#بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
#الجمعة_حجّ_المساکین
امروز جمعه بیست و هفتم ربیع الثاني سال ۱۴۴۸ه‍ــ. قـ. مطابق با ۱۴۰۵/۷/۱۷/ ه‍ــ. شــ. نماز عبادی- سیاسی جمعه این هفته غرب کابل، مصلی بزرگ أباصالح المهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف)، با حضور گستردهٔ مؤمنين نماز گزار(برادران و خواهران) و به امامت عالم عامل، استاد توانمند حوزه علمیه کابل و نماینده دفتر مرجع عالیقدر فقید حضرت آیت الله العظمی محقق کابلی (قدس‌سره‌الشریف) تحت اشراف مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی فاضلی(دام ظله العالی)، حضرت آیت‌الله نور علی فهیمی (دام عزه الشریف) اقامه و برگزار گردید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
✅️ خطبه اول
‌خطیب جمعه این هفته غرب کابل جناب الحاج استاد فهیمی(دام عزه الشریف) در خطبه اول نماز عبادی- سیاسی جمعه این هفته ضمن سفارش خویش و نمازگزاران به رعایت تقوای الهی و انجام واجبات و ترک محرمات و گناهان، مطالب ارزشمندی را تحت عنوان «آسیب شناسی اخلاقی» ارائه نموده و در خطبه دوم نیز بالمناسبة به نکاتی اشاره نمودند.
⬇️⬇️⬇️⬇️
بحث‌ ما در خطبه اول نماز جمعه امروز در مورد آسیب شناسی اخلاقی است. عزیزانی که در هفتهٔ گذشته شرف حضور داشتند، در جریان‌اند که در خطبهٔ اول بحثی را تحت عنوان آسیب شناسی عبادت مطرح کردیم. بحث امروز در خطبهٔ اول آسیب‌شناسی اخلاقی است. سلامت روح و روان انسان مانند سلامت بدنش از ارکان خوش‌بختی و کامیابی انسان می‌باشد. بیماری روح منشأ آسیب پذیری در برابر نا هنجاری‌های اخلاقی است. منشأ بیماری‌های فکری و روانی ملکات رذیله و فساد اخلاقی است. همانطوری که جسم انسان مریض می‌شود، روح انسان نیز بیمار می‌شود.
🔹️ تفاوت بین جسم و روح
اما تفاوت بین روح و جسم هم در شناخت درد وجود دارد و هم در درمان درد. بشر امروز با پیش‌رفت‌های علمی و دانش‌های تجربی در عرصهٔ غلبه‌ بر بیماری‌های جسمی به موفقیت‌های چشم‌گیری دست یافته است؛ آزمایش‌های متعدد، تصویر‌ برداری‌های پیش‌رفته، داروهای قوی و غیره، بشر را از چنگال بیشتر بیماری‌های جسمی نجات داده و نجات می‌دهد هر چند هنوز نقاط کوری در این زمینه وجود دارند.
رمز موفقیت در عرصهٔ بیماری‌های روحی و آسیب‌های اخلاقی به دلیل پیچیدگی و صعوبت، پیش‌رفت چندانی حاصل نشده است چنانکه آسیب‌های روحی هویت انسان را به یغما برده و شخصیت او را مسخ می‌کند.
🔹️ کلام حضرت رسول خدا(ص)
پیامبر گرامی اسلام(ص) می‌فرماید:
«إذا أرادَ اللّه ُ عزّ و جلّ بعَبدٍ خَيرا فَقَّهَهُ في الدِّينِ، و زَهَّدَهُ في الدُّنيا، و بَصَّرَهُ بعُيوبِ نَفْسِهِ.» هرگاه خداوند متعال برای کسی خیر را اراده کند، سه چیز به او عنایت می‌کند:
یک) آگاهی در امر دین.
دو) زهد در دنیا.
سه) به عیوبش بینا می‌سازد‌. انسان ممکن است از نظر روانی مریض باشد اما خودش توجه نداشته باشد. اگر خداوند برای بندگانش خیری را اراده کند، آنها را فقیه و آگاه در دین ساخته و زهد در دنیا برایش عنایت می‌کند و عیوب‌شان را برای شان نشان می‌دهد.
جهل بشر امروز و آسیب‌های درونی‌اش در پارهٔ از روایات اسلامی بیان گردیده است. امیر بیان علی بن أبي طالب(ع) می‌فرماید:
«جهل المرء بعيوبه من أكبر ذنوبه.» نا آگاهی انسان به عیوبش بزرگترین گناه است.
بین بیماری‌های جسم و روح از چند جهت تفاوت وجود دارد:
۱- امراض جسمی اغلب در قالب عوارض ظاهری بروز و ظهور می‌کنند؛ مانند تب‌، درد، لرز و مانند آن هشدارهای بیماری‌های جسمی‌اند به علاوه امروزه به سبب آزمایش‌های دقیق، عکس‌های رنگی و تست‌های پیش‌رفته امراض بدن را تشخیص می‌دهند. اما ناراحتی‌های روحی و روانی تست و آزمایشی ندارد؛ کسی که از نظر روح و روان مریض است در هیچ‌جای دنیا برای بیماری‌اش تستی وجود ندارد. کدام آزمایش‌گاه می‌تواند میزان کینه، حسادت، سوءظن، غیبت، تهمت، کذب و امثال این‌ها را تست کند و تشخیص بدهد. بعض از علمای اخلاق بیست‌ و پنج‌تا گناه کبیره را ذکر نموده است که تمام این‌ها از صفات رذیلهٔ اخلاقی می‌باشند. هیچ آزمایشگاهی در دنیا وجود ندارد که میزان این بیماری‌های روحی انسان را تشخیص بدهد. برخلاف بیماری‌های جسمی که آزمایشگاه‌ها و تصویر‌برداری‌های رنگی وجود دارند و دکتر‌ها و پزشکان متخصص و معالج تشخیص می‌دهند. اما بیماری‌های روحی را نمی‌توان این گونه تشخیص داد. خداوند متعال در قرآن‌کریم می‌فرماید: «قُلْ هَلْ نُنَبِّئُکُم بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا (۱۰۳)
الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا (۱۰۴)»
بگو آیا به شما خبر دهم که زیان‌کارترین مردم کیست؟ افرادی که تلاش‌های‌شان در زندگی دنیا گم شده با این‌حال گمان می‌کنند کارنیک انجام می‌دهند. خودشان توجه ندارند کاری را که انجام می‌دهند ممکن است مطابق دستور شرع مقدس اسلام نباشد، اما به گمان خودشان کار نیک انجام می‌دهند.

بیماری‌های روحی عوارض ظاهری ندارند چه بسا عدم اطلاع فرد بیمار عامل تشدید و مزمن شدن بیماری گردد و سر انجام درمان انسان مبتلا به این بیماری را مشکل و حتی محال می‌کند. رجوع کنیم به قرآن‌کریم این کتاب آسمانی و برنامهٔ جهان شمول برای بشریت. قرآن‌کریم چنین افرادی را زیان‌کارترین افراد معرفی می‌نماید‌.
غرور، تکبر، خود محوری، تعصب و لجاجت از مهم‌ترین عوامل پیدایش این پندارهای غلط است. در روایات اسلامی در ذیل آیه شریفه مصادیق مختلفی ذکر شده است.
اصبغ بن نباته از أمیرالمؤمنین علی(ع) نقل می‌کند: مراد یهودیان و نصرانیانی اند که بدعت در دین گذاشتند و منحرف گردیدند و با این وجود گمان می‌کنند که آن‌ها کار نیک انجام می‌دهند. در برخی از روایات به رهبان‌ها اشاره شده است. این تفاوت اول بین بیماری جسمی و روحی که بیماری جسمی قابل تشخیص است اما بیماری‌های روحی را هیچ آزمایشگاهی نمی‌تواند تمییز و تشخیص بدهد‌.
دوم) بیماری‌های جسمی قابل تشخیص پیشگیری و درمان اند اما بیماری‌های روحی قابل درمان نیست مگر اینکه خود انسان این بیماری‌ها را کشف نموده و در صدد درمانش برآید. انسانی که بخل دارد بایستی ضد آن را انجام دهد تا اینکه این بیماری تداوی شود. با تمرین انفاق و بخشندگی کم کم این بیماری‌ و صفت رذیله از وجود انسان ریشه کن شود. انسانی که تکبر،‌خود خواهی و لجاجت دارد و انسانی که سوء‌ظن دارد که از گناهان کبیره است و بعض خانوادها در اثر سوءظن متلاشی می‌شود. سوءظن منجر به طلاق و جدای بین زن و شوهر می‌شود. این همه بخاطر سوءظن و بدگمانی یکی نسبت به دیگری است.
روایت بسیار ارزشمند در رابطه به مسئله تهمت وجود دارد: «البُهتانُ على البَريءِ أعظَمُ مِن السَّماءِ.» انسانی که خودش نمی‌بیند و ثابت نشده، بلکه نسبت به خانواده، یا خانواده نسبت به شوهر یا همسایه یا کسانی دیگر تهمت بزند و گمانه زنی کند، در این روایت می‌فرماید گناهش از آسمان و زمین سنگین‌تر است.
حجاج بن یوسف ثقفی در زمان خودش حاکم عراق بود. چون بیماری اخلاقی و روانی داشت هزاران نفر را قتل عام کرد.
یک فرد به مبتلا به وسواس همه را در مانده می‌سازد. یک فرد کینه‌جو جامعه را به آتش می‌کشد. یک فرد قدرت‌طلب هزاران انسان را قربانی طمع و حرص خود می‌سازد.
راه درمان بیماری‌های روحی و اخلاقی –هرچند تشخیص آن‌ها مشکل است اما امر ممکن است– این است که اگر انسان دچار توجیه‌گری و غفلت نشود می‌تواند بیماری‌های روحی و روانی خود را به سهولت معالجه نماید؛ «بَلِ الْإِنسَانُ عَلَی نَفْسِهِ بَصِیرَةٌ» انسان بر نفس خود آگاه است.
🔹️ راه درمان بیماری‌های روحی و اخلاقی
یکی از راه‌های درمان بیماری‌های اخلاقی، معاشرت با صالحان است‌. انسانی که مریض است و بیماری روحی روانی و اخلاقی دارد، یکی از را‌ه‌های درمانش معاشرت و رفت‌وآمد با انسان‌های صالح است چون هم‌نشینی تأثیر دارد. بالعکس انسانی خوب اگر با فردی معتاد، بی‌نماز و لا ابالی معاشرت داشته باشد، این هم‌نشینی کم کم در روح و روانش تاثیر می‌گزارد و او را طرف خودش جذب می‌کند. انسانی که دچار بیماری‌های روحی و اخلاقی است، یکی از راه‌های درمانش این‌است که با افراد صالح و شایسته معاشرت نماید و روش زندگی آنها را سرلوحه زندگی‌اش قرار بدهد‌. رابطه با افراد خود ساخته و انسان‌های صالح اثر مستقیم بر خلق و خوی انسان داشته و به تدریج اخلاق نا پسند را از وجود انسان ریشه‌کن می‌سازد.
مشاهده زندگی بزرگان و رفاقت با افراد نیک‌کردار زمینهٔ رشد فضائل اخلاقی و تقویت خوبی‌ها را در وجود انسان فراهم می‌سازد؛ لذا قرآن‌کریم در آیات چند همگان را دعوت به ارتباط به صالحین و راست‌گویان نموده است در سوره مبارکه توبه آیه ۱۱۹ میفرماید: « یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَکُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ» با انسان‌های متقی، راستگو و صالح همراه باشید. اما اگر با انسان دروغگو و کسی که ناهنجاری‌های اخلاقی دارد همراه شود و معاشرت کند؛ این همراهی چه در کسب‌وکار باشد یا غیر آن کم کم تأثیر می‌گذارد. حتی دیده می‌شود بعض کسانی که معتاد است چون در یک خانه و زیر یک سقف زندگی می‌کنند خانمش هم معتاد شده است‌. این در اثر هم‌نشینی است. هر دوی‌شان انسان‌های پاک بوده اما بر اثر معاشرت با انسان‌های لا ابالی و معتاد گرفتار شده اند. در یکی از دعاهای ماه مبارک رمضان دعای روز شانزدهم می‌خوانیم«اللَّهُمَّ وَفِّقْنِي فِيهِ لِمُوافَقَةِ الْأَبْرَارِ، وَجَنِّبْنِي فِيهِ مُرَافَقَةَ الْأَشْرَارِ» پروردگارا! در این روز مرا به هماهنگی و همدلی با نیکان و خوبان موفق بدار و از رفاقت و دوستی با افراد بد دور گردان.

أمیرالمؤمنین علی بن أبي‌طالب(ع) در نهج البلاغه اش که فوق کلام مخلوق و دون کلام خالق است در حکمت ۱۹۹ جمله ارزشمندی دارد می‌فرماید: «قارِنْ اَهْلَ الْخَيْرِ تَكُنْ مِنْهُمْ وَ بايِنْ اَهْلَ الشَّرِّ تَبِنْ عَنْهُمْ.» با اهل خیر و نیکی هم‌نشین باش تا از آنها شوی. و از بدان جدا شو تا از بدی دور و جدا شوی.
گاهی سرنوشت افراد بد بر اثر معاشرت با خوبان به کلی تغییر می‌کند. شما ببینید انسان‌های در تاریخ بوده اند که در اوائل زندگی خوبی نداشته‌اند اما بر اثر هم‌نشینی با انسان‌های صالح و شایسته متحول شده اند.
خداوند متعال در سورهٔ مبارکه المؤمنون صفاتی(زشتی) را برای انسان‌ها بیان می‌کند از جمله می‌فرماید: «إِلَّا الْمُصَلِّینَ» صفت‌های که انسان دارد ممکن است مانع تکامل انسان شود اما نماز گزاران را استثناء می‌کند و می‌فرماید مگر نماز گزاران. از مجموعهٔ صفات شایستهٔ که خداوند در این سوره بیان می‌فرماید نماز است که إن‌شاء الله در خطبهٔ دوم به زیبائیها و جایگاه نماز محضر مبارک شما مؤمنین مطالبی عرض خواهند شد‌.
همهٔ جرائمی که امروز در جامعه صورت می‌گیرند به نوعی به بیماری‌های روحی مربوط اند. اگر شیطان از درگاه خداوند رانده شد به سبب تکبرش بود. شما سورهٔ مبارکه بقره را می‌خوانید، آنجا میفرماید: خداوند متعال به شیطان دستور داد به آدم سجده کن. گفت سجده نمی‌کنم؛ او از خاک است و من از آتش لذا سجده نمی‌کنم. این به سبب تکبرش بود. اگر قابل برادرش را کشت به سبب حسدش بود. حسد یکی از بیماری‌های اخلاقی است‌. اگر قارون طغیان کرد به سبب بخلش بود. اگر فرعون طغیان کرد به سبب خودخواهی‌اش بود و فریاد می‌زد: «فَقَالَ أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَی»
جرائم و جنایات امروز نیز برخواسته از بیماری‌های روحی است. در هرجای دنیا که مشاهده می‌کنیم انسان‌های خوب دست به جنایات نمی‌زنند. بسیاری از قتل‌ها و جنایاتی که در جوامع بشری در شرق‌وغرب و خاور و باختر عالم صورت می‌گیرند، ریشه‌شان خود خواهی است. بسیاری از سرقت‌ها به سبب طمع است. همچنین سائر جرائمی که در جامعه به وقوع می‌پیوندند به نحوی به یکی از بیماری‌های اخلاقی ارتباط دارند.
در این زمینه بحث مفصل است‌ اما بیشتر از این مؤمنین نماز گزار را معطل نمی‌سازیم‌.
بحث ما در خطبه اول در باره آسیب شناسی اخلاقی و روحی و روانی بود.

✅️ خلاصه خطبه دوم
✔️زیبائی‌ها، اهمیت و جایگاه نماز.
موضوع فوق مقتضی جلسات متعدد است اما با توجه به اقتضاء وقت و مجلس مطالبی عرض می‌شود:
✔️ آثار و برکات نماز زیاد و فوق العاده است تا آنجا که قرآن از نماز تعبیر به حسنات(خوبی‌ها) نموده است:
وَأَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَیِ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِّنَ اللَّیْلِ ۚ إِنَّ الْحَسَنَاتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئَاتِ ۚ ذَلِکَ ذِکْرَی لِلذَّاکِرِینَ.
✔️ نماز جامع و واجد شرائط گناهان را از بین می‌برد.
{داستان سلمان فارسی}
✔️ حضور قلب از شرائط نماز کامل.
✔️ روایتی از پیامبر بزرگوار اسلام (ص) در مورد قبول نشدن نماز چند گروه‌.
✔️ روایات استکمالیه در مورد نماز.
✔️ فضیلت نماز در مسجد الحرام و مسجد النبی و مشاهد مشرفه و مسجد بر سائر نمازها.
✔️ نماز باید با نشاط باشد.
✔️ نماز باید با خضوع و خشوع باشد.
دعاهای وارده در هنگام وضو و مسح.
✔️ نماز حضرت فاطمه زهراء(س) و تحسین حضرت رسول اکرم(ص)‌
ومن الله التوفیق
https://t.me/MohaqeqOfficeEsfa/61234?single