AEK-KORRIKA
817 subscribers
1.13K photos
248 videos
8 files
1.29K links
AEKren Telegram kanala: #euskarapraktikoa, erabilera jarduerak eta #korrika
Download Telegram
AEK.eus:
🎉📣
Asteburua ate joka: zein asmo?

Hemen duzu ideia bat: Gero eta podcast gehiago egiten da euskaraz. 

https://podcastak.eus/
💻📻🎙🎛🎁

Era berean, gaiaz aritu dira azken AIZU! aldizkarian.

 http://www.aizu.eus/index.php?option=com_content&view=article&id=2833:entzun-nahierara&catid=29&Itemid=0

Gozatu asteburuaz!
#ostiral on! Gaur, asteburuan guztiz sartu aurretik...⬇️

AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.



GALDERA: Bakoitza erabiliz gero, bana erabiltzea zuzena da?



Nolabait esateko, sinonimoak dira bi egitura horiek: Koadrilako lagunok hamarna liburu erosi dugu Durangoko Azokan (bakoitzak, 10) Koadrilako lagun bakoitzak hamar liburu erosi du Durangoko Azokan (hamarna, beraz)

Hortaz, ez du zentzu handirik bi-biak batera erabiltzeak, ez bada errepikapenezko edo enfasizko efektu literarioren bat bilatzeko-edo.


Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urtarrileko (aurten, 40 urte) AIZU! aldizkaria eskura dagoela. Hor, besteak beste, Kai Nakai musikaria hobeto ezagutuko duzue.

Harrapatu aukera!
AEK.eus:
📣🙈Zalantza ezaguna, baina...



AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.



GALDERA: Lankide batek sarri esan ohi dit “ospatu” aditza txarto erabiltzen dudala bilera-deialdietan eta antzekoetan, baina oraindik ez dit azalpenik eman. Azalduko didazue, mesedez, zein berezitasun-edo duen?


Euskaraz, ospatu, jaiak, urtebetetzeak eta halakoak ospatzen ditugu: alegia, nolabaiteko dibertsio izaera dutenak. Halere, ohiko bihurtu da bestelako kontuetarako ere erabiltzea aditz hori (batzarrak, bilerak... egin edo egingo direla adierazteko, esaterako). Kasuan kasukoari erreparatu beharko zaio, baina horrelakoetan egin, izan, gauzatu edo burutu erako aditzen erabilera izan da eta da ohikoa.


Gainera, ospatu esanez gero, gaizki-ulertuak ere sor litezke batzuetan, ondokoan bezala: “amaren hileta ospatu genuen” (inork gutxi ikusiko diolakoan dibertsioa une horri, herentzia alde batera utzita).


Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan urtarrileko (aurten, 40 urte) AIZU! aldizkaria eskura dagoela. 
Hor, besteak beste, Ondarroa herrira hurbilduko zarete, agian espero ez duzuen bide batetik.

Harrapatu aukera!
AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.



GALDERA: Garai honetan (eta garaiaren adierazgarri, hain zuzen), asko entzuten da guraso naiz edo gurasoa naiz esamoldea, aita-ama binomioa hausteko edo. Zalantza dut bietatik zein dagoen ondo. Gauza bera gertatzen zait antzeko esaldiekin: “Ikaslea naiz AEKn” ala “Ikasle naiz AEKn”? “Elektrikari naiz” ala “Elektrikaria naiz”? Beti uste izan dut 'izan' aditzarekin ezinbestean jarri behar dela azkeneko -a hori...



Zure galdera ez da batere arraroa; besteak beste, IRALEren kontsulta zerbitzuan eta Jagoneten azaldu izan dira antzekoak. Erantzuna?

Bada, “izan” aditza tartean egonda, bi erabilerak dira zuzenak. Hori bai, zail da jakitea artikulua noiz ken daitekeen: ez dago araurik. Euskaltzaindiak hau esan du: “Izen batek zerbait orokorra adierazten badu, nolabaiteko adjektibo modura-edo interpretatu daitekeena, nahiz eta berez izena izan, orduan zilegi da mugatzailerik gabe ematea” (adibidez, “Nahasmen horren lekuko dira presidente aldaketak”). Horrez gain, adjektibo batzuek artikulurik gabe agertzeko joera dute: zoriontsu, dohatsu, libre, berdin… eta beste batzuei ezin zaie artikulua jarri: gai, ados, aiher, zilegi… Azkenik, subjektua perpaus bat denean, mugagabean joan daiteke adjektiboa: “Zail da ariketa guztiak txarto egitea” edo “Harrigarri da zenbat artistaz inguraturik gauden gure lurralde txikian!”.

Esaera zaharrak aztertuz gero, erraz ikus daiteke izen eta adjektibo asko artikulurik gabe agertzen direla: Denak goiko eta haundi izan nahi; Euskaldun, fededun; Gezurtia ezin izan ahanzkor; Izena haundi, izana txiki; Pilotari zaharra, xaxari on; Baserritar kalezale, etxe-hondatzaile; Beldurra, itsu; Egia guztiak ez dira on erraiteko; Negozioak negozio dira; etab.

Interneten ere proba egin dugu, “irakasle + izan” bilatuta. Bada, denetik topatu dugu: - Irakasleei prestigioa eman eta haien lanbidea balioesteko, Irakaslea naiz kanpaina abiatu du Eusko Jaurlaritzak - DBHko irakasle izan nahi duten graduatu euskaldunek lanbideari dagokion masterra online eta euskaraz ikasteko bidea ireki dute EHUk eta UEUk. - Gaur egun, lan kontratu bitarteko Irakaslea naiz UPV/EHUko Hizkuntzaren eta Didaktikaren Didaktika Sailean; 2013tik aurrera, EHUko Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Sailean irakasle naiz (esaldi biak pertsona beraren curriculumean).


Beraz, bi egiturak dira zilegi, bai izenekin bai adjektiboekin: ikasle naiz zein ikaslea naiz. Hori bai, kontuan izan izena mugatzeak baduela arrisku bat: esaten baduzu “ez-dakit-nongo irakasleA naiz”, uler daiteke toki horretako irakasle bakarra zarela; alegia, zeu zarela “el/la profesor/a” / “le/la professeur/e”. Informazio gehiago nahi baduzue, EGLU-I eta Euskal Gramatika Laburra liburuetara jo dezakezue.


-----------------------------------


Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan otsaileko (aurten, 40 urte) AIZU! aldizkaria eskura dagoela.

Hor, besteak beste, Miren Basaras hobeki ezagutuko duzue

Harrapatu aukera!
🔈asteburuan, zer?
Adibidez, otsailekoa eskura, musukoa jantzita.

https://aek.eus/eu/bloga/otsaileko-aldizkaria-musukoa-jantzita-dator
Egun on! 👩‍🎓👨‍🎓👨‍🏫👩‍🏫👩‍💻
600 irakasle inguru Euskal Herri osoan. Zuk ere AEKn egon nahi duzu? Horretarako, besteak beste, ikastaro hau egin behar da. Harrapatu!
1⃣0⃣ asteazkena📣 Beraz...

AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.


GALDERA: "Orokorrean" askotan entzuten da, baina zuzena da? Hiztegian ORO HAR, OROKORKI eta ESKUARKI agertzen dira, baina hori ere onartuta dago?


Beste zenbaitetan bezalaxe, askoz errazagoa da galdera erantzuna baino. “Orokorrean” zuzena da, Hiztegi Batuak eta bestek dakartelako adizlagun gisa; gainera, oso hedatuta dago egun, eta erreferentziazko hainbat idazlek erabili eta erabiltzen dute.
Hala ere, baditu antzinatasunezko, jatorrizko eta aberastasunezko argudioak aurka.
- Ez da antzinako berba, 1970eko hamarkadara arte ez zelako agertu euskal letren munduan (“orokor” adjektiboak ere 100 bat urte besterik ez du, antza).
- Jatorria izenlagun batean ukanik, anbiguoa da, gutxienez zentzu bi dituelako: Greba orokorrean istilu franko gertatu zen (Non/Noiz? Greba orokorrean: adjektiboa) Orokorrean, greba arrakastatsua izan zen (adizlaguna da hemen “orokorrean”)
- Ez da sobera aberatsa, bi arrazoirengatik: batetik, gaztelaniaren kalkoa dirudielako (en + general = orokor + (r)ean); bestetik, baditugulako eskura modu dotore, jator eta tradizionalagoak gauza bera adierazteko: oro har, orokorki, eskuarki, arrunki, jeneralean, komunzki, erabat, gehienetan, sarri, askotan... Hori guztia esan ondoren, hona gure aholkua: “orokorrean” zilegi bada ere, egon badago era politagorik.



-----------------------------------

Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan otsaileko (aurten, 40 urte) AIZU! aldizkaria eskura dagoela.
Hor, besteak beste, Joseba Larratxe Josevisky
marrazkilaria hobeki ezagutuko duzue
Harrapatu aukera!
📣 📩📨 #gutun bat hedatzen ari gara, duela 5⃣5⃣ urte Rikardo Arregik bidali zituenak aitzakia hartuta. #euskaltegiak #euskalduntzea
(Laster, informazio gehiago)
Asteazkena da, gaur ☀️❄️🌦🌧💦💧☔️🌬💨🌩 Gaur, eguraldiaz ⬇️⬇️⬇️

AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.



GALDERA: Kaixo! Duela gutxi eguraldiarekin loturiko zalantza hauek izan ditut; argitzerik bai?

- Euria ari badu eta euria egiteari uzten badio, baina zeruak hodeitsu eta gris jarraitzen badu... hori ere atertzea da? Hau da, "atertu du" bakarrik erabiltzen da eguraldi txarra joan eta eguzkia ateratzen denean, edo erabiltzen da euria egiteari uzten dionean ere?

- Gai beretik, aurreko kasuan "ha parado la lluvia" beste era batera esateko, esan daiteke "gelditu du?” ala "gelditu da" esan behar da? - "Ha empezado la lluvia", berriz, "euria hasi du", ezta? “Freskatu du”, “hoztu du”, “epeldu du”, “berotu du”... eta horrelakoak zuzenak dira? Ala "da" erabili behar da?

- Bukatzeko, badakit "viene lluvia" esateko "euria dakar" esan behar dela, baina... nola esaten da "se va el frente frío”, "fronte hotza badarama"?



Lehenengo galderari dagokionez, Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuak ondokoa dakar: atertu, ater, atertzen du. ad. Euria, elurra edo antzekoa egitetik gelditu. Beraz, ez da erabiltzen eguraldi txarra joan eta ona etorri dela esateko, baizik eta zerutik inolako likidorik isurtzen ari ez dela adierazteko.

Bigarrena dela eta, aurreko “atertu du” da, hain zuzen, esamolderik jatorrena. Egia da gaur egun “euria egiteari utzi dio” edo “euria gelditu da” entzun eta irakur daitezkeela, baina ia ez dute tradiziorik, eta ezin dira jo euskara garbitzat.

Hirugarrenik, zuk aipatu “euria hasi du” zuzena da, bai. Hortik ondoriozta dezakegu “da” aditz laguntzailea okerra dela? Ez, bada. Izan ere, Orotariko Euskal Hiztegian ez dira falta horrelako adibideak: “haize gogor bat hasi zen”, “euria hasi da gogotik”, “hotza hasi zen”, etab.

Azkenik, fronteei dagokienez, formula hauek erabili izan dira: “frontea heldu da” eta “igaro da”, “frontea dator”, “frontea sartu da”... Zure ekarpenak (“fronte hotza darama”), irudimena ez ezik, badu logika ere, baina guztiz berria litzateke, ez baitugu adibide bakar bat ere topatu tradizioan.




-----------------------------------


Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izan otsaileko (aurten, 40 urte) AIZU! aldizkaria eskura dagoela.

Hor, besteak beste, Twitcheko euskal komunitatea hobeki ezagutuko duzue

Harrapatu aukera!
Channel photo updated
Laster! 🔈🔈🔈
Channel photo updated
🔈⭕️▶️✔️☑️🔍



AIZU! ALDIZKARIAREN GALDE DEBALDE? ATALAREN EDUKIAK ASTERO AEKren TELEGRAM KANALEAN.



GALDERA: Kaixo! Gure zalantza “ezpada” esamoldearen gainekoa da: “ez baldin bada”-ren laburketa da, ala beste zerbait? Izan ere, azkenaldian, pare bat testutan ikusi izan dugu, baina esanahi desberdinak zituztelakoan egon gara... Eskerrik asko!



Elhuyar hiztegian begiratuz gero, azkar asko ohartuko zarete ez dela “ez baldin bada” ezezko baldintzaren laburketa. Izan ere, honela ageri da: junt. (ezezko perpausaren ondoren): sino, sino que, eta adibide hau dakar: “Ez ezazu egin agindutakoa, ezpada nahi duzuna: no hagas lo que te manden, sino lo que quieras”. Hortaz, argi dago, argi dagoenez, ez duela zerikusirik laburketa horrekin. Sinonimorik baliatzekotan, baizik eta edota baizik formetara jo daiteke, honela: “Ez ezazu egin agindutakoa, baizik eta nahi duzuna”; “Ez ezazu egin agindutakoa, nahi duzuna baizik”.



-----------------------------------


Bada, laster arte! Bide batez, gogoan izanotsaileko (aurten, 40 urte) AIZU! aldizkariaeskura dagoela.

Hor, besteak beste, Jijaua, lagunarteko euskara sustatzeko gunea, hobeki ezagutuko duzue

Harrapatu aukera!
#BultzaEuskaltegiak 📣📣📣