این کتاب مجموعه‌ای از مقالات علمی برگرفته از کنفرانس سال ۱۹۹۶ دانشگاه سنت اندروز است که به ویراستاری هیو کندی تدوین شده است. محتوای اثر بر تحلیل روش‌شناسی، منابع و دیدگاه‌های طبری در حوزه‌های تاریخ‌نگاری، تفسیر قرآن و فقه تمرکز دارد. نویسندگان به بررسی دقیق تاریخ ساسانیان، روابط ایران و روم شرقی و دوران خلافت عباسی با تکیه بر متون اصلی طبری پرداخته‌اند. همچنین جایگاه طبری به عنوان مورخی برجسته و تأثیر او بر سنت‌های تاریخ‌نگاری بعدی و آثار زندگی‌نامه‌ای مورد واکاوی قرار گرفته است. بخش‌های دیگر به بررسی ترجمه‌های فارسی و روسی و اعتبار‌سنجی آماری و اسنادی گزارش‌های او اختصاص یافته است . این اثر با مقدمه‌ای جدید در سال ۲۰۲۴ منتشر شده تا ابعاد گوناگون دانش این متفکر بزرگ را برای نسل جدید پژوهشگران تبیین کند
مشخصات نشر:
عنوان: Al-Tabarī: A Medieval Muslim Historian and His Work
ویراستار:ugh N. Kennedy
ناشر: Gerlach Press، برلین
سال انتشار: ۲۰۲۴ (نسخه اصلی در سال ۱۹۹۵ توسط Darwin Press منتشر شده بود)
سری انتشاراتی: Studies in Late Antiquity and Early Islam (SLAEI)، شماره ۱۵
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

✳️ سرمایه اجتماعی دیجیتال در خدمت علم: چگونه شبکه‌های اجتماعی دانشگاهی به موتور کشف و اشتراک دانش تبدیل می‌شوند؟

مطالعه‌ای با رویکرد داده‌محور، نقش شبکه‌های اجتماعی دانشگاهی نظیر ResearchGate،Google Scholar و Academia.edu را در تقویت تعاملات علمی و تبادل دانش میان اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های اردن بررسی کرده است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که «سرمایه اجتماعی» مهم‌ترین عامل مؤثر بر میزان مشارکت پژوهشگران در این شبکه‌هاست و کیفیت روابط انسانی در فضای دیجیتال، بیش از صرف حضور در پلتفرم‌ها اهمیت دارد.
نتایج مطالعه بر اساس داده‌های ۲۰۰ عضو هیئت علمی نشان داد که پیوندهای اجتماعی مثبت، اعتماد، احساس تعلق، زبان مشترک، چشم‌انداز مشترک و اصل عمل متقابل، همگی به افزایش مشارکت دانشگاهیان در شبکه‌های علمی منجر می‌شوند.
در میان این عوامل، «چشم‌انداز مشترک» قوی‌ترین اثر را بر مشارکت کاربران داشت و توانست حدود ۱۹ درصد از تغییرات میزان مشارکت را تبیین کند.
همچنین مشخص شد که اعتماد و روابط مبتنی بر همکاری، انگیزه حضور فعال پژوهشگران در این فضاها را تقویت می‌کند.
پژوهش نشان داد که مشارکت فعال در شبکه‌های علمی، اشتراک دانش را به شکل معناداری افزایش می‌دهد و پژوهشگران را به انتقال تجربه‌ها و منابع علمی ترغیب می‌کند.
از سوی دیگر، مشارکت بیشتر به کشف دانش جدید نیز منجر می‌شود؛ به‌طوری‌که نزدیک به یک‌چهارم تغییرات مربوط به کشف دانش از طریق میزان مشارکت کاربران قابل تبیین بود.
نتایج مقایسه‌ای نشان داد که استادان رشته‌های علوم، فناوری و مهندسی بیشتر از این شبکه‌ها برای یافتن دانش و همکاری‌های پژوهشی بهره می‌گیرند، در حالی که پژوهشگران علوم انسانی و اجتماعی از آن‌ها بیشتر برای شبکه‌سازی حرفه‌ای و انتشار آثار استفاده می‌کنند.
نویسندگان تأکید می‌کنند که دانشگاه‌ها باید آموزش‌های هدفمند برای استفاده اثربخش از این پلتفرم‌ها ارائه دهند و راهبردهای متفاوتی متناسب با رشته‌های علمی طراحی کنند.
همچنین پیشنهاد شده است که مشارکت علمی در شبکه‌های دانشگاهی در سیاست‌های توسعه پژوهش و حتی نظام‌های ارتقا و ارزیابی دانشگاهی مورد توجه قرار گیرد.
این مقاله تصویری روشن از آینده «دانش‌ورزی شبکه‌ای» ارائه می‌دهد؛ آینده‌ای که در آن، کیفیت ارتباطات انسانی و سرمایه اجتماعی دیجیتال، به اندازه تولید دانش اهمیت خواهد داشت.
در مجموع، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که شبکه‌های اجتماعی دانشگاهی تنها ابزارهای اطلاع‌رسانی نیستند، بلکه زیست‌بوم‌هایی برای خلق، کشف و به‌اشتراک‌گذاری دانش در آموزش عالی به شمار می‌آیند.

Al-Okaily, M., Alqudah, H., Alshurideh, M., Al Kurdi, B., & colleagues. (2026). The role of social capital in enhancing engagement, knowledge discovery, and knowledge sharing through academic social networking sites in Jordanian universities. Education and Information Technologies. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10639-026-14004-1

https://t.me/UT_Central_Library

🎯 معرفی Thesify؛ داور هوشمند مقالات علمی برای بازبینی تخصصی و ارتقای کیفیت آن

یکی از دغدغه‌های اصلی پژوهشگران، دریافت بازخورد تخصصی پیش از ارسال مقاله به مجلات علمی است. Thesify یک ابزار هوش مصنوعی تخصصی در حوزه نگارش آکادمیک است که مانند یک داور اولیه، مقاله یا پایان‌نامه شما را بررسی کرده و نقاط قوت و ضعف آن را مشخص می‌کند.

این ابزار در مرحله نگارش و بازنگری مقاله کاربرد دارد. پژوهشگر می‌تواند فایل مقاله، پایان‌نامه یا پروپوزال خود را بارگذاری کند و بازخوردی ساختاریافته درباره کیفیت استدلال‌ها، انسجام متن، قدرت شواهد و شفافیت پیام اصلی پژوهش دریافت کند.

یکی از قابلیت‌های مهم Thesify، ارزیابی بیانیه مسئله و فرضیه یا تز اصلی پژوهش است. این سامانه بررسی می‌کند که آیا ادعای اصلی مقاله به اندازه کافی روشن، قابل دفاع و پشتیبانی‌شده است یا خیر. همچنین پیشنهادهایی برای تقویت استدلال‌های علمی ارائه می‌دهد.

در بخش مرور ادبیات، Thesify به پژوهشگران کمک می‌کند منابع مرتبط را سریع‌تر پیدا کنند. این ابزار امکان جست‌وجو در میلیون‌ها منبع علمی و یافتن مقالات مرتبط با موضوع تحقیق را فراهم می‌سازد و حتی خلاصه‌ای از مقالات پیشنهادی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

قابلیت Pre-Submission Review یا ارزیابی پیش از ارسال نیز از ویژگی‌های ارزشمند این سامانه است. این بخش شکاف‌های احتمالی مقاله، ضعف‌های استدلالی و مشکلات ساختاری را پیش از آنکه توسط داوران مجله شناسایی شوند، آشکار می‌کند.

علاوه بر این، Thesify شاخص‌هایی برای سنجش خوانایی متن، کیفیت شواهد، انسجام مطالب و میزان آمادگی مقاله برای ارسال ارائه می‌دهد. به همین دلیل می‌تواند برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و اعضای هیئت علمی به‌عنوان یک همکار هوشمند در مراحل نهایی نگارش مقاله بسیار مفید باشد.

این ابزار را می‌توان در مرحله پیش از سابمیت (Pre-Submission Stage) قرار داد؛ یعنی زمانی که مقاله نوشته شده اما پژوهشگر می‌خواهد پیش از ارسال به مجله، آن را از نظر استدلال علمی، کیفیت نگارش، منابع و آمادگی برای داوری ارزیابی کند. این دسته از ابزارها معمولاً بیشترین ارزش را برای افزایش شانس پذیرش مقاله دارند.

https://www.thesify.ai/

https://t.me/UT_Central_Library

عنوان کتاب: The AI City
مولف: WU, Siegfried Zhiqiang
ناشر: Springer
سال انتشار: 2025

این منبع به بررسی تحول شهرها از مدل هوشمند به شهرهای مبتنی بر هوش مصنوعی می‌پردازند و چارچوبی نظری برای این گذار ارائه می‌دهند. متن با مرور تاریخچه پروژه‌های پیشگام در چین و جهان، بر نقش فناوری در بهبود کیفیت زندگی و حکمرانی شهری تأکید می‌کند. نویسندگان مفهوم «چند-مغزی» را به عنوان جایگزینی برای سیستم‌های متمرکز معرفی کرده و بر همکاری میان ذینفعان مختلف تمرکز می‌کنند. علاوه بر مباحث فنی، موضوعاتی نظیر پایداری محیط‌زیست، سلامت هوشمند و آموزش نیز در این اسناد تحلیل شده‌اند. در نهایت، چالش‌های اخلاقی و فنی مانند امنیت داده‌ها و حریم خصوصی به عنوان عوامل کلیدی در توسعه آینده این شهرها مطرح شده است.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

کتاب «خبرگی در مدیریت پروژه» (Mastering Project Management) اثر روپال جین، منتشر شده در 2025 منبعی جامع و کاربردی است که مجموعه‌ای از مفاهیم کلیدی شامل رهبری، برنامه‌ریزی استراتژیک و فرآیندهای پنج‌گانه مدیریت پروژه را در بر می‌گیرد. محتوای این کتاب با نگاهی به ویرایش هفتم راهنمای پم‌باک، ابزارها و تکنیک‌های عملی مورد نیاز برای هدایت موفقیت‌آمیز پروژه‌ها در محیط‌های پیچیده امروزی را ارائه می‌دهد. ساختار آموزشی متن به‌گونه‌ای طراحی شده است که علاوه بر داوطلبان مدارک حرفه‌ای، برای مدیران اجرایی و دانشجویان این رشته نیز به عنوان یک راهنمای مرجع قابل استفاده باشد. این منبع با هدف ارتقای دانش تخصصی و بومی‌سازی ادبیات مدیریت پروژه در ایران، به صورت الکترونیک در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.
 
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

این صفحه مربوط به کتابی با عنوان «Texts, Scribes and Transmission: Manuscript Cultures of the Ismaili Communities and Beyond» است که در سال ۲۰۲۲ توسط The Institute of Ismaili Studies منتشر شده و ویراستار آن Wafi A. Momin است. کتاب درباره فرهنگ نسخه‌نویسی و انتقال متون در جوامع اسماعیلی و نیز ارتباط آن با سنت‌های گسترده‌تر اسلامی است.
برای دسترسی مستقیم به صفحه کتاب:
Texts, Scribes and Transmission (IIS)
نکات مهم کتاب:
موضوع اصلی: نسخه‌های خطی اسماعیلی، کاتبان، انتقال متن، حاشیه‌نویسی، فرهنگ مطالعه و تاریخ اجتماعیِ متون.
حوزه جغرافیایی: از خاور نزدیک تا آسیای مرکزی و جنوب آسیا، با متون عربی، فارسی و زبان‌های هندی.
مباحث: نسخه‌های الموت، متون نزاری و طیبی، رسائل اخوان‌الصفا، خط خوجکی، فرهنگ نسخه‌ای سات‌پنت، نسخه‌های قرآنی و مسئله انتقال متن.
حجم: ۵۰۴ صفحه و به‌صورت دسترسی آزاد (Open Access) هم قابل خواندن/دانلود است.
برای شما که به تاریخ تشیع و نسخه‌شناسی علاقه دارید، چند فصل احتمالاً مهم‌ترند:
فصل مربوط به تاریخ‌نگاری نزاریان الموت و نسخه‌های تازه شناسایی‌شده از سرگذشت سیدنا و متون نزاری.
فصل‌های مرتبط با انتقال متون و یادداشت‌های کاتبان (scribal annotations) که برای فهم تاریخ متن بسیار مفیدند.
مقاله ‌Farhad Daftary درباره جایگاه نسخه‌های اسماعیلی در پژوهش‌های جدید.

📕فهرست کتب کلاسی دبستانها و دبیرستانها مصوب وزارت معارف

📌 این اثر نشان‌دهندهٔ طراحی نظام درسی و نیازهای آموزشی و فرهنگی ایران در حدود یک قرن پیش است. در این دوره، ناشران خصوصی نقش مهمی در تأمین کتاب‌های غیردرسی ایفا می‌کردند. از نکات قابل توجه، تلفیق کتاب‌های دینی سنتی (مانند وسائل، بحار، اصول کافی) با کتاب‌های مدرن (از جمله اقتصاد، سیر حکمت در اروپا، روش دموکراسی) است که حکایت از گذار فرهنگی و آموزشی آن دوره دارد.


کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib

قدیمی ترین کتاب فارسی چاپ شده در لیدن، در سال 1639 که در باره دستور زبان فارسی است.
https://t.me/UT_Central_Library

࿐ྀུ༅🍃🌺࿇༅═‎=

لویی (لودوویکوس) دو دیو (Louis [Ludovicus] de Dieu)، خاورشناس هلندی، در ۷ آوریل ۱۵۹۰ در فلیسینگن (Flushing) زاده شد و در ۲۳ دسامبر ۱۶۴۲ در لیدن درگذشت. پدرش، دانیل دو دیو (۱۵۴۰-۱۶۰۷)، کشیش کالوینی شهر بروکسل بود که در سال ۱۵۸۵، در پی پیشروی ارتش اسپانیا، به فلیسینگن در استان پروتستان‌نشین زیلاند گریخت.
لویی در دانشگاه لیدن نزد توماس ارپنیوس و یاکوب گولیوس به تحصیل الهیات و زبان‌های شرقی، از جمله عبری، سریانی، حبشی (گعز) و عربی پرداخت. او به عنوان کشیش کلیسای اصلاح‌شده هلند، ابتدا در زادگاه خود و سپس از سال ۱۶۱۹ به بعد در لیدن خدمت کرد. در سال ۱۶۳۶ نیز به ریاست کالج والون (Walloon College) منصوب شد؛ مرکزی وابسته به دانشگاه لیدن که برای دانشجویان الهیاتِ اهل سرزمین‌های جنوبی هلند (بلژیک کنونی) تأسیس شده بود.
دو دیو به عنوان دانشمندی برجسته، به سبب تفسیرهایش از متون کتاب مقدس شهرت یافت؛ تفسیرهایی که بر دانش گسترده و عمیق زبان‌شناختی استوار بود. پژوهش‌های او عمدتاً به ترجمه‌های کهن و جدید کتاب مقدس اختصاص داشت. وی همچنین دستور زبان تطبیقی چند زبان سامی را با عنوان Grammatica linguarum Orientalium. Hebraeorum, Chaldaeorum et Syrorum inter se collatarum (لیدن، ۱۶۲۸) تألیف کرد.
نخستین آشنایی او با زبان فارسی از طریق ترجمه یهودی ـ فارسی اسفار خمسه تورات به قلم ربی یعقوب بن طاووس بود که در کتاب مقدس چندزبانه قسطنطنیه (۱۵۴۶) به چاپ رسیده بود. در سال ۱۶۳۵ دو متن فارسی به دست او رسید که علاقه‌اش به زبان فارسی را بیش از پیش برانگیخت. این دو متن شامل زندگی حضرت مسیح و قدیس پطرس بود که در اصل به زبان پرتغالی به قلم کشیش یسوعی، ژروم خاویر (۱۵۴۹-۱۶۱۷)، نوشته شده و سپس به فرمان امپراتور مغول، اکبر، به فارسی ترجمه شده بود (نک: استوری، ج ۱، صص. ۱۶۳-۱۶۶).
دو دیو هر دو متن را همراه با ترجمه لاتینی و توضیحات خود منتشر کرد. هدف او از این کار، اصلاح آنچه «تحریف آموزه‌های مسیحی» از سوی مبلغ کاتولیک می‌دانست، بود. این آثار با عناوین Historia Christi و Historia S. Petri در سال ۱۶۳۹ در لیدن منتشر شدند.
به درخواست چاپگران این دو کتاب، وی همچنین دستور زبان مقدماتی فارسی‌ای با عنوان Rudimenta linguae Persicae (لیدن، ۱۶۳۹) نگاشت و برای تمرین خواندن، دو فصل نخست کتاب پیدایش را از ترجمه فارسی توراتِ ربی طاووس به آن ضمیمه کرد.
این کتابچه که تنها هشتاد و دو صفحه دارد، قواعد بنیادین صرف و نحو زبان فارسی را در چهار بخش شرح می‌دهد:
مبادی و عناصر زبان فارسی،
فعل،
اسم و ضمیر،
حروف و ادوات.
ساختار کتاب بر اساس دسته‌بندی‌های دستور سنتی تنظیم شده است؛ با این حال، دو دیو گاه به ویژگی‌های تحلیلی زبان فارسی نیز توجه نشان می‌دهد، به‌ویژه در مواردی که امکان مقایسه با زبان هلندی وجود دارد. اثر او نخستین دستور زبان فارسی است که در اروپا به چاپ رسیده است.
درباره نویسندگی واقعی کتاب Rudimenta بعدها تردیدهایی مطرح شد. تنها چند سال پس از انتشار آن، کریستیان راو (Christian Rau)، دانشمند آلمانی که به هلند سفر کرده بود، اظهار داشت که این دستور زبان احتمالاً نه به قلم دو دیو، بلکه به دست یوهانس الیخمان (Johannes Elichman)، پزشک اهل سیلزی و مقیم لیدن، نوشته شده است؛ شخصی که به دانش گسترده خود در زبان‌های شرقی شهرت داشت.
این نظر بعدها مورد پذیرش یوزف فون هامر قرار گرفت و حتی گرنوت ویندفور نیز بر پایه همین گزارش نوشت: «احتمالاً دو دیو نام مستعار یوهان الیخمان بوده است.»
با این حال، دو دیو در مقدمه چاپ خود از Historia Christi آشکارا اذعان می‌کند که از یادداشت‌های واژه‌نامه‌ای همکارانش، الیخمان و گولیوس، بهره برده است؛ اما هیچ دلیل معتبری وجود ندارد که نشان دهد دستور زبان فارسی یادشده تألیف خود او نبوده است.
@Library_UT_AC

📎 کتاب تازه انتشاریافتهٔ زبان و عقل در اندیشه اسلامی: همگرایی منطق و بیان نزد فخرالدین رازی، نوشتهٔ مصطفی نجفی

مشخصات کتاب‌شناختی:
Najafi, M. (2025). Language and Reason in Islamic Thought: Faḫr al-Dīn al-Rāzī’s Reconciliation of Manṭiq and Bayān. De Gruyter.

⭐️ مرور کتاب زبان و عقل در اندیشه اسلامی: همگرایی منطق و بیان نزد فخرالدین رازی

معرفی کوتاه کتاب:
این پژوهش به نظریۀ زبان‌شناختی فخرالدین رازی (۱۱۴۹–۱۲۱۰م.) می‌پردازد که یکی از جنبه‌های مهم و کمتر بررسی‌شدۀ میراث فکری اوست. این پژوهش فراتر از تعاملات رازی با سنت سینوی، او را به‌مثابۀ اندیشمندی مستقل درنظر می‌گیرد و دو بُعد از اندیشه رازی -را که اغلب نادرست تفسیر شده‌اند- مورد بررسی قرار می‌دهد: نخست، ادعای او مبنی بر بداهت همۀ مفاهیم، که معرفت‌شناسی سنتی دربارۀ «تصور» را به چالش می‌کشد؛ معرفت‌شناسی‌ای که توسط ابونصر فارابی (۸۷۰–۹۵۰م.) و ابن‌سینا (۹۸۰–۱۰۳۷م.) پیش برده شده بود. دوم، اصلاح و تکمیل نظریۀ «نظم» عبدالقاهر جرجانی (۱۰۰۹–۱۰۷۸م.) توسط رازی، که بر ظرفیت بیانی زبان و ساختار زبانی منحصربه‌فرد قرآن تأکید دارد. این پژوهش با تحلیل این جنبه‌ها، چارچوب جامع رازی برای فهم پدیده‌های زبانی را بازسازی می‌کند؛ چارچوبی که میان فلسفه در جهان اسلام از یک‌سو، و میراث زبان‌شناسی عربی پل می‌زند. این کاوش، چشم‌اندازی دقیق از تاریخ اندیشهٔ اسلامی را پیش روی پژوهشگران و دانشجویان می‌گشاید و نقش برجستهٔ رازی در هماهنگ‌سازی سنت‌های گوناگون و پیشبرد نظریه‌ای عمیق در باب فهم زبانی را روشن می‌سازد.

@inekas

✅ از پذیرش تا تحول: چگونه هوش مصنوعی رفتار نوآورانه استادان دانشگاه را شکوفا می‌کند؟

در مطالعه‌ای با نگاهی روان‌شناختی، تأثیر استفاده از هوش مصنوعی بر رفتار نوآورانه استادان دانشگاه بررسی شده است و نتایج نشان داد که فناوری به‌تنهایی عامل نوآوری نیست، بلکه نحوه تجربه و ادراک کاربران از آن اهمیت تعیین‌کننده دارد.
نویسندگان با بهره‌گیری از نظریه خودتعیین‌گری و نظریه شناخت اجتماعی، سازوکارهای پنهان میان استفاده از هوش مصنوعی و نوآوری آموزشی را واکاوی کرده‌اند.
داده‌های پژوهش از ۵۸۰ عضو هیئت علمی تمام‌وقت دانشگاه‌های چین و در قالب یک پیمایش دومرحله‌ای گردآوری شده است.
نتایج نشان داد که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، رابطه‌ای مثبت و معنادار با رفتارهای نوآورانه استادان دارد.
استادانی که از این فناوری بهره می‌گیرند، بیش از دیگران احساس می‌کنند فعالیت حرفه‌ای آنان معنادار و ارزشمند است.
این احساس معناداری، به افزایش «خودکارآمدی خلاق» یا باور به توانایی خلق ایده‌های نو منجر می‌شود.
پژوهش نشان داد که هر دو متغیرِ معناداری کار و خودکارآمدی خلاق، به‌طور مستقل نقش میانجی در این رابطه ایفا می‌کنند.
افزون بر این، یک مسیر میانجی‌گری زنجیره‌ای نیز تأیید شد؛ به این معنا که هوش مصنوعی ابتدا حس معناداری کار را تقویت کرده، سپس اعتماد خلاقانه استادان را افزایش می‌دهد و در نهایت به نوآوری آموزشی منجر می‌شود.
این یافته‌ها نگاه جبرگرایانه به فناوری را به چالش می‌کشند و نشان می‌دهند که پیامدهای مثبت هوش مصنوعی وابسته به عوامل انسانی و روان‌شناختی هستند.
از منظر مدیریتی، دانشگاه‌ها باید علاوه بر فراهم‌کردن زیرساخت‌های فناورانه، بر تقویت حس هدفمندی و عاملیت خلاق اعضای هیئت علمی نیز تمرکز کنند.
مقاله تأکید می‌کند که راهبردهای انسان‌محور در پیاده‌سازی هوش مصنوعی، شرط اساسی تداوم نوآوری در آموزش عالی است.
در مجموع، این پژوهش تصویری امیدوارکننده ارائه می‌دهد که در آن هوش مصنوعی نه جایگزین استاد، بلکه محرکی برای شکوفایی خلاقیت و نوآوری حرفه‌ای او خواهد بود.

Gai, G., Zhu, X., & Yang, F. (2026). How does AI use foster teachers’ innovative work behavior? The sequential roles of work meaningfulness and creative self-efficacy. Education and Information Technologies. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10639-026-14047-4

https://t.me/UT_Central_Library

معرفی یکی از کهن‌ترین نسخه‌های کلیات سعدی در کتابخانه ملی ایران

🔹 پنجاهمین شماره «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی نسخه‌ای نفیس و کهن از «کلیات سعدی» اختصاص دارد. این نسخه که با شماره بازیابی ۳۹۱۳۴-۵ در کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود، به خط نسخ کتابت شده و تاریخ انجامه آن ۲۰ رمضان ۷۱۶ق. است.

🔹 کاتب این نسخه، یوسف بن محمد بن عیسی بن محمد شیرازی، از همشهریان سعدی بوده و همین ویژگی، در کنار تاریخ کتابت نسخه، بر اهمیت آن افزوده است. نسخه حاضر، برگ‌های پراکنده‌ای از کلیات سعدی را دربر دارد و شامل بخش‌هایی از «رساله عقل و عشق»، «بوستان»، غزلیات عربی، مثلثات، مقطعات و ترجیع‌بند «بنشینم و صبر پیش گیرم/ دنباله کار خویش گیرم» است.

🔹 بر اساس اطلاعات نسخه‌شناختی، این نسخه از کهن‌ترین نسخه‌های تاریخ‌دار شناخته‌شده از کلیات سعدی به شمار می‌آید و از جهت قدمت، دومین نسخه شناخته‌شده محسوب می‌شود. اهمیت دیگر این اثر آن است که بر اساس ترتیب مشهور بیستون تنظیم نشده است.

🔹 علی بن احمد بن ابی‌بکر، معروف به بیستون، در سال‌های ۷۲۶ق. و ۷۳۴ق. غزلیات سعدی را یک‌بار بر پایه حرف نخست مطلع غزل‌ها و بار دیگر بر پایه قوافی تنظیم کرد و بخش عمده نسخه‌های کلیات سعدی پس از آن، بر اساس این ترتیب سامان یافتند.

🔹 موضوع این نسخه در رده شعر و نثر فارسی قرن هفتم قمری قرار می‌گیرد و به دلیل قدمت، تاریخ‌دار بودن، انتساب کاتب به شیراز و قرار گرفتن آن در مرحله‌ای پیش از تنظیم رایج کلیات سعدی، از آثار ارزشمند گنجینه نسخه‌های خطی کتابخانه ملی ایران به شمار می‌آید.

🌐 مشاهده خبر کامل

#سازمان_اسناد_و_کتابخانه_ملی_ایران
#دولت_پای_کار_مردم

@etelaresaniiran