▫️روزهای گرم تابستان ۱۴۰۰ بود که در تایم‌لاین توییتر خیلی از ایرانی‌ها پست‌هایی با هشتگ «خوزستان آب ندارد»، «خوزستان تشنه است» ظاهر شد. اولین این پست‌ها، ویدیویی از یک پسربچه‌ بود. پسربچه به زبان عربی می‌گفت:«آب نیست و گاومیش‌ها دارن تلف می‌شوند.»

▫️چند روز بعد صدای زنی تو شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد. زن داد می‌زد: «آقا مظاهرات سلمیه! چرا آتش می‌زنی، کاملاً سلمیه، چرا تیر می‌اندازی، خاک تو را که نبردند، آب تو را که نبردند، ما مظاهرات سلمی می‌خواهیم... زمین، آب، ناموس  آقا اینجا وطن ماست، خاک ما.»

▫️اما دقیقا آن روزها چه اتفاقاتی در خوزستان رخ داده بود؟ علت حضور مردم در خیابان‌های ماهشهر، کوت عبدالله، خرمشهر، ملاثانی و... چه بود؟

🎤 در قسمت دوم فصل سوم #رادیو_رحا به این پرسش‌ها، پاسخ دادیم.

🎧 این قسمت از رادیو رحا را می‌توانید از کست‌باکس، گوگل‌پادکست، اپل‌پادکست، شنوتو رادیو رحا و همچنین کانال تلگرام موسسه رحمان بشنوید.

📚 منبع ما در این شماره «مظاهرات سلمیه» است.

🔻برای تهیه «مظاهرات سلمیه» به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:
@rahman_inst

📸 پارسا داور
@rahmanistitute

🎧 فایل صوتی نشست «احتمالات پیش‌روی دانشگاه و جامعه در آینده»

🎙سخنرانان:
مقصود فراستخواه
پدرام امیریان
فیروزه اصغری
فریدون رحیم‌زاده
مارال طبرسی
رضا منیعی
حسین ابراهیم‌آبادی

📆 ۱ اسفند ۰۲
📍موسسه رحمان
@rahmanistitute

📣 مجموعه نشست‌های جامعه مدنی

🔴نشست دهم:
سیلان قدرت: دولت و بازار و جامعه مدنی در ایران

📣سخنران: محمد مالجو

🗓 دوشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۲
⏰ ساعت: ۱۷

📍نشست به صورت حضوری در دفتر موسسه رحمان به نشانی: میدان توحید، خیابان نصرت غربی، پلاک ۵۶، طبقه اول برگزار می‌شود.

🌐 پخش زنده از اینستاگرام موسسه رحمان:
https://instagram.com/rahman.inst

@rahmaninstitute

🎧 فایل صوتی نشست «سیلان قدرت: دولت و بازار و جامعه مدنی در ایران»

🎙سخنران: محمد مالجو

🗓 ۷ اسفند ۱۴۰۲
📍 موسسه رحمان

@rahmaninstitute

🎬 ویدیوی میز آینده پژوهی اجتماعی، پنل آینده حیات اجتماعی زنان در ایران در کانال یوتیوب رحمان قرار گرفت.

🔻 از لینک زیر ببینید:
https://youtu.be/p_nKVo9opwI

دبیر علمی: مقصود فراستخواه
کارشناس میز: زهرا اصغری
اعضای پنل:
شهلا کاظمی‌پور، خدیجه کشاورز، لیلا فلاحتی، آتنا کامل، فرشته طوسی، نجمه واحدی و مینو مرتاضی

📆 ۲۲ آبان ۰۲
📍 موسسه رحمان

@rahmaninstitute

▫️رحمان به صورت ماهانه سلسله نشست‌ها و سخنرانی‌هایی برگزار می‌کند که این سخنرانی‌ها تا به حال تبدیل به کتاب‌های متعدد در موضوعات مختلف شدند. برخی از این کتاب‌ها فقط مجموعه‌ای از سخنرانی‌های پیاده‌شده و برخی ترکیبی از سخنرانی‌ها و مقالات حول محور یک موضوع خاص هستند.

📚 ۴ کتاب «امید اجتماعی»، «معلولیت، چالش‌ها و سیاست‌ها در ایران»، «راه و بیراهه آموزش و پرورش در ایران»، «جامعه آرمانی، جامعه بحرانی» هم از جمع‌آوری سخنرانی‌های ماهانه‌ی رحمان تشکیل شده‌اند و مقالات دیگری در هر موضوع به آن‌ها اضافه شده‌اند.

🔻برای تهیه هر کدام از این کتاب‌ها به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید.
@rahman_inst

📚 عکاس: پارسا داور

@RahmanInstitute

▫️«کشته‌شدن هزاران تن در فلسطین به‌دست دولت اسرائیل و سکوت و خونسردیِ عجیب نهادهای بین‌المللی، که درعین‌حال به‌طرز دردناکی باورپذیر است، به‌علاوۀ تداوم گفتمان نژادپرستانه و ضدافغانستانی در ایران، ما را وا داشت که در شماره چهارم هایا به موضوع «دیگری‌سازی» بپردازیم».

📣هایا-فصلنامه موسسه رحمان- شماره چهارم: خودی، معلق، بیگانه

▪️به زودی منتشر خواهد شد...
#هایا
@RahmanInstitute

▪️ظرفیت‌های دولت، بازار و جامعه مدنی برای تغییر وضع موجود
🔻گزارش خلاصه سخنرانی
«سیلان‌های قدرت: دولت و بازار و جامعه مدنی»-محمد مالجو

▫️«محمد مالجو»، اقتصاددان، در ابتدای این نشست با اشاره به ویژگی‌های اصلی دولت گفت: «دولت، خصلتی دو بخشی دارد. یک بخش آن انتصابی و بخش دیگر طبق تعاریف، باید انتخابی باشد. کارکرد بخش انتصابی آن، غلظت ناچیزی از انتخاب صوری را با خود همراه دارد که همهٔ بدنه آن را از تیررس انتخاب و پاسخگویی چه به مردم و چه بخش‌های‌ انتخابی خارج‌ می‌کند. بخش انتخابی نیز گرچه طی سالیان پس از انقلاب فراز‌ونشیب داشته، اما به‌هرحال در برخی مقاطع فضایی کاملاً انتخابی و رقابتی را برای طبقهٔ سیاسی مسلط تجربه کرده است.»

▪️این اقتصاددان با این مقدمه و اشاره به خصلت انتخابی دولت و انتقاد از رویه‌ای که انتخابات در سال‌های اخیر طی کرده است، گفت: «در سال‌های اخیر به‌ویژه پس از سال ۱۴۰۰، انتخابات بیشتر از اینکه فضایی رقابتی داشته باشد، رگه‌هایی از فضای انتصابی را تجربه کرده است.» او در ادامه با بیان اینکه در چنین شرایطی میزان نارضایتی نیروهای درون قدرت افزایش می‌یابد: «بنابراین، گویی کارکرد انتخابات در سال‌های اخیر بیش از هر چیز، حل‌و‌فصل اختلافات سیاسی بین نیروهای قدرت بوده است.»

▫️خصولتی‌سازی به‌جای خصوصی‌سازی

این اقتصاددان در این نشست، بدنه‌ٔ حکومت را از منظر مالکیت اقتصادی مورد بررسی قرار داد و گفت: «دولت (یعنی قوای سه‌گانه) مالکیت اقتصادی انبوهی از شرکت‌های دولتی را به‌عهده دارند که لایه‌های بالایی این شرکت‌ها در حد بسیار محدودی زیرنظر بخش‌های انتخابی هستند که امروز کاربرد این بخش‌های انتخابی از معنا تهی شده است. بخش اعظمی از این مالکیت‌ها که محصول تأسیس و واگذاری‌ها و خصوصی‌سازی‌های اموال دولتی به بخش‌های غیردولتی بودند، زیرمجموعهٔ بخش انتصابی یعنی بخش‌های نظامی و انواع نهادهای انقلابی هستند. از منظر حقوق مالکیت، به‌رغم همهٔ واگذاری‌ها، هنوز حکومت بدنه‌ٔ بزرگی‌ به‌لحاظ اقتصادی دارد.»

منطق مبادلهٔ بازاری به هیچ‌کدام از ارکان غیرانتصابی پاسخگو نیست.

▪️مالجو در ادامه اقتصاد دولت از منظر مالکیت را از اقتصاد دولت از منظر مبادله مجزا کرد و  آن را این‌گونه تعریف کرد: «مبادلهٔ شرکت‌های دولتی باید براساس بازتوزیع باشد. مثلاً درآمدهای دولتی در جغرافیا و جمعیت بنابر صلاحدید دولت توزیع می‌شود. اگر دولت دموکراتیک باشد، صلاحدیدی که دولت تعریف می‌کند بازتاب خواسته‌های بخش‌های گوناگون جمعیت است. اما همین شرکت‌ها و بنگاه‌های دولتی که باید مبادله‌شان براساس بازتوزیع باشد، به‌دلایلی خصوصاً بعد از جنگ هشت‌ساله، نوع دیگری از مبادله، یعنی مبادلهٔ بازاری را در دستورکار قرار داده‌اند. این نوع از مبادله مبتنی‌بر نفع و سود اقتصادی است و به هیچ‌کدام از ارکان غیرانتصابی پاسخگویی ندارند.
نوع مبادله‌ٔ آنها ترکیبی است از مبادلهٔ بازاری و ملاحظات ایدئولوژیک که کارکرد بنیادها را شکل می‌دهند. مثلاً بنیاد مستضعفان و آستان قدس از منطق همین نوع از مبادله پیروی می‌کنند.»
▫️او در ادامه دربارهٔ دلایل شکست بخشی از نیروهای قدرت، احزاب سیاسی و انتخابات گفت: «اگر امروز از شکست اصلاح‌طلبان حرف می‌زنیم، یکی از تعیین‌کننده‌ترین‌ دلایلش قدرت اقتصادی بخش انتصابی است. این قدرت اقتصادی از بودجهٔ دولت سهم قابل‌توجهی دارد که در چارچوب تعاریف بودجه‌ای ما به‌سادگی قابلیت کمی شدن ندارد. بودجه‌نویسی به‌صورتی است که نمی‌شود فهمید به‌عنوان مثال فلان درصد برای آموزش صرف شده است؛ از این درصد بخشی مربوط به سازوبرگ‌های ایدئولوژیک آموزش است که غیرقابل محاسبه است و توان اقتصادی صرف منویاتی می‌شود که بیش از هر چیز این بدنه غیرانتخابی می‌طلبد.»

🔺گزارش این نشست در شماره 2798 روزنامه پیام ما در تاریخ 13 اسفند 1402 منتشر شده است.
@rahmaninstitute

✔️ادامه این گزارش را از لینک زیر بخوانید:


https://telegra.ph/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%88%D8%B6%D8%B9-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-03-03