ҚР Денсаулық сақтау министрлігі | Министерство здравоохранения РК ⚜️
9.95K subscribers
18.7K photos
1.59K videos
28 files
4.33K links
Официальный telegram-канал Министерства здравоохранения РК
Download Telegram
🧠ДҮНИЕЖҮЗІЛІК МИ КҮНІ: ИНСУЛЬТТІҢ ПРОФИЛАКТИКАСЫ ЖӘНЕ ЕМДЕУ ТУРАЛЫ



Бүгін, 22 шілдеде Дүниежүзілік ми күні атап өтіледі, ол мидың саулығына қамқорлық жасаудың маңыздылығын, халықтың неврологиялық аурулар туралы хабардарлығын арттыруды, сондай-ақ инсульт сияқты қауіпті жағдайлардың профилактикасы мен уақтылы емдеуді қолдауды еске салуға арналған.

🎗Инсульт бүкіл әлемде өлім мен мүгедектіктің жетекші себептерінің бірі болып қала береді.

Қазақстанда жыл сайын 40 мыңға жуық инсульт немесе ми қан айналымының жіті бұзылулары (МҚЖБ) тіркеледі. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, зардап шеккендердің саны шамамен 49 мың адамды құрады, оның 11,8%-ы стационарлық жағдайда, ал тағы 6,1%-ы шығарылғаннан кейінгі бірінші айда қайтыс болды.

💊Инсульт жағдайларының алдын алу үшін 2025 жылдың үшінші тоқсанынан бастап 50 жастан асқан ер адамдар үшін жедел цереброваскулярлық бұзылыстарды ерте диагностикалау скринингі енгізіледі, оны екі жылда бір рет тұрғылықты жерінде тегін алуға болады.

Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығының (ҰШМҮО) құрылымында ми қан айналымы жіті бұзылған пациенттерге медициналық көмек көрсетуді әдіснамалық және ұйымдастырушылық қолдауды қамтамасыз ететін Инсульт проблемалары жөніндегі республикалық үйлестіру орталығы (ИПРҮО) жұмыс істейді.

🧠Инсульттан басқа, Альцгеймер ауруы, эпилепсия, склероз, мигрень және Паркинсон ауруы сияқты басқа да ауыр ми ауруларына ерекше назар аудару қажет. Бұл патологиялар өмір сапасына айтарлықтай әсер етеді және диагностикаға, емдеуге және ұзақ мерзімді бақылауға кешенді көзқарасты қажет етеді.

Инсульттің ауыр түрлерін және мидың басқа да зақымдануларын мамандандырылған емдеу ҰШМҮО Нейрохирургия департаментінде жүзеге асырылады. Мұнда бассүйекішілік қан құйылулар, аневризмалар, бас-ми жарақаттары және басқа нейрохирургиялық патологиясы бар пациенттерге көмек көрсетіледі.

👩‍⚕️Бөлімше жоғары технологиялық жабдықтармен жарақталған және нейрохирургтардың, неврологтардың және анестезиолог-реаниматологтардың пәнаралық өзара іс-қимылы негізінде жұмыс істейді, бұл қиын жағдайларда жедел және тиімді іс-қимыл жасауға мүмкіндік береді.

2025 жылдың наурыз айынан бастап Ұлттық шұғыл медицинаны үйлестіру орталығының Нейрохирургия департаментіне 276 пациент келіп түсті. Оның 100-і ми жарақаттарымен, 120-сы инсультпен және 56-сы әртүрлі неврологиялық аурулармен ауырады.

Көрсетілген кезеңде инсульт бойынша 20 нейрохирургиялық операция, неврологиялық патология кезінде 15 операция және басқа нейрохирургиялық көрсеткіштер бойынша 14 операция сәтті жүргізілді.

Жалпы, 2018 жылдан 2024 жылға дейінгі кезеңде бүкіл ел бойынша инсульт орталықтарының ашылуы нәтижесінде МҚЖБ-дан өлімнің төмендеу серпіні байқалады.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🧠ВСЕМИРНЫЙ ДЕНЬ МОЗГА: О ПРОФИЛАКТИКЕ И ЛЕЧЕНИИ ИНСУЛЬТА



Сегодня, 22 июля отмечается Всемирный день мозга, который призван напомнить о важности заботы о здоровье головного мозга, повышении осведомлённости населения о неврологических заболеваниях, а также поддержке профилактики и своевременного лечения таких опасных состояний, как инсульт.

🎗Инсульт остаётся одной из ведущих причин смертности и инвалидности во всём мире. Ежегодно в Казахстане регистрируется около 40 тысяч случаев инсульта или острых нарушений мозгового кровообращения (ОНМК). По данным 2024 года, число пострадавших составило около 49 тысяч человек, из которых 11,8% скончались в стационарных условиях, а ещё 6,1% — в течение первого месяца после выписки.

Для предупреждения случаев инсульта с третьего квартала 2025 года вводится скрининг на раннюю диагностику острых нарушений мозгового кровообращений для мужчин старше 50 лет, который можно будет пройти бесплатно по месту жительства один раз в два года.

💊В структуре Национального координационного центра экстренной медицины (НКЦЭМ) функционирует Республиканский координационный центр по проблемам инсульта (РКЦПИ), обеспечивающий методологическую и организационную поддержку оказания медицинской помощи пациентам с острыми нарушениями мозгового кровообращения.

Помимо инсульта, особое внимание необходимо уделять и другим серьёзным заболеваниям головного мозга, включая болезнь Альцгеймера, эпилепсию, рассеянный склероз, мигрень и болезнь Паркинсона. Эти патологии оказывают значительное влияние на качество жизни и требуют комплексного подхода к диагностике, лечению и долгосрочному наблюдению.

🧠Специализированное лечение тяжёлых форм инсульта и других поражений головного мозга осуществляется в Департаменте нейрохирургии НКЦЭМ. Здесь оказывается помощь пациентам с внутричерепными кровоизлияниями, аневризмами, черепно-мозговыми травмами и иной нейрохирургической патологией.

Отделение оснащено высокотехнологичным оборудованием и функционирует на основе междисциплинарного взаимодействия нейрохирургов, неврологов и анестезиологов-реаниматологов, что позволяет оперативно и эффективно реагировать в критических ситуациях.

👩‍⚕️С марта 2025 года в Департаменте нейрохирургии Национального координационного центра экстренной медицины поступило 276 пациентов. Из них 100 — с черепно-мозговыми травмами, 120 — с инсультом, и 56 пациентов — с различными неврологическими заболеваниями.

В указанный период было успешно проведено 20 нейрохирургических операций по поводу инсульта, 15 операций при неврологической патологии и 14 операций по другим нейрохирургическим показаниям.

В целом, за период с 2018 по 2024 годы отмечается динамика снижения смертности от ОНМК в результате открытия инсультных центров по всей стране.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚡️ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІНДЕ ЖИ ҚОЛДАНЫЛАТЫН ЦИФРЛЫҚ ШЕШІМДЕР ТАЛҚЫЛАНДЫ



Денсаулық сақтау министрлігінде ведомство басшысы Ақмарал Әлназарова мен «Қазақтелеком» АҚ Басқарма төрағасы Бағдат Мусиннің қатысуымен жасанды интеллект қолданылатын цифрлық шешімдер талқыланды.

🔷Ұсынылған жобалар медициналық персоналдың қауіпсіздігін арттыру, ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің қолжетімділігін кеңейту, сондай-ақ дәрігерлерге жүктемені азайту мәселелеріне қатысты болды.

Шешімдердің бірі Ақмола облысының бірқатар медициналық ұйымдарында сынақтан өтіп жатқан «ЖИ - терапевт» сервисі болды. Жүйе нақты уақыт режимінде дәрігер мен пациенттің арасындағы диалогты талдайды, алдын-ала диагнозды 80% дәлдікпен қалыптастырады және дәрігердің әдеттегі құжаттама уақытын 40%-ға дейін қысқартуға мүмкіндік береді.

📌Тағы бір инновациялық өнім — денсаулықты қашықтан бақылауды қамтамасыз ететін мобилдік телемедициналық қосымша. Оның көмегімен қазақстандықтар қысымды, импульсті, дене температурасын, қандағы оттегінің деңгейін және глюкозаны өлшей алады. Медициналық көмекке қолжетімділік шектеулі ауылдық жерлерде сервисті пайдалануға ерекше назар аударылады.

Сондай-ақ медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін арттыру үшін смарт-бейнежетондарды енгізу жобасы ұсынылды. Пилоттық режимде технология елордада бес жедел жәрдем бригадасында қолданылуда және жақын арада Алматыда іске қосу жоспарлануда. Құрылғылар қоңырауларды бейнетіркеуге мүмкіндік береді және төтенше жағдайларда жедел әрекет ету құралы ретінде қызмет етеді.

«Біз үшін медицина қызметкерлері үшін барынша қауіпсіз және тиімді жұмыс жағдайларын жасау маңызды. Күзет, шұғыл әрекет ету жүйелері және телемедицина ұйымдары бойынша жобалар денсаулық сақтау алдында тұрған сын-қатерлерге толық жауап береді. Біз бүкіл ел бойынша табысты цифрлық шешімдерді кеңейтуге дайынбыз», — деп атап өтті министр.


👉Өз кезегінде, «Қазақтелеком» АҚ Басқарма төрағасы Бағдат Мусин медициналық ұйымдарға аналитикамен бейнебақылау, қолжетімділікті бақылау жүйелері, дабыл батырмалары, полиция департаменттерінің жедел басқару орталықтарымен бейнетаспаны интеграциялау сияқты опцияларды қамтитын кешенді күзет жүйесін ұсынуға дайын екенін хабарлады.

Кездесу қорытындысы бойынша пилоттық жобаларды кеңейту және Қазақстанның медициналық инфрақұрылымын одан әрі цифрландыру туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚡️В МИНЗДРАВЕ ОБСУДИЛИ ЦИФРОВЫЕ РЕШЕНИЯ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ИИ



В Министерстве здравоохранения с участием главы ведомства Акмарал Альназаровой и председателя правления АО «Казахтелеком» Багдата Мусина состоялось обсуждение цифровых решений с применением искусственного интеллекта.

🔷Представленные проекты касались вопросов повышения безопасности медицинского персонала, расширения доступности медицинской помощи для сельского населения, а также снижения нагрузки на врачей.

Одним из решений стал сервис «ИИ- терапевт», проходящий апробацию в ряде медицинских организаций Акмолинской области. Система анализирует диалог между врачом и пациентом в режиме реального времени, формирует предварительный диагноз с точностью до 80% и позволяет сократить время врача на рутинную документацию до 40%.

📌Другой инновационный продукт — мобильное телемедицинское приложение, обеспечивающее удалённый мониторинг состояния здоровья. С его помощью казахстанцы смогут измерять давление, пульс, температуру тела, уровень кислорода в крови и глюкозу. Особое внимание уделяется использованию сервиса в сельской местности, где доступ к медицинской помощи ограничен.

Также был представлен проект по внедрению смарт-видеожетонов для повышения безопасности медицинских работников. В пилотном режиме технология уже используется в столице в пяти бригадах скорой помощи, и в ближайшее время планируется запуск в Алматы. Устройства позволяют вести видеофиксацию вызовов и служат средством оперативного реагирования в чрезвычайных ситуациях.

«Нам важно создать максимально безопасные и эффективные условия работы для медицинских работников. Проекты по организации охраны, систем экстренного реагирования и телемедицины полностью отвечают вызовам, с которыми сталкивается здравоохранение. Мы готовы к расширенному внедрению успешных цифровых решений по всей стране», — подчеркнула министр.


В свою очередь, председатель правления АО «Казахтелеком» Багдат Мусин сообщил о готовности предложить медицинским организациям комплексную систему охраны, включающую такие опции, как видеонаблюдение с аналитикой, системы контроля доступа, тревожные кнопки, интеграцию видеопотока с Центрами оперативного управления Департаментов полиции.

👉По итогам встречи достигнута договоренность о расширении пилотных проектов и дальнейшей цифровизации медицинской инфраструктуры Казахстана.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚡️ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІНІҢ ҚОҒАМДЫҚ КЕҢЕСІ МЕДИЦИНАЛЫҚ САҚТАНДЫРУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ НЕГІЗГІ ӨЗГЕРІСТЕРДІ ТАЛҚЫЛАДЫ

Денсаулық сақтау министрлігінде вице-министрлердің, құрылымдық бөлімшелер басшыларының және кеңес мүшелерінің қатысуымен Қоғамдық кеңестің кезекті отырысы өтті. Қатысушылар міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру мен медициналық қызметтер көрсетудегі өзгерістерді іске асыруды, медициналық көмектің бірыңғай пакетін қалыптастыруды, сондай-ақ ӘлМСҚ қызметін жетілдіруді талқылады.

💳Отырыстың барысында Мемлекет басшысы ағымдағы жылдың 14 шілдесінде қол қойған жаңа заңның негізгі ережелері ұсынылды. Заң денсаулық сақтаудың қаржылық тұрақтылығын арттыруға, жарналарды бөлудің әділдігіне және халықты қамтуды кеңейтуге бағытталған МӘМС жүйесін реформалау жөніндегі кешенді шараларды көздейтінін естеріңізге сала кетейік. МӘМС жүйесін 2020 жылдан бастап енгізу саланы қаржыландыруды едәуір ұлғайтуға мүмкіндік берді, алайда бұл ретте халықты медициналық сақтандырумен қамтудың төмендігі, медициналық көмектің аралас пакеттері және қаржыландырудың сақталып отырған тапшылығы сияқты құрылымдық проблемалар сақталды.

Маңызды өзгерістердің бірі МӘМС жарналары есептелетін табыстың жоғарғы шегін — ең төменгі жалақының 10-нан 40-қа дейін арттыру болды. Бұл табыс деңгейі жоғары тұлғалар үшін неғұрлым әділ қатысу жүйесін жасайды және жыл сайын шамамен 200 млрд теңгені қосымша жинақтауға мүмкіндік береді.

«Біз 2015 жылы МӘМС туралы ҚР Заңының бірінші редакциясында белгіленген бастапқы қаржы моделіне ішінара оралуды бастаймыз. Содан кейін мемлекет жарналарының мөлшерлемелері қазіргі 2%-ға қарсы 7% деңгейінде бекітілді. Бұл қызметкерлер мен жұмыс берушілер үшін жарналарды ұлғайтпауға, ұзақ мерзімді перспективада медициналық көмек жүйесін қолдауға мүмкіндік береді. Кезең-кезеңмен көтерілу нәтижесінде мемлекет жарналарының мөлшерлемесі ағымдағы жылы 2%-дан 2037 жылы 4,7%-ға дейін өседі, бұл денсаулық сақтау жүйесіне 2,8 трлн қосымша қаражат алуға мүмкіндік береді», - деп атап өтті Денсаулық сақтау вице-министрі Ардақ Амангелдиев.


🪙Заңда медициналық сақтандырумен қамтуды кеңейтуге ерекше назар аударылған. Бүгінгі таңда Қазақстанда халықтың 82,3%-ы сақтандырылған, алайда жүйеден тыс шамамен 3,3 млн адам қалып отыр. Жұмыссыздар мен дағдарыстық, шұғыл әл-ауқат деңгейлері санатына кіретін адамдар үшін жарналарды жергілікті атқарушы органдар төлейтін болады.

«Сондай-ақ МӘМС жүйесінің тартымдылығы үшін тиісті жарналарды бес жыл бойы үзіліссіз төлеу шартымен төлемдер уақытша болмаған жағдайда да сақтандырылған тұлға мәртебесін 3 айдан 6 айға дейін ұзарту туралы норма енгізілді. Бұрын бұл мерзім небәрі үш ай болатын. Бұл әділ және маңызды шешім - бұл жүйеге тұрақты қатысатын және уақытша қиындықтарға тап болғандарды қолдайды. Сондай-ақ халықтың сенімін нығайту мақсатында денсаулық сақтау субъектілерінің қаржылық қызметінің ашықтығын арттыру үшін медициналық ұйымдар мен Қор қызметінің ашықтығын арттыру жөніндегі норма енгізілді», - деп толықтырды А.Амангелдиев.


🛜Отырыста салалық қаржыландырудың тұрақтылығын сақтаудың маңыздылығы атап өтілді. Міндеттемелерді ТМККК-дан МӘМС-ке ауыстыру Денсаулық сақтау министрлігінің бюджетін 200 млрд теңгеге қысқартуды көздегеніне қарамастан, Қаржы министрлігімен өзара іс-қимылдың арқасында бұл қаражатты жүйе ішінде сақтап қалуға мүмкіндік туды. Олар басым бағыттардағы тарифтерді арттыруға, онкологиялық және онкогематологиялық қызметтерді, жедел жәрдем қызметі мен МСАК-ты қаржыландыруды ұлғайтуға бағытталатын болады.

Бұдан басқа, 2026 жылдан бастап 9 негізгі бейін бойынша (инфекция, кардиология, неврология, нефрология, гастроэнтерология, травматология, эндокринология, абдоминалдық хирургия) 90 млрд теңгеден астам сомаға тарифтер айтарлықтай арттырылатын болады. Бұл алты жылда алғаш рет стационарлық сектордағы шығынды тарифтерді өзектендіруге мүмкіндік береді.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔘Жалпы қабылданған заң денсаулық сақтау жүйесінің ұзақ мерзімді қаржылық тұрақтылығын, халықтың сенімін арттыруды қамтамасыз ететін шешім болып табылады. Медициналық көмек пакеттері оңайырақ және түсінікті болады, ал МӘМС қорының жұмысы — барынша ашық және пациенттердің мүдделеріне бағдарланған болады.
Қаржыландырудың жаңа моделі ресурстарды барынша тиімді бөлуге және елдің денсаулық сақтау саласын дамытудағы сақтандыру тетігінің рөлін күшейтуге жағдай жасайды.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⚡️ОБЩЕСТВЕННЫЙ СОВЕТ МИНЗДРАВА ОБСУДИЛ ОСНОВНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ В СИСТЕМЕ МЕДСТРАХОВАНИЯ

В Министерстве здравоохранения состоялось очередное заседание Общественного совета с участием вице-министра Ардака Амангельдиева, председателя правления Фонда медицинского страхования Айдына Кульсеитова, руководителей структурных подразделений и членов совета.

💳Участники обсудили реализацию изменений в обязательном социальном медицинском страховании и оказании медицинских услуг, формирование Единого пакета медицинской помощи, а также совершенствование деятельности ФСМС.

В ходе заседания были представлены основные положения нового закона, подписанного Главой государства 14 июля текущего года. Напомним, закон предусматривает комплексные меры по реформированию системы ОСМС, направленные на повышение финансовой устойчивости здравоохранения, справедливость распределения взносов и расширение охвата населения страховой медициной.

🪙Внедрение системы ОСМС с 2020 года позволило существенно увеличить финансирование отрасли, однако при этом сохранялись структурные проблемы, включая низкий охват населения медстрахованием, смешанные пакеты медицинской помощи и сохраняющийся дефицит финансирования.

Одним из важных изменений стало повышение верхнего предела дохода, с которого исчисляются взносы на ОСМС — с 10 до 40 минимальных заработных плат. Это создаст более справедливую систему участия для лиц с высоким уровнем дохода и позволит дополнительно аккумулировать порядка 200 млрд тенге ежегодно.

«Мы начнем частичный возврат к первоначальной финансовой модели, заложенной в первой редакции Закона РК об ОСМС, принятого в 2015 году. Тогда ставки взносов государства были утверждены на уровне 7% против нынешних 2%. Это позволит не увеличивать взносы для работников и работодателей, поддерживать систему медицинской помощи в долгосрочной перспективе. В результате поэтапного повышения ставка взносов государства вырастет с 2% в текущем году до 4,7% в 2037 году, что позволит получить системе здравоохранения 2,8 трлн дополнительных средств», — отметил вице-министр здравоохранения Ардак Амангельдиев.


🛜Особое внимание в законе уделено расширению охвата медицинским страхованием. На сегодняшний день в Казахстане застраховано 82,3% населения, однако вне системы остаются порядка 3,3 млн человек. За безработных и лиц, входящих в категорию кризисного, экстренного уровней благополучия взносы будут оплачивать местные исполнительные органы.

«Также для привлекательности системы ОСМС введена норма о продлении с 3-х до 6-ти месяцев статуса застрахованного даже при временном отсутствии платежей при условии уплаты без перерывов в течение пяти лет соответствующих взносов. Раньше этот срок составлял всего три месяца. Это справедливое и важное решение — оно поддержит тех, кто стабильно участвует в системе и сталкивается с временными трудностями. Также введена норма по повышению прозрачности деятельности медицинских организаций и Фонда для повышения прозрачности финансовой деятельности субъектов здравоохранения в целях укрепления доверия населения», — добавил А.Амангельдиев.


Дополнительные средства в системе ОСМС будут направлены на повышение тарифов в приоритетных направлениях, увеличение финансирования онкологической и онкогематологической служб, службы скорой помощи и ПМСП.

🔘Кроме того, с 2026 года будут существенно повышены тарифы по 9 основным профилям (инфекция, кардиология, неврология, нефрология, гастроэнтерология, травматология, эндокринология, абдоминальная хирургия) на сумму свыше 90 млрд тенге. Это позволит впервые за шесть лет актуализировать убыточные тарифы в стационарном секторе.

В целом принятый закон представляет собой решение, обеспечивающее долгосрочную финансовую устойчивость системы здравоохранения, повышение доверия со стороны населения. Пакеты медицинской помощи станут проще и понятнее, а работа Фонда ОСМС — более прозрачной и ориентированной на интересы пациентов. Новая модель финансирования создаст условия для более эффективного распределения ресурсов и усиления роли страхового механизма в развитии здравоохранения страны.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🚂«САЛАМАТТЫ ҚАЗАҚСТАН» МЕДИЦИНАЛЫҚ ПОЙЫЗЫ ҚОСТАНАЙ АУЫЛДАРЫНА КЕЛДІ


«Саламатты Қазақстан» медициналық пойызы» елдік әлеуметтік жобасын іске асыру шеңберінде Қостанай облысы Денисов ауданының «Денисовка» станциясына әртүрлі бейіндегі 30 медицина қызметкерінен тұратын командамен келді.

👩‍⚕️Пойыздың құрамында әртүрлі мамандықтағы дәрігерлер жұмыс істейді: терапевттер, хирургтар, педиатрлар, кардиологтар, невропатологтар, ЛОР дәрігерлері, офтальмологтар, стоматологтар, гинекологтар, урологтар, психологтар және функционалдық диагностика мамандары.

Пациенттерге ультрадыбыстық, ЭКГ, флюорография, гастроскопия, зертханалық зерттеулер қолжетімді. Қажет болса, шағын хирургиялық араласулар жасалады.


🎯Жобаның мақсаты - ауыл тұрғындарын сапалы және қолжетімді медициналық көмекпен қамтамасыз ету. Маршрутпен қамтылған елді мекендердің тұрғындары медициналық сақтандырудың болуына қарамастан тегін консультация мен диагностика ала алады.

Пойыз «Денисовка» станциясында бірнеше күн болады, содан кейін Қостанай облысының басқа аудандары бойынша маршрутты жалғастырады.

🪙Жоба Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің, «Samruk-Kazyna Trust» қорының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның қолдауымен іске асырылуда.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM