ҚР Денсаулық сақтау министрлігі | Министерство здравоохранения РК ⚜️
9.95K subscribers
18.7K photos
1.6K videos
28 files
4.36K links
Официальный telegram-канал Министерства здравоохранения РК
Download Telegram
ℹ️МИНЗДРАВ ВНОСИТ СИСТЕМНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ В РЕАЛИЗАЦИЮ СКРИНИНГОВЫХ ПРОГРАММ


Основные меры борьбы со смертностью от неинфекционных заболеваний (НИЗ), включая системные подходы к раннему выявлению, профилактике и эффективному лечению обсудили на выездном заседании коллегии Министерства здравоохранения в Шымкенте.

«Значительный вклад в увеличение риска НИЗ вносят нездоровое питание, низкая физическая активность (72%), потребление табака (21%) и алкоголя. На динамическом наблюдении с повышенным артериальным давлением находятся более 1,7 млн человек, ежегодно выявляются с ожирением порядка 6 тысяч взрослых и 3 тысячи детей», – отметил вице-министр здравоохранения Ержан Нурлыбаев в своем докладе.


📰Болезни системы кровообращения, онкология, заболевания дыхательной и пищеварительной систем стали основными причинами в структуре смертности граждан.

Несмотря на устойчивую положительную динамику по снижению смертности от ряда заболеваний с 2018 по 2024 годы,к примеру, доля умерших от злокачественных новообразований за этот период уменьшилась на 11,6%. Однако остается тревожной статистика смертности среди граждан от рака в трудоспособном возрасте (52%) и женщин репродуктивного возраста (10%).

❗️Е.Нурлыбаев обратил внимание на необходимость решения системных проблем, связанных с недостаточной эффективностью профилактической работы на первичном уровне. Это, в первую очередь, касается низкой диагностической чувствительности и охвата целевой группы при проведении скринингов.

✅По его словам, выявляемость артериальной гипертензией среди целевой группы составляет 6%, сахарного диабета - 1,3%, рака молочной железы - 20%, колоректального рака – 0,9%. Результаты скринингов не используются для прогнозирования и планирования мероприятий по улучшению ситуации.

Последствиями становятся рост осложнений при диабете, высокая смертность от циррозов печени, болезней системы кровообращения.

🔔В связи с этим Министерством здравоохранения инициированы ряд системных изменений в реализации скрининговых программ.

Для выявления рака на ранних стадиях скрининговые центры с координацией будут находиться на уровне ПМСП с дальнейшей централизацией дообследования и постановкой окончательного диагноза на уровне онкологических центров. Это позволит не запускать онкологию до поздних стадий. Держать на контроле больного от подозрения на опухоль и до лечения в стационаре.

⬇️В целях снижения онкологии среди женщин планируется внедрение современных скрининговых тестов на ВПЧ в возрастной группе 35-55 лет. Для ранней диагностики других видов рака предусмотрены: количественный гемокульт-тест, эндоскопическая и виртуальная колоноскопия и внедрение скрининга рака легкого, разработана программа ранней диагностики рака желудка.

Как ранее сообщалось, внедрение всеобщего скрининга на гепатиты В и С с последующим динамическим наблюдением и лечением выявленных пациентов должны привести к элиминации вирусного гепатита, основной причины циррозов и рака печени. Также со второго полугодия начнётся проведение скринингов на раннее выявление мозговых нарушений у мужчин для предотвращения инсультов и инфарктов.

▪️Отдельным рядом стоят поведенческие факторы риска, которые вносят также большую долю в рост НИЗ: нездоровое питание, курение, малоподвижность. Эти факторы требуют усиления межсекторального подхода, интеграции тематики ЗОЖ в образовательную систему.

Комплексные меры по повышению качества скринингов и ранней диагностики неинфекционных заболеваний позволят снизить количество осложнённых случаев, экстренных госпитализаций, дорогостоящих инвазивных вмешательств, которые увеличивают бремя расходов на бюджет здравоохранения.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🚼НӘРЕСТЕГЕ ГИГИЕНАЛЫҚ КҮТІМ: ПЕДИАТР АТА-АНАЛАРҒА ҚАРАПАЙЫМ КЕҢЕСТЕР БЕРДІ

🗣Жаңа туған нәрестеге гигиеналық күтім жасау ол дүниеге келген сәттен бастап, әсіресе үйге келгенде өте маңызды. N9 қалалық емханасының жоғары санатты педиатры Айнұр Мұхамеджанова ата-аналарға бала күтімі бойынша тағы қандай маңызды сәттерді білу керектігін айтты.

"Перзентханадан үйге оралғанда, бала үшін бөлмеде қолайлы температураны құру маңызды-бұл 22-24 градус. Балалардың өмірінің алғашқы күндерінде температура 34-тен 37 градусқа дейін болатындықтан , оларды гипотермиялаудың қажеті жоқ, оларға мөлшерден тыс жылу тудырмаңыз. Баланың гигиенасы әрқашан жоғарыдан төменге қарай басталады - басынан өкшесіне дейін. Таңертеңгі гигиена тәртібі , нәресте оянған кезде, біз көзден бастаймыз. Көздер әр көзге бір-бірден кәдімгі мақта жастықшасын қолдана отырып жуамыз. Яғни, біз екі көзді бір дискімен сүртпейміз. Сүрткен кезде міндетті түрде сыртқы бұрыштан ішкі бұрышқа дейін сүрті керек", - дейді дәрігер.


Педиатр Барлық әрекеттер күш қолданбай, ұқыпты орындалу керек екенін еске салды.

⏺Айнұр Мұхамеджанова егер медициналық қарсы көрсетілімдер болмаса ғана баланы асқазанға қою өте қажет деп санайды.

"Көптеген аналар сәбилерін ішке жатқызудан қорқады. Егер сіз оларды осы күйде қараусыз қалдырсаңыз ғана қауіп төнеді. Ешқандай жағдайда біз балаларды ішке аударғаннан кейін жалғыз қалдырмаймыз. Сізге үнемі жақын болу керек! Баланы тамақтандырғаннан кейін бір сағаттан кейін ішке аудару керек. Яғни, күні бойы тамақтандыру арасында бұл 2-3 рет. Неліктен баланы ішке қою маңызды?! Осылайша, біз оның арқа бұлшықеттерін күшейтеміз, содан кейін бала мойын мен омыртқа бұлшықеттерін күшейте отырып, басын көтеруге тырысады", - деп қосты жоғары санатты дәрігер.


#Дәрігербалалардыңжанашыры

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖



🚼ГИГИЕНИЧЕСКОЙ УХОД ЗА МАЛЫШОМ: СОВЕТЫ ПЕДИАТРА РОДИТЕЛЯМ


🗣Осуществлять гигиенический уход новорожденному ребенку очень важно с момента его появления на свет, и особенно, по приходу домой. О важных моментах по уходу за малышом рассказала педиатр высшей категории Городской поликлиники N9 Айнур Мухамеджанова.

«По возвращению домой с роддома важно создать комфортную температуру в комнате для ребенка - это 22-24 градуса. Так как у малышей в первые дни жизни температура бывает в диапазоне от 34 до 37 градусов, не нужно их ни переохлаждать , не создавать жару им», - говорит врач.


🗣Сама гигиена ребенка начинается всегда сверху вниз - с макушки и до пяток. Утреннюю рутину гигиены, как проснулся малыш, мы начинаем с глазиков. Глаза обрабатываем обычным ватным диском на каждый глаз по одному. То есть одним диском оба глаза не протираем. Обработка глаза обязательно должны быть с наружного угла к внутреннему, советует педиатр.

Педиатр напомнила, что все действия должны быть аккуратными , без применения силы.

⏺Айнур Мухамеджанова считает очень нужным выкладывать ребенка на живот только если этому нет медицинских противопоказаний.

- Многие мамочки побаиваются выкладывать малышей на живот. Опасность грозит лишь в том случае, если вы оставили их одних без присмотра в таком положении. Ни в коем случаем детей не оставляем одних, после того как перевернули их на животик. Нужно находиться постоянно рядом!

«Переворачивать ребенка на живот нужно спустя час после кормления. То есть между кормлениями в течение дня это 2-3 раза. Почему важно ребенка класть на живот?! Тем самым мы укрепляем ему мышцы спины, после ребенок уже будет стараться приподнять голову, укрепляя мышцы шеи и позвонка», - добавила врач высшей категории.


#Дәрігербалалардыңжанашыры
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔥2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔹АЛМАТЫ ҚАЛАЛЫҚ №2 ПЕРИНАТАЛДЫҚ ОРТАЛЫҒЫНДА ШАЛА ТУЫЛҒАН БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН АШЫҚ ЕСІК КҮНІ ӨТТІ

Алматы қалалық №2 перинаталдық орталығында 25 апта жүктілікте, салмағы 1000 граммға жетпей дүниеге келген, өмір үшін күрескен шала туылған балаларға арналған Ашық есік күні өтті. Бұл сәбилер бір кездері реанимация бөлімінде өмір үшін күрескен еді, бүгінде олар дәрігерлердің жанашырлығы мен қамқорлығының арқасында өсіп, дамып келеді.

Іс-шара аясында сәбилер келесі мамандардың тексеруінен өтті:
👁 офтальмолог,
🧠 балалар невропатологы,
📈 ультрадыбыстық диагностика дәрігері,
👶 катамнез кабинетіндегі педиатр,
сондай-ақ оларды алғашқы күндерінен бастап бақылаған неонатолог дәрігерлер.

🎁 Барлық отбасыларға естелік сыйлықтар табысталды.
💬 Ата-аналар дәрігерлерге кәсібилігі, жанашырлығы және балаларын аман алып қалғаны үшін шын жүректен алғыс айтты.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

🔹ДЕНЬ ОТКРЫТЫХ ДВЕРЕЙ ДЛЯ НЕДОНОШЕННЫХ ДЕТЕЙ В ГОРОДСКОМ ПЕРИНАТАЛЬНОМ ЦЕНТРЕ №2

В Городском перинатальном центре №2 прошёл День открытых дверей для недоношенных детей, появившихся на свет с экстремально низкой массой тела — от 25 недель беременности и весом до 1000 граммов. Эти малыши когда-то боролись за жизнь в отделении реанимации, а сегодня растут и развиваются благодаря заботе и опеке врачей.

В рамках мероприятия маленькие пациенты прошли осмотры у специалистов:
👁 офтальмолога,
🧠 детского невропатолога,
📈 врача ультразвуковой диагностики,
👶 педиатра кабинета катамнеза,
а также неонатологов, которые сопровождали их с первых дней жизни.

🎁 Всем семьям были вручены памятные подарки.
💬 Родители выразили искреннюю благодарность врачам за профессионализм, внимательность и за спасение жизни их детей.

#Қазақстанбалалары
#Дәрігербалалардыңжанашыры
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1
📌ҚАЗАҚСТАНДА АЛҒАШ РЕТ БАЛАЛАРҒА НЕСЕП ҰСТАМАУ МӘСЕЛЕСІ БОЙЫНША НЕЙРОМОДУЛЯЦИЯ ЖАСАЛДЫ


🔺Алматы Балалар шұғыл медициналық көмек көрсету орталығы базасында екі бірегей ота жасалды. Енді отандық урологтар мен нейрохирургтар бірігіп, қуық қызметінде ақауы бар балаларға көмектесетін болады.

✔️Бұл — бел аймағына нейростимулятор-имплант орнату арқылы жүргізілетін ота, құрылғы өткізгіш арқылы сакралды жүйкемен байланысады. Генератор әлсіз электр импульсін жіберіп, жүйкені ынталандырады.

Нәтижесінде ынталандырушы қуықтың жұмысын бақылауға көмектеседі.

«Қазақстанда балаларға мұндай ота бұрын-соңды жасалмаған. Ал шетелдік әріптестеріміз нейромодуляцияны көптен бері қолданып келеді. Оның басты мақсаты – балалардың өмір сүру сапасын жақсарту», – деді орталықтың нейрохирургия бөлімшесінің меңгерушісі Рахым Айдарұлы.


🧠🇧🇾Пилоттық отаны алматылық дәрігерлер Беларусь елінен келген нейромодуляция және функционалдық нейрохирургия саласының сарапшысы Владимир Алексеевецпен бірлесіп жасады.

«Науқастардың бірі бұған дейін іріңді парапроктитпен ауырған, өкінішке қарай, оның салдары ретінде атониялық қуық дамыды – бұл органның бұлшық еттерінің әлсіреуін білдіреді», – деп түсіндірді дәрігер.


«Егер бала сирек зәр шығарса, бұл кейіннен зәр рефлюксі мен іріңді пиелонефрит сияқты ауыр асқынуларға алып келуі мүмкін. Мәселені шешу үшін сакралды электрод пен нейростимуляторды орнату туралы шешім қабылданды – баланы бұл дерттен құтқаруға әрекет жасап көреміз».


🟦Екінші жағдай – жұлын жарығы бар, зәр мен нәжісті ұстай алмайтын 9 жастағы бала.

«Айтарым, мұндай диагноз кезінде бұл – қолда бар соңғы емдеу әдісі. Қазір жамбас ағзаларының жұмысын қалпына келтіретін басқа әдіс жоқ», – деп
нақтылады нейрохирург Владимир Алексеевец.


Ота екі науқасқа да өмір сапасын жақсарту және әлеуметтену үшін жасалды – олар мектепке барып, құрдастарымен еркін араласуы тиіс.

👨‍⚕️ «Несепті ұстай алмау жағдайында сакралды стимуляция» тақырыбындағы бүгінгі мастер-класс – балалар нейрохирургиясы мен урологиясы саласындағы нағыз серпіліс.

☑️Балалар шұғыл медициналық көмек көрсету орталығының дәрігерлері бұл әдісті тәжірибеге енгізіп, кішкентай науқастардың дені сау болып өсуіне көмектесуді жоспарлап отыр.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍2
📌ВПЕРВЫЕ В КАЗАХСТАНЕ ДЕТЯМ ВЫПОЛНИЛИ НЕЙРОМОДУЛЯЦИЮ ПРИ НЕДЕРЖАНИИ МОЧИ

🔺На базе Центра детской неотложной медицинской помощи Алматы провели две уникальные операции. Отечественные врачи: урологи совместно нейрохирургами будут помогать детям с проблемами мочевого пузыря.

✔️Сегодня впервые в Казахстане несовершеннолетним пациентам применили метод сакральной нейромодуляции – это установка импланта-нейростимулятора в область поясницы, который через проводник соединяется с сакральными нервами.

Генератор посылает слабые электрические импульсы и стимулирует нервы, тем самым стимулятор помогает контролировать работу мочевого пузыря.

«В Казахстане детям подобные операции раньше не делали, хотя многие коллеги за границей уже практикуют нейромодуляцию на детях. Его основная цель – улучшить качество жизни детей. Вчера, в первый день мастер-класса, мы провели мультидисциплинарный осмотр и очень тщательно выбирали кандидатов на операцию. Сегодня постараемся помочь двум детям 9 и 14 лет, у которых проблемы с контролированием и удержанием мочи», - рассказал Рахым Айдарулы заведующий отделением нейрохирургии Центра детской неотложной медицинской помощи Алматы.


🧠🇧🇾Пилотные операции алматинские врачи выполнили совместно с коллегой из Беларуссии Владимиром Алексеевец – это эксперт в области нейромодуляции и функциональной нейрохирургии.

«Один из пациентов ранее перенес гнойный парапроктит (гнойное воспалительное заболевание), к сожалению, произошло осложнение в виде атоничного мочевого пузыря (ослабление мышц органа). Когда пациент очень редко мочится – это может в дальнейшем привести к довольно тяжелым последствиям: к мочевому рефлексу и гнойному пиелонефриту. Чтобы наладить мочеиспускание, принято решение об имплантации сакрального электрода и нейростимулятора - чтобы попытаться избавить ребенка от недуга. Если ребенок мочится один раз в сутки, может показаться что это и не проблема вовсе, но с течением времени ситуация ведет к очень тяжелым последствиям. Второй случай – ребенок со спино-мозговой грыжей, у которого недержание мочи и недержание кала. Ребенку всего 9 лет. Я должен сказать, что это последний из всех имеющихся методов лечения при таких диагнозах. Иного способа нормализовать функцию тазовых органов пока нет», - уточнил нейрохирург Владимиром Алексеевец.


Обоим пациентам операция показана для улучшения качества жизни, для их социализации – чтобы дети могли посещать школу, общаться со сверстниками.

👨‍⚕️Сегодняшний мастер класс на тему «Сакральная стимуляция при недержании и неудержании мочи» настоящий прорыв в области детской нейрохирургии и урологии.

☑️Врачи Центра детской неотложной помощи планируют внедрить изученный метод в практику и помогать маленьким пациентам расти здоровыми.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍7👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✅Е.НҰРЛЫБАЕВ ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ АКУШЕРЛІК-ГИНЕКОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ЖҰМЫСЫМЕН ТАНЫСТЫ

📍Түркістан қаласындағы №3 облыстық перинаталдық орталықта ҚР Денсаулық сақтау вице-министрі Ержан Нұрлыбаевтың төрағалығымен
«Ана мен баланың денсаулығын сақтау – перинаталдық қызметті жетілдірудің негізі» тақырыбында дөңгелек үстел өтті.

📌Іс-шарада келесі маңызды мәселелер талқыланды:

▪️ Жүктілік пен босану кезіндегі медициналық көмекті жақсарту
▪️ Ана өлімін азайту
▪️ Өңірлік деңгейдегі жауапкершілікті арттыру

🗓 Қатысушылар 2025–2026 жылдарға арналған ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің Кешенді жоспарының жүзеге асырылу барысын қарастырды.
Жоспардың негізгі бағыттары:

✨ Медициналық көмекті ұйымдастыруды жетілдіру
👩‍⚕️ Кадрлық және техникалық әлеуетті күшейту
💻 Цифрлық шешімдер мен телемедицинаны енгізу
🤝Өңіраралық үйлестіруді дамыту

Қонақтар №3 перинаталдық орталықтың келесі бөлімшелерінің жұмысымен танысты:

📊Ситуациялық орталық
📡Телемедицина блогы
🤰Неонаталдық бөлімше
🩺Консультациялық-диагностикалық бөлімше

🏛Кейін Түркістан облысы әкімдігінде Республикалық үйлестіру кеңесінің көшпелі отырысы өтті.
🔹 Отырысты Ержан Нұрлыбаев жүргізді
🔹 Оған облыс әкімдігі, денсаулық сақтау басқармасы мен босандыру саласының мамандары қатысты

🤝Ана мен бала – ұлт болашағы! Денсаулықты сақтау – баршамыздың ортақ міндетіміз! 🇰🇿❤️
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1
✅Е.НУРЛЫБАЕВ ОЗНАКОМИЛСЯ С РАБОТОЙ АКУШЕРСКО-ГИНЕКОЛОГИЧЕСКОЙ СЛУЖБЫ ТУРКЕСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ

📍В городе Туркестан в Областном перинатальном центре №3 прошёл круглый стол под председательством вице-министра здравоохранения РК Ержана Нурлыбаева на тему:
«Сохранение здоровья матери и ребенка — основа совершенствования перинатальной службы».

📌Обсуждены важнейшие вопросы:
▪️ Улучшение медпомощи во время беременности и родов
▪️ Снижение материнской смертности
▪️ Повышение ответственности на региональном уровне

🗓В ходе встречи детально рассмотрели Комплексный план Минздрава РК на 2025–2026 гг., в котором особое внимание уделяется:

✨ Совершенствованию организации медпомощи
👩‍⚕️ Усилению кадрового и технического потенциала
💻 Внедрению цифровых решений и телемедицины
🤝 Развитию межрегиональной координации

Участники мероприятия посетили ключевые подразделения центра:

📊Ситуационный центр
📡Блок телемедицины
🤰Неонатальное отделение
🩺Консультативно-диагностическое отделение

🏛Завершилось мероприятие выездным заседанием Республиканского координационного совета по вопросам охраны здоровья матери и ребенка с участием представителей акимата, управления здравоохранения и профильных специалистов.

🤝Совместные усилия — залог крепкого здоровья мам и малышей по всей стране! 🇰🇿❤️
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1
⚡️ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНДА САРАПШЫЛАР БАЛАЛАРДАҒЫ КӨЗ ПАТОЛОГИЯЛАРЫН ЕРТЕ ДИАГНОСТИКАЛАУ МЕН ЕМДЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІН ТАЛҚЫЛАДЫ

Балаларды қорғау күні қарсаңында Шымкент қаласында Қазақстан, Өзбекстан, Ресей және Грузия офтальмологтарының қатысуымен балалар офтальмологиясы бойынша халықаралық конференция өтті.

✅Іс-шараны ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің қолдауымен Қазақстан офтальмологтар қоғамы мен Қазақ көз аурулары ғылыми-зерттеу институты ұйымдастырды.

Конференцияны ашқан Қазақстан офтальмологтар қоғамының президенті, медицина ғылымдарының докторы, профессор, академик Тұрсынгүл Ботабекова қазіргі балалардың алдында тұрған негізгі қауіптерге тоқталды. Оның айтуынша, гаджеттерді шамадан тыс пайдалану мен физикалық белсенділіктің төмендеуі — көру қабілетінің нашарлауына әкелетін басты себептер және бұл жағдай шұғыл алдын алу шараларын талап етеді.

🔘Конференцияға қатысушылар балалардың арасында кең тараған офтальмологиялық ауруларды, соның ішінде миопия, қылилық, глаукома, туа біткен катаракта және ретинобластома сияқты патологияларды ерте диагностикалау мен емдеудің заманауи тәсілдерін талқылады. Сонымен қатар офтальмохирургиядағы жаңа технологиялар таныстырылды. Ресейлік офтальмолог Юлия Сидорова лазерлік операцияны тікелей эфирде көрсетті.

Қазақ көз аурулары ҒЗИ офтальмология бөлімшесінің меңгерушісі, медицина ғылымдарының кандидаты Алуа Әубакірова Қазақстанда ретинобластоманың кеш диагностикалануы өзекті проблема екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл аурудың 75%-дан астамы кеш сатыларында анықталады, сол себепті көзді сақтау мүмкіндігі айтарлықтай төмендейді.

«Ерте диагностикалау – тек көзді ғана емес, баланың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Алматыда біз Педиатрия және балалар хирургиясы ғылыми орталығымен бірлесіп: лазерлік терапия, криодеструкция, химиопрепараттарды интравитреалды енгізу және селективтік интраартериялық химиотерапия сияқты инновациялық емдеу әдістерін жүргізіп келеміз. Бұл тәсілдер аурудың ерте кезеңінде көз алмасын және көру қабілетін сақтауға мүмкіндік береді», – деді А. Әубакірова.


➡️ҚР ДСМ бас штаттан тыс балалар офтальмологы, медицина ғылымдарының кандидаты Айгерім Тулетова да балалардың арасында миопия жағдайларының көбеюіне назар аударды.

«Бүгінде миопия – жаһандық эпидемияға айналды. Оның асқынуын бақылау өте маңызды, себебі көру қабілетінің ауыр бұзылыстарының алдын алуға тек осылай мүмкіндік бар. Көруді түзету әдетте 18 жастан, кейде 21 жастан басталады, бірақ миопияның қарқынын ертерек тоқтату қажет.

Сондай-ақ біз балалардың арасында жарақат алу деңгейінің жоғары екенін байқаймыз, ал бұл өз кезегінде ауыр асқынуларға алып келуі мүмкін. Қазіргі уақытта біздің басты назарымыз осы мәселелердің алдын алуға және патологияларды ерте түзетуге бағытталған», – деп атап өтті А. Тулетова.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍1