دو یار زیرک و از بادهٔ کهن دو منی
فراغتی و کتابی و گوشهٔ چمنی

من این مقام به دنیا و آخرت ندهم
اگر چه در پِی‌ام افتند هر دم انجمنی

هر آن که کنج قناعت به گنج دنیا داد
فروخت یوسف مصری به کمترین ثمنی

بیا که رونق این کارخانه کم نشود
به زهدِ همچو تویی، یا به فسق همچو منی

ز تندباد حوادث نمی‌توان دیدن
در این چمن که گلی بوده است یا سَمنی

ببین در آینهٔ جام، نقش‌بندیِ غیب
که کس به یاد ندارد چنین عجب زَمنی

از این سَموم که بر طَرْف بوستان بگذشت
عجب که بوی گلی هست و رنگ نسترنی

به صبر کوش تو ای دل که حق رها نکند
چنین عزیز نگینی به دست اهرمنی

مزاجِ دَهر تَبَه شد در این بلا حافظ
کجاست فکر حکیمی و رای برهمنی؟

🔰نارضایتی تماشاگران از فیلم‌های اقتباس‌شده؛
چرا اقتباس‌های سینمایی از کتاب‌ها ما را ناامید می‌کنند؟

🔸پژوهشگران با بررسی تاریخچه واکنش مخاطبان به اقتباس‌های تصویری از آثار ادبی، به این نتیجه رسیده‌اند که نارضایتی بسیاری از تماشاگران از فیلم‌های اقتباس‌شده، ریشه در سازوکار مغز و «چشم ذهن» دارد؛ پدیده‌ای که بیش از یک قرن پیش نیز با انتشار نسخه‌های مصور رمان‌ها مشاهده شده بود.

🔸این مطالعه نشان می‌دهد این واکنش پدیده‌ای جدید نیست. در قرن نوزدهم، با گسترش چاپ کتاب‌های مصور، نویسندگان و منتقدانی مانند چارلز دیکنز و هنرمند ادوارد برن‌جونز نیز هشدار داده بودند که تصاویر چاپ‌شده، قدرت تخیل خوانندگان را محدود می‌کند. بسیاری از خوانندگان آن زمان نیز پس از دیدن تصاویر شخصیت‌های رمان‌هایی مانند «الیور توئیست»، دیگر قادر نبودند آن شخصیت‌ها را به شکلی متفاوت در ذهن خود تصور کنند.


@ibna_official

✳️ **کتابدار کتابخانه دانشگاهی به‌مثابه کارگزار دانش؛ و حلقه‌ی اتصال انسان‌ها، ایده‌ها و نوآوری در دانشگاه‌های آینده**

گزارش جدید منتشرشده در LinkedIn با عنوانThe Professional Librarian: Knowledge Broker  نشان می‌دهد که نقش کتابدار دانشگاهی در حال گذار از مدیریت منابع اطلاعاتی به ایفای نقش «کارگزار دانش» (Knowledge Broker) است؛ فردی که میان پژوهشگران، استادان، دانشجویان، مدیران و منابع علمی ارتباطی مؤثر برقرار می‌کند و جریان دانش را در دانشگاه تسهیل می‌سازد.
نویسنده تأکید می‌کند که کارگزار دانش صرفاً اطلاعات را در اختیار کاربران قرار نمی‌دهد، بلکه دانش را از مرحله تولید تا کاربرد هدایت می‌کند و زمینه تبدیل نتایج پژوهش به تصمیم‌گیری، نوآوری و حل مسائل واقعی را فراهم می‌آورد.
بر اساس این گزارش، کتابداران حرفه‌ای با شناسایی نیازهای اطلاعاتی پژوهشگران، معرفی متخصصان هم‌رشته، ایجاد شبکه‌های همکاری و هدایت کاربران به منابع معتبر، به شکل‌گیری همکاری‌های علمی و میان‌رشته‌ای کمک می‌کنند.
گزارش همچنین بیان می‌کند که کتابداران با تفسیر و پالایش اطلاعات، از غرق شدن کاربران در انبوه داده‌ها جلوگیری کرده و دسترسی به شواهد علمی معتبر را تسهیل می‌کنند. در این رویکرد، ارزش کتابدار در «معنا بخشیدن به اطلاعات» است، نه صرفاً بازیابی آن.
یکی دیگر از محورهای مهم مقاله، نقش کتابداران در تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و سیاست‌گذاران است. کتابداران می‌توانند یافته‌های پژوهشی را به زبانی قابل‌فهم برای ذی‌نفعان مختلف ترجمه کرده و انتقال دانش از محیط دانشگاه به جامعه را تسریع کنند.
نویسنده همچنین بر اهمیت مهارت‌هایی مانند شبکه‌سازی، ارتباطات حرفه‌ای، مدیریت دانش، تحلیل اطلاعات، تسهیل همکاری و استفاده از فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، برای ایفای نقش کارگزار دانش تأکید می‌کند.
این گزارش نشان می‌دهد که در عصر هوش مصنوعی، مزیت رقابتی کتابداران دیگر در دسترسی به اطلاعات نیست؛ بلکه در توانایی ایجاد ارتباط میان افراد، منابع، ایده‌ها و شواهد علمی نهفته است. این نقش، کتابداران را به یکی از بازیگران کلیدی اکوسیستم پژوهش و نوآوری تبدیل می‌کند.
در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که کتابخانه‌های دانشگاهی آینده تنها مخزن دانش نخواهند بود، بلکه به مراکز «گردش و تبادل دانش» تبدیل می‌شوند؛ جایی که کتابداران با ایفای نقش کارگزاران دانش، زمینه خلق ایده‌های نو، همکاری‌های علمی و افزایش اثرگذاری پژوهش را فراهم می‌کنند و سهمی راهبردی در موفقیت دانشگاه خواهند داشت.

Ekpolomo, O. (2026). The Professional Librarian: Knowledge Broker – Connecting people, ideas, and expertise. LinkedIn. Retrieved from https://www.linkedin.com/pulse/professional-librarian-knowledge-broker-connecting-people-ekpolomo-eyq0e
 
https://t.me/UT_Central_Library

📕سرآمدان هنر
🖊بهزاد طاهرزاده

📌این جزوه، فهرست بیش از صد هنرمند نگارگر، خوشنویس، مینیاتورساز و تذهیب‌کار ایرانی از قرن هشتم تا سیزدهم هجری را ارائه می‌دهد. نویسنده با مطالعهٔ نسخه‌های خطی در کتابخانه‌های آلمان، به معرفی جریان‌های اصلی هنر ایران در دوره‌های تیموری (مکتب هرات)، صفوی (مکاتب تبریز، قزوین و اصفهان) و قاجار پرداخته و نام هنرمندانی چون بهزاد، آقامیرک، رضا عباسی و معین مصور را در کنار یکدیگر ثبت کرده است. او همچنین با اشاره به عظمت هنر ایران، گاه به مقایسهٔ آن با هنر غرب پرداخته و بر جایگاه والای هنر ایرانی در تاریخ هنر جهان تأکید کرده است.
کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib

🔹*فراخوان دریافت آثار هفدهمین جشنواره بین‌المللی فارابی*

دبیرخانه دائمی جشنواره بین‌المللی فارابی از کلیه صاحب‌نظران و پژوهشگران در عرصه علوم انسانی و اسلامی دعوت کرد تا آثار خود شامل کتاب، گزارش نهایی پژوهش، رساله دکتری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد و مقاله پژوهشی که از فروردین ۱۴۰۱ تا پایان اسفند ۱۴۰۳ به اتمام رسیده یا منتشر شده باشد را تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ به دبیرخانه برای شرکت در هفدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فارابی ارسال کنند.

*متن کامل فراخوان را در پیوند زیر بخوانید:*
https://news.ut.ac.ir/fa/news/54802

@UT_NEWSLINE

🏛 معرفی کتابخانه‌های بزرگ جهان | کتابخانه اسکندریه (مصر)

🔷 درباره کتابخانه:

کتابخانه اسکندریه (Bibliotheca Alexandrina) احیای نمادین کتابخانه باستانی اسکندریه و از پیشرفته‌ترین مراکز اطلاعاتی و پژوهشی جهان است. ساختمان آن با فرم دیسک خورشیدی و دیواره گرانیتیِ نقش‌بسته به حروف بیش از ۱۲۰ خط و الفبای بشری شناخته می‌شود.

💠 ویژگی‌های شاخص:

🔷 پشتیبان آرشیو اینترنت: تنها مرکز رسمی پشتیبان (Mirror) از «Internet Archive» برای بایگانی میلیاردها صفحه وب از سال ۱۹۹۶.

🔷 سامانه پیشرفته DAR: زیرساخت هوشمند اسکن، OCR خطوط شرقی، متاداده‌نویسی و نمایه‌سازی نسخ خطی و اسناد نایاب.

🔷 ظرفیت و دسترسی بالا: ارائه دسترسی آزاد به صدها هزار نسخه خطی و سند تاریخی در کنار گنجایش ۸ میلیون جلد کتاب فیزیکی.

🔷 امکانات چندرسانه‌ای: دارای ۴ موزه تخصصی، مرکز پردازش داده، پلانتاریوم (آسمان‌نما) و ۶ کتابخانه تخصصی.

🌐 درگاه‌های دیجیتال:

🔷 وب‌سایت رسمی: https://www.bibalex.org

🔷 سامانه دارایی‌های دیجیتال (DAR): https://dar.bibalex.org

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

نشریه کسب‌وکار هاروارد شماره جولای–آگوست ۲۰۲۶ (Harvard Business Review (July–August 2026)) به بررسی چالش‌های رهبری و مدیریت در عصر تحولات شتابان می‌پردازد. مقالات اصلی بر موضوعاتی نظیر تله توافق ظاهری میان مدیران، مدیریت حقوق تصمیم‌گیری و استفاده استراتژیک از هوش مصنوعی برای تحول سازمانی تمرکز دارند. در بخش‌های دیگر، یافته‌های پژوهشی جدید درباره رفتار مصرف‌کننده، پیامدهای ناخواسته پاداش دادن به کارکنان باانگیزه و روش‌های نوین برخورد با تخلفات در محیط کار ارائه شده است. همچنین، این منابع با نگاهی انتقادی به نقش هوش مصنوعی، خطرات بالقوه ابزارهای جدید و تاثیر آن‌ها بر خلاقیت و بهره‌وری نیروی انسانی را واکاوی می‌کنند. به طور کلی، این متون بر اهمیت شفافیت در توافقات، انعطاف‌پذیری رهبران در شرایط فشار و ضرورت توازن میان تکنولوژی و تخصص انسانی تأکید دارند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

💢 معرفی Research Rabbit؛ نقشه‌راه هوشمند برای کشف منابع علمی و توسعه مرور ادبیات

یکی از مهم‌ترین مراحل نگارش مقاله، انجام مرور ادبیات و شناسایی مطالعات کلیدی در حوزه پژوهش است. ابزار هوش مصنوعی Research Rabbit به پژوهشگران کمک می‌کند تا فراتر از جست‌وجوی سنتی عمل کرده و شبکه‌ای از مقالات مرتبط را به‌صورت هوشمند کشف کنند.

فرض کنید چند مقاله اصلی در موضوع پژوهش خود پیدا کرده‌اید. کافی است این مقالات را در Research Rabbit وارد کنید؛ سامانه به‌طور خودکار مقالات مشابه، پژوهش‌های مرتبط، مطالعات پیشین و حتی تحقیقات جدیدی که پس از آن‌ها منتشر شده‌اند را شناسایی می‌کند. این قابلیت به پژوهشگر کمک می‌کند تا شکاف‌های پژوهشی و روندهای جدید حوزه تخصصی خود را بهتر تشخیص دهد.

در مرحله تدوین بخش «پیشینه پژوهش» و «مرور ادبیات»، این ابزار با نمایش ارتباط میان نویسندگان، مقالات و موضوعات تحقیق، تصویری جامع از ساختار دانش موجود ارائه می‌دهد. همچنین می‌توان پژوهشگران برجسته یک حوزه، مقالات پراستناد و خوشه‌های موضوعی را به‌سرعت شناسایی کرد.

یکی دیگر از مزایای Research Rabbit، پایش مستمر منابع علمی است. با ذخیره یک مجموعه از مقالات، هر زمان پژوهش جدیدی در آن زمینه منتشر شود، ابزار به کاربر اطلاع می‌دهد. این ویژگی برای اساتید دانشگاه و دانشجویان تحصیلات تکمیلی که به دنبال به‌روز نگه‌داشتن مطالعات خود هستند، بسیار ارزشمند است.

به‌طور خلاصه، Research Rabbit بیشترین کاربرد را در مراحل «جست‌وجوی منابع»، «مرور ادبیات»، «شناسایی شکاف پژوهشی»، «یافتن پژوهشگران کلیدی» و «به‌روزرسانی مستمر منابع علمی» دارد و می‌تواند کیفیت مبانی نظری و پیشینه پژوهش را به شکل چشمگیری ارتقا دهد.

https://www.researchrabbit.ai

https://t.me/UT_Central_Library

عنوان کتاب: Higher Education Institutions and Sustainable Development
مولف: Rieckmann, Marco ;Bormann, Inka
ناشر: MDPI
سال انتشار: 2020

این مجموعه متون بر نقش موسسات آموزش عالی در پیشبرد توسعه پایدار از طریق رویکردی کل‌نگر تمرکز دارد. نویسندگان استدلال می‌کنند که دانشگاه‌ها نباید صرفاً مشاهده‌گرانی بی‌طرف باشند، بلکه باید به عنوان عوامل تغییر و بازیگران کلیدی در اصلاحات ساختاری جامعه عمل کنند. این منابع بر ضرورت پیوند میان دانش علمی و مسئولیت اخلاقی تأکید ورزیده و مدل‌های سنتی پژوهش‌های فارغ از ارزش را به چالش می‌کشند. با بازتعریف مفهوم عقلانیت و حکمت، پیشنهاد می‌شود که پایداری در تمام ابعاد دانشگاه از جمله برنامه درسی، مدیریت اجرایی و تعاملات اجتماعی نهادینه شود. در نهایت، این متون خواهان یک روشنگری جدید هستند که در آن علم با نگاهی خودانتقادی، به حل بحران‌های جهانی مانند تغییرات اقلیمی و نابرابری کمک کند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

همکاری وزارتخانه‌های ارتباطات، علوم و مرکز نشر دانشگاهی برای تحول دیجیتال نشر علمی کشور

🔹در نشست مشترک مدیران وزارت ارتباطات، وزارت علوم و مرکز نشر دانشگاهی، راهکارهای توسعه زیرساخت‌های نوین نشر دانش، بهره‌گیری از هوش مصنوعی، خدمات ابری و ارتقای امنیت داده‌ها با هدف شتاب‌بخشی به تحول دیجیتال نشر علمی کشور بررسی شد.
💡 @Farhang_Fouri

این مقاله علمی با عنوان «مطالعه دلایل استفاده کاربران ایرانی از هویت‌های جعلی در اینستاگرام» در فصلنامه «بررسی‌های مدیریت رسانه» توسط مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 4، شماره 4، سال 1404 منتشر شده و به بررسی دلایل استفاده کاربران ایرانی از هویت‌های جعلی در اینستاگرام می‌پردازد. نویسندگان با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه با ۱۴ متخصص حوزه‌های رسانه، جامعه‌شناسی و اقتصاد، ابعاد مختلف این پدیده را واکاوی کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که این رفتار ناشی از مجموعه‌ای پیچیده از محرک‌های روان‌شناختی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و حقوقی است. از جمله مهم‌ترین دلایل شناسایی شده می‌توان به تلاش برای حفظ حریم خصوصی در فضای حساس سیاسی، بازاریابی و رقابت اقتصادی، جبران کمبود اعتماد به‌نفس و فرار از پیامدهای قانونی اشاره کرد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

🏛 معرفی کتابخانه‌های بزرگ جهان | کتابخانه پژوهشی موزه ملی هلند (Cuypers Library)

🔷 درباره کتابخانه:
کتابخانه کویپرس در موزه ملی هلند (آمستردام)، بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین کتابخانه تخصصی تاریخ هنر هلند و از زیباترین تالارهای پژوهشی نئوگوتیک جهان با سقف گنبدی و نورگیر شیشه‌ای است.

💠 ویژگی‌های شاخص:
🔹 آرشیو حراج‌های هنری: نگهداری ۹۰,۰۰۰+ کاتالوگ تاریخی حراجی از سده ۱۷ تاکنون جهت پژوهش‌های منشأشناسی (Provenance) و اصالت‌سنجی.
🔹 مجموعه غنی تخصصی: دارای ۴۵۰,۰۰۰+ جلد کتاب، نشریه، نسخه خطی و آرشیو تخصصی هنر.
🔹 معماری کویپرس: شاهکار ۱۸۸۵ اثر پیر کویپرس با پلکان حلزونی آهنی و نورگیری طبیعی.
🔹 ساختار دوگانه: شامل «سالن مطالعه» (منابع کتابخانه‌ای) و «اتاق پژوهش» (آرشیوها و اسناد اتاق چاپ و طراحی).

🌐 درگاه‌های دیجیتال:
🔹 وب‌سایت و کاتالوگ: https://library.rijksmuseum.nl
🔹 پورتال پژوهشی: https://www.rijksmuseum.nl/en/research

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

https://www.epigraphie-islamique.uliege.be/thesaurus/User/MainSearch.aspx
این پایگاه بسیار مهم است و برای پژوهش در تاریخ اسلام، به‌ویژه کار با کتیبه‌های اسلامی، ارزش معرفی دارد.
نام آن Thesaurus d’Épigraphie Islamique (TEI) یا «گنجینه/دانشنامه کتیبه‌شناسی اسلامی» است. هدف پروژه گردآوری کتیبه‌های سراسر جهان اسلام به زبان‌های عربی، فارسی، ترکی و در مواردی زبان‌های دیگر تا سال ۱۰۰۰ق / ۱۵۹۱–۱۵۹۲م است.
این طرح را Ludvik Kalus حدود سال ۱۹۹۰ پایه‌گذاری کرد و از ۱۹۹۲ رسماً آغاز شد. او تا ۲۰۲۴ مدیریت آن را برعهده داشت. از ۲۰۲۵ مدیریت پروژه به Frédéric Bauden، استاد دانشگاه لیژ، سپرده شده و Frédérique Soudan نیز از ۱۹۹۲ در تدوین پایگاه نقش اصلی داشته است. مالکیت علمی پروژه متعلق به Fondation Max van Berchem در ژنو است و میزبانی و فعالیت کنونی آن با دانشگاه لیژ ارتباط دارد.
حجم پایگاه
پایگاه در حال حاضر بسیار بزرگ است. در صفحه جست‌وجوی آن اکنون ۵۸٬۳۱۸ رکورد کتیبه و ۴۸٬۵۰۷ تصویر ثبت شده است. نکته مهم این است که پایگاه ایستا نیست؛ از سال ۲۰۲۱ اطلاعات و اصلاحات آن به صورت پیوسته و مستقیم به‌روزرسانی می‌شود.
هر رکورد می‌تواند اطلاعات بسیار مفصلی داشته باشد: تاریخ هجری و میلادی، محل کتیبه، محل نگهداری فعلی، زبان، ماهیت متن، نوع بنا و محل نصب، جنس و ابعاد، نوع خط و ویژگی‌های کتیبه‌شناختی، متن کامل کتیبه، اختلاف قرائت‌ها، منابع چاپی، توضیحات پژوهشی و در بسیاری موارد تصویر.
برای نمونه، یک کتیبه منسوب به سده نخست هجری در اطراف مدینه در پایگاه ثبت شده که متن آن شانزده سطر دارد و نام‌هایی چون «عمارة بن حزم»، «سعد بن معاذ» و حتی قرائتی به صورت «علي بن أبو طالب» در آن گزارش شده است؛ پایگاه در عین حال اختلاف نظر پژوهشگران درباره تاریخ‌گذاری آن را نیز آورده و منابع مختلف را معرفی کرده است. این نشان می‌دهد که TEI صرفاً فهرست تصاویر نیست، بلکه نوعی ابزار پژوهشی انتقادی برای کتیبه‌ها نیز هست.
اهمیت ویژه برای ایران
برای مطالعات ایران اهمیت آن بیشتر هم می‌شود. بخش ایران و افغانستان در سال ۲۰۱۵ به مجموعه افزوده شده است. بنابراین می‌توان برای یافتن کتیبه‌های فارسی و عربی ایران، نام شهرها، بناها، اشخاص، تاریخ‌ها و حتی عبارات خاص کتیبه‌ای از آن استفاده کرد.
یکی از امکانات بسیار خوب، جست‌وجوی متن عربی است. می‌توانید یک واژه یا عبارت را با صفحه‌کلید عربی وارد کنید؛ پایگاه تمام کتیبه‌های حاوی آن را پیدا می‌کند و واژه مورد جست‌وجو را در متن کتیبه برجسته نشان می‌دهد. همچنین امکان محدودکردن نتایج و جست‌وجوی مجدد در میان نتایج قبلی وجود دارد.
این قابلیت برای پژوهش تاریخی امکانات جالبی ایجاد می‌کند؛ مثلاً می‌توان تحول کاربرد لقب‌هایی چون «امام»، «سلطان»، «شاه»، «امیرالمؤمنین» یا عبارات مذهبی و دعایی را در کتیبه‌های مناطق و ادوار مختلف دنبال کرد.
پروژه خود پیشنهاد می‌کند ارجاع علمی به هر مدخل به این صورت باشد:
Thesaurus d’Epigraphie Islamique (TEI), fiche n° xxx, consultée le [date].
ذکر تاریخ مراجعه مهم است، چون قرائت‌ها و اطلاعات مدخل‌ها ممکن است بعداً اصلاح شوند.
جست‌وجوی کتیبه‌ها در Thesaurus d’Épigraphie Islamique

https://t.me/UT_Central_Library