متن کامل کتاب از روی وبسایت انتشارات کمبریج
چاپ 2026
https://t.me/UT_Central_Library

این متن به بررسی تاریخچه زبان فارسی باستان و سیر تحول آن به فارسی میانه در دوران هخامنشیان می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که چگونه شکل‌گیری امپراتوری پهناور هخامنشی و جابه‌جایی‌های جمعیتی، باعث ساده‌سازی ناگهانی دستور زبان فارسی در کمتر از چند نسل شد. تحلیل کتیبه‌های متأخر نشان می‌دهد که پادشاهان بعدی برخلاف داریوش بزرگ، دیگر تسلط کاملی بر نظام پیچیده صرفی زبان اجدادی خود نداشتند و اشتباهات نگارشی آن‌ها نشان‌دهنده ظهور زبانی جدید است. این پژوهش با پیوند میان تاریخ و زبان‌شناسی، ثابت می‌کند که ساختار فعلی زبان فارسی نتیجه مستقیم تحولات اجتماعی و سیاسی ۲۵۰۰ سال پیش است. در نهایت، متن تأکید می‌کند که فارسی میانه نه یک زبان فاسد شده، بلکه محصول طبیعی ارتباطات گسترده میان‌فرهنگی در قلب یک قدرت جهانی بوده است.

📺 فارسی را پاس بداریم

🎞 پویانمایی (انیمیشن)

#تکه_فیلم
#فارسی_هویت_ماست (۹ دی ۱۴۰۰)
گروه واژه‌گزینی #عمومی
#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی
@cheshmocheragh

«Ancient Persian: A Linguistic History»، نوشته کوین تی. ون بلادل، انتشارات دانشگاه کمبریج، سال ۲۰۲۶
این متن به بررسی تاریخچه زبان فارسی باستان و سیر تحول آن به فارسی میانه در دوران هخامنشیان می‌پردازد. نویسنده توضیح می‌دهد که چگونه شکل‌گیری امپراتوری پهناور هخامنشی و جابه‌جایی‌های جمعیتی، باعث ساده‌سازی ناگهانی دستور زبان فارسی در کمتر از چند نسل شد. تحلیل کتیبه‌های متأخر نشان می‌دهد که پادشاهان بعدی برخلاف داریوش بزرگ، دیگر تسلط کاملی بر نظام پیچیده صرفی زبان اجدادی خود نداشتند و اشتباهات نگارشی آن‌ها نشان‌دهنده ظهور زبانی جدید است. این پژوهش با پیوند میان تاریخ و زبان‌شناسی، ثابت می‌کند که ساختار فعلی زبان فارسی نتیجه مستقیم تحولات اجتماعی و سیاسی ۲۵۰۰ سال پیش است. در نهایت، متن تأکید می‌کند که فارسی میانه نه یک زبان فاسد شده، بلکه محصول طبیعی ارتباطات گسترده میان‌فرهنگی در قلب یک قدرت جهانی بوده است.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

عنوان کتاب: Artificial Intelligence for a Better Future
مولف: Stahl, Bernd Carsten
ناشر: Springer
سال انتشار: 2021

این منبع بر کتابی از "برند کارستن استال" تمرکز دارد که به بررسی اخلاق در هوش مصنوعی از منظر شکوفایی انسان می‌پردازد. نویسنده با طبقه‌بندی هوش مصنوعی به سه حوزه یادگیری ماشین، هوش مصنوعی عمومی و سیستم‌های اجتماعی-فنی، چالش‌های اخلاقی نظیر سوگیری، شفافیت و کنترل اجتماعی را تحلیل می‌کند. متن بر این باور است که هدف از توسعه این فناوری‌ها باید فراتر از سودآوری یا نظارت باشد و به سمت بهبود کیفیت زندگی و ارزش‌های انسانی حرکت کند. در نهایت، این اثر با نگاهی اکوسیستمی، توصیه‌هایی برای حکمرانی اخلاقی و تدوین سیاست‌هایی ارائه می‌دهد که میان پیشرفت تکنولوژی و حقوق بشر تعادل برقرار نماید.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

کتاب «طرق حدیث غدیر» از شمس الدین ذهبی، عالم معروف اهل سنت از قرن هشتم، که بر اساس تک نسخه موجود در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (ش 1080 برگ های 211 ـ 223) تصحیح و منتشر شده است. تصویر خطی را هم پایین ملاحظه کنید.
https://t.me/UT_Central_Library

تصویر نسخه خطی کتاب طرق حدیث غدیر شمس الدین ذهبی از دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، شماره 1080
https://t.me/UT_Central_Library

🔴 بحران پنهان در دانشگاه‌ها؛ نقش تعیین‌کننده استادان راهنما در ماندگاری پژوهشگران جوان

نتایج یک پژوهش بین‌المللی تازه در نشریه Nature نشان می‌دهد که کیفیت رابطه میان استادان راهنما و پژوهشگران جوان، تأثیر مستقیمی بر سلامت روان و آینده شغلی آنان دارد.
این مطالعه که با مشارکت بیش از ۲۶۰۰ پژوهشگر از ۶۵ کشور انجام شده، به بررسی تجربه دانشجویان دکتری، پژوهشگران پسادکتری و افرادی پرداخته است که دانشگاه را ترک کرده‌اند.
یافته‌ها نشان می‌دهد نزدیک به ۴۰ درصد شرکت‌کنندگان، استادان خود را دارای ضعف در ارتباطات و مدیریت علمی دانسته‌اند.
همچنین بیش از ۳۰ درصد افراد از کمبود حمایت، نبود همدلی و تماس‌های کاری خارج از ساعات رسمی شکایت داشته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد رفتار استاد راهنما برای ۷۶ درصد پاسخ‌دهندگان تأثیر متوسط تا شدید بر سلامت روان داشته است.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که حمایت عاطفی، برگزاری جلسات منظم و ارتباط شفاف از مهم‌ترین ویژگی‌های یک راهنمای علمی موفق به شمار می‌رود.
نتایج مطالعه حاکی از آن است که پژوهشگران جوان، استادان همدل و همراه را به مدیران صرفاً نتیجه‌محور ترجیح می‌دهند.
در میان افرادی که محیط دانشگاه را ترک کرده‌اند، تقریباً نیمی از افراد تجربه‌های منفی با استادان راهنما را یکی از دلایل اصلی خروج خود عنوان کرده‌اند. محدودیت فرصت‌های شغلی پایدار، ناامنی مالی و دشواری حفظ تعادل میان کار و زندگی نیز از دیگر عوامل مؤثر گزارش شده است.
به اعتقاد نویسندگان، بسیاری از استادان بدون دریافت آموزش رسمی در زمینه رهبری و منتورینگ وارد جایگاه راهنمایی دانشجویان می‌شوند. این مسئله نشان می‌دهد که موفقیت در جذب بودجه و انتشار مقاله، لزوماً به معنای توانایی در هدایت و حمایت از پژوهشگران جوان نیست.
در نهایت، این پژوهش خواستار توجه بیشتر دانشگاه‌ها به آموزش مهارت‌های راهبری علمی و ارتقای فرهنگ حمایتی در محیط‌های پژوهشی شده است.

Basu, M. (2026, June 1). Poor supervision is pushing young researchers out of academia. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-01693-4

https://t.me/UT_Central_Library

✴️ صعود ایران به جایگاه ششم جهان در پژوهش‌های علمی پراستناد

✍️ منتشر شده ۱ ژوئن ۲۰۲۶

بر اساس گزارش جدید مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، ایران در سال ۲۰۲۵ به رتبه ششم جهان از نظر سهم پژوهش‌های پراستناد دست یافته است.
این جایگاه نسبت به سال ۲۰۲۳ دو پله ارتقاء یافته و نشان‌دهنده افزایش تأثیرگذاری بین‌المللی پژوهش‌های ایرانی است.
داده‌ها نشان می‌دهد ۱۵.۹ درصد از مقالات علمی ایران در میان ۱۰ درصد مقالات پرارجاع جهان قرار گرفته‌اند. این رقم در سال ۲۰۲۳ برابر با ۱۴.۱ درصد بوده و روندی رو به رشد را نشان می‌دهد.
براساس این گزارش، ایران تنها کشوری در میان ۲۰ تولیدکننده برتر علم جهان بوده که طی این دوره دو رتبه صعود کرده است. این دستاورد بیانگر افزایش کیفیت و دیده‌شدن تحقیقات ایرانی در جامعه علمی بین‌المللی است.
نکته قابل توجه آن است که با وجود کاهش رتبه ایران از نظر تعداد کل تولیدات علمی، کیفیت و میزان استناد به پژوهش‌ها افزایش یافته است. به بیان ساده، حدود ۱۶ مقاله از هر ۱۰۰ مقاله ایرانی در زمره پژوهش‌های اثرگذار و پرارجاع جهان قرار دارند. این میزان بالاتر از میانگین جهانی است که حدود ۱۰ درصد برآورد می‌شود.
کارشناسان این روند را نشانه حرکت نظام علمی کشور به سمت تولید دانش با کیفیت و اثرگذاری بیشتر می‌دانند.
با این حال، گزارش بر ضرورت حمایت از پژوهشگران، تقویت زیرساخت‌های علمی و جلوگیری از مهاجرت نخبگان تأکید می‌کند.
این موفقیت می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای جایگاه علمی ایران و گسترش همکاری‌های پژوهشی در سطح بین‌المللی باشد.

https://www.presstv.ir/Detail/2026/05/31/769571/Iran-climbs-to-sixth-place-globally-in-high-impact-scientific-research-ISC

https://t.me/UT_Central_Library

متن عربی و ترجمه انگلیسی کتاب دستور معالم الحکم و مأثور مکارم الشیم» است که مشتمل بر فرمایشات امام علی علیه السلام است. این کتاب اثر ابوعبدالله محمد سلامی قضاعی (م 454) است.
این اثر از قدیمی‌ترین مجموعه‌های گردآوری‌شده از سخنان منسوب به امام علی(ع) است و حدود نیم قرن پیش از تدوین بسیاری از مجموعه‌های متأخر شیعی در دسترس بوده است.
اهمیت کتاب از چند جهت است:
از کهن‌ترین جوامع حدیثی درباره کلمات قصار امام علی(ع) است.
گردآورنده آن یک عالم سنی‌مذهب مصری است.
بخشی از سخنان آن با مطالب نهج البلاغه مشترک است.
برای بررسی انتقال میراث علوی در قرون چهارم و پنجم هجری منبع مهمی به شمار می‌رود.
اگر این کتاب را در اختیار دارید، می‌توانم درباره:
نسخه عربی اصلی،
نسبت آن با نهج البلاغه،
اعتبار روایات آن،
و ترجمه‌های فارسی و انگلیسی آن
https://t.me/UT_Central_Library

LibriVox
یک کتابخانهٔ رایگان کتاب صوتی است. کتاب‌های آن را داوطلبان از سراسر جهان می‌خوانند و ضبط می‌کنند؛ متن‌ها معمولاً از آثار مالکیت عمومی هستند، یعنی آثاری که حق نشرشان در آمریکا پایان یافته است. خود LibriVox می‌گوید داوطلبانش کتاب‌های مالکیت عمومی را ضبط می‌کنند و فایل‌های صوتی را رایگان در اینترنت می‌گذارند.
از نظر حجم، آمار دقیق روزانه ممکن است تغییر کند، اما گزارش‌های موجود نشان می‌دهد فهرست LibriVox در دسامبر ۲۰۲۴ به حدود ۲۰ هزار ضبط/پروژه صوتی رسیده بود. برخی اپلیکیشن‌های وابسته یا فهرست‌های تجمیعی عددهای بزرگ‌تری مثل ۴۰ تا ۴۵ هزار کتاب صوتی ذکر می‌کنند، اما برای خود پروژهٔ اصلی LibriVox عدد محتاطانه‌تر همان حدود ۲۰ هزار پروژه است.
این سایت وابسته به دولت یا دانشگاه خاصی نیست. پروژه در سال ۲۰۰۵ به ابتکار Hugh McGuire آغاز شد و ساختار آن داوطلبانه و جهانی است. LibriVox با Project Gutenberg پیوند محتوایی دارد، چون بسیاری از متن‌ها از آنجا گرفته می‌شوند، و فایل‌های صوتی آن معمولاً در Internet Archive میزبانی می‌شوند.
ویژگی مهم آن این است که کیفیت خوانش‌ها یکدست و حرفه‌ای نیست؛ بعضی خوانش‌ها عالی‌اند و بعضی ساده‌تر، چون کار داوطلبانه است. اما برای دسترسی رایگان به آثار کلاسیک انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، عربی و زبان‌های دیگر بسیار ارزشمند است. برای آثار فارسی و عربی هم باید جداگانه جست‌وجو کرد؛ تعدادشان نسبت به انگلیسی بسیار کمتر است
https://t.me/UT_Central_Library

برای نمونه از اینجا می توانید فایل صوتی کتاب طبایع الاستبداد عبدالرحمن کواکبی را دانلود کنید.

عنوان کتاب: Bridging the Gap Between AI and Reality
مولف: Steffen, Bernhard
ناشر: Springer
سال انتشار: 2025

این متن به معرفی کتاب و مقالات کنفرانس بین‌المللی AISoLA 2025 می‌پردازد که با تمرکز بر کاهش فاصله میان هوش مصنوعی و واقعیت برگزار شده است. محور اصلی این نوشتار، بررسی روش‌های صوری و رویکرد هوش مصنوعی اینترسیمبولیک برای ترکیب دقت سیستم‌های قانون‌محور با قدرت یادگیری ماشین است. همچنین، موضوعات پیشرفته‌ای نظیر هوش مصنوعی تجسم‌یافته و احتمال دستیابی ماشین‌ها به ادراک و آگاهی از طریق تعامل با دنیای فیزیکی مورد بحث قرار می‌گیرند. در نهایت، این منابع بر اهمیت شفافیت، ایمنی و توسعه ابزارهای کمکی برای برنامه‌نویسی و تأیید صوری نرم‌افزارها تأکید دارند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

💬 بازنگری در سنجش علم؛ چرا کیفیت باید جایگزین کمیت در پژوهش شود؟

پژوهشگران و سیاست‌گذاران علمی هشدار داده‌اند که نظام کنونی ارزیابی پژوهش، بیش از حد بر شاخص‌های کمی مانند ضریب تأثیر (Impact Factor) و شاخص اچ (H-index) متکی است.
به اعتقاد آنان، فرهنگ «منتشر کن یا حذف شو» باعث افزایش فشار بر پژوهشگران و تولید انبوه مقالات شده است.
این روند در سال‌های اخیر به رشد چشمگیر تعداد نشریات و انتشار مقالات کم‌کیفیت در برخی مجلات منجر شده است.
نویسندگان مقاله تأکید می‌کنند که افزایش تعداد مقالات لزوماً به معنای پیشرفت علمی نیست و گاهی کیفیت پژوهش را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در این میان، رویکرد «علم باز» (Open Science) به‌عنوان راهکاری برای افزایش شفافیت و اعتماد به پژوهش معرفی شده است.
بر اساس این رویکرد، داده‌ها، روش‌ها و کدهای پژوهشی باید تا حد امکان در دسترس جامعه علمی قرار گیرند.
پژوهشگران معتقدند که دسترسی آزاد به داده‌ها می‌تواند از تقلب علمی جلوگیری کرده و امکان راستی‌آزمایی نتایج را فراهم سازد.
مقاله همچنین بر اهمیت ارزیابی کیفی پژوهش‌ها به جای تکیه صرف بر تعداد مقالات و استنادها تأکید دارد.
نمونه‌هایی از نظام‌های ارزیابی جدید نشان می‌دهد که عواملی مانند تربیت پژوهشگران جوان، همکاری‌های علمی و تأثیر اجتماعی پژوهش نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
در بخش دیگری از مقاله، نقش هوش مصنوعی در کمک به فرآیند داوری و ارزیابی علمی بررسی شده است.
با این حال، نویسندگان هشدار می‌دهند که هوش مصنوعی نباید جایگزین قضاوت انسانی شود و تنها باید به‌عنوان یک ابزار کمکی به کار رود.
در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که حرکت از ارزیابی مبتنی بر کمیت به سمت کیفیت، شفافیت و مسئولیت‌پذیری، یک ضرورت اخلاقی برای حفظ اعتبار علم و ارتقای کیفیت خدمات سلامت است.

Adani, A. V., Crosetto, P., Galbiati, L., Giglia, E., Scarpa, A., & Perrone, F. (2026). Ethics in the evaluation of the quality of scientific research: An AIOM-TJ roundtable. Tumori Journal. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/03008916261441119

https://t.me/UT_Central_Library

✍️ معرفی Paperpal؛ ویراستار هوشمند مقالات علمی برای افزایش شانس پذیرش در مجلات معتبر

یکی از چالش‌های رایج پژوهشگران، تبدیل نتایج علمی به متنی روان، استاندارد و منطبق با الزامات مجلات بین‌المللی است. Paperpal یک ابزار هوش مصنوعی تخصصی در حوزه نگارش آکادمیک است که برای بهبود کیفیت مقالات علمی طراحی شده و در مراحل مختلف نگارش مقاله کاربرد دارد.
این ابزار به‌ویژه در زمان نگارش بخش‌های «مقدمه»، «بحث»، «نتیجه‌گیری» و «پاسخ به داوران» بسیار مفید است. Paperpal علاوه بر اصلاح خطاهای گرامری و نگارشی، پیشنهادهایی برای بهبود سبک نگارش علمی، افزایش شفافیت جملات و ارتقای انسجام متن ارائه می‌دهد.
یکی از قابلیت‌های ارزشمند این سامانه، بازنویسی جملات پیچیده به شکلی حرفه‌ای و آکادمیک است. بسیاری از پژوهشگران، به‌ویژه نویسندگان غیربومی زبان انگلیسی، در انتقال دقیق مفاهیم علمی با چالش مواجه هستند؛ Paperpal به رفع این مشکل کمک می‌کند.
این ابزار همچنین می‌تواند واژگان تخصصی‌تر و ساختارهای رایج در مقالات علمی را پیشنهاد دهد و از به‌کارگیری عبارات غیررسمی یا نامناسب در متن پژوهشی جلوگیری کند. علاوه بر این، برخی قابلیت‌های آن امکان بررسی سازگاری متن با استانداردهای مجلات علمی را فراهم می‌آورد.
در مرحله نهایی پیش از ارسال مقاله نیز Paperpal به‌عنوان یک دستیار کنترل کیفیت عمل کرده و اشکالات زبانی و نگارشی باقی‌مانده را شناسایی می‌کند. استفاده از این ابزار می‌تواند زمان و هزینه ویرایش تخصصی را کاهش داده و کیفیت نهایی مقاله را ارتقا دهد.
بنابراین اگر مرحله جست‌وجوی منابع را پشت سر گذاشته‌اید و وارد فاز نگارش مقاله شده‌اید، Paperpal می‌تواند یکی از کاربردی‌ترین ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت نگارش و افزایش آمادگی مقاله جهت ارسال به مجلات بین‌المللی باشد.

https://paperpal.com

https://t.me/UT_Central_Library

سخنان زنده‌یاد ایرج افشار در مراسم رونمایی شاهنامۀ فردوسی به تصحیح مرحوم دکتر جلال خالقی مطلق

مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی
۲۰ تیر ۱۳۸۶

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

این اثر با عنوان «ذخیره فضایل» [معالم الحکم] مجموعه‌ای گران‌بها از سخنان، خطبه‌ها و آموزه‌های حضرت علی (ع) است که توسط القاضی القضاعی گردآوری شده است. نویسنده با هدف هدایت معنوی و اخلاقی، ۱۲۰۰ حکمت و دستورالعمل را در قالب نه فصل مجزا از جمله کلمات قصار، موعظه‌ها، پاسخ به پرسش‌ها و اشعار دسته‌بندی کرده است. متن بر مفاهیم بنیادینی همچون تقوا، صبر، عدالت و ارزش دانش تمرکز دارد و بر این باور استوار است که خرد حقیقی نعمتی الهی برای برگزیدگان است. این منبع با زبانی فصیح، رهنمودهایی برای خودسازی و رفتار اصلاح‌شده ارائه می‌دهد تا خواننده را به مسیر سعادت و نزدیکی به خداوند رهنمون سازد. در مجموع، کتاب تصویری جامع از سیره فکری و اخلاقی پیشوای اول شیعیان را به عنوان الگوی کامل خرد و فضیلت ترسیم می‌کند.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

ترجمه انگلیسی نهج البلاغه از طاهره قطب الدین 👇👇

عنوان کتاب
Nahj al-Balaghah: The Wisdom and Eloquence of Ali
(نهج البلاغه: حکمت و بلاغت علی)
گردآورنده
Al-Sharif al-Radi
(سید شریف رضی، متوفای ۴۰۶ ق)
مترجم و ویراستار
Tahera Qutbuddin
ویژگی مهم کتاب
این ترجمه از سوی انتشارات دانشگاهی New York University Press منتشر شده و بخشی از مجموعه مشهور Library of Arabic Literature است.
مزایای آن:
متن عربی و ترجمه انگلیسی به صورت روبه‌رو (Parallel Text)
ترجمه‌ای علمی و آکادمیک
مقدمه مفصل درباره تاریخ نهج البلاغه
یادداشت‌های توضیحی و کتاب‌شناسی
تلاش برای حفظ جنبه ادبی و بلاغی متن
اهمیت علمی
این ترجمه در سال‌های اخیر یکی از معتبرترین ترجمه‌های دانشگاهی نهج البلاغه در جهان انگلیسی‌زبان محسوب می‌شود. پیش از آن، ترجمه‌های معروفی مانند ترجمه:
Syed Ali Reza
William Chittick (برای بخش‌هایی از متن)
وجود داشت، اما ترجمه طاهره قطب‌الدین از این جهت اهمیت دارد که نخستین ترجمه کامل دانشگاهی نهج البلاغه در مجموعه Library of Arabic Literature به شمار می‌رود.
نکته جالب
طاهره قطب‌الدین استاد دانشگاه شیکاگو و متخصص بلاغت عربی است. او در مقدمه کتاب تأکید می‌کند که نهج البلاغه را صرفاً یک متن مذهبی نمی‌توان دانست، بلکه از شاهکارهای نثر عربی و از آثار تأثیرگذار در تاریخ ادبیات اسلامی است.
برای پژوهش‌های دانشگاهی درباره امام علی(ع)، نهج البلاغه و ادبیات عرب، این ترجمه در حال حاضر از منابع مرجع در دانشگاه‌های غربی محسوب می‌شود.
https://t.me/UT_Central_Library

گویند هوای فصل آزار خوش است
بوی گل و بانگ مرغ زار خوش است
ابریشم زیر و نالهٔ زار خوش است
ای بی خبران این همه با یار خوش است - ( سعدی )
محمّد سلحشور ۱۳۷۱
تذهیب : اردوان اعتمادی

( اندازه : ۶۸.۲ × ۴۶.۶ سانتی متر )
( با تشکّر از آقای حمید سلحشور )

#محمد_سلحشور
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive