🎯 Sankalp Institute for Civil Services લઈને આવી રહ્યું છે ઓફલાઈન અને ઓનલાઈન
"જનરલ બેચ" જે તલાટી, જુનિયર ક્લાર્ક, CCE, PSI, અને કોન્સ્ટેબલ જેવી તમામ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી છે.

✅ દૈનિક FREE કરંટ અફેર્સ
✅ પરીક્ષાલક્ષી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ
✅ PDF Notes અને Study Material
✅ મહત્વપૂર્ણ ભરતી અને પરીક્ષા અપડેટ્સ
✅ GPSC, CCE, PSI, કોન્સ્ટેબલ તથા અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી માહિતી

તો આજે જ Google Play Store પરથી સંકલ્પ ઇન્સ્ટિટ્યૂટની અધિકૃત મોબાઇલ એપ્લિકેશન – "Sankalp Online" ઇન્સ્ટોલ કરો.

👉🏻 https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jmfswo.uvjprq&hl=en_IN

🎯 હવે તૈયારી બનાવો વધુ સરળ અને સ્માર્ટ!

#sankalpinstitute #admissionopen

જનરલ વર્ગ-3 : 𝐎𝐅𝐅𝐋𝐈𝐍𝐄 𝐁𝐀𝐓𝐂𝐇 🎓
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🎯 ADMISSION OPEN – LIMITED SEATS 🎯
વહેલા તે પહેલા તમારું એડમિશન કન્ફર્મ કરાવો!
📍 OFFLINE – રાજકોટ
ગુજરાત સરકારની *Coaching Sahay Yojana* અંતર્ગત OBC/EWS કેટેગરીના વિદ્યાર્થીઓ માટે *FREE Classes* નો લાભ ઉપલબ્ધ છે.

યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે જરૂરી ડોક્યુમેન્ટની યાદી:
1. આધાર કાર્ડની ઝેરોક્ષ
2. રહેઠાણનો પુરાવો (ચૂંટણી કાર્ડ / રાશન કાર્ડ / લાઇટ બિલ / ભાડા કરાર / ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ) ની ઝેરોક્ષ
3. ધોરણ 10 ની માર્કશીટની ઝેરોક્ષ
4. ધોરણ 12 ની માર્કશીટની ઝેરોક્ષ
* OBC – 50% અથવા તેથી વધુ
* EWS – 60% અથવા તેથી વધુ
5. લિવિંગ સર્ટિફિકેટની ઝેરોક્ષ
6. બેંક પાસબુકની ઝેરોક્ષ
7. સહી કરેલો ચેક (Cancelled Cheque)
8. આવકનો દાખલો (વાર્ષિક આવક રૂ. 4.5 લાખથી ઓછી હોવી જોઈએ) ની ઝેરોક્ષ
9. જાતિનું પ્રમાણપત્ર / બિન અનામત (EWS) પ્રમાણપત્રની ઝેરોક્ષ
10. પાસપોર્ટ સાઇઝના 4 ફોટોગ્રાફ
📞 વધુ માહિતી માટે સંપર્ક કરો:
*કિંજલ પાથર મેમ – 9173375078*
📍 ADDRESS: બસ સ્ટેશનની ઉપર, ત્રીજો માળ, શોપ નં. 33, ઢેબર રોડ, રાજકોટ – 360001

20 જુલાઈ 2026 કરંટ અફેર્સ

પ્રશ્ન 1. ભારતીય નૌસેનાએ તાજેતરમાં શરૂ કરેલા સ્વદેશી માહે-ક્લાસ એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વૉટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC)નું નામ શું છે?
A) આઈએનએસ અર્નાલા
B) આઈએનએસ વાગીર
C) આઈએનએસ માલવન
D) આઈએનએસ કિલ્ટન

જવાબ: C) આઈએનએસ માલવન

સમજુતી:
ભારતીય નૌસેના દ્વારા માહે-ક્લાસનું બીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વૉરફેર શેલો વૉટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) આઈએનએસ માલવન છે.

આ યુદ્ધજહાજનો મુખ્ય હેતુ છીછરા દરિયાઈ વિસ્તારોમાં દુશ્મનની સબમરીન અને પાણીની અંદર કાર્યરત ડ્રોનનો શોધ, પીછો અને જરૂર પડે ત્યારે નાશ કરવાનો છે. તેનાથી ભારતની દરિયાઈ અને તટીય સુરક્ષા વધુ મજબૂત બને છે.

પ્રથમ માહે-ક્લાસ યુદ્ધજહાજ: આઈએનએસ માહે (2025)
બીજું યુદ્ધજહાજ: આઈએનએસ માલવન (2026)
નિર્માતા: કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ
મુખ્ય મથક: કોચી, કેરળ
સ્વદેશી સામગ્રી: 80%થી વધુ

પ્રશ્ન 2. ભારતના પ્રથમ અને સૌથી ઊંડા ભૂ-તાપીય કૂવા ક્યાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે?
A) હિમાચલ પ્રદેશ
B) અરુણાચલ પ્રદેશ
C) લદ્દાખ
D) ગુજરાત

જવાબ: C) લદ્દાખ

સમજુતી:
ભારતે 17 જુલાઈ, 2026ના રોજ લદ્દાખની પુગા ખીણમાં દેશના પ્રથમ અને સૌથી ઊંડા ભૂ-તાપીય કૂવા (Geothermal Wells) સ્થાપિત કર્યા છે.

ભૂ-તાપીય ઊર્જા પૃથ્વીના આંતરિક ભાગમાંથી મળતી ગરમી પર આધારિત નવીનીકરણીય ઊર્જા છે. પૃથ્વીની અંદર રહેલા ગરમ પાણી અથવા વરાળનો ઉપયોગ કરીને ટર્બાઇન ચલાવવામાં આવે છે અને વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકાય છે.

મુખ્ય મુદ્દા:
સ્થળ: પુગા ખીણ, લદ્દાખ
વિકાસકર્તા: ONGC Energy Centre
કૂવાની ઊંડાઈ: 1,000 મીટર
ઊંચાઈ: 14,000 ફૂટથી વધુ
પ્રોજેક્ટ: 1 મેગાવૉટ પાયલોટ ભૂ-તાપીય વીજળી પ્રોજેક્ટ
400 મીટરની ઊંડાઈએ 135°C તાપમાન નોંધાયું હતું.

પ્રશ્ન 3. વિશ્વ ચેસ દિવસ દર વર્ષે ક્યારે ઉજવવામાં આવે છે?
A) 18 જુલાઈ
B) 19 જુલાઈ
C) 20 જુલાઈ
D) 21 જુલાઈ

જવાબ: C) 20 જુલાઈ

સમજુતી:
દર વર્ષે 20 જુલાઈના રોજ વિશ્વ ચેસ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
આ દિવસ આંતરરાષ્ટ્રીય ચેસ મહાસંઘ (FIDE)ની સ્થાપનાની યાદમાં ઉજવાય છે.

મહત્વપૂર્ણ માહિતી:
FIDEની સ્થાપના: 20 જુલાઈ, 1924
મુખ્ય મથક: લૉઝેન, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ
અધ્યક્ષ: આર્કેડી દ્વોરકોવિચ
ઉપાધ્યક્ષ: વિશ્વનાથન આનંદ
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા માન્યતા: 2019
2026ની થીમ: “Celebrate, create, and make a difference”
FIDE વિશ્વભરની ચેસ સ્પર્ધાઓનું સંચાલન કરે છે અને ચેસ ખેલાડીઓની આંતરરાષ્ટ્રીય રેન્કિંગ પણ નક્કી કરે છે.

પ્રશ્ન 4. તાજેતરમાં FDAએ ઊંચા કોલેસ્ટેરોલની સારવાર માટે પ્રથમ મૌખિક PCSK9 અવરોધક તરીકે કઈ દવાને મંજૂરી આપી છે?
A) ઇવોલોક્યુમૅબ
B) અલીરોક્યુમૅબ
C) ઇન્ક્લિસિરાન
D) લિપફેન્ડ્રા (એનસિલિસાઇડ)

જવાબ: D) લિપફેન્ડ્રા (એનસિલિસાઇડ)

સમજુતી:
અમેરિકાની ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA)એ ઊંચા કોલેસ્ટેરોલની સારવાર માટે લિપફેન્ડ્રા (એનસિલિસાઇડ)ને વિશ્વના પ્રથમ મૌખિક PCSK9 અવરોધક તરીકે મંજૂરી આપી છે.

આ દવા આહાર અને કસરત સાથે મળીને શરીરમાં રહેલા LDL એટલે કે ખરાબ કોલેસ્ટેરોલનું સ્તર ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
અગાઉના PCSK9 અવરોધકો મુખ્યત્વે ઇન્જેક્શન દ્વારા આપવામાં આવતા હતા, જ્યારે લિપફેન્ડ્રા મૌખિક રીતે લઈ શકાય છે.
FDA: અમેરિકાની નિયમનકારી સંસ્થા છે, જે દવાઓ, ખાદ્ય પદાર્થો, રસીઓ અને તબીબી ઉપકરણોની સલામતી તથા અસરકારકતા અંગે મંજૂરી આપે છે.

પ્રશ્ન 5. ભારતના પ્રથમ ખાનગી કક્ષાના ઓર્બિટલ રોકેટ વિક్రమ-1ને કઈ કંપનીએ વિકસાવ્યું છે?
A) અગ્નિકુલ કોસ્મોસ
B) બેલાટ્રિક્સ એરોસ્પેસ
C) પિક્સેલ
D) સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ

જવાબ: D) સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ

સમજુતી:
ભારતના અગ્રણી અવકાશ સ્ટાર્ટઅપ સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ દ્વારા વિક્રમ-1 નામના ભારતના પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટનો વિકાસ કરવામાં આવ્યો છે.
આ રોકેટનું સફળ પ્રક્ષેપણ 18 જુલાઈ, 2026ના રોજ શ્રીહરિકોટા સ્થિત સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી કરવામાં આવ્યું હતું.

વિક્રમ-1ની વિશેષતાઓ:
તે બહુ-તબક્કાવાળું ઓર્બિટલ પ્રક્ષેપણ વાહન છે.
ઉપગ્રહોને પૃથ્વીની કક્ષામાં સ્થાપિત કરી શકે છે.
લગભગ 500 કિમીની નીચી પૃથ્વી કક્ષા (LEO)માં પેલોડ સ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
કાર્બન-કૉમ્પોઝિટ માળખા પર આધારિત છે.
3D-પ્રિન્ટેડ એન્જિન અને ઘન ઇંધણ બૂસ્ટરથી સજ્જ છે.

સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ:
સ્થાપના: 2018
મુખ્ય મથક: હૈદરાબાદ

નોંધ:
વિક્રમ-S ઉપકક્ષીય રોકેટ હતો, જ્યારે વિક્રમ-1 ઓર્બિટલ રોકેટ છે, જે ઉપગ્રહને પૃથ્વીની કક્ષામાં સ્થાપિત કરી શકે છે.

Join Teligram
http://t.me/+S4gTy1HMRgI3MGNl

કરન્ટ અફેર્સ : 20 જુલાઈ 2026

1 . 'મિશન આગમન' હેઠળ વિક્રમ-1 રોકેટના સફળ પ્રક્ષેપણ સાથે કયો દેશ પ્રાઇવેટ ઓર્બિટલ લોન્ચ ક્ષમતા મેળવનાર વિશ્વનો ત્રીજો દેશ બન્યો?
જવાબ: - ભારત

2 . 72 મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં કઈ ફિલ્મને સર્વશ્રેષ્ઠ ફીચર ફિલ્મ જાહેર કરવામાં આવી?
જવાબ: - આર્ટિકલ 370

3 . 72 મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં કયા બે અભિનેતાઓએ સંયુક્ત રીતે સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો પુરસ્કાર જીત્યો?
જવાબ: - મમ્મુટી (બ્રહ્મયુગમ) અને કાર્તિક આર્યન (ચંદુ ચેમ્પિયન)

4 . ગુહાટી સ્માર્ટ સિટી ઇન્ટરનેશનલ ઓપન 2026 માં 2500 ELO રેટીંગ પાર કરીને ભારતના 99મા ગ્રાન્ડમાસ્ટર કોણ બન્યા?
જવાબ: - બી. એસ. રતનવેલ

5 . નીતિ આયોગના પ્રથમ 'ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડ્લીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026' માં મોટા રાજ્યોની શ્રેણીમાં કયા રાજ્યે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે?
જવાબ: - ગુજરાત

6 . ગ્લાસગોમાં યોજાનાર 2026 કોમનવેલ્થ ગેમ્સના ઉદ્ઘાટન સમારોહ માટે કયા બે એથ્લેટ્સને ભારતના ધ્વજવાહક તરીકે નામ આપવામાં આવ્યું છે?
જવાબ: - મીરાબાઈ ચાનુ અને લવલીના બોરગોહેન

7 . 72 મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો પુરસ્કાર કોણે જીત્યો?
જવાબ: - યામી ગૌતમ

8 . 72 મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં સર્વશ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શકનો પુરસ્કાર કોણે જીત્યો?
જવાબ: - 'અમરન' માટે રાજકુમાર પેરીસામી

9 . 72 મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં સર્વશ્રેષ્ઠ નવોદિત દિગ્દર્શકનો પુરસ્કાર કોણે જીત્યો?
જવાબ: - 'સ્વાતંત્ર્ય વીર સાવરકર' માટે રણદીપ હુડ્ડા

10 . 72 મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોમાં સર્વશ્રેષ્ઠ નોન-ફીચર ફિલ્મનો પુરસ્કાર કઈ ફિલ્મે જીત્યો?
જવાબ: - ભંગાર

11 . સેમિકોન 2.0 માટે મંજૂર કરાયેલ કુલ બજેટરી ફાળવણી કેટલી છે?
જવાબ: - ₹1,27,500 કરોડ

12 . ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફ્રેન્ડ્લીનેસ ઇન્ડેક્સ 2026 માં પર્વત અને ઉત્તર-પૂર્વ રાજ્યોની શ્રેણીમાં કયું રાજ્ય ટોચ પર રહ્યું?
જવાબ: - ઉત્તરાખંડ

13 . 2026 ફિફા વર્લ્ડ કપની ફાઇનલ ક્યાં રમાઈ હતી?
જવાબ: - ન્યૂયોર્ક ન્યૂ જર્સી સ્ટેડિયમ, યુએસએ (USA)

14 . પતંગિયાની પ્રજાતિઓની વસ્તી ગણતરી માટે ચર્ચામાં રહેલ 'રાયમોના નેશનલ પાર્ક' કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?
જવાબ: - અસમ

15 . 2026 ફિફા વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં આર્જેન્ટિનાને હરાવીને કયો દેશ વિજેતા બન્યો?
જવાબ: - સ્પેન

🎯 સ્ટેટિક જીકે (Static GK)

16 . ભારતીય બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ 'બંધારણીય ઉપચારોનો અધિકાર' પૂરો પાડે છે?
જવાબ: - અનુચ્છેદ 32

17 . ભારતીય બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ માનવ તસ્કરી અને બળજબરીથી મજૂરી (બેગાર) પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકે છે?
જવાબ: - અનુચ્છેદ 23

18 . ભારતમાં જથ્થાબંધ ભાવાંક (WPI) ની ગણતરી માટે હાલનો આધાર વર્ષ કયો છે?
જવાબ: - 2022-23

19 . ઝૂઓલોજિકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા (ZSI) ની સ્થાપના કયા વર્ષમાં થઈ હતી?
જવાબ: - 1916

20 . 'જમ્પિંગ જીન' ની શોધ સૌપ્રથમ કયા વૈજ્ઞાનિકે કરી હતી?
જવાબ: - બાર્બરા મેક્લિંટોક

🧬 Biology — Living World & Classification of Organisms

પ્રશ્ન 1. નીચેનામાંથી કયું સજીવોનું વ્યાખ્યાત્મક લક્ષણ નથી?
(A) વૃદ્ધિ
(B) ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા
(C) પ્રજનન
(D) બાહ્ય ઉત્તેજનાનો પ્રતિભાવ

જવાબ: (B) ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા

સમજુતી:
સજીવોમાં વૃદ્ધિ, પ્રજનન અને બાહ્ય ઉત્તેજનાનો પ્રતિભાવ જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. પરંતુ ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા દરેક સજીવમાં હોતી નથી, તેથી તેને સજીવોનું વ્યાખ્યાત્મક લક્ષણ કહી શકાય નહીં.

વૃદ્ધિ: સજીવોમાં કોષોની સંખ્યા અથવા કદમાં વધારો થાય છે.

પ્રજનન: સજીવો પોતાની જાતિના નવા સજીવો ઉત્પન્ન કરે છે.

ઉત્તેજનાનો પ્રતિભાવ: પ્રકાશ, ગરમી, સ્પર્શ વગેરે બાહ્ય ઉત્તેજનાનો પ્રતિભાવ આપે છે.
ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરવું: આ લક્ષણ માત્ર કેટલાક સજીવોમાં જ જોવા મળે છે.

પ્રશ્ન 2. નીચેના પૈકી કયું લક્ષણ સજીવોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ નથી?
(A) કદમાં વધારો
(B) ઉત્તેજનાનો પ્રતિભાવ
(C) સ્વ-સંગઠન
(D) વૃદ્ધિ અને પ્રજનન

જવાબ: (A) કદમાં વધારો

સમજુતી:
કદમાં વધારો એટલે વૃદ્ધિ. વૃદ્ધિ માત્ર સજીવોમાં જ જોવા મળે છે એવું નથી. નિર્જીવ પદાર્થોમાં પણ બહારથી પદાર્થો જમા થવાથી કદમાં વધારો થઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
પર્વત પર ધૂળ અને માટી જમા થવાથી તેનો કદ વધી શકે છે.
સ્ફટિકમાં બહારથી પદાર્થ જમા થવાથી તેની વૃદ્ધિ થાય છે.
પરંતુ સજીવોની વૃદ્ધિ અંદરથી થતી અને કોષીય પ્રક્રિયા દ્વારા થતી વૃદ્ધિ છે. તેથી માત્ર કદમાં વધારો સજીવોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ નથી.
ઉત્તેજનાનો પ્રતિભાવ, સ્વ-સંગઠન અને પ્રજનન સજીવોના વિશિષ્ટ લક્ષણો છે.

પ્રશ્ન 3. એકકોષી સજીવોમાં વૃદ્ધિનું અવલોકન કેવી રીતે કરી શકાય?
(A) સંવર્ધિત કોષોના દળનું વજન કરીને
(B) સજીવો દ્વારા શોષાયેલા પોષક તત્ત્વોની માત્રાનું વિશ્લેષણ કરીને
(C) વૃદ્ધિ જોઈ શકાતી નથી
(D) પ્રયોગશાળામાં સંવર્ધન દરમિયાન સૂક્ષ્મદર્શક હેઠળ કોષોની સંખ્યા ગણીને

જવાબ: (D) પ્રયોગશાળામાં સંવર્ધન દરમિયાન સૂક્ષ્મદર્શક હેઠળ કોષોની સંખ્યા ગણીને

સમજુતી:
એકકોષી સજીવ માત્ર એક કોષથી બનેલો હોય છે. તેથી તેમાં વૃદ્ધિ મુખ્યત્વે કોષના કદમાં વધારો થવાથી અથવા કોષવિભાજન દ્વારા કોષોની સંખ્યા વધવાથી જોવા મળે છે.
પ્રયોગશાળામાં એકકોષી સજીવોને યોગ્ય પોષક માધ્યમમાં ઉછેરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ સૂક્ષ્મદર્શક હેઠળ કોષોની સંખ્યા ગણવામાં આવે છે. જો કોષોની સંખ્યામાં વધારો થાય, તો તે વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
👉 તેથી એકકોષી સજીવોમાં વૃદ્ધિ માપવા માટે કોષોની સંખ્યા ગણવી એ યોગ્ય પદ્ધતિ છે.

પ્રશ્ન 4. બધા સજીવો એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે, કારણ કે—
(A) તેઓ સમાન પ્રકારની સામાન્ય આનુવંશિક સામગ્રી ધરાવે છે.
(B) તેઓ સામાન્ય આનુવંશિક સામગ્રી ધરાવે છે, પરંતુ તેની માત્રામાં ભિન્નતા હોય છે.
(C) તેઓમાં સામાન્ય કોષીય સંગઠન જોવા મળે છે.
(D) ઉપરોક્ત તમામ

જવાબ: (D) ઉપરોક્ત તમામ

સમજુતી:
પૃથ્વી પરના તમામ સજીવોમાં કેટલીક મૂળભૂત સમાનતાઓ જોવા મળે છે. તેથી બધા સજીવો એકબીજા સાથે ઉત્ક્રાંતિની દૃષ્ટિએ જોડાયેલા છે.

1️⃣ સામાન્ય આનુવંશિક સામગ્રી
તમામ સજીવોમાં આનુવંશિક માહિતી સંગ્રહવા માટે મુખ્યત્વે DNA હોય છે. કેટલાક વાયરસમાં RNA પણ આનુવંશિક પદાર્થ તરીકે જોવા મળે છે.

2️⃣ આનુવંશિક સામગ્રીમાં ભિન્નતા
સજીવોની આનુવંશિક સામગ્રી સમાન મૂળભૂત સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે, પરંતુ તેના જનીનો અને DNAની રચનામાં ભિન્નતા જોવા મળે છે. આ ભિન્નતા જ વિવિધ સજીવોના વિકાસનું કારણ છે.

3️⃣ સામાન્ય કોષીય સંગઠન
સજીવો કોષોથી બનેલા છે. કોષને સજીવોનું મૂળભૂત રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ માનવામાં આવે છે.

👉 તેથી ત્રણેય નિવેદનો સાચાં છે.
પ્રશ્ન 5. નીચેનામાંથી કયા સજીવોમાં ચયાપચયની ક્રિયાઓ થાય છે?
(A) માત્ર સજીવોમાં
(B) સજીવો અને નિર્જીવ બંનેમાં
(C) કોષમુક્ત તંત્રોમાં
(D) (A) અને (C) બંને

જવાબ: (A) માત્ર સજીવોમાં

સમજુતી:
ચયાપચય (Metabolism) એટલે સજીવના શરીરમાં થતી તમામ રાસાયણિક ક્રિયાઓનો સમૂહ.
ચયાપચયમાં બે મુખ્ય પ્રકારની ક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે:

🔹 1. ઉપચય (Anabolism)
સરળ પદાર્થોમાંથી જટિલ પદાર્થોનું નિર્માણ થાય છે.
ઉદાહરણ:
છોડમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ગ્લુકોઝનું નિર્માણ.

🔹 2. અપચય (Catabolism)
જટિલ પદાર્થોનું વિઘટન થઈ સરળ પદાર્થો બને છે.
ઉદાહરણ:
શ્વસન દરમિયાન ગ્લુકોઝનું વિઘટન થઈ ઊર્જા ઉત્પન્ન થાય છે.
👉 ચયાપચય સજીવોની અંદર થતી જીવંત પ્રક્રિયા છે. તેથી ચયાપચયની ક્રિયાઓ માત્ર સજીવોમાં જ થાય છે.

Join Telegram
http://t.me/+S4gTy1HMRgI3MGNl

Join APPLICATION
http://play.google.com/store/apps/details?id=com.kunj.education