کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
25K subscribers
8.69K photos
347 videos
3.58K files
6.2K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
📚 #معرفی_کتاب

🔺پادشاهی عربی مدرن: بازآفرینی نظم سیاسی عثمانی در خاورمیانه‌ی میان‌دوجنگ

🔺 Modern Arab Kingship: Remaking the Ottoman Political Order in the Interwar Middle East

👈🏻 نویسنده: Adam Mestyan
👈🏻 ناشر:  Princeton University Press
👈🏻 سال انتشار : (2023)
👈🏻شابک: 9780691190976

معرفی ناشر

نویسنده در این کتاب ‌افق‌گشا بر این باور است که نظم‌های سیاسی پسا-عثمانی در جهان عرب، برخلاف پندار بسیاری مورخان، زاییده‌ی استعمار اروپا نبود، بلکه از دل فرآیند «بازیافت امپراتوری» سر برآورد. او نشان می‌دهد که در خاورمیانه‌ی پس از جنگ جهانی اول، مقامات دولت‌های متفق و اشراف‌زادگان پیشین عثمانی به منظور بازآفرینی نهادهای امپراتوری با یکدیگر هم‌پیمان شدند. آنان، به استثنای فلسطینِ استعمارزده، کاربست‌های پیشین عثمانی در زمینه تبارشناسی و دین را برای تکوین نظام‌های سیاسی نو مجددا به کار گرفتند. وی بر این باور است که این نظام‌های سیاسی را نباید در قالب مستعمره یا دولت-ملت فهم کرد، بلکه باید آن‌ها را به مثابه «دولت‌های محلیِ دارای حاکمیتِ تابع» در نظر گرفت؛ یعنی رژیم‌هایی بومی‌سازی‌شده که اقتدار امپراتوری‌شان ریشه در مذهب، قومیت و دودمان داشت. در این میان، حکمرانی بدون حاکمیت، به شمایل جدیدی از سلطه غربی بدل گردید.

نویسنده با اتکا بر منابع بکر و پیش‌تر استفاده‌نشده از بایگانی‌های عثمانی، فرانسوی، سوری و سعودی، به واکاوی اندیشه‌ها و روال‌های معطوف به خلق نظام‌های سیاسیِ ترکیبی در خاورمیانه‌ی میان‌دوجنگ می‌پردازد. وی از این رهگذر، بر نقش عاملیت‌های بومی در شکل‌گیری پادشاهی فراموش‌شده‌ی حجاز، اردن، مصر، عربستان سعودی و سوریه (نخستین جمهوری مسلمان) پرتو می‌افکند. نویسنده چگونگی سازگاری اسلام امپراتوری با جهانی فاقد یک امپراتوری اسلامی را می‌سنجد و ضمن بررسی پادشاهی مصر در دوران پسا-عثمانی، به روند درهم‌تنیده‌ی تکوین عربستان سعودی و دولت سوریه در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی می‌پردازد.

تحلیل نوآورانه‌ی این کتاب نشان می‌دهد که چگونه کاربست یک نظریه‌ی مبتنی بر امپراتوری برای تحلیل نظم سیاسی مدرن، می‌تواند به تدقیق و ژرف‌بینی درک ما از پویایی‌های سیاسی در سراسر سده بیستم تا روزگار پرالتهاب کنونی یاری رساند.
 
فهرست مطالب
۱) بازیافت امپراتوری
بخش اول: نظریه‌ای درباره‌ی دولت‌های محلیِ حاکم
۲) خاستگاه امپراتورگونه‌ی نظم‌های سیاسی جانشین
۳) حکمرانی بدون حاکمیت
بخش دوم: مسیرهای ترکیبی برای خروج از امپراتوری
۴) سیاست‌های تبارشناختی عثمانی
۵) فدرالیسم آرمان‌شهری: امپراتوری‌های پسا-عثمانی
بخش سوم: گذار از اقتدار امپراتوری به اقتدار محلی مسلمانان
۶) اقتدار اشغالگر: پادشاهِ منطقه اداره سرزمین‌های اشغالی دشمن در شرق
۷) اقتدار و دستگاه شریعت در مصرِ پسا-عثمانی
بخش چهارم: مسیرهای رهایی
۸) نقش سوریه در تکوین پادشاهی عربی سعودی
۹) تاج و تخت دمشق، ۱۹۲۶-۱۹۳۹
مؤخره: حاکمیتِ تابع در سده بیستم

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
معرفی پایگاه «آکادمی امام صادق علیه‌السلام»، پایگاهی برای هزاران کلاس درس از دروس حوزوی قم و نجف
«آکادمی امام صادق علیه‌السلام» یک پلتفرم آموزشی چندبخشی در زمینه علوم و معارف اسلامی است که امکان دسترسی به درس‌های ضبط‌شده، دوره‌های آموزشی، تدریس آنلاین و صفحات اختصاصی استادان و مؤسسات علمی را فراهم می‌کند. در صفحه اصلی، در حال حاضر بیش از ۳۷۰ استاد، ۶۶۰ دوره ویدیویی و بیش از ۳۳ هزار دانشجو ثبت شده‌اند؛ بنابراین با مجموعه نسبتاً بزرگی از درس‌گفتارهای حوزوی و اسلامی روبه‌رو هستیم، نه صرفاً وب‌سایت یک مدرسه یا مؤسسه خاص.
از ویژگی‌های مهم این سایت برای کار دانشجویی، طبقه‌بندی نسبتاً تفصیلی موضوعات است. محتوای آموزشی آن در حوزه‌هایی مانند قرآن و تفسیر، حدیث و علوم حدیث، نهج‌البلاغه، عقاید اسلامی، امامت و مهدویت، اخلاق، فقه، اصول فقه، زبان و ادبیات عربی، منطق، تاریخ اسلام، ادیان و مذاهب و رجال و تراجم تنظیم شده است. حتی در برخی رشته‌ها تقسیم‌بندی تخصصی‌تری وجود دارد؛ برای نمونه فقه به مراحل مقدماتی، متوسط، فقه استدلالی و بحث خارج، و اصول فقه نیز به مراحل مقدماتی، متوسط و عالی تقسیم شده است.
برای دانشجویان تاریخ اسلام، حدیث، کلام و مطالعات شیعه، بخش‌های «التاريخ»، «الحديث» و «الرجال والتراجم» اهمیت بیشتری دارند. در بخش حدیث، افزون بر متون حدیثی، درس‌های علوم حدیث، نهج‌البلاغه و شرح ادعیه و زیارات قرار گرفته است. برای مثال، هنگام بررسی فعلی سایت، دوره‌هایی در علم رجال، بحارالانوار، نهج‌البلاغه و شرح متون روایی در دسترس بود. بسیاری از این دوره‌ها نیز رایگان عرضه شده‌اند.
ویژگی مهم دیگر، حضور مؤسسات و حوزه‌های مختلف درون یک پلتفرم واحد است. سایت صرفاً محتوای «حوزه مجازی امام صادق(ع)» را عرضه نمی‌کند، بلکه صفحات و دوره‌های مجموعه‌های دیگری را نیز میزبانی می‌کند؛ از جمله حوزه‌های علمی مجازی و مراکز مطالعاتی مختلف. فهرست مستقلی نیز برای این مؤسسات وجود دارد.
خود «حوزه امام صادق علیه‌السلام الافتراضية» یکی از مؤسسات فعال در این سامانه است. طبق معرفی رسمی آن، این حوزه مجازی در سال ۲۰۱۲ تأسیس شده و هدف آن ارائه آموزش حوزوی از راه دور بر اساس برنامه سنتی حوزه است. حوزه‌هایی چون فقه و اصول، عقاید و کلام، قرآن و تفسیر، حدیث، اخلاق، منطق، نحو و صرف و بلاغت، تاریخ و سیره، ادیان و مذاهب و رجال در برنامه آن قرار دارند و آموزش از سطح مقدماتی تا متوسط و پیشرفته ارائه می‌شود.
نکته مفید دیگر برای دانشجویان این است که سایت یک نقشه برنامه درسی (Curriculum Roadmap) دارد. در این قسمت دوره‌ها بر اساس مراحل تحصیلی سامان یافته‌اند؛ برای مثال، مراحل اول تا نهم در کنار مسیرهای موضوعی فقه، اصول فقه، ادبیات عربی، عقاید، تفسیر و اخلاق دیده می‌شود. بنابراین دانشجویی که صرفاً به دنبال یک سخنرانی منفرد نیست و می‌خواهد ترتیب آموزشی یک موضوع را دنبال کند، می‌تواند از این بخش استفاده کند.
در کنار دوره‌ها، سایت دارای بخش مقالات و مطالب آموزشی/وبلاگ و همچنین فروشگاه محتوای آموزشی است. در فروشگاه، کتاب و کتاب صوتی در موضوعاتی مانند عقاید، امامت و اخلاق عرضه می‌شود.
ارزش این پایگاه برای دانشجویان
برای کار پژوهشی باید میان دو نوع استفاده از این سایت تفاوت گذاشت. ارزش اصلی آن در آموزش و دسترسی به درس‌گفتارها است؛ یعنی دانشجو می‌تواند برای فهم یک متن یا موضوع، درس‌های استادان حوزوی را پیدا کند و مسیر آموزشی یک علم را دنبال کند. اما این سایت را نباید جایگزین پایگاه‌های کتاب‌شناختی، نسخه‌های خطی یا بانک‌های مقالات علمی داوری‌شده دانست. محتوای آن نیز عمدتاً از منظر حوزه علمی و سنت امامیه ارائه می‌شود؛ بنابراین در پژوهش دانشگاهی تطبیقی باید در کنار منابع و دیدگاه‌های دیگر استفاده شود. این جهت‌گیری را خود آکادمی نیز صریحاً در معرفی مأموریتش، یعنی نشر معارف اسلامی بر اساس مکتب اهل‌بیت(ع)، بیان کرده است.
روش پیشنهادی استفاده برای دانشجویان: ابتدا از منوی «التخصصات التعليمية» رشته مورد نظر، مثلاً «الحديث»، «التاريخ»، «الرجال والتراجم» یا «العقائد الإسلامية» را انتخاب کنید؛ سپس استاد و دوره مناسب را بیابید. برای مطالعه منظم حوزوی نیز مستقیماً به بخش «المنهج الدراسي» بروید، زیرا ترتیب مراحل و دوره‌های آموزشی را نشان می‌دهد. صفحه اصلی همچنین امکان جست‌وجوی مستقیم استاد، کلاس یا مؤسسه را فراهم کرده است.
ورود به نسخه عربی آکادمی امام صادق علیه‌السلام
https://t.me/UT_Central_Library
🎯 ۱۴۰۰ واژه و تعریف جدید به واژه‌نامۀ مریام‌وبستر اضافه شد

♦️مت لاویتس، ان‌بی‌سی‌نیوز — مریام‌وبستر اخیراً ۱۴۰۰ واژه و تعریف جدید به واژه‌نامۀ خود اضافه کرده است. در بیانیۀ این مؤسسه آمده است: «مدخل‌های جدید بازتاب‌دهندۀ واژه‌ها و معناهایی هستند که به‌مرور زمان کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده‌اند و می‌توانند پنجره‌ای به جهان امروز بگشایند.» در میان این واژه‌ها می‌توان به «Shapewear» (لباس فرم‌دهندۀ بدن)، «Looksmaxxing» (تلاش افراطی برای به حداکثر رساندن جذابیت ظاهری) و «Meme coin» (ارز دیجیتالی مبتنی بر میم‌های اینترنتی) اشاره کرد.

♦️در میان نگرانی‌های فراگیر اخیر دربارهٔ تأثیر هوش مصنوعی بر انسان، این شرکت واژۀ «Uncanny valley» (درۀ وهم‌انگیز) را نیز به مجموعۀ تعریف‌های خود افزوده است. مریام‌وبستر این اصطلاح را چنین تعریف می‌کند: «آن احساس انزجارآمیزی که از چیزی مصنوعی ناشی می‌شود که تاحدودی، اما نه کاملاً، شبیه انسان است.»

♦️مریام‌وبستر پیش‌تر نیز در انتخاب واژۀ سال ۲۰۲۵، به نقش هوش مصنوعی در زبان و فرهنگ امروز توجه نشان داده بود. این مؤسسه «slop» را به‌عنوان واژۀ سال برگزید و آن را «محتوای دیجیتال کم‌کیفیتی که معمولاً به‌صورت انبوه به‌وسیلۀ هوش مصنوعی تولید می‌شود» تعریف کرد. مریام‌وبستر هنوز واژۀ سال ۲۰۲۶ خود را اعلام نکرده و معمولاً آن را در سه‌ماهۀ پایانی سال معرفی می‌کند.

🔗 آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Merriam-Webster gives its dictionary a ‘glow-up’ with 1,400 new words and definitions» نوشتۀ مت لاویتس است که در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در ان‌بی‌سی‌نیوز منتشر شده است.

@tarjomaan

https://t.me/UT_Central_Library
اهتمام حضرت آیت الله العظمی شبیری بر شکل گیری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در سال ۱۳۶۷

(مرحوم آیت الله مصلحی، فرزند مرحوم آیت الله العظمی اراکی بودند).
https://t.me/D_sadraiy
نگاهی آماری به تاریخ کتابت کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بررسی آماری اطلاعات فهرست کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، تصویری جالب از توزیع تاریخی این میراث مکتوب در طول قرون اسلامی به دست می‌دهد.
در این بررسی، اطلاعات مربوط به ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی از نظر تاریخ کتابت تحلیل شد. باید توجه داشت که واحد شمارش در این آمار «عنوان کتاب یا رساله» است و نه «مجلد خطی»؛ ازاین‌رو ممکن است یک مجلد خطی مجموعه‌ای مشتمل بر چندین رساله باشد و هر رساله به صورت عنوانی مستقل در فهرست ثبت شده باشد.
برای افزایش دقت، تاریخ‌ها در چند گروه تفکیک شدند. ۱۲٬۸۷۰ عنوان دارای سالی بودند که امکان انتساب آنها به یک قرن مشخص وجود داشت و ۸٬۷۶۹ عنوان نیز در فهرست مستقیماً به یک قرن معین نسبت داده شده بودند. در نتیجه، قرن کتابت ۲۱٬۶۳۹ عنوان را می‌توان با اطمینان تعیین کرد.
نتایج نشان می‌دهد که شمار عناوین موجود از قرون نخستین اسلامی تا قرن ششم نسبتاً اندک است و از قرن هفتم روند افزایش آنها آشکارتر می‌شود. تعداد عناوین دارای تاریخ قابل تعیین در قرن هفتم ۲۴۱، در قرن هشتم ۴۱۴، در قرن نهم ۶۵۴ و در قرن دهم ۱٬۵۰۵ عنوان است.
در قرن یازدهم هجری این روند با جهشی چشمگیر همراه می‌شود و شمار عناوین به ۵٬۹۱۷ می‌رسد. برای قرن دوازدهم ۳٬۰۱۱ عنوان شناسایی شده است و بیشترین فراوانی متعلق به قرن سیزدهم هجری با ۷٬۶۱۶ عنوان است. این رقم حدود ۳۵ درصد همه عناوینی است که قرن کتابت آنها به صورت قطعی قابل تعیین است. قرن چهاردهم نیز با ۲٬۰۸۳ عنوان بخش قابل توجه دیگری از مجموعه را تشکیل می‌دهد.
در مجموع، حدود ۸۶ درصد عناوینی که قرن کتابت آنها قابل تعیین است، به قرون یازدهم تا چهاردهم هجری تعلق دارند. این آمار نشان می‌دهد که از حیث تعداد عناوین باقی‌مانده در مجموعه، تمرکز اصلی گنجینه در این چهار قرن قرار دارد.
بخش دیگری از داده‌ها شامل تاریخ‌گذاری‌های تقریبی است. در ۲٬۶۵۰ عنوان، تاریخ به صورت یک بازه قرنی ثبت شده است؛ برای مثال «سده ۱۱ و ۱۲». بیشترین فراوانی این گروه مربوط به مرز قرن‌های یازدهم و دوازدهم با ۷۳۰ عنوان است. پس از آن مرز قرن‌های دوازدهم و سیزدهم با ۴۷۳ عنوان، دهم و یازدهم با ۴۵۰ عنوان و سیزدهم و چهاردهم با ۴۴۶ عنوان قرار دارند. این موارد در آمار قطعی هیچ‌یک از دو قرن منظور نشده‌اند.
همچنین ۶۲۹ عنوان دارای چند تاریخ متعلق به بیش از یک قرن هستند که برای تعیین دقیق وضعیت آنها نیاز به بررسی موردی وجود دارد. ۷٬۶۵۶ عنوان نیز در داده‌های موجود فاقد تاریخ قابل استفاده برای این نوع تحلیل، یا دارای اطلاعاتی هستند که انتساب خودکار آنها به یک قرن مشخص ممکن نیست.
https://t.me/UT_Central_Library
بررسی آماری جغرافیای کتابت و تألیف در نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بررسی اطلاعات ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، در کنار تاریخ کتابت، امکان نگاهی به جغرافیای تألیف و کتابت این آثار را نیز فراهم می‌کند. در این مجموعه، محل کتابت یا تألیف برای همه آثار ثبت نشده و تنها در ۹۰۷ عنوان، یعنی حدود ۲٫۸ درصد کل عناوین، اطلاعاتی در فیلد مربوط به محل وجود دارد. ازاین‌رو آمار حاضر را باید گزارشی از عناوین «دارای محل ثبت‌شده» دانست و نه تصویری کامل از جغرافیای همه نسخه‌های کتابخانه.
در یکسان‌سازی نام‌ها، صورت‌های متفاوت یک شهر تا حد امکان در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ برای مثال «اصفهان» و «سپاهان»، «تهران» و «طهران» و نیز «مشهد» و «طوس» در یک گروه محاسبه شده‌اند. همچنین در برخی رکوردها بیش از یک محل ذکر شده است؛ ازاین‌رو جمع فراوانی شهرها الزاماً برابر با ۹۰۷ نخواهد بود.
در میان محل‌های شناسایی‌شده، اصفهان/سپاهان با ۱۷۲ عنوان بیشترین حضور را دارد. پس از آن مشهد/طوس با ۱۱۱ عنوان قرار گرفته است. قزوین با ۵۶، کرمان با ۴۸، یزد با ۴۶، تهران/طهران با ۴۴ و شیراز با ۴۰ عنوان در مراتب بعدی قرار دارند. پس از این شهرها نیز کاشان/قمصر با ۲۶، تبریز با ۲۴، قم با ۲۳ و هرات با ۲۱ عنوان دیده می‌شوند.
این ارقام تنها از نظر تعداد قابل توجه نیستند، بلکه با افزودن عامل زمان، برخی الگوهای تاریخی نیز آشکار می‌شود. برجستگی اصفهان در قرن یازدهم هجری کاملاً محسوس است. از ۱۷۲ عنوانی که اصفهان یا سپاهان در محل آنها آمده، تاریخ ۱۶۳ عنوان به یک قرن مشخص قابل انتساب است؛ از این میان ۶۷ عنوان به قرن یازدهم تعلق دارد. جالب آنکه حضور اصفهان در قرن سیزدهم نیز بسیار چشمگیر است و ۷۰ عنوان از نمونه‌های تاریخ‌پذیر به این قرن تعلق دارند.
مشهد/طوس پیوند حتی آشکارتری با قرن یازدهم دارد. از ۱۱۱ عنوان دارای این محل، ۱۰۶ عنوان از نظر قرن قابل تعیین است و ۷۶ عنوان آنها متعلق به قرن یازدهم است. این تمرکز، مشهد و طوس را در داده‌های موجود به یکی از مراکز برجسته کتابت در قرن یازدهم تبدیل می‌کند.
در مقابل، تهران چهره‌ای متأخر دارد. از ۴۴ عنوانی که تهران یا طهران به عنوان محل آنها ثبت شده و ۴۰ موردشان از نظر زمانی قابل تعیین است، ۲۷ عنوان متعلق به قرن سیزدهم و ۱۳ عنوان متعلق به قرن چهاردهم است. بنابراین در داده‌های بررسی‌شده، حضور تهران اساساً مربوط به دوره قاجار و پس از آن است.
برخی شهرهای دیگر نیز تمرکز زمانی مشخصی دارند. از ۵۶ عنوان مربوط به قزوین، ۴۲ عنوان به قرن سیزدهم تعلق دارد. در یزد ۴۱ مورد از ۴۵ عنوان تاریخ‌پذیر متعلق به قرن یازدهم است. کرمان نیز الگوی مشابهی دارد و ۴۱ مورد از ۴۸ عنوان آن در قرن یازدهم قرار می‌گیرد. در مقابل، از ۴۰ عنوان مربوط به شیراز، ۲۵ عنوان به قرن دوازدهم تعلق دارد. درباره قم نیز بیشترین تمرکز در قرن دوازدهم، با ۱۸ عنوان از ۲۲ مورد تاریخ‌پذیر، دیده می‌شود.
در کنار مراکز بزرگ، نام شماری از شهرها و آبادی‌های دیگر نیز در محل کتابت یا تألیف نسخه‌ها آمده است؛ از جمله هرات، کربلا، نجف، مکه، سمرقند، لاهور، سمنان، اردبیل، رشت، همدان، بغداد، بروجرد، حلب، کابل، گنجه، کاظمین، نهاوند، سنقر، آستارا و اردوباد. این پراکندگی نشان می‌دهد که جغرافیای نسخه‌های موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران محدود به مرزهای کنونی ایران نیست و بخشی از حوزه گسترده‌تر فرهنگی ایران و جهان اسلام را دربر می‌گیرد.
با این همه، در تفسیر این ارقام باید احتیاط کرد. نخست آنکه محل تنها برای ۹۰۷ عنوان از بیش از ۳۲ هزار عنوان ثبت شده است. دوم آنکه این اعداد شمار عناوین کتاب و رساله هستند، نه شمار مجلدات فیزیکی؛ یک مجلد ممکن است مشتمل بر چندین رساله باشد. سوم آنکه فراوانی یک شهر در این مجموعه لزوماً نشان‌دهنده حجم کلی کتابت در آن شهر در یک دوره تاریخی نیست؛ نحوه شکل‌گیری مجموعه کتابخانه، خرید و اهدای مجموعه‌های خصوصی و بقای نسخه‌ها نیز در این توزیع تأثیر داشته است.
با وجود این محدودیت‌ها، داده‌های موجود تصویری قابل توجه از جغرافیای کتابت به دست می‌دهند: اصفهان و مشهد/طوس در قرن یازدهم، تهران و قزوین در قرن سیزدهم، یزد و کرمان در قرن یازدهم و شیراز در قرن دوازدهم از برجسته‌ترین تمرکزهای جغرافیایی ـ زمانی این بخش از مجموعه‌اند. ادامه این بررسی و استخراج نظام‌مند محل‌ها در کنار تاریخ کتابت می‌تواند زمینه تهیه «اطلس جغرافیایی نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران» را فراهم کند.
https://t.me/UT_Central_Library
مربوط به توضیحات پست قبلی
https://t.me/UT_Central_Library
آدینه تان مبارک
✴️ برگزیدگان استنادی ۲۰۲۶ کلاریویت؛ از پژوهش‌های بنیادین تا دستاوردهای در تراز نوبل

شرکت کلاریویت در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ فهرست Citation Laureates 2026 را منتشر کرد و ۲۲ پژوهشگر را به دلیل دستاوردهای علمی تحول‌آفرین و اثرگذاری استنادی برجسته معرفی کرد. این پژوهشگران در چهار حوزه فیزیولوژی یا پزشکی، فیزیک، شیمی و اقتصاد انتخاب شده‌اند و آثار آنان از سوی مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) در تراز پژوهش‌های شایسته نوبل ارزیابی شده است.
یکی از برجسته‌ترین محورهای امسال، پژوهش‌های Daniel J. Drucker، Jens Juul Holst و Svetlana Mojsov درباره شناسایی، ویژگی‌ها و فعالیت زیستی GLP-1 است؛ پژوهش‌هایی که زمینه علمی توسعه داروهای مؤثر در درمان دیابت و چاقی را فراهم کرده‌اند.
در حوزه پزشکی همچنین James G. Fujimoto، David Huang و Eric A. Swanson به دلیل توسعه «توموگرافی انسجام نوری» (OCT)، فناوری مهم تصویربرداری غیرتهاجمی در پزشکی، مورد توجه قرار گرفته‌اند.
در فیزیک، پژوهش‌های مرتبط با نمایشگرهای OLED با بازده بالا، مواد چندفروئیک برای فناوری‌های کم‌مصرف و مشاهده تجربی «اثر هال کوانتومی غیرعادی» از دستاوردهای شاخص برگزیدگان محسوب می‌شوند.
در شیمی نیز توسعه تک‌لایه‌های خودآرا، مطالعه انتقال الکترون در پروتئین‌ها و فناوری‌های دقیق ویرایش پایه و ویرایش پرایم ژنوم از مهم‌ترین زمینه‌های علمی مورد تقدیر هستند.
در اقتصاد، پژوهش‌های Susan Athey و Hal Varian درباره اقتصاد فناوری اطلاعات، مطالعات Michael Woodford در زمینه سیاست پولی و پژوهش‌های Sidney Winter درباره پویایی اقتصادی و رفتار سازمانی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
نکته مهم برای جامعه دانشگاهی، روش انتخاب این پژوهشگران است؛ کلاریویت داده‌های انتشاراتی و استنادی Web of Science Core Collection را با ارزیابی تخصصی کارشناسان ISI تلفیق می‌کند.
از بیش از ۶۷ میلیون مقاله و مقاله کنفرانسی نمایه‌شده از سال ۱۹۷۰، کمتر از ۰٫۰۲ درصد بیش از ۲۰۰۰ استناد دریافت کرده‌اند و آثار برگزیدگان از میان چنین پژوهش‌های بسیار پراستناد بررسی می‌شوند.
فهرست ۲۰۲۶ همچنین نشان می‌دهد که اثرگذاری پژوهش‌های بنیادین ممکن است دهه‌ها پس از انتشار اولیه آشکار شود؛ چنان‌که بسیاری از فناوری‌های پزشکی و علمی امروز ریشه در تحقیقات چند دهه قبل دارند.
از زمان آغاز برنامه Citation Laureates در سال ۲۰۰۲ تاکنون، ۸۹ نفر از افراد معرفی‌شده در این برنامه بعدها جایزه نوبل دریافت کرده‌اند؛ هرچند کلاریویت تأکید می‌کند که این برنامه برای پیش‌بینی برندگان نوبل در یک سال مشخص طراحی نشده است.
برای پژوهشگران و مدیران پژوهشی دانشگاه‌ها، این گزارش نمونه‌ای کاربردی از ظرفیت تحلیل استنادی و علم‌سنجی برای شناسایی پژوهش‌های دارای نفوذ علمی پایدار و ردیابی مسیر تبدیل تحقیقات بنیادی به نوآوری‌های اثرگذار است.
در مجموع، Citation Laureates 2026 یادآور این نکته است که سرمایه‌گذاری بلندمدت در پژوهش‌های بنیادی، حتی زمانی که کاربرد فوری آنها آشکار نیست، می‌تواند در آینده به تحولات اساسی در علم، فناوری، سلامت و اقتصاد منجر شود.

Clarivate. (2026, September 17). Clarivate reveals Citation Laureates 2026 recognizing transformative scientific breakthroughs. Clarivate. https://clarivate.com/news/clarivate-reveals-citation-laureates-2026-recognizing-transformative-scientific-breakthroughs/

https://t.me/UT_Central_Library
🔻یدالله سحابی؛ پایه‌گذار رشته زمین‌شناسی در ایران

🔹یدالله سحابی پس از تحصیل در دانشگاه لیل فرانسه و دریافت دکترای علوم در سال ۱۳۱۵، به تهران بازگشت.
🔹 دو سال بعد، در ۸ فروردین ۱۳۱۷، به‌عنوان دانشیار زمین‌شناسی در دانشکده علومِ آن زمانِ دانشسرای عالی کار خود را آغاز کرد.
🔹او همراه فریدون فرشاد از پایه‌گذاران رشته زمین‌شناسی در دانشگاه تهران بود و ۲۵ سال در این دانشگاه تدریس کرد.
🔹 سحابی در کنار کار دانشگاهی، آموزش را در مدرسه هم دنبال کرد.
🔹در سال ۱۳۳۷، با کمک دوستان و خیرین، دبیرستان کمال را در نارمک راه‌اندازی کرد؛ مدرسه‌ای که شعارش «تحکیم دین از راه ترویج علم» بود.
@akhbartehran
تازه ترین شماره مجله تخصصی مطالعات فلسطین منتشره در دانشگاه ادینبرو
عناوین مقالات جالب توجه است:
Decolonisation and the Future of Palestine: A Conversation with Professor Ilan Pappé
Shahd Dibas
استعمارزدایی و آینده فلسطین: گفت‌وگو با پروفسور ایلان پاپه
Structural Racism and Other Barriers to Higher Education Access: A Study of Palestinian Citizens in Israel
Ismael Abu-Saad
نژادپرستی ساختاری و سایر موانع دستیابی به آموزش عالی: مطالعه‌ای درباره شهروندان فلسطینی در اسرائیل
The Ecology of the Sacred and Archiving Palestinian Sufism in Ottoman Jerusalem: Muhammad al-Alami’s Maʿalim al-Tasdiq li-Maʿrifat Dukhul al-Faqir fi al-Ṭariq
Jamal Assadi
بوم‌شناسی امور قدسی و آرشیوپژوهی تصوف فلسطینی در قدس عثمانی: کتاب «معالم التصدیق لمعرفة دخول الفقیر فی الطریق» نوشته محمد العلمی
Jewish Settlers are the Vanguard of Violent Ethnic Cleansing in the West Bank
David M. Crump
شهرک‌نشینان یهودی، پیشتازان پاک‌سازی قومیِ خشونت‌آمیز در کرانه باختری هستند
Colonialism, the Politics of Naming and Lived Toponymy: Identity Struggle and S
Erasure in Palestine
Yacoub Al-Qasasfa
استعمار، سیاستِ نام‌گذاری و نام جای‌پژوهی زیسته: مبارزه هویتی و حذف نمادین در فلسطین
The Appropriation of Palestinian Cultural and Material Heritage: Hebrew Sources and Israeli Policies Towards Archaeological Sites in Palestine
Abd el-Razeq Matani
مصادره میراث فرهنگی و مادی فلسطین: منابع عبری و سیاست‌های اسرائیل در قبال محوطه‌های باستان‌شناسی در فلسطین
Review Essay: The Power of Palestinian Poetry
You Must Live: New Poetry from Palestine, translated and edited by Tayseer Abu Odeh and Sherah Bloor
John Docker
مقاله نقادانه: قدرت شعر فلسطینی
درباره کتاب «تو باید زندگی کنی: شعر جدید از فلسطین»، ترجمه و ویراستهٔ تيسير ابو عودة و شیرا بلور
Book Reviews (نقدهای کتاب)
Kemal Inal: Peter Mayo, ‘Southern Europe’ and Beyond in the Mediterranean: Critical Essays on Adult Learning and Education
کمال اینال: نقد کتابِ پیتر مایو با عنوان «"اروپای جنوبی" و فراتر از آن در مدیترانه: جستارهای انتقادی درباره یادگیری و آموزش بزرگسالان»
Gary M. Burge: David M. Crump, The Power of Myth: Israeli Propaganda and Christian Zionism
گری ام. برج: نقد کتابِ دیوید ام. کرامپ با عنوان «قدرت افسانه: پروپاقاندای اسرائیلی و صهیونیسم مسیحی»
https://t.me/UT_Central_Library
بسم الله الرّحمن الرّحیم
یا مرتضی علیه السّلام
یا علی
یا ارفع من کلّ رفیع
یا علی یا عظیم
یا کافی المهمّات
یا کافی یا ساقی
یا قاضی الحاجات

خط نقّاش دولت علیّۀ ایران فقیر اسمعیل جلایر سنه ...

( اندازه : ۳۹ × ۲۶.۷ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج بونامز - لندن انگلستان )
( با تشکّر از آقای امیر عبّاس نصیری یزدی )

#اسماعیل_جلایر
#خط_تزئینی
@Calligraphy_Archive
Audio
عنوان مقاله:  Form and function of blue-and-white porcelain
مولفان: Leila Khamoushi, Neginsadat Tabatabaei
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2025

این مقاله پژوهشی به بررسی تاریخچه، شکل و کاربرد ظروف سفالی و چینی آبی و سفید در دوران تیموری و صفوی پرداخته و ارتباط فرهنگی و تجاری میان ایران و چین را تحلیل می‌کند. نویسندگان با مقایسه نمونه‌های واقعی موجود در موزه ملی ایران با تصاویر این ظروف در نگارگری‌های ایرانی، نقش پررنگ این آثار هنری را در دربار پادشاهان و مراسم رسمی نمایان می‌سازند. همچنین، پژوهش نشان می‌دهد که چگونه این ظروف ارزشمند توسط چهره‌های برجسته سیاسی و نظامی مانند شاه عباس اول و فرمانده قراچقای به آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی وقف شده‌اند. علاوه بر طبقات اشرافی و سلطنتی، حضور این اقلام در آثار هنری مربوط به درویش‌ها و توده‌های مردم نیز رصد شده است که نشان‌دهنده محبوبیت گسترده و تاثیرگذاری فرهنگی این ظروف در میان عامه جامعه است. در نهایت، این مطالعه تبادل عناصر هنری، مانند استفاده از اکسید کبالت و الگوهای تزئینی، را به عنوان شاهدی بر پیوندهای عمیق تاریخی دو ملت تبیین می‌کند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
Audio
این متن برگزیده‌ای از ویرایش چهارم کتاب علوم شناختی نوشته خوزه لوئیس برمودز است که به بررسی چندجانبه و بین‌رشته‌ای ذهن و فرآیندهای آن می‌پردازد. نویسنده با عبور از مرزهای سنتی علوم مختلف، مفاهیم روان‌شناسی، عصب‌شناسی و هوش مصنوعی را برای درک بهتر نظام‌های شناختی با یکدیگر پیوند می‌دهد. محتوای اثر از تاریخچه شکل‌گیری این علم آغاز شده و با تحلیل الگوهای محاسباتی، نقشه‌برداری مغزی و بررسی هوش ماشین و رباتیک ادامه می‌یابد. بخش‌های کلیدی کتاب بر اهمیت بازنمایی‌های ذهنی و نحوه مدیریت اطلاعات توسط موجودات زنده و سیستم‌های مصنوعی تمرکز دارند. علاوه بر این، مباحث جدیدی در زمینه علوم عاطفی، یادگیری عمیق و چالش‌های پیش‌روی درک آگاهی به این نسخه اضافه شده است. در نهایت، این منبع تلاش می‌کند تا چارچوبی جامع برای حل معماهای پیچیده تفکر و رفتار انسانی ارائه دهد.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🎧 سرمایه‌گذاری روی کتاب درست

سیزده سال پیش، یک نویسندۀ گمنام رمانی نوشته بود و خودش آن را در اینترنت منتشر کرده بود.

یک شرکت کوچک تولید کتاب صوتی به نام پودیوم کتاب را دید و پسندید.
سراغ نویسنده رفت، حق انتشار صوتی را گرفت، کتاب را با گویندۀ حرفه‌ای تولید کرد و برای فروش گذاشت.

نسخۀ صوتی این کتاب (مریخی) پرفروش شد.
بعد یک ناشر بزرگ سراغ نسخۀ چاپی رفت و هالیوود هم از روی آن فیلم ساخت.

پودیوم همین تجربه را تبدیل به کسب‌وکار کرد:
پیدا کردن کتاب‌هایی که ناشر قدرتمندی پشتشان نبود، اما نشانه‌های موفقیت و فروش داشتند؛ بعد خرید حق صوتی و تولید حرفه‌ای آنها.

این مدل را تکرار کرد و توسعه داد. پودیوم امروز بیش از ۱۵ هزار عنوان از ۳ هزار نویسنده دارد و هفتۀ گذشته با ارزشی بیش از ۴۰۰ میلیون دلار (۹۴ هزار میلیارد تومان) فروخته شد.

پودیوم چه کرد؟
کتاب‌هایی را پیدا کرد که ارزش سرمایه‌گذاری داشتند، با افزودن ارزش بازارشان را بزرگ‌تر کرد، سودش را هم برد.

📚 کاغذک