure anatomiako beste puntaren batean). Dena den, ezin azpimarratu gabe utzi azken hori urrun dagoela erantzun adeitsua izatetik.
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urriko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, ARTgia sorgune&aretoa hobeki ezagutuko duzue.
GALDERA: "... gogoak eman didalako" hori ez al da erdarakada ("porque me da la gana")?
Hitzez hitzeko itzulpena iruditu ahal bazaizu ere, zuk aipatu esamolde hori da euskaraz esateko moduetariko bat. Beraz, esaterako, galdetuko balizute: “Zergatik ez zara joan lanera?”, lasai asko erantzun zenezake (tonu aldetik, gomendatzen ez dizugun arren) “Gogoak eman didalako”. Baina esan ere esan ahal izango zenuke “Ez dudalako gogorik izan”, edo, oldarkor jarriz gero, “Ez zaidalako sudur-puntan jarri” (edo, modu berean, zure anatomiako beste puntaren batean). Dena den, ezin azpimarratu gabe utzi azken hori urrun dagoela erantzun adeitsua izatetik.
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urriko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, ARTgia sorgune&aretoa hobeki ezagutuko duzue.
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTEAZKENETAN AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: Atariko Proba batean ontzat ematen zen esaldi hau: "Beste herrialdeekiko harremanak aberasgarri dira"; hala ere, ez luke beharko "aberasgarriak"?
Izan aditza eta adjektiboren bat esaldi berean agertuz gero, adjektibo hori mugatu egiten da, normalean: Gure lehengusina jatorra da. Liburu horiek oso astunak dira; ez itzazu irakur. Dena den, zenbait adjektibok mugagaberako joera izaten dute: Zoriontsu dira hangoak? = zoriontsuak
Libre zara gura duzuna egiteko = librea
Teorian, pertsona oro gara berdin = berdinak Eta beste batzuk (esapideak direlako) ia beti azaltzen zaizkigu mugatu gabe: Ez naiz horretarako gai.
Zilegi da horrela jokatzea, noski. Zenbait izen adjektibo moduan erabil ditzakegu egoeraren bat adierazteko; horiek mugagabean joan ohi dira: Gose zara, ala? Beldur zen, eta igartzen zitzaion. Bitxia, gero: ni hotz naiz, baina hura bero! Hauek, aldiz, bietara: Zail da den-dena txarto egitea = zaila
Erraz da zure iritzia ulertzen = erraza. On da pentsatzea, hitz egin baino lehen = ona. Harrigarri da zuek horrela ikustea = harrigarria. Hobe da gai hori bere horretan uztea = hobea
Berdin, konparatibo batzuekin: - Nor (da) ederrago gure herriko neskatxak baino? = ederragoa - Auto hori garestiegi da guretzat. = garestiegia Kasu gehienetan, estilo-kontua baino ez da: zenbaiten aburuz, mugagabeko formek dotoreago edo jasoago ematen dute. Beraz, EGAkoek arrazoi dute, eta zure adibide horretan forma biak dira egoki(ak): “aberasgarri” zein “aberasgarriak”.
‼‼‼‼‼‼
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urriko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, “Biba Coppi!” hobeki ezagutuko duzue.
GALDERA: Atariko Proba batean ontzat ematen zen esaldi hau: "Beste herrialdeekiko harremanak aberasgarri dira"; hala ere, ez luke beharko "aberasgarriak"?
Izan aditza eta adjektiboren bat esaldi berean agertuz gero, adjektibo hori mugatu egiten da, normalean: Gure lehengusina jatorra da. Liburu horiek oso astunak dira; ez itzazu irakur. Dena den, zenbait adjektibok mugagaberako joera izaten dute: Zoriontsu dira hangoak? = zoriontsuak
Libre zara gura duzuna egiteko = librea
Teorian, pertsona oro gara berdin = berdinak Eta beste batzuk (esapideak direlako) ia beti azaltzen zaizkigu mugatu gabe: Ez naiz horretarako gai.
Zilegi da horrela jokatzea, noski. Zenbait izen adjektibo moduan erabil ditzakegu egoeraren bat adierazteko; horiek mugagabean joan ohi dira: Gose zara, ala? Beldur zen, eta igartzen zitzaion. Bitxia, gero: ni hotz naiz, baina hura bero! Hauek, aldiz, bietara: Zail da den-dena txarto egitea = zaila
Erraz da zure iritzia ulertzen = erraza. On da pentsatzea, hitz egin baino lehen = ona. Harrigarri da zuek horrela ikustea = harrigarria. Hobe da gai hori bere horretan uztea = hobea
Berdin, konparatibo batzuekin: - Nor (da) ederrago gure herriko neskatxak baino? = ederragoa - Auto hori garestiegi da guretzat. = garestiegia Kasu gehienetan, estilo-kontua baino ez da: zenbaiten aburuz, mugagabeko formek dotoreago edo jasoago ematen dute. Beraz, EGAkoek arrazoi dute, eta zure adibide horretan forma biak dira egoki(ak): “aberasgarri” zein “aberasgarriak”.
‼‼‼‼‼‼
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urriko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, “Biba Coppi!” hobeki ezagutuko duzue.
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTEAZKENETAN
AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA:Aizu!kideok, ea kontu hau argitzen didazuen, nahastuta nabil-eta! Nik beti pentsatu izan dut omen, ei eta bide sinonimoak zirela, eta alde bakarra zela ei batik bat Bizkaian erabiltzen dela. Azken eskola-egunean, baina, irakasleak esan zuen/zigun ez direla zehazki gauza bera, baina azalpena ez nion ondo ulertu...
Lagunduko dizugulakoan, hona hemen azalpentxoa: omen eta ei sinonimo-sinonimoak dira, bai, inolako edo ezelako zalantza barik; beraz, zilegi da bata zein bestea erabiltzea. Bide, aldiz, ez da aurrekoen gauza bera, zure irakasleak (ondo) esan bezala. Lehenengo biek adierazten dute esaten dugun hori jakin izan dugula beste baten bidez, edo nonbait irakurrita (hots, ez dela guztiz ziurra); bigarrenak, ordea, hala gertatu delakoan gaudela inon/inori entzun edo irakurri gabe.
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan azaroko AIZU! aldizkaria bidean dela, eta, besteak beste, Alizia Iribarren Andueza, AEK-ko koordinatzaile nagusia hobeki ezagutuko duzue.
AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA:Aizu!kideok, ea kontu hau argitzen didazuen, nahastuta nabil-eta! Nik beti pentsatu izan dut omen, ei eta bide sinonimoak zirela, eta alde bakarra zela ei batik bat Bizkaian erabiltzen dela. Azken eskola-egunean, baina, irakasleak esan zuen/zigun ez direla zehazki gauza bera, baina azalpena ez nion ondo ulertu...
Lagunduko dizugulakoan, hona hemen azalpentxoa: omen eta ei sinonimo-sinonimoak dira, bai, inolako edo ezelako zalantza barik; beraz, zilegi da bata zein bestea erabiltzea. Bide, aldiz, ez da aurrekoen gauza bera, zure irakasleak (ondo) esan bezala. Lehenengo biek adierazten dute esaten dugun hori jakin izan dugula beste baten bidez, edo nonbait irakurrita (hots, ez dela guztiz ziurra); bigarrenak, ordea, hala gertatu delakoan gaudela inon/inori entzun edo irakurri gabe.
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan azaroko AIZU! aldizkaria bidean dela, eta, besteak beste, Alizia Iribarren Andueza, AEK-ko koordinatzaile nagusia hobeki ezagutuko duzue.
Liburu interesgarri hori ezagutzen al duzue? AEKren Euskaratu zerbitzuak itzuli zuen.
https://www.aek.eus/eu/bloga/guztiok-izan-beharko-genuke-feminista-ikastetxe-guztietara-zabalduko-dute-2-3
https://www.aek.eus/eu/bloga/guztiok-izan-beharko-genuke-feminista-ikastetxe-guztietara-zabalduko-dute-2-3
www.aek.eus
'Guztiok izan beharko genuke feminista' ikastetxe guztietara zabalduko dute
Chimamanda Ngozi Adichie idazle nigeriarraren Guztiok izan beharko genuke feminista saiakera euskaraz argitaratu du Hik Hasi egitasmo pedagokikoak. La...
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTEAZKENETAN
AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: Uda partean, askotan izendatzen ditugu festak, planak-eta egiteko. Idatzi, baina, zelan idatzi behar ditugu? Adibidez, whatsappak bidaltzeko orduan?
Berria kazetaren estilo-liburuan, ondokoa dago jasota: “Jaien izenak batera idazten dira: sanferminak, sanantonioak, eta abar. Santuen izenak, larriz eta bereiz: 'San Fermin bestak', 'San Antonio festak'. Tokian tokiko ohiturak errespetatuz ematen ditugu festen izenak; esaterako, leku batzuetan 'santamasak' ospatzen dituzte (Arrasaten); beste batzuetan, 'santomasa' (Azpeitian); eta bestetzuetan, 'San Tomas eguna' (Donostian). Nolanahi ere, beti ahaleginduko gara forma estandarrak erabiltzen; adibidez, 'sanjoanak' idatziko dugu, eta ez 'sanjuanak'”. Euskaltzaindiaren 125. arauak berretsi egiten du hori, 9. puntuan zehazki: “Leku askotan erabiltzen diren sanferminak, santakatalinak, sanprudentzioak eta beste ontzat hartzen dira auzo, herri edo hirietako jaiak adierazteko garaian. Adibideetan ikusten den bezala, letra xehez idatziko dira halakoak, eta pluralean deklinatuko”. Berriak eta Euskaltzaindiak hala badiote, hala bedi!
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan azaroko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, Alizia Iribarren Andueza, AEK-ko koordinatzaile nagusia hobeki ezagutuko duzue. Ikusi azala!
AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: Uda partean, askotan izendatzen ditugu festak, planak-eta egiteko. Idatzi, baina, zelan idatzi behar ditugu? Adibidez, whatsappak bidaltzeko orduan?
Berria kazetaren estilo-liburuan, ondokoa dago jasota: “Jaien izenak batera idazten dira: sanferminak, sanantonioak, eta abar. Santuen izenak, larriz eta bereiz: 'San Fermin bestak', 'San Antonio festak'. Tokian tokiko ohiturak errespetatuz ematen ditugu festen izenak; esaterako, leku batzuetan 'santamasak' ospatzen dituzte (Arrasaten); beste batzuetan, 'santomasa' (Azpeitian); eta bestetzuetan, 'San Tomas eguna' (Donostian). Nolanahi ere, beti ahaleginduko gara forma estandarrak erabiltzen; adibidez, 'sanjoanak' idatziko dugu, eta ez 'sanjuanak'”. Euskaltzaindiaren 125. arauak berretsi egiten du hori, 9. puntuan zehazki: “Leku askotan erabiltzen diren sanferminak, santakatalinak, sanprudentzioak eta beste ontzat hartzen dira auzo, herri edo hirietako jaiak adierazteko garaian. Adibideetan ikusten den bezala, letra xehez idatziko dira halakoak, eta pluralean deklinatuko”. Berriak eta Euskaltzaindiak hala badiote, hala bedi!
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan azaroko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, Alizia Iribarren Andueza, AEK-ko koordinatzaile nagusia hobeki ezagutuko duzue. Ikusi azala!
https://aek.eus/eu/bloga/21-korrikaren-komunikazio-kanpaina-rikardo-arregi-komunikazio-sariko-finalista
#klika euskara eta gora #korrika
Poz-pozik gaude, ohore handia da.
#klika euskara eta gora #korrika
Poz-pozik gaude, ohore handia da.
aek.eus
21. KORRIKAren komunikazio kanpaina, Rikardo Arregi Komunikazio sariko finalista
Kazetaritza saria eta Komunikazio saria emango dituzte aurten, azaroaren 28an, Andoaingo Bastero Kulturgunean. Rikardo Arregi Kazetaritza Sarian zortz...
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTEAZKENETAN
AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: Euskaltegian esaten digute Euskaltzaindiak hitz-elkarketan marra-txoaren erabilera hobesten duela; guk halaxe egiten dugu, baina zalantza daukagu ondoko honekin: letra larriz idazten dugunean, marratxoa bai ala bai erabili behar da edo hautazko kontua da? Denetarik entzun dugu eta... Mila esker.
Euskaltzaindiaren 25. arauak (Hitz elkartuen osaera eta idazkera izenekoak) bost multzo handitan bereizten ditu hitz elkartuak, idazteko moduaren arabera: 1) Bereiz idaztekoak (kalerik kale). 2) Marrarekin idaztekoak (bat-batean [adi, “bapatean” esan behar da]). 3) Loturik idaztekoak (lotsagabe). 4) Marrarekin edo bereiz idaztekoak (soinu-jole edo soinu jole). 5) Marrarekin edo loturik idaztekoak (odol-bero edo odolbero). Hortaz, kasu askotan, idazlearen esku geratzen da marra erabiltzea ala ez, eta arauak ez du hobesten, berez, lehen aukera ala bigarrena. Beste kontu bat dira gustu pertsonalak, anbiguotasuna ekiditeko desioa, etab. Eta badirudi gaur egungo joera nagusia dela (euskara jasoan, behintzat) marraren aldekoa. Letra larriak agertzean, apur bat konplikatzen da dena; esaterako, Euskaltzaindiaren Hitz-elkarketa/2 txostenak hauxe dakar: “Bestalde, Euskaltzaindiak gomendatzen du osagai biak letra larriz idazten direnean hitz elkartua marrarik gabe idaztea. Batez ere errotulu, titulu eta izendapenetan: Eusko Jaurlaritza, Bertsolari Txapelketa, Zinema Jaialdia…”. Halaber, Ortotipografia liburuak bide berari jarraitzen dio: “OHARRA: osagai biak letra larriz hasten direnean, hitz elkartuak marratxorik gabe idaztea hobesten eta gomendatzen da ikasmaterialetan ere, aukerakoa denean. Errotuluetan, zenbait titulutan eta izendapenetan agertzen da hori, batez ere: Foru Aldundia, Garraio Zuzendaritza, Medikuntza Fakultatea, Herri Literatura batzordea, ODOL EMAILEEN BATZARRA MEDIKUNTZA FAKULTATEAN edo FORU ALDUNDIAREN LAN ESKAINTZA AZTERGAI”. Argi dago, ezta?
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan azaroko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, ERRIGORA egitasmoa hobeki ezagutuko duzue.
Harrapatu aukera!
AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: Euskaltegian esaten digute Euskaltzaindiak hitz-elkarketan marra-txoaren erabilera hobesten duela; guk halaxe egiten dugu, baina zalantza daukagu ondoko honekin: letra larriz idazten dugunean, marratxoa bai ala bai erabili behar da edo hautazko kontua da? Denetarik entzun dugu eta... Mila esker.
Euskaltzaindiaren 25. arauak (Hitz elkartuen osaera eta idazkera izenekoak) bost multzo handitan bereizten ditu hitz elkartuak, idazteko moduaren arabera: 1) Bereiz idaztekoak (kalerik kale). 2) Marrarekin idaztekoak (bat-batean [adi, “bapatean” esan behar da]). 3) Loturik idaztekoak (lotsagabe). 4) Marrarekin edo bereiz idaztekoak (soinu-jole edo soinu jole). 5) Marrarekin edo loturik idaztekoak (odol-bero edo odolbero). Hortaz, kasu askotan, idazlearen esku geratzen da marra erabiltzea ala ez, eta arauak ez du hobesten, berez, lehen aukera ala bigarrena. Beste kontu bat dira gustu pertsonalak, anbiguotasuna ekiditeko desioa, etab. Eta badirudi gaur egungo joera nagusia dela (euskara jasoan, behintzat) marraren aldekoa. Letra larriak agertzean, apur bat konplikatzen da dena; esaterako, Euskaltzaindiaren Hitz-elkarketa/2 txostenak hauxe dakar: “Bestalde, Euskaltzaindiak gomendatzen du osagai biak letra larriz idazten direnean hitz elkartua marrarik gabe idaztea. Batez ere errotulu, titulu eta izendapenetan: Eusko Jaurlaritza, Bertsolari Txapelketa, Zinema Jaialdia…”. Halaber, Ortotipografia liburuak bide berari jarraitzen dio: “OHARRA: osagai biak letra larriz hasten direnean, hitz elkartuak marratxorik gabe idaztea hobesten eta gomendatzen da ikasmaterialetan ere, aukerakoa denean. Errotuluetan, zenbait titulutan eta izendapenetan agertzen da hori, batez ere: Foru Aldundia, Garraio Zuzendaritza, Medikuntza Fakultatea, Herri Literatura batzordea, ODOL EMAILEEN BATZARRA MEDIKUNTZA FAKULTATEAN edo FORU ALDUNDIAREN LAN ESKAINTZA AZTERGAI”. Argi dago, ezta?
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan azaroko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, ERRIGORA egitasmoa hobeki ezagutuko duzue.
Harrapatu aukera!
AIZU! Aldizkariaren galde debalde? atalaren edukiak astero AEKren telegram kanalean
galde debalde? Zalantzak argitzeko, AEK-k txoko hori eskaintzen du hilero AIZU! aldizkariaren 'ez da hain fazila' erdiko gehigarriaren barruan.
Astero, horko lagin bat ekarriko dugu gure telegram kanalera.
Galdera: AIZU!kideok, laguntza! Euskaltegian eztabaida izan dugu beheko pareak erabat berdinak eta zuzenak ote diren: batzuok baietz diogu; eta beste batzuek ezetz. Irakasleak zuei galdetzera animatu gaitu (uste dut bera ere ez dagoela oso ziur, kar-kar!). Zuen erantzunaren zain, eskerrik asko. - Gaur ikusi dut telebistan zenbat arazo dagoen munduan - Gaur ikusi dut telebistan munduan dauden arazoak - Umeak nahiko ondo adierazi du zer gertatzen zaion - Umeak nahiko ondo adierazi du gertatzen zaiona - Ez dakit oso ondo zer jazo den - Ez dakit oso ondo jazo dena - Lankideak azaldu du zer eskatzen diogun enpresari - Lankideak azaldu du enpresari eskatzen dioguna - Esan du zenbat balio duten? - Esan du balio dutena? Gure ustez, gehienbat, estilo-kontua da, betiko aferaren inguruan: erlatiboa bai ala erlatiboa ez.
--------------------------------------------------
Horrelako kasuetan, gu (eta aditu asko) ez gara erlatiboa erabiltzearen aldekoak, sarritan erdal kalko hutsa delakoan; halere, ezin esan erlatibodun esaldi asko eta asko txarto daudenik, estiloa (eta dotorezia) gorabehera.
Zuen adibide zehatzei erreparatuta: - Gaur ikusi dut telebistan zenbat arazo dagoen munduan - Gaur ikusi dut telebistan munduan dauden arazoak Lehenengoa zuzena da, eta jatorra, zehar-galdera arrunta baita: “zenbat arazo dago munduan?” → ikusi dut zenbat arazo dagoen munduan. Bigarrena, aldiz, ez da zuzena, aditza pluralean behar du eta (arazoak = ditut). Gainera, biak ez dira berdin-berdinak: lehenengoan, informazioa jaso dugu munduko arazoen kopuruaz (alegia, asko direla); bigarrenean, ordea, arazo horiek guztiak ikusi ditugu telebistan... Bigarrena, beraz, ia ezinezkoa da, jakinda zenbat liskar, gatazka, gabezia eta afera ditugun inguruan. Hirugarren aukera (posible) bat litzateke, adibidez, Gaur ikusi dut telebistan nolako arazoak dauden munduan (hori ere, zehar galdera). - Umeak nahiko ondo adierazi du zer gertatzen zaion - Umeak nahiko ondo adierazi du gertatzen zaiona. Esanahi aldetik, berdintsuak dira biak.
Gramatika liburuak eskuan, ezin gaitzets genezake bigarrena, baina askoz naturalagoa da eta nabarmen gusturago irakurtzen dugu lehenengoa, hortxe dago eta galdera: zer gertatzen zaio? Bigarrenaren atzean, ostera, erraz antzeman daiteke gaztelaniazko egitura: “La niña ha expresado bastante bien lo que le sucede”. - Ez dakit oso ondo zer jazo den - Ez dakit oso ondo jazo dena. Antzeko zerbait esan ahal dugu honetaz: politagoa da lehenengoa, zehar-galdera; izan ere, esaldiaren azpian berehala antzematen dugu zalantza bat: zer jazo da? - Lankideak azaldu du zer eskatzen diogun enpresari - Lankideak azaldu du enpresari eskatzen dioguna. Kasu honetan, gure aholkua da lehenengoa baino ez erabiltzea, bigarrenak erdal kutsu handiegia baitu: “La trabajadora ha explicado lo que le pedimos a la empresa”. Hemen ere lehen bistakoan ikus dezakegu azpiko galdera: zer eskatzen diogu enpresari? - Esan du zenbat balio duten? - Esan du balio dutena? Lehenengoa zuzena da; bigarrena, ordea, ez: zehar-galdera garbi-garbia da (zenbat balio dute?).
Adierazi bezala, AIZU! Aldizkarian laguntzen dizugu hori bezalako zalantza gehiago argitzen. Nahi izanez gero, bidali zuen zalantzak: euskaratu@aek.eus
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan abenduko AIZU! Aldizkaria laster eskura izango duzuela, eta, besteak beste, PELLO REPARAZ hobeki ezagutuko duzue. Harrapatu aukera!
galde debalde? Zalantzak argitzeko, AEK-k txoko hori eskaintzen du hilero AIZU! aldizkariaren 'ez da hain fazila' erdiko gehigarriaren barruan.
Astero, horko lagin bat ekarriko dugu gure telegram kanalera.
Galdera: AIZU!kideok, laguntza! Euskaltegian eztabaida izan dugu beheko pareak erabat berdinak eta zuzenak ote diren: batzuok baietz diogu; eta beste batzuek ezetz. Irakasleak zuei galdetzera animatu gaitu (uste dut bera ere ez dagoela oso ziur, kar-kar!). Zuen erantzunaren zain, eskerrik asko. - Gaur ikusi dut telebistan zenbat arazo dagoen munduan - Gaur ikusi dut telebistan munduan dauden arazoak - Umeak nahiko ondo adierazi du zer gertatzen zaion - Umeak nahiko ondo adierazi du gertatzen zaiona - Ez dakit oso ondo zer jazo den - Ez dakit oso ondo jazo dena - Lankideak azaldu du zer eskatzen diogun enpresari - Lankideak azaldu du enpresari eskatzen dioguna - Esan du zenbat balio duten? - Esan du balio dutena? Gure ustez, gehienbat, estilo-kontua da, betiko aferaren inguruan: erlatiboa bai ala erlatiboa ez.
--------------------------------------------------
Horrelako kasuetan, gu (eta aditu asko) ez gara erlatiboa erabiltzearen aldekoak, sarritan erdal kalko hutsa delakoan; halere, ezin esan erlatibodun esaldi asko eta asko txarto daudenik, estiloa (eta dotorezia) gorabehera.
Zuen adibide zehatzei erreparatuta: - Gaur ikusi dut telebistan zenbat arazo dagoen munduan - Gaur ikusi dut telebistan munduan dauden arazoak Lehenengoa zuzena da, eta jatorra, zehar-galdera arrunta baita: “zenbat arazo dago munduan?” → ikusi dut zenbat arazo dagoen munduan. Bigarrena, aldiz, ez da zuzena, aditza pluralean behar du eta (arazoak = ditut). Gainera, biak ez dira berdin-berdinak: lehenengoan, informazioa jaso dugu munduko arazoen kopuruaz (alegia, asko direla); bigarrenean, ordea, arazo horiek guztiak ikusi ditugu telebistan... Bigarrena, beraz, ia ezinezkoa da, jakinda zenbat liskar, gatazka, gabezia eta afera ditugun inguruan. Hirugarren aukera (posible) bat litzateke, adibidez, Gaur ikusi dut telebistan nolako arazoak dauden munduan (hori ere, zehar galdera). - Umeak nahiko ondo adierazi du zer gertatzen zaion - Umeak nahiko ondo adierazi du gertatzen zaiona. Esanahi aldetik, berdintsuak dira biak.
Gramatika liburuak eskuan, ezin gaitzets genezake bigarrena, baina askoz naturalagoa da eta nabarmen gusturago irakurtzen dugu lehenengoa, hortxe dago eta galdera: zer gertatzen zaio? Bigarrenaren atzean, ostera, erraz antzeman daiteke gaztelaniazko egitura: “La niña ha expresado bastante bien lo que le sucede”. - Ez dakit oso ondo zer jazo den - Ez dakit oso ondo jazo dena. Antzeko zerbait esan ahal dugu honetaz: politagoa da lehenengoa, zehar-galdera; izan ere, esaldiaren azpian berehala antzematen dugu zalantza bat: zer jazo da? - Lankideak azaldu du zer eskatzen diogun enpresari - Lankideak azaldu du enpresari eskatzen dioguna. Kasu honetan, gure aholkua da lehenengoa baino ez erabiltzea, bigarrenak erdal kutsu handiegia baitu: “La trabajadora ha explicado lo que le pedimos a la empresa”. Hemen ere lehen bistakoan ikus dezakegu azpiko galdera: zer eskatzen diogu enpresari? - Esan du zenbat balio duten? - Esan du balio dutena? Lehenengoa zuzena da; bigarrena, ordea, ez: zehar-galdera garbi-garbia da (zenbat balio dute?).
Adierazi bezala, AIZU! Aldizkarian laguntzen dizugu hori bezalako zalantza gehiago argitzen. Nahi izanez gero, bidali zuen zalantzak: euskaratu@aek.eus
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan abenduko AIZU! Aldizkaria laster eskura izango duzuela, eta, besteak beste, PELLO REPARAZ hobeki ezagutuko duzue. Harrapatu aukera!
Aurten ere AEK ere izango da Durangoko Azokan, AIZU!-AEK standean - : Euskal Herriko AEK
https://www.aek.eus/eu/bloga/aurten-ere-aek-ere-izango-da-durangoko-azokan-aizu-aek-standean
https://www.aek.eus/eu/bloga/aurten-ere-aek-ere-izango-da-durangoko-azokan-aizu-aek-standean
www.aek.eus
Aurten ere AEK ere izango da Durangoko Azokan, AIZU!-AEK standean
Urtero bezala, euskal kulturaren hitzordurik garrantzitsuenetakoan izango gara, eta, betiko legez, AEKren argitalpen AIZU! aldizkariak protagon...
AIZU! Aldizkariaren galde debalde? atalaren edukiak astero AEKren telegram kanalean
galde debalde? Zalantzak argitzeko, AEK-k txoko hori eskaintzen du hilero AIZU! aldizkariaren 'ez da hain fazila' erdiko gehigarriaren barruan.
Astero, horko lagin bat ekarriko dugu gure telegram kanalera.
Galdera: Kaixo! Zalantza dugu aurreragoko esaldi mota horiek egiteko berdin erabil daitezkeen konpletiboa zein subjuntibo soila: Esandako gezurrak ezezta di-tzazun eskatu nahi nizuke / Eskatu nahi nizuke esandako gezurrak ezezta di-tzazula. Biak daude ondo?
###########################################
Laster ikusiko duzuen moduan, galdera ez da berria, ezta arraroa ere. Erantzuteko, gu baliatuko gara Euskaltzaindiaren Jagonet zerbitzuan Miren Azkarate euskaltzainak 1999an emandako erantzun batez. Honela zioen subjuntibozko esaldien gainean: “Euskal Gramatika: Lehen Urratsak (EGLU), V liburukian, hau esaten da laburpen gisa: jarrera adierazten duten perpausetan eta nahia edo guraria adierazten dutenetan -eN da ohikoena, azken hauetako batzuetan -eLA ere agertzen den arren, mendebaldean batez ere. Eskaera eta agindua adierazten dutenetan, berriz, kontuak bana dabiltza: Hegoaldean -eLA da ohikoena eta Iparraldean -eN, azken honetan aginduetan-eta inoiz -eLA ere agertzen den arren. Aditz nagusitik bereziz bezala perpaus lokabeen antza hartzen dutenetan, berriz, -eLA da ohiko menderagailua”.
Hau da, euskalki edo ohitura kontua da subjuntiboarekin batera -eN edo -eLA erabiltzea: Hegoaldean, ohikoagoa da lehenengoa; Iparraldean, bigarrena. Beraz, biak dira zuzenak, eta arazorik gabe erabil daitezke. Beste kontu bat da testu barruko koherentzia; adibidez, inori ez litzaioke bururatuko honela idaztea: “Arren, Leobigildo, eskatzen dizut bi euroko zor erraldoia eperik laburrenean ordain dezazun eta bake santuan utz gaitzazula”. Edo bi aditzetan -eN, edo bietan -eLA. Azkenik, aditz posizioa komenta dezakegu. Gure ustez, esaldia argiagoa da aditza aurreratuta (Eskatu nahi nizuke...), beharrezko informazioa (aditz nagusia, subjektua, denbora...) lehenago heltzen zaiolako irakurleari.
Adierazi bezala, AIZU! Aldizkarian laguntzen dizugu hori bezalako zalantza gehiago argitzen. Nahi izanez gero, bidali zuen zalantzak: euskaratu@aek.eus
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan abenduko AIZU! Aldizkaria laster eskura izango duzuela kalean dela, eta, besteak beste, PELLO REPARAZ hobeki ezagutuko duzue. Harrapatu aukera!
galde debalde? Zalantzak argitzeko, AEK-k txoko hori eskaintzen du hilero AIZU! aldizkariaren 'ez da hain fazila' erdiko gehigarriaren barruan.
Astero, horko lagin bat ekarriko dugu gure telegram kanalera.
Galdera: Kaixo! Zalantza dugu aurreragoko esaldi mota horiek egiteko berdin erabil daitezkeen konpletiboa zein subjuntibo soila: Esandako gezurrak ezezta di-tzazun eskatu nahi nizuke / Eskatu nahi nizuke esandako gezurrak ezezta di-tzazula. Biak daude ondo?
###########################################
Laster ikusiko duzuen moduan, galdera ez da berria, ezta arraroa ere. Erantzuteko, gu baliatuko gara Euskaltzaindiaren Jagonet zerbitzuan Miren Azkarate euskaltzainak 1999an emandako erantzun batez. Honela zioen subjuntibozko esaldien gainean: “Euskal Gramatika: Lehen Urratsak (EGLU), V liburukian, hau esaten da laburpen gisa: jarrera adierazten duten perpausetan eta nahia edo guraria adierazten dutenetan -eN da ohikoena, azken hauetako batzuetan -eLA ere agertzen den arren, mendebaldean batez ere. Eskaera eta agindua adierazten dutenetan, berriz, kontuak bana dabiltza: Hegoaldean -eLA da ohikoena eta Iparraldean -eN, azken honetan aginduetan-eta inoiz -eLA ere agertzen den arren. Aditz nagusitik bereziz bezala perpaus lokabeen antza hartzen dutenetan, berriz, -eLA da ohiko menderagailua”.
Hau da, euskalki edo ohitura kontua da subjuntiboarekin batera -eN edo -eLA erabiltzea: Hegoaldean, ohikoagoa da lehenengoa; Iparraldean, bigarrena. Beraz, biak dira zuzenak, eta arazorik gabe erabil daitezke. Beste kontu bat da testu barruko koherentzia; adibidez, inori ez litzaioke bururatuko honela idaztea: “Arren, Leobigildo, eskatzen dizut bi euroko zor erraldoia eperik laburrenean ordain dezazun eta bake santuan utz gaitzazula”. Edo bi aditzetan -eN, edo bietan -eLA. Azkenik, aditz posizioa komenta dezakegu. Gure ustez, esaldia argiagoa da aditza aurreratuta (Eskatu nahi nizuke...), beharrezko informazioa (aditz nagusia, subjektua, denbora...) lehenago heltzen zaiolako irakurleari.
Adierazi bezala, AIZU! Aldizkarian laguntzen dizugu hori bezalako zalantza gehiago argitzen. Nahi izanez gero, bidali zuen zalantzak: euskaratu@aek.eus
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan abenduko AIZU! Aldizkaria laster eskura izango duzuela kalean dela, eta, besteak beste, PELLO REPARAZ hobeki ezagutuko duzue. Harrapatu aukera!
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.
GALDERA: Kaixo, zalantza txiki bat daukagu: gutunetako agurretan, badakigu bi puntuak idatz daitezkeela, baina onartuta dago koma jartzea? Ingelesez, antza, bai; baina euskaraz? Adibidez, “Jaun agurgarria, gutun honen bidez...” zuzena al da?
Euskaltzaindiak ez dauka araututa kontu hori; beraz, aukeran daukazue zein puntuazio-marka erabili. Batzuek harridura-marka ere idazten dute, baina, gure ustez, ohikoena eta tradiziorik luzeena duena puntu biak erabiltzea da. Halere, esan bezala, zuen esku dago. Bestetik, esan beharra daukagu agurraren ostean lerro-jauzia egin behar dela; alegia, zuen adibidea, zuzena izan dadin, honela idatzi beharko litzateke:
Jaun agurgarria:
Gutun honen bidez...
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan abenduko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, “ERRAIAK, arbasoen oihartzuna” izeneko dokumentala hobeki ezagutuko duzue. Harrapatu aukera!
GALDERA: Kaixo, zalantza txiki bat daukagu: gutunetako agurretan, badakigu bi puntuak idatz daitezkeela, baina onartuta dago koma jartzea? Ingelesez, antza, bai; baina euskaraz? Adibidez, “Jaun agurgarria, gutun honen bidez...” zuzena al da?
Euskaltzaindiak ez dauka araututa kontu hori; beraz, aukeran daukazue zein puntuazio-marka erabili. Batzuek harridura-marka ere idazten dute, baina, gure ustez, ohikoena eta tradiziorik luzeena duena puntu biak erabiltzea da. Halere, esan bezala, zuen esku dago. Bestetik, esan beharra daukagu agurraren ostean lerro-jauzia egin behar dela; alegia, zuen adibidea, zuzena izan dadin, honela idatzi beharko litzateke:
Jaun agurgarria:
Gutun honen bidez...
Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan abenduko AIZU! aldizkaria kalean dela, eta, besteak beste, “ERRAIAK, arbasoen oihartzuna” izeneko dokumentala hobeki ezagutuko duzue. Harrapatu aukera!