✴️گزارش رونمایی از کتاب «گزارش وضعیت اجتماعی کودکان» در نشست آبان‌ماه موسسه رحمان✴️
نشست آبان ماه موسسه رحمان به رونمایی کتاب «گزارش وضعیت اجتماعی کودکان» اختصاص یافت. در این برنامه آقای دکتر کرمانی درباره دشواری‌های پیش‌ِروی مطالعات کودکی در ایران به ایراد سخنرانی پرداخت، سپس دکتر سعید مدنی راجع به نگارش گزارش‌های وضعیت اجتماعی صحبت کرد و در پایان، پیام روشنفکر پیرامون رویکردها و مراحل گردآوری کتاب توضیحاتی ارائه داد. اهم سخنان مطرح‌شده را در ادامه می‌خوانید:
🔴علیرضا کرمانی
دو رویکرد کلی در مطالعه کودکی وجود دارد: رویکرد نخست، مطالعه در زمینه کودکی را دارای سابقه طولانی می‌داند و به تداومِ کودکی در تاریخ باور دارد. رویکرد دوم، کودکی را برساخته دوران مدرن به شمار می‌آورد و تاریخ را دارای گسست می‌داند. در 15 سالِ گذشته، پیشرفت‌های خوبی داشته‌ایم، اما هنوز پاره‌ای مسائل، شکل‌گیریِ ادبیات مطالعات کودکی را در ایران با مانع روبرو کرده است. مانند:
1) عموم مردم هنوز کودک را موجودی شرور می‌دانند که باید توسط جامعه اصلاح و تربیت شود. حتی جامعه‌شناسی و روان‌شناسی هم کم‌و‌بیش چنین نگاهی دارند. جامعه‌شناسی، کودک را ابزار توسعه و بازتولید جامعه می‌داند و روان‌شناسی، می‌خواهد او را برای دنیای بزرگسالی آماده کند. در این نگرش‌ها، «خودِ» کودکی مهم نیست، بلکه آنچه از او حاصل خواهد شد، اهمیت دارد.
2) در ایران بزرگ‌ترین نهاد مرتبط با کودکان، وزارت آموزش و پرورش است که عملا بخش آموزش بر آن چیرگی یافته. نهاد پرورش فکری کودکان برای پر کردن خلاهای وزارت ایجاد شد؛ اما اکنون آن هم به اداره تبدیل شده و با فلسفه وجودی خود فاصله گرفته.
3) با اینکه کشور ما به کنوانسیون حقوق کودکان پیوسته، اما فقر نسبی، خشونت‌های ساختاری و نقض حقوق شهروندی کودکان همچنان گریبانگیر ماست. دنبال سرمایه‌گذاری برای «آینده» کودکان هستیم و «اکنون»شان را رها کرده‌ایم.
4) نهاد آموزش عالی، از ارائه دروس مطالعات کودکی امتناع می‌کند و آن‌هایی هم که وجود دارند، ذیل رویکرد روان‌شناسی رشد یا علوم تربیتی قرار گرفته‌اند.
🔴سعید مدنی
پس از انقلاب، ما در چند مقطع با مسائل اجتماعی روبرو شدیم؛ مانند جنگ که پیامدهای اجتماعی آن تا اکنون هم ادامه دارد، سیاست‌های تعدیل اقتصادی دهه 70 و نیز برنامه‌های توسعه. مسائل اجتماعی با برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت قابل اصلاح نیستند. نگاه به مسائل اجتماعی بسیار دیر آغاز شد. تنها گزارش‌های قابل اتکایی که وجود داشتند، یکی «شاخص‌های اجتماعی شهر تهران» بود که در شهریور 57 زیر نظر احمد اشرف منتشر شد. دوم «نخستین گزارش توسعه انسانی» در سال 78 بود که از چارچوب گزارش‌های توسعه انسانی سازمان ملل متحد پیروی می‌کرد و همه ابعاد مسائل اجتماعی را پوشش نمی‌داد. تا اینکه حدود سال 1389 نخستین گزارش وضعیت اجتماعی ایران به همت موسسه رحمان انتشار یافت. در آن زمان، نظارت اجتماعی توسط یک نهاد غیرانتفاعی، نامتعارف بود و به لحاظ سیاسی هم شرایط مطلوبی برای گفتوگو پیرامون مسائل اجتماعی وجود نداشت.
🔴پیام روشنفکر
در تدوین «گزارش وضعیت اجتماعی کودکان» روش حق مبنا و عدالت محور رویکرد اساسی بود. روش حق‌مبنا یعنی کودک یک انسان است و حقوق انسانی دارد. رویکرد عدالت‌محور، عدالت را یک آرمان برای جامعه‌ای به حساب می‌آورد که عدالت را جزو ارزش‌های خود می‌داند. کتاب، یک گزارش مروری-توصیفی است و هدف کلی، ارائه داده و بازنماییِ وضع موجود بوده است. ما بیشتر، اشتراکات پژوهشی را برجسته کردیم و به ذکر علل نپرداختیم. چون در این سطح، نظریات گوناگونی وجود دارد و امیدواریم کتاب بهانه‌ای باشد برای پرداختن به آنها. زیرا برای دفاع از حق کودک، نباید در آمارها گیر کرد. تلاش بر این بود که هم نویسندگان و هم ارزیابان مقالات، تنها دانشگاهی نباشند و کنشگر مدنی، پژوهشگر و افرادی که سوابق اجرایی داشته یا دارند را نیز دربرگیرد.
#موسسه_رحمان
#وضعیت_کودکی_در_ایران
#سخنرانی_ماهانه
=====
@rahmaninstitute
نشست آبان ماه موسسه رحمان به رونمایی کتاب «گزارش وضعیت اجتماعی کودکان» اختصاص یافت. در این برنامه آقای دکتر کرمانی درباره دشواری‌های پیش‌ِروی مطالعات کودکی در ایران به ایراد سخنرانی پرداخت، سپس دکتر سعید مدنی راجع به نگارش گزارش‌های وضعیت اجتماعی صحبت کرد و در پایان، پیام روشنفکر پیرامون رویکردها و مراحل گردآوری کتاب توضیحاتی ارائه داد. اهم سخنان مطرح‌شده را در ادامه می‌خوانید:
🔴علیرضا کرمانی
دو رویکرد کلی در مطالعه کودکی وجود دارد: رویکرد نخست، مطالعه در زمینه کودکی را دارای سابقه طولانی می‌داند و به تداومِ کودکی در تاریخ باور دارد. رویکرد دوم، کودکی را برساخته دوران مدرن به شمار می‌آورد و تاریخ را دارای گسست می‌داند. در 15 سالِ گذشته، پیشرفت‌های خوبی داشته‌ایم، اما هنوز پاره‌ای مسائل، شکل‌گیریِ ادبیات مطالعات کودکی را در ایران با مانع روبرو کرده است. مانند:
1) عموم مردم هنوز کودک را موجودی شرور می‌دانند که باید توسط جامعه اصلاح و تربیت شود. حتی جامعه‌شناسی و روان‌شناسی هم کم‌و‌بیش چنین نگاهی دارند. جامعه‌شناسی، کودک را ابزار توسعه و بازتولید جامعه می‌داند و روان‌شناسی، می‌خواهد او را برای دنیای بزرگسالی آماده کند. در این نگرش‌ها، «خودِ» کودکی مهم نیست، بلکه آنچه از او حاصل خواهد شد، اهمیت دارد.
2) در ایران بزرگ‌ترین نهاد مرتبط با کودکان، وزارت آموزش و پرورش است که عملا بخش آموزش بر آن چیرگی یافته. نهاد پرورش فکری کودکان برای پر کردن خلاهای وزارت ایجاد شد؛ اما اکنون آن هم به اداره تبدیل شده و با فلسفه وجودی خود فاصله گرفته.
3) با اینکه کشور ما به کنوانسیون حقوق کودکان پیوسته، اما فقر نسبی، خشونت‌های ساختاری و نقض حقوق شهروندی کودکان همچنان گریبانگیر ماست. دنبال سرمایه‌گذاری برای «آینده» کودکان هستیم و «اکنون»شان را رها کرده‌ایم.
4) نهاد آموزش عالی، از ارائه دروس مطالعات کودکی امتناع می‌کند و آن‌هایی هم که وجود دارند، ذیل رویکرد روان‌شناسی رشد یا علوم تربیتی قرار گرفته‌اند.
🔴سعید مدنی
پس از انقلاب، ما در چند مقطع با مسائل اجتماعی روبرو شدیم؛ مانند جنگ که پیامدهای اجتماعی آن تا اکنون هم ادامه دارد، سیاست‌های تعدیل اقتصادی دهه 70 و نیز برنامه‌های توسعه. مسائل اجتماعی با برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت قابل اصلاح نیستند. نگاه به مسائل اجتماعی بسیار دیر آغاز شد. تنها گزارش‌های قابل اتکایی که وجود داشتند، یکی «شاخص‌های اجتماعی شهر تهران» بود که در شهریور 57 زیر نظر احمد اشرف منتشر شد. دوم «نخستین گزارش توسعه انسانی» در سال 78 بود که از چارچوب گزارش‌های توسعه انسانی سازمان ملل متحد پیروی می‌کرد و همه ابعاد مسائل اجتماعی را پوشش نمی‌داد. تا اینکه حدود سال 1389 نخستین گزارش وضعیت اجتماعی ایران به همت موسسه رحمان انتشار یافت. در آن زمان، نظارت اجتماعی توسط یک نهاد غیرانتفاعی، نامتعارف بود و به لحاظ سیاسی هم شرایط مطلوبی برای گفتوگو پیرامون مسائل اجتماعی وجود نداشت.
🔴پیام روشنفکر
در تدوین «گزارش وضعیت اجتماعی کودکان» روش حق مبنا و عدالت محور رویکرد اساسی بود. روش حق‌مبنا یعنی کودک یک انسان است و حقوق انسانی دارد. رویکرد عدالت‌محور، عدالت را یک آرمان برای جامعه‌ای به حساب می‌آورد که عدالت را جزو ارزش‌های خود می‌داند. کتاب، یک گزارش مروری-توصیفی است و هدف کلی، ارائه داده و بازنماییِ وضع موجود بوده است. ما بیشتر، اشتراکات پژوهشی را برجسته کردیم و به ذکر علل نپرداختیم. چون در این سطح، نظریات گوناگونی وجود دارد و امیدواریم کتاب بهانه‌ای باشد برای پرداختن به آنها. زیرا برای دفاع از حق کودک، نباید در آمارها گیر کرد. تلاش بر این بود که هم نویسندگان و هم ارزیابان مقالات، تنها دانشگاهی نباشند و کنشگر مدنی، پژوهشگر و افرادی که سوابق اجرایی داشته یا دارند را نیز دربرگیرد.
#موسسه_رحمان
#وضعیت_کودکی_در_ایران
#سخنرانی_ماهانه
=====
@rahmaninstitute
🌀پشت نیمکت، در دنیای آدم‌بزرگ‌ها...
(به بهانه 13 آبان، روز دانش‌آموز)
🔶در نظام متمرکز و انحصاریِ آموزش و پرورش ایران، کتاب‌های درسی تقریبا تنها تکیه‌گاه آموزشی برای آموزگار و دانش‌آموز هستند؛ تکیه‌گاهی که برای بیش‌ترِ دانش‌آموزان خشک، انتزاعی و سنگین است و در پایان نیز آموزه‌های سودمندی در زمینه مهارت‌های زندگی را نمی‌تواند برای آنان به ارمغان بیاورد.
🔻به نظر می‌رسد کودکان در کتاب‌های درسیِ دوره دبستان باید هرچه زودتر وارد دنیای بزرگسالی شوند. بنابراین نوعی #کودکی_زدایی در جریان آموزش انجام می‌شود که پیامدهای مثبتی برای فرد و جامعه نخواهد داشت.
🔻یک پژوهشگر و آموزگار، کتاب‌های اول، دوم و سوم دبستان را تحلیل محتوای کیفی کرده و توضیح داده است که چگونه تصاویر و متون این کتاب‌ها، می‌خواهند هرچه زودتر کودکان را به جهان بزرگسالان پرتاب کنند. در ادامه به 3 مورد از یافته‌های او خواهیم پرداخت:
#موسسه_رحمان
======
@rahmaninstitute
(به بهانه 13 آبان، روز دانش‌آموز)
🔶در نظام متمرکز و انحصاریِ آموزش و پرورش ایران، کتاب‌های درسی تقریبا تنها تکیه‌گاه آموزشی برای آموزگار و دانش‌آموز هستند؛ تکیه‌گاهی که برای بیش‌ترِ دانش‌آموزان خشک، انتزاعی و سنگین است و در پایان نیز آموزه‌های سودمندی در زمینه مهارت‌های زندگی را نمی‌تواند برای آنان به ارمغان بیاورد.
🔻به نظر می‌رسد کودکان در کتاب‌های درسیِ دوره دبستان باید هرچه زودتر وارد دنیای بزرگسالی شوند. بنابراین نوعی #کودکی_زدایی در جریان آموزش انجام می‌شود که پیامدهای مثبتی برای فرد و جامعه نخواهد داشت.
🔻یک پژوهشگر و آموزگار، کتاب‌های اول، دوم و سوم دبستان را تحلیل محتوای کیفی کرده و توضیح داده است که چگونه تصاویر و متون این کتاب‌ها، می‌خواهند هرچه زودتر کودکان را به جهان بزرگسالان پرتاب کنند. در ادامه به 3 مورد از یافته‌های او خواهیم پرداخت:
#موسسه_رحمان
======
@rahmaninstitute
🔸1. انقلاب، مقاومت، دشمن، خلیج فارس، جنگ، اتحاد، فلسطین و... از مفاهیم سیاسی‌ای هستند که در کتاب‌های سه پایه نخستِ دبستان بسیار تکرار شده‌اند. آیا کودکانِ 7 تا 9 ساله می‌توانند این مفاهیم را مانند بزرگسالان درک کنند؟ آیا اصرار به ایجاد نگرش‌ها و گرایش‌های سیاسی در کودکان، به معنای نادیده گرفتن توان ذهنی آنان نیست که هنوز درکی از روابط پیچیده قدرت در نظم‌های سیاسی ندارند؟ تکرار نامناسب واژگانی که می‌خواهند اقتدار سیاسی و دلبستگی به کشور را در کودک شکل دهند، ممکن است به نتیجه معکوسی در بزرگسالی بینجامد و نوعی دلزدگی و بی‌تفاوتی سیاسی و اجتماعی را در او پدید آورند.
🔹منبع: درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
======
@rahmaninstitute
🔹منبع: درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
======
@rahmaninstitute
🔸2. مفاهیم دینی و عبادی نیز در کتاب‌های دوره دبستان بسیار تکرار شده که آنقدر نمایشی، مصنوعی، اغراق‌آمیز و دور از توانایی ذهنی-عینی و خارج از حد تکلیف کودک است که هم او را از فضای طبیعی رشدش بیرون می‌کشد و هم دلزدگی زودهنگامش را از اصل دین موجب می‌شود. اصرارهای بیش از اندازه بر فراگیریِ آموزه‌های دینی و اَعمال مذهبی، حتی با توصیه‌های فقها و مجتهدین هم مغایرت دارد که انجام عبادات و رعایت محرمات را مستلزم ورود کودک به دوران بلوغ شرعی می‌دانند. نظام آموزشیِ ما شرط دین‌داری را دین‌دانی دانسته؛ درحالی که نه همه دین‌دانان، دین‌دارند و نه همه دین‌داران، دین‌دان!
🔹منبع: درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
========
@rahmaninstitute
🔹منبع: درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
========
@rahmaninstitute
🔸3. موضوعِ آسیب‌زننده دیگری که در کتاب‌های دبستان به چشم می‌خورد، تسریع نگاه جنسی در کودکان به‌ویژه در دختربچه‌هاست که ذهن‌شان را زودتر از موعد، درگیر تفکیک محرم و نامحرم می‌کند تا مبادا زلفک و خالک او در معرض دید پسرعمو و پسردایی‌اش که تا دیروز همبازی ساده او بودند، قرار گیرد و اتفاق خاصی بیفتد! البته مقصود ما، بازداشتن خانواده‌ها از ملاحظه و توجه به تفاوت‌های دختر و پسر و عالمانه برخورد کردن در این مسائل نیست. بلکه #روش و #زمان آگاه کردن کودکان از این تفاوت‌ها مورد بحث است که نباید به شکلی مستقیم و زودتر از موعد باشد، به‌گونه‌ای که حساسیتی بیجا بر مسائل جنسی را شکل دهد.
🔹منبع: درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
=======
@rahmaninstitute
🔹منبع: درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
=======
@rahmaninstitute
🔶و در پایان:
🔻#بلوغ امری تدریجی است که طی فرآیندی چند ساله در انسان شکل می‌گیرد و با اتفاقاتی در ذهن و بدن همراه است که برای هر فرد، تفاوت دارد. اما مولفان کتب درسی، بدون در نظر گرفتن ابعاد روان‌شناختی، علمی، شرعی و عقلیِ بلوغ، یک نسخه واحد را به طرز ناشیانه‌ای برای همه پیچیده‌اند؛ آن هم برای کودکان 7، 8 ساله! و دنیای «کودکی» را از با معیارهای دنیای بزرگسالان سنجیده‌اند. جامعه‌پذیری در تمام اَشکال اجتماعی، سیاسی، دینی و... مستلزم صبر و نگاهی تدریجی است.
🔹مطالبی که از نظر گذراندید، برگرفته از مقاله‌ای هستند به نویسندگی #احمد_شبانی. متن کامل آن را می‌توانید در کتاب زیر مطالعه کنید:
▫️درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
=======
@rahmaninstitute
🔻#بلوغ امری تدریجی است که طی فرآیندی چند ساله در انسان شکل می‌گیرد و با اتفاقاتی در ذهن و بدن همراه است که برای هر فرد، تفاوت دارد. اما مولفان کتب درسی، بدون در نظر گرفتن ابعاد روان‌شناختی، علمی، شرعی و عقلیِ بلوغ، یک نسخه واحد را به طرز ناشیانه‌ای برای همه پیچیده‌اند؛ آن هم برای کودکان 7، 8 ساله! و دنیای «کودکی» را از با معیارهای دنیای بزرگسالان سنجیده‌اند. جامعه‌پذیری در تمام اَشکال اجتماعی، سیاسی، دینی و... مستلزم صبر و نگاهی تدریجی است.
🔹مطالبی که از نظر گذراندید، برگرفته از مقاله‌ای هستند به نویسندگی #احمد_شبانی. متن کامل آن را می‌توانید در کتاب زیر مطالعه کنید:
▫️درآمدی بر مطالعات کودکی در ایران | گردآوری: محمدسعید ذکایی | آماده‌سازی: موسسه رحمان | نشر آگاه
#موسسه_رحمان
#روز_دانش_اموز
#دانش_اموز
=======
@rahmaninstitute
🔶با من حرف بزن، مرا بشنو
📍دقیقا ۱۰ سال پیش، ۱۴ آبان به عنوان روز #فرهنگ_عمومی نام‌گذاری شد. اما اصلا فرهنگ عمومی چیست؟
📍به طور خلاصه، فرهنگ عمومی، آن بخش از نظام فرهنگی جامعه است که پشتوانه وجود و تداومش، نه اجبار قانونی و رسمی، که پذیرش و اقناع عموم است. آنچه را عامه مردم در زندگی روزمره شخصی و مناسبات اجتماعی خویش انجام می‌دهند، می‌شود فرهنگ عمومی نامید؛ از غذاها، لباس‌ها، سلیقه موسیقایی و سر و شکل خانه‌ها گرفته تا آداب و رسوم، میزان پایبندی به قوانین، زبان و ادبیات روزمره و...
📍طی سال‌های اخیر، یکی از مواردی که بر آن تاکید می‌شود، ترویج "فرهنگ گفتوگو" و لزوم بالا بردن تحمل‌مان برای شنیدن دیدگاه‌های متفاوت است. اما چطور می‌شود پای عادت به این امر مهم را به فرهنگ عمومی جامعه‌مان باز کرد؟ موسسه رحمان شهریور ماه پارسال، میزبان دکتر مهدی حسین‌آبادی بود که پیرامون موضوع #گفت_و_گوی_اجتماعی سخنرانی کرد. بخشی از آن را باهم مرور کنیم:
📍برای تحقق گفتوگو ابتدا باید بسترهای لازم وجود داشته باشد. در جامعه باید جایی به مثابه #پاتوق داشته باشیم تا افراد بتوانند آن جا باهم بدون نگرانی گفتگو کنند و از دل آن، به تصمیم مشترکی برسند. مشابه این پاتوق ها در کشور ما شاید قهوه خانه های سنتی بودند؛ محلی برای گفتوگو و حل یکسری مسائل درون‌محلی یا برون‌محلی. میدان‌های شهری هم این نقش را داشتند. هنوز در شهرهای سنتی ما مثل یزد، بزرگان در میادین می نشینند و باهم گفتوگو می‌کنند. بنابراین ابتدا باید ببینیم چنین فضاهایی به‌عنوان زیرساخت در کشور ما وجود دارد یا نه.
📍آیا #کالاهای_فرهنگی مثل کتاب، تلویزیون، فیلم و... امکان گفتوگو را بین مردم رواج می‌دهند؟ فیلم‌هایی که ساخته می‌شود، چه‌قدر اختلاف و جدایی‌ها را به تصویر می‌کشد و چه‌قدر گفتوگو را؟ میزان استقبال مردم هم باید بررسی شود؛ مردم بیشتر از فیلم‌هایی استقبال کرده‌اند که گفتوگو را به تصویر می‌کشد یا اختلاف را؟
📍#مراکز_تصمیم‌گیری، مجلس و احزاب سیاسی، توانسته‌اند گفتوگو را عملی کنند؟ آیا نمایندگان مجلس و احزاب، صدای همه مردم را به گوش مقامات بالاتر می‌رسانند؟ آیا همه مردم صدا دارند یا فقط بخش خاصی از آنان؟
📍#سیاست‌های_دولت برای گفتوگو باید بررسی شود. آزادی بیان رسانه‌ها برقرار است؟ اگر رسانه بخواهد گفت‌وگویی تولید کند، در این زمینه آزاد است؟
📍من در دوره ارشدم مرکز خرید بوستان را بررسی کردم. در شش ماهی که به آنجا رفت و آمد داشتم، دیدم به مرور صندلی‌هایی که در سالن‌های مرکز خرید بود، جمع شده است. چرایش را پرسیدم، گفتند افراد می‌آمدند اینجا جمع می‌شدند، حرف می‌زدند، برای کسب‌وکارمان مزاحمت ایجاد می‌کردند. گویا اساسا بناست این مراکز خرید، غیر از کارکرد اقتصادی و تفریحی، کارکرد دیگری نداشته باشند. درحالی‌که فرهنگ ما باید از گفتوگو رای اجتماعی پشتیبانی کند.
▫️لوح فشرده این برنامه در موسسه موجود است.
#موسسه_رحمان
#فرهنگ_عمومی
=====
@rahmaninstitute
📍دقیقا ۱۰ سال پیش، ۱۴ آبان به عنوان روز #فرهنگ_عمومی نام‌گذاری شد. اما اصلا فرهنگ عمومی چیست؟
📍به طور خلاصه، فرهنگ عمومی، آن بخش از نظام فرهنگی جامعه است که پشتوانه وجود و تداومش، نه اجبار قانونی و رسمی، که پذیرش و اقناع عموم است. آنچه را عامه مردم در زندگی روزمره شخصی و مناسبات اجتماعی خویش انجام می‌دهند، می‌شود فرهنگ عمومی نامید؛ از غذاها، لباس‌ها، سلیقه موسیقایی و سر و شکل خانه‌ها گرفته تا آداب و رسوم، میزان پایبندی به قوانین، زبان و ادبیات روزمره و...
📍طی سال‌های اخیر، یکی از مواردی که بر آن تاکید می‌شود، ترویج "فرهنگ گفتوگو" و لزوم بالا بردن تحمل‌مان برای شنیدن دیدگاه‌های متفاوت است. اما چطور می‌شود پای عادت به این امر مهم را به فرهنگ عمومی جامعه‌مان باز کرد؟ موسسه رحمان شهریور ماه پارسال، میزبان دکتر مهدی حسین‌آبادی بود که پیرامون موضوع #گفت_و_گوی_اجتماعی سخنرانی کرد. بخشی از آن را باهم مرور کنیم:
📍برای تحقق گفتوگو ابتدا باید بسترهای لازم وجود داشته باشد. در جامعه باید جایی به مثابه #پاتوق داشته باشیم تا افراد بتوانند آن جا باهم بدون نگرانی گفتگو کنند و از دل آن، به تصمیم مشترکی برسند. مشابه این پاتوق ها در کشور ما شاید قهوه خانه های سنتی بودند؛ محلی برای گفتوگو و حل یکسری مسائل درون‌محلی یا برون‌محلی. میدان‌های شهری هم این نقش را داشتند. هنوز در شهرهای سنتی ما مثل یزد، بزرگان در میادین می نشینند و باهم گفتوگو می‌کنند. بنابراین ابتدا باید ببینیم چنین فضاهایی به‌عنوان زیرساخت در کشور ما وجود دارد یا نه.
📍آیا #کالاهای_فرهنگی مثل کتاب، تلویزیون، فیلم و... امکان گفتوگو را بین مردم رواج می‌دهند؟ فیلم‌هایی که ساخته می‌شود، چه‌قدر اختلاف و جدایی‌ها را به تصویر می‌کشد و چه‌قدر گفتوگو را؟ میزان استقبال مردم هم باید بررسی شود؛ مردم بیشتر از فیلم‌هایی استقبال کرده‌اند که گفتوگو را به تصویر می‌کشد یا اختلاف را؟
📍#مراکز_تصمیم‌گیری، مجلس و احزاب سیاسی، توانسته‌اند گفتوگو را عملی کنند؟ آیا نمایندگان مجلس و احزاب، صدای همه مردم را به گوش مقامات بالاتر می‌رسانند؟ آیا همه مردم صدا دارند یا فقط بخش خاصی از آنان؟
📍#سیاست‌های_دولت برای گفتوگو باید بررسی شود. آزادی بیان رسانه‌ها برقرار است؟ اگر رسانه بخواهد گفت‌وگویی تولید کند، در این زمینه آزاد است؟
📍من در دوره ارشدم مرکز خرید بوستان را بررسی کردم. در شش ماهی که به آنجا رفت و آمد داشتم، دیدم به مرور صندلی‌هایی که در سالن‌های مرکز خرید بود، جمع شده است. چرایش را پرسیدم، گفتند افراد می‌آمدند اینجا جمع می‌شدند، حرف می‌زدند، برای کسب‌وکارمان مزاحمت ایجاد می‌کردند. گویا اساسا بناست این مراکز خرید، غیر از کارکرد اقتصادی و تفریحی، کارکرد دیگری نداشته باشند. درحالی‌که فرهنگ ما باید از گفتوگو رای اجتماعی پشتیبانی کند.
▫️لوح فشرده این برنامه در موسسه موجود است.
#موسسه_رحمان
#فرهنگ_عمومی
=====
@rahmaninstitute
🚩درباره نابرابری قومی در ایران و راهکارهایش🚩
از مقاله حمیدرضا جلایی‌پور
🌱جامعه ایران با اینکه از اقوام فارس، آذری، کرد، بلوچ، ترکمن، عرب و... تشکیل شده، ولی اکثر مردم خود را ایرانی می‌دانند. و روند تمایزیابی قومی در میان ایرانیان از تمایزیابی ملی ضعیف‌تر است. هنگام نظرسنجی اگر ازمردم شهرهای ایران پرسیده شود چه قومیتی دارید، بیشتر آنها خوب متوجه نمی‌شوند قومیت چیست. باید پرسید اهل کجا یا کدام شهر هستید. جامعه ایران به مثابه یک کشور، یک هویت تاریخی دارد.
مطالعات نشان می‌دهد تمامی اقوام احساس تعلق بالایی به ایران دارند و آنچه در برخی از آنان مانند اعراب و کردهای اهل تسنن، میزان این تعلق را کاهش می‌دهد، عواملی چون احساس نابرابری، تدریس نشدن زبان مادری، مشارکت کم آنها در قدرت سیاسی و نیز سهم نامناسب‌شان از منابع عمومی است.
درمان نابرابری‌های قومی در ایران، توسعه متوازن مبتنی بر برابری حقوق شهروندی، اجرای کامل اصل 15 قانون اساسی، تحکیم دموکراسی، حرکت به سوی نظام اداری و تقسیمات کشوریِ نامتمرکزتر و کاراتر و نبود تبعیض در فرایند توسعه پایدار است.
#موسسه_رحمان
#کتاب_گزارش_وضعیت_اجتماعی_در_ایران
#نابرابری_اجتماعی
#همبستگی_اجتماعی
=======
@rahmaninstitute
از مقاله حمیدرضا جلایی‌پور
🌱جامعه ایران با اینکه از اقوام فارس، آذری، کرد، بلوچ، ترکمن، عرب و... تشکیل شده، ولی اکثر مردم خود را ایرانی می‌دانند. و روند تمایزیابی قومی در میان ایرانیان از تمایزیابی ملی ضعیف‌تر است. هنگام نظرسنجی اگر ازمردم شهرهای ایران پرسیده شود چه قومیتی دارید، بیشتر آنها خوب متوجه نمی‌شوند قومیت چیست. باید پرسید اهل کجا یا کدام شهر هستید. جامعه ایران به مثابه یک کشور، یک هویت تاریخی دارد.
مطالعات نشان می‌دهد تمامی اقوام احساس تعلق بالایی به ایران دارند و آنچه در برخی از آنان مانند اعراب و کردهای اهل تسنن، میزان این تعلق را کاهش می‌دهد، عواملی چون احساس نابرابری، تدریس نشدن زبان مادری، مشارکت کم آنها در قدرت سیاسی و نیز سهم نامناسب‌شان از منابع عمومی است.
درمان نابرابری‌های قومی در ایران، توسعه متوازن مبتنی بر برابری حقوق شهروندی، اجرای کامل اصل 15 قانون اساسی، تحکیم دموکراسی، حرکت به سوی نظام اداری و تقسیمات کشوریِ نامتمرکزتر و کاراتر و نبود تبعیض در فرایند توسعه پایدار است.
#موسسه_رحمان
#کتاب_گزارش_وضعیت_اجتماعی_در_ایران
#نابرابری_اجتماعی
#همبستگی_اجتماعی
=======
@rahmaninstitute
📕📒📗 هوالباقی
آقای دکتر هادوی استاد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اراک که افتخار همراهی ایشان در شورای سیاستگذاری همایش امید اجتماعی در ایران را داشتیم ؛ در اثر سکته درگذشتند.
این ضایعه بزرگ را به خانواده، دوستان و همکاران تسلیت می گویم.
#موسسه_رحمان
======
@rahmaninstitute
آقای دکتر هادوی استاد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اراک که افتخار همراهی ایشان در شورای سیاستگذاری همایش امید اجتماعی در ایران را داشتیم ؛ در اثر سکته درگذشتند.
این ضایعه بزرگ را به خانواده، دوستان و همکاران تسلیت می گویم.
#موسسه_رحمان
======
@rahmaninstitute