▪️ظرفیت‌های دولت، بازار و جامعه مدنی برای تغییر وضع موجود
🔻گزارش خلاصه سخنرانی
«سیلان‌های قدرت: دولت و بازار و جامعه مدنی»-محمد مالجو

▫️«محمد مالجو»، اقتصاددان، در ابتدای این نشست با اشاره به ویژگی‌های اصلی دولت گفت: «دولت، خصلتی دو بخشی دارد. یک بخش آن انتصابی و بخش دیگر طبق تعاریف، باید انتخابی باشد. کارکرد بخش انتصابی آن، غلظت ناچیزی از انتخاب صوری را با خود همراه دارد که همهٔ بدنه آن را از تیررس انتخاب و پاسخگویی چه به مردم و چه بخش‌های‌ انتخابی خارج‌ می‌کند. بخش انتخابی نیز گرچه طی سالیان پس از انقلاب فراز‌ونشیب داشته، اما به‌هرحال در برخی مقاطع فضایی کاملاً انتخابی و رقابتی را برای طبقهٔ سیاسی مسلط تجربه کرده است.»

▪️این اقتصاددان با این مقدمه و اشاره به خصلت انتخابی دولت و انتقاد از رویه‌ای که انتخابات در سال‌های اخیر طی کرده است، گفت: «در سال‌های اخیر به‌ویژه پس از سال ۱۴۰۰، انتخابات بیشتر از اینکه فضایی رقابتی داشته باشد، رگه‌هایی از فضای انتصابی را تجربه کرده است.» او در ادامه با بیان اینکه در چنین شرایطی میزان نارضایتی نیروهای درون قدرت افزایش می‌یابد: «بنابراین، گویی کارکرد انتخابات در سال‌های اخیر بیش از هر چیز، حل‌و‌فصل اختلافات سیاسی بین نیروهای قدرت بوده است.»

▫️خصولتی‌سازی به‌جای خصوصی‌سازی

این اقتصاددان در این نشست، بدنه‌ٔ حکومت را از منظر مالکیت اقتصادی مورد بررسی قرار داد و گفت: «دولت (یعنی قوای سه‌گانه) مالکیت اقتصادی انبوهی از شرکت‌های دولتی را به‌عهده دارند که لایه‌های بالایی این شرکت‌ها در حد بسیار محدودی زیرنظر بخش‌های انتخابی هستند که امروز کاربرد این بخش‌های انتخابی از معنا تهی شده است. بخش اعظمی از این مالکیت‌ها که محصول تأسیس و واگذاری‌ها و خصوصی‌سازی‌های اموال دولتی به بخش‌های غیردولتی بودند، زیرمجموعهٔ بخش انتصابی یعنی بخش‌های نظامی و انواع نهادهای انقلابی هستند. از منظر حقوق مالکیت، به‌رغم همهٔ واگذاری‌ها، هنوز حکومت بدنه‌ٔ بزرگی‌ به‌لحاظ اقتصادی دارد.»

منطق مبادلهٔ بازاری به هیچ‌کدام از ارکان غیرانتصابی پاسخگو نیست.

▪️مالجو در ادامه اقتصاد دولت از منظر مالکیت را از اقتصاد دولت از منظر مبادله مجزا کرد و  آن را این‌گونه تعریف کرد: «مبادلهٔ شرکت‌های دولتی باید براساس بازتوزیع باشد. مثلاً درآمدهای دولتی در جغرافیا و جمعیت بنابر صلاحدید دولت توزیع می‌شود. اگر دولت دموکراتیک باشد، صلاحدیدی که دولت تعریف می‌کند بازتاب خواسته‌های بخش‌های گوناگون جمعیت است. اما همین شرکت‌ها و بنگاه‌های دولتی که باید مبادله‌شان براساس بازتوزیع باشد، به‌دلایلی خصوصاً بعد از جنگ هشت‌ساله، نوع دیگری از مبادله، یعنی مبادلهٔ بازاری را در دستورکار قرار داده‌اند. این نوع از مبادله مبتنی‌بر نفع و سود اقتصادی است و به هیچ‌کدام از ارکان غیرانتصابی پاسخگویی ندارند.
نوع مبادله‌ٔ آنها ترکیبی است از مبادلهٔ بازاری و ملاحظات ایدئولوژیک که کارکرد بنیادها را شکل می‌دهند. مثلاً بنیاد مستضعفان و آستان قدس از منطق همین نوع از مبادله پیروی می‌کنند.»
▫️او در ادامه دربارهٔ دلایل شکست بخشی از نیروهای قدرت، احزاب سیاسی و انتخابات گفت: «اگر امروز از شکست اصلاح‌طلبان حرف می‌زنیم، یکی از تعیین‌کننده‌ترین‌ دلایلش قدرت اقتصادی بخش انتصابی است. این قدرت اقتصادی از بودجهٔ دولت سهم قابل‌توجهی دارد که در چارچوب تعاریف بودجه‌ای ما به‌سادگی قابلیت کمی شدن ندارد. بودجه‌نویسی به‌صورتی است که نمی‌شود فهمید به‌عنوان مثال فلان درصد برای آموزش صرف شده است؛ از این درصد بخشی مربوط به سازوبرگ‌های ایدئولوژیک آموزش است که غیرقابل محاسبه است و توان اقتصادی صرف منویاتی می‌شود که بیش از هر چیز این بدنه غیرانتخابی می‌طلبد.»

🔺گزارش این نشست در شماره 2798 روزنامه پیام ما در تاریخ 13 اسفند 1402 منتشر شده است.
@rahmaninstitute

✔️ادامه این گزارش را از لینک زیر بخوانید:


https://telegra.ph/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%88%D8%B6%D8%B9-%D9%85%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-03-03

📢شماره چهارم «هایا» منتشر شد. این فصلنامه متعلق به موسسه رحمان است.

◽«خودی،معلق، بیگانه»
زمستان ۱۴۰۲

📎«هایا» به رایگان در دسترس عموم قرار می‌گیرد. در صورت تمایل به حمایت از آن، نشریه را برای دوستانتان بفرستید، به ما بازخورد بدهید، و چنانچه به حمایت مالی از #هایا علاقه‌مندید، مبلغ مدنظرتان را به شماره کارت زیر واریز بفرمایید.
5022
2913
2768
3833
به نام اسما صارمی

🔻از لینک زیر دانلود کنید:
https://t.me/RahmanInstitute/2394
@rahmaninstitute

📢شماره چهارم #هایا منتشر شد. این فصلنامه متعلق به موسسه رحمان است.
◽خودی، معلق، بیگانه
زمستان ۱۴۰۲

📎"هایا" به رایگان در دسترس عموم قرار می‌گیرد. در صورت تمایل به حمایت از آن، نشریه را برای دوستانتان بفرستید، به ما بازخورد بدهید، و چنانچه به حمایت مالی از هایا علاقه‌مندید، مبلغ مدنظرتان را به شماره کارت موسسه رحمان واریز بفرمایید.

📌هایا را از سایت یا از کانال تلگرام رحمان دانلود کنید.

📍مطالب این شماره:

🔺دیباچه
✍️فردوس شیخ‌الاسلام

🔺مهاجران سودازده
✍سارا احمد
مائده سبط نبی

🔺زیستن در حالت تعلیق
✍معصومه حسینی

🔺بازپس‌گیری انسانیت در موقعیتی بی‌اندازه غیرانسانی
مصاحبه با شهد ابوسلمه
✍آتنا کامل

🔺کم باش و کم بمان؛ قوانینی که اقلیت‌های مذهبی را از اکثریت دور می‌کند
✍نرگس کارخانه‌ای

🔺نژادپرستی و روایت‌ِ ناگزیریِ زیست‌شناختی
✍رُدُلفو مِندُزا‌ـ‌‌دِنتون و آرماندا دانیِلّه پِرِز
مهدی نوریان

🔺خبرنامه
@rahmaninstitute

🎬 ویدیوی نشست «سیاست‌ورزی، سیاست‌گذاری و جامعه مدنی در ایران» در یوتیوب رحمان قرار گرفت. کیومرث اشتریان‌ _استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران_ در این نشست سخنرانی کرد.

▫️نشست «سیاست‌ورزی، سیاست‌گذاری و جامعه مدنی در ایران» هشتمین نشست از مجموعه نشست‌های جامعه مدنی است که ۱۸ دی ۰۲ در موسسه رحمان برگزار شد.

🔻از لینک زیر ببینید:
https://youtu.be/KkPwV2-i3zY?si=f4tC3MPdmrVQg4SB

@rahmaninstitute

🔹فصل چهارم رادیورحا با موضوع زن با سه اپیزود «سفر مادری»، «رویای ناتمام» و «تن در ویترین» با موضوعات مادری، زنان و دانشگاه و حجاب منتشر شده است.

🔹در این فصل از رادیورحا از کتاب «گزارش وضعیت اجتماعی زنان» استفاده شده است.

📌فصل چهارم رادیورحا را از کانال تلگرام رحمان یا اپلیکیشن‌های پادکست بشنوید.

@rahmaninstitute

▫️مروری بر وضعیت زنان ایرانی در آموزش عالی و بازار اشتغال، به مناسبت ۸ مارس، روز جهانی زن

🔺لیلا فلاحتی و خدیجه کشاورز در پنل آینده پژوهی زنان که ۲۲ آبان ۱۴۰۲ در موسسه رحمان برگزار شد، درباره سهم زنان در آموزش عالی ایران و به فراخور آن میزان مشارکت اقتصادی زنان صحبت کردند.

🔺ویدئوی کامل پنل آینده‌پژوهی زنان با گفتگوی شهلا کاظمی‌پور، خدیجه کشاورز، لیلا فلاحتی، آتنا کامل، فرشته طوسی، نجمه واحدی، مینو مرتاضی و مقصود فراستخواه در کانال یوتیوب رحمان قابل مشاهده است.

🔺رحمان را در یوتیوب سابسکرایب کنید.
@rahmaninstitute

🌱پیشنهاد ویژه رحمان برای نوروز 1403🌱

🔻کتاب‌های رحمان را  به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

@rahmaninstitute

🔻 حل مسئله اجتماعی:
🔸 به چه سوالاتی پاسخ می‌دهد؟
چه رویکردهای میان‌رشته‌ای برای حل مسائل اجتماعی وجود دارد؟ آیا می‌توان از رویکردهای حل مسئله در رشته‌های دیگری مانند مدیریت، اقتصاد، روانشناسی، مهندسی و .. در علوم اجتماعی بهره برد؟ نقطاط اشتراک مفاهیم و رویکردهای جدید حل مسئله با علوم اجتماعی کجاست؟
🔸چه کسانی مخاطب این کتاب‌ هستند؟
جامعه علمی و دانشگاهی، کنشگران اجتماعی و سازمان‎های مردم‎نهاد، مدیران میانی سازمان‎ها و نهادهای سیاستگذار، کارآفرینان، استارتاپ‌ها

🔻 مظاهرات سلمیه و آتش خاموش
🔸 به چه سوالاتی پاسخ می‌دهند؟
علت و ماهیت اعتراضات در آبان 98 چه بود و چگونه در سطح ملی گسترش یافت؟ طبقات شهری و گروه‌های مختف اجتماعی در این اعتراضات چه نقشی داشتند؟
بحران‌های زیست‌محیطی چگونه اعتراضات خوزستان در سال 1400 را رقم زدند؟ پیشینه شورش آب در ایران چه بود و استان خوزستان حامل چه ویژگی‌هایی بود که منجر به اعتراضات آب شد؟
🔸چه کسانی مخاطب این کتاب‌ هستند؟
جامعه علمی و دانشگاهی، نهادهای سیاستگذاری، علاقمندان به علوم اجتماعی، خوزستانی‌ها، فعالان محیط زیست

🔻 خشونت و تاب‌آوری:
🔸 به چه سوالاتی پاسخ می‌دهد؟
افراد در واکنش با بحران‌ها و مسائل اجتماعی پیچیده مانند دیگری‌سازی، خشونت، فضای مجازی، زندگی در کلان‌شهرها و خشونت شهری، بحران‌های دینی و معنوی، بحران‎های محیط زیستی و ...  چه پاسخی می‌دهند؟ چه عواملی باعث تاب‌آوری افراد در اینگونه بحران‌ها می‌شود؟ ‎ ‎
🔸چه کسانی مخاطب این کتاب‌ هستند؟
روانشناس‌ها، علاقمندان به روانشناسی و علوم اجتماعی، علاقمندان به مطالعات دینی و الهیات،علاقمندان به مطالعات شهری و محیط زیست

🔻جوان و جوانی در ایران
🔸به چه سوالاتی پاسخ می‌دهد؟
جوان امروز ایرانی چه اولویت‌هایی در زندگی دارد، در دستیابی به اهدافش چقدر کامیاب بوده است سیاستگذاران برای این خواست‌ها چه اندیشیده‌اند؟مسائلی مانند تغییرات سبک زندگی، بدن و هویت، شغل و تحصیل، دین‌ورزی، زیست جنسی و فضای مجازی در زندگی جوانان چگونه بازتاب پیدا کرده است؟
🔸چه کسانی مخاطب این کتاب‌ هستند؟
جوانان، دانشجویان، دانشگاه‌ها، والدین، روانشناسان

🔻همبستگی اجتماعی و نابرابری/آسیب‌های اجتماعی و نابرابری
🔻وضعیت توسعه انسانی در ایران
🔻گزارش وضعیت اقشار آسیب‌پذیر و آسیب‌دیدگان اجتماعی
🔻آینده‌پژوهی سالمندی جمعیت در ایران
🔸 به چه سوالاتی پاسخ می‌دهند؟
سازوکارهای تولید فقر و نابرابری در ایران چیست؟ اقشار آسیب‌پذیر‌ چه کسانی هستند و چه گروه‌هایی در ایران بیشتر در معرض آسیب هستند؟ در برابر آسیب‌پذیری و تهدیدهای جهانی و ملی توسعه انسانی چه باید کرد؟‌‌
🔸چه کسانی مخاطب این کتاب‌ها هستند؟
اساتید، پژوهشگران و دانشجویان علوم انسانی، سازمان‌های مردم‌‌نهاد و افراد دخیل  در نهادهای سیاستگذاری
🔸به مسائل کدام گروه‌های اجتماعی می‌پردازند؟
افراد مبتلا به اختلالات روان، خشونت‌های خانگی و بیماری‌های خاص، کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست، سالمندان،افراد بی‌سرپناه، روسپی‌‌ها، زندانیان، زنان مطلقه، گروه‌های قومی و اقلیت‌ها، مهاجران، بازنشستگان، حاشیه‌نشینان، آسیب‌دیدگان بلایای طبیعی و زیست‌محیطی


🔻گزارش وضعیت کودکان
🔻درآمدی بر مطالعات کودکی
🔻جستاری در مطالعات کودکی
🔻کودکی در دنیای مدرن
🔻راه و بیراهه‌های آموزش پرورش
🔸این کتاب‌ها به چه سوالاتی پاسخ می‌دهند؟
وضعیت کودکان ایرانی در آسیب‌های اجتماعی مانند فقر، بزهکاری، خودکشی، ازدواج زودهنگام، اعتیاد و رفتارهای پرخطر جنسی، چگونه است؟ تغییرات در ساختار خانواده، رشد فرهنگ مصرفی و فرهنگ دیجیتال، چه تغییراتی در سبک زندگی کودکان به وجود آورده است؟ فرزندپروری، آموزش مدرسه‌ای کودکان و سیاستگذاری در حوزه کودکان، خانواده و آموزش امروز با چه چالش‌هایی روبرو است؟

🔸چه کسانی مخاطب این کتاب‌ها هستند؟
معلمان و مدیران مدارس و آموزشگاه‌ها، فعالان حوزه کودک، والدین، روانشناسان و مشاوران کودک، نهادهای سیاستگذاری آموزشی و رفاهی
🔸این کتاب‌ها به مسائل کدام گروه‌های اجتماعی می‌پردازند؟
کودکان طبقه متوسط، کودکان کار و خیابان، کودکان حاشیه‌نشین و مناطق محروم، کودکان بازمانده از تحصیل، کودکان بدسرپرست و بی‌سرپرست، کودکان مهاجر و بی‌شناسنامه