اهتمام حضرت آیت الله العظمی شبیری بر شکل گیری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در سال ۱۳۶۷
(مرحوم آیت الله مصلحی، فرزند مرحوم آیت الله العظمی اراکی بودند).
https://t.me/D_sadraiy
(مرحوم آیت الله مصلحی، فرزند مرحوم آیت الله العظمی اراکی بودند).
https://t.me/D_sadraiy
نگاهی آماری به تاریخ کتابت کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بررسی آماری اطلاعات فهرست کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، تصویری جالب از توزیع تاریخی این میراث مکتوب در طول قرون اسلامی به دست می‌دهد.
در این بررسی، اطلاعات مربوط به ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی از نظر تاریخ کتابت تحلیل شد. باید توجه داشت که واحد شمارش در این آمار «عنوان کتاب یا رساله» است و نه «مجلد خطی»؛ ازاین‌رو ممکن است یک مجلد خطی مجموعه‌ای مشتمل بر چندین رساله باشد و هر رساله به صورت عنوانی مستقل در فهرست ثبت شده باشد.
برای افزایش دقت، تاریخ‌ها در چند گروه تفکیک شدند. ۱۲٬۸۷۰ عنوان دارای سالی بودند که امکان انتساب آنها به یک قرن مشخص وجود داشت و ۸٬۷۶۹ عنوان نیز در فهرست مستقیماً به یک قرن معین نسبت داده شده بودند. در نتیجه، قرن کتابت ۲۱٬۶۳۹ عنوان را می‌توان با اطمینان تعیین کرد.
نتایج نشان می‌دهد که شمار عناوین موجود از قرون نخستین اسلامی تا قرن ششم نسبتاً اندک است و از قرن هفتم روند افزایش آنها آشکارتر می‌شود. تعداد عناوین دارای تاریخ قابل تعیین در قرن هفتم ۲۴۱، در قرن هشتم ۴۱۴، در قرن نهم ۶۵۴ و در قرن دهم ۱٬۵۰۵ عنوان است.
در قرن یازدهم هجری این روند با جهشی چشمگیر همراه می‌شود و شمار عناوین به ۵٬۹۱۷ می‌رسد. برای قرن دوازدهم ۳٬۰۱۱ عنوان شناسایی شده است و بیشترین فراوانی متعلق به قرن سیزدهم هجری با ۷٬۶۱۶ عنوان است. این رقم حدود ۳۵ درصد همه عناوینی است که قرن کتابت آنها به صورت قطعی قابل تعیین است. قرن چهاردهم نیز با ۲٬۰۸۳ عنوان بخش قابل توجه دیگری از مجموعه را تشکیل می‌دهد.
در مجموع، حدود ۸۶ درصد عناوینی که قرن کتابت آنها قابل تعیین است، به قرون یازدهم تا چهاردهم هجری تعلق دارند. این آمار نشان می‌دهد که از حیث تعداد عناوین باقی‌مانده در مجموعه، تمرکز اصلی گنجینه در این چهار قرن قرار دارد.
بخش دیگری از داده‌ها شامل تاریخ‌گذاری‌های تقریبی است. در ۲٬۶۵۰ عنوان، تاریخ به صورت یک بازه قرنی ثبت شده است؛ برای مثال «سده ۱۱ و ۱۲». بیشترین فراوانی این گروه مربوط به مرز قرن‌های یازدهم و دوازدهم با ۷۳۰ عنوان است. پس از آن مرز قرن‌های دوازدهم و سیزدهم با ۴۷۳ عنوان، دهم و یازدهم با ۴۵۰ عنوان و سیزدهم و چهاردهم با ۴۴۶ عنوان قرار دارند. این موارد در آمار قطعی هیچ‌یک از دو قرن منظور نشده‌اند.
همچنین ۶۲۹ عنوان دارای چند تاریخ متعلق به بیش از یک قرن هستند که برای تعیین دقیق وضعیت آنها نیاز به بررسی موردی وجود دارد. ۷٬۶۵۶ عنوان نیز در داده‌های موجود فاقد تاریخ قابل استفاده برای این نوع تحلیل، یا دارای اطلاعاتی هستند که انتساب خودکار آنها به یک قرن مشخص ممکن نیست.
https://t.me/UT_Central_Library
بررسی آماری اطلاعات فهرست کتاب‌ها و رساله‌های خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، تصویری جالب از توزیع تاریخی این میراث مکتوب در طول قرون اسلامی به دست می‌دهد.
در این بررسی، اطلاعات مربوط به ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی از نظر تاریخ کتابت تحلیل شد. باید توجه داشت که واحد شمارش در این آمار «عنوان کتاب یا رساله» است و نه «مجلد خطی»؛ ازاین‌رو ممکن است یک مجلد خطی مجموعه‌ای مشتمل بر چندین رساله باشد و هر رساله به صورت عنوانی مستقل در فهرست ثبت شده باشد.
برای افزایش دقت، تاریخ‌ها در چند گروه تفکیک شدند. ۱۲٬۸۷۰ عنوان دارای سالی بودند که امکان انتساب آنها به یک قرن مشخص وجود داشت و ۸٬۷۶۹ عنوان نیز در فهرست مستقیماً به یک قرن معین نسبت داده شده بودند. در نتیجه، قرن کتابت ۲۱٬۶۳۹ عنوان را می‌توان با اطمینان تعیین کرد.
نتایج نشان می‌دهد که شمار عناوین موجود از قرون نخستین اسلامی تا قرن ششم نسبتاً اندک است و از قرن هفتم روند افزایش آنها آشکارتر می‌شود. تعداد عناوین دارای تاریخ قابل تعیین در قرن هفتم ۲۴۱، در قرن هشتم ۴۱۴، در قرن نهم ۶۵۴ و در قرن دهم ۱٬۵۰۵ عنوان است.
در قرن یازدهم هجری این روند با جهشی چشمگیر همراه می‌شود و شمار عناوین به ۵٬۹۱۷ می‌رسد. برای قرن دوازدهم ۳٬۰۱۱ عنوان شناسایی شده است و بیشترین فراوانی متعلق به قرن سیزدهم هجری با ۷٬۶۱۶ عنوان است. این رقم حدود ۳۵ درصد همه عناوینی است که قرن کتابت آنها به صورت قطعی قابل تعیین است. قرن چهاردهم نیز با ۲٬۰۸۳ عنوان بخش قابل توجه دیگری از مجموعه را تشکیل می‌دهد.
در مجموع، حدود ۸۶ درصد عناوینی که قرن کتابت آنها قابل تعیین است، به قرون یازدهم تا چهاردهم هجری تعلق دارند. این آمار نشان می‌دهد که از حیث تعداد عناوین باقی‌مانده در مجموعه، تمرکز اصلی گنجینه در این چهار قرن قرار دارد.
بخش دیگری از داده‌ها شامل تاریخ‌گذاری‌های تقریبی است. در ۲٬۶۵۰ عنوان، تاریخ به صورت یک بازه قرنی ثبت شده است؛ برای مثال «سده ۱۱ و ۱۲». بیشترین فراوانی این گروه مربوط به مرز قرن‌های یازدهم و دوازدهم با ۷۳۰ عنوان است. پس از آن مرز قرن‌های دوازدهم و سیزدهم با ۴۷۳ عنوان، دهم و یازدهم با ۴۵۰ عنوان و سیزدهم و چهاردهم با ۴۴۶ عنوان قرار دارند. این موارد در آمار قطعی هیچ‌یک از دو قرن منظور نشده‌اند.
همچنین ۶۲۹ عنوان دارای چند تاریخ متعلق به بیش از یک قرن هستند که برای تعیین دقیق وضعیت آنها نیاز به بررسی موردی وجود دارد. ۷٬۶۵۶ عنوان نیز در داده‌های موجود فاقد تاریخ قابل استفاده برای این نوع تحلیل، یا دارای اطلاعاتی هستند که انتساب خودکار آنها به یک قرن مشخص ممکن نیست.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
بررسی آماری جغرافیای کتابت و تألیف در نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
بررسی اطلاعات ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، در کنار تاریخ کتابت، امکان نگاهی به جغرافیای تألیف و کتابت این آثار را نیز فراهم میکند. در این مجموعه، محل کتابت یا تألیف برای همه آثار ثبت نشده و تنها در ۹۰۷ عنوان، یعنی حدود ۲٫۸ درصد کل عناوین، اطلاعاتی در فیلد مربوط به محل وجود دارد. ازاین‌رو آمار حاضر را باید گزارشی از عناوین «دارای محل ثبت‌شده» دانست و نه تصویری کامل از جغرافیای همه نسخه‌های کتابخانه.
در یکسان‌سازی نام‌ها، صورت‌های متفاوت یک شهر تا حد امکان در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ برای مثال «اصفهان» و «سپاهان»، «تهران» و «طهران» و نیز «مشهد» و «طوس» در یک گروه محاسبه شده‌اند. همچنین در برخی رکوردها بیش از یک محل ذکر شده است؛ ازاین‌رو جمع فراوانی شهرها الزاماً برابر با ۹۰۷ نخواهد بود.
در میان محل‌های شناسایی‌شده، اصفهان/سپاهان با ۱۷۲ عنوان بیشترین حضور را دارد. پس از آن مشهد/طوس با ۱۱۱ عنوان قرار گرفته است. قزوین با ۵۶، کرمان با ۴۸، یزد با ۴۶، تهران/طهران با ۴۴ و شیراز با ۴۰ عنوان در مراتب بعدی قرار دارند. پس از این شهرها نیز کاشان/قمصر با ۲۶، تبریز با ۲۴، قم با ۲۳ و هرات با ۲۱ عنوان دیده می‌شوند.
این ارقام تنها از نظر تعداد قابل توجه نیستند، بلکه با افزودن عامل زمان، برخی الگوهای تاریخی نیز آشکار می‌شود. برجستگی اصفهان در قرن یازدهم هجری کاملاً محسوس است. از ۱۷۲ عنوانی که اصفهان یا سپاهان در محل آنها آمده، تاریخ ۱۶۳ عنوان به یک قرن مشخص قابل انتساب است؛ از این میان ۶۷ عنوان به قرن یازدهم تعلق دارد. جالب آنکه حضور اصفهان در قرن سیزدهم نیز بسیار چشمگیر است و ۷۰ عنوان از نمونه‌های تاریخ‌پذیر به این قرن تعلق دارند.
مشهد/طوس پیوند حتی آشکارتری با قرن یازدهم دارد. از ۱۱۱ عنوان دارای این محل، ۱۰۶ عنوان از نظر قرن قابل تعیین است و ۷۶ عنوان آنها متعلق به قرن یازدهم است. این تمرکز، مشهد و طوس را در داده‌های موجود به یکی از مراکز برجسته کتابت در قرن یازدهم تبدیل میکند.
در مقابل، تهران چهره‌ای متأخر دارد. از ۴۴ عنوانی که تهران یا طهران به عنوان محل آنها ثبت شده و ۴۰ موردشان از نظر زمانی قابل تعیین است، ۲۷ عنوان متعلق به قرن سیزدهم و ۱۳ عنوان متعلق به قرن چهاردهم است. بنابراین در داده‌های بررسی‌شده، حضور تهران اساساً مربوط به دوره قاجار و پس از آن است.
برخی شهرهای دیگر نیز تمرکز زمانی مشخصی دارند. از ۵۶ عنوان مربوط به قزوین، ۴۲ عنوان به قرن سیزدهم تعلق دارد. در یزد ۴۱ مورد از ۴۵ عنوان تاریخ‌پذیر متعلق به قرن یازدهم است. کرمان نیز الگوی مشابهی دارد و ۴۱ مورد از ۴۸ عنوان آن در قرن یازدهم قرار می‌گیرد. در مقابل، از ۴۰ عنوان مربوط به شیراز، ۲۵ عنوان به قرن دوازدهم تعلق دارد. درباره قم نیز بیشترین تمرکز در قرن دوازدهم، با ۱۸ عنوان از ۲۲ مورد تاریخ‌پذیر، دیده می‌شود.
در کنار مراکز بزرگ، نام شماری از شهرها و آبادی‌های دیگر نیز در محل کتابت یا تألیف نسخه‌ها آمده است؛ از جمله هرات، کربلا، نجف، مکه، سمرقند، لاهور، سمنان، اردبیل، رشت، همدان، بغداد، بروجرد، حلب، کابل، گنجه، کاظمین، نهاوند، سنقر، آستارا و اردوباد. این پراکندگی نشان می‌دهد که جغرافیای نسخه‌های موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران محدود به مرزهای کنونی ایران نیست و بخشی از حوزه گسترده‌تر فرهنگی ایران و جهان اسلام را دربر می‌گیرد.
با این همه، در تفسیر این ارقام باید احتیاط کرد. نخست آنکه محل تنها برای ۹۰۷ عنوان از بیش از ۳۲ هزار عنوان ثبت شده است. دوم آنکه این اعداد شمار عناوین کتاب و رساله هستند، نه شمار مجلدات فیزیکی؛ یک مجلد ممکن است مشتمل بر چندین رساله باشد. سوم آنکه فراوانی یک شهر در این مجموعه لزوماً نشان‌دهنده حجم کلی کتابت در آن شهر در یک دوره تاریخی نیست؛ نحوه شکل‌گیری مجموعه کتابخانه، خرید و اهدای مجموعه‌های خصوصی و بقای نسخه‌ها نیز در این توزیع تأثیر داشته است.
با وجود این محدودیت‌ها، داده‌های موجود تصویری قابل توجه از جغرافیای کتابت به دست می‌دهند: اصفهان و مشهد/طوس در قرن یازدهم، تهران و قزوین در قرن سیزدهم، یزد و کرمان در قرن یازدهم و شیراز در قرن دوازدهم از برجسته‌ترین تمرکزهای جغرافیایی ـ زمانی این بخش از مجموعه‌اند. ادامه این بررسی و استخراج نظام‌مند محل‌ها در کنار تاریخ کتابت می‌تواند زمینه تهیه «اطلس جغرافیایی نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران» را فراهم کند.
https://t.me/UT_Central_Library
بررسی اطلاعات ۳۲٬۵۷۴ عنوان کتاب و رساله خطی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، در کنار تاریخ کتابت، امکان نگاهی به جغرافیای تألیف و کتابت این آثار را نیز فراهم میکند. در این مجموعه، محل کتابت یا تألیف برای همه آثار ثبت نشده و تنها در ۹۰۷ عنوان، یعنی حدود ۲٫۸ درصد کل عناوین، اطلاعاتی در فیلد مربوط به محل وجود دارد. ازاین‌رو آمار حاضر را باید گزارشی از عناوین «دارای محل ثبت‌شده» دانست و نه تصویری کامل از جغرافیای همه نسخه‌های کتابخانه.
در یکسان‌سازی نام‌ها، صورت‌های متفاوت یک شهر تا حد امکان در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ برای مثال «اصفهان» و «سپاهان»، «تهران» و «طهران» و نیز «مشهد» و «طوس» در یک گروه محاسبه شده‌اند. همچنین در برخی رکوردها بیش از یک محل ذکر شده است؛ ازاین‌رو جمع فراوانی شهرها الزاماً برابر با ۹۰۷ نخواهد بود.
در میان محل‌های شناسایی‌شده، اصفهان/سپاهان با ۱۷۲ عنوان بیشترین حضور را دارد. پس از آن مشهد/طوس با ۱۱۱ عنوان قرار گرفته است. قزوین با ۵۶، کرمان با ۴۸، یزد با ۴۶، تهران/طهران با ۴۴ و شیراز با ۴۰ عنوان در مراتب بعدی قرار دارند. پس از این شهرها نیز کاشان/قمصر با ۲۶، تبریز با ۲۴، قم با ۲۳ و هرات با ۲۱ عنوان دیده می‌شوند.
این ارقام تنها از نظر تعداد قابل توجه نیستند، بلکه با افزودن عامل زمان، برخی الگوهای تاریخی نیز آشکار می‌شود. برجستگی اصفهان در قرن یازدهم هجری کاملاً محسوس است. از ۱۷۲ عنوانی که اصفهان یا سپاهان در محل آنها آمده، تاریخ ۱۶۳ عنوان به یک قرن مشخص قابل انتساب است؛ از این میان ۶۷ عنوان به قرن یازدهم تعلق دارد. جالب آنکه حضور اصفهان در قرن سیزدهم نیز بسیار چشمگیر است و ۷۰ عنوان از نمونه‌های تاریخ‌پذیر به این قرن تعلق دارند.
مشهد/طوس پیوند حتی آشکارتری با قرن یازدهم دارد. از ۱۱۱ عنوان دارای این محل، ۱۰۶ عنوان از نظر قرن قابل تعیین است و ۷۶ عنوان آنها متعلق به قرن یازدهم است. این تمرکز، مشهد و طوس را در داده‌های موجود به یکی از مراکز برجسته کتابت در قرن یازدهم تبدیل میکند.
در مقابل، تهران چهره‌ای متأخر دارد. از ۴۴ عنوانی که تهران یا طهران به عنوان محل آنها ثبت شده و ۴۰ موردشان از نظر زمانی قابل تعیین است، ۲۷ عنوان متعلق به قرن سیزدهم و ۱۳ عنوان متعلق به قرن چهاردهم است. بنابراین در داده‌های بررسی‌شده، حضور تهران اساساً مربوط به دوره قاجار و پس از آن است.
برخی شهرهای دیگر نیز تمرکز زمانی مشخصی دارند. از ۵۶ عنوان مربوط به قزوین، ۴۲ عنوان به قرن سیزدهم تعلق دارد. در یزد ۴۱ مورد از ۴۵ عنوان تاریخ‌پذیر متعلق به قرن یازدهم است. کرمان نیز الگوی مشابهی دارد و ۴۱ مورد از ۴۸ عنوان آن در قرن یازدهم قرار می‌گیرد. در مقابل، از ۴۰ عنوان مربوط به شیراز، ۲۵ عنوان به قرن دوازدهم تعلق دارد. درباره قم نیز بیشترین تمرکز در قرن دوازدهم، با ۱۸ عنوان از ۲۲ مورد تاریخ‌پذیر، دیده می‌شود.
در کنار مراکز بزرگ، نام شماری از شهرها و آبادی‌های دیگر نیز در محل کتابت یا تألیف نسخه‌ها آمده است؛ از جمله هرات، کربلا، نجف، مکه، سمرقند، لاهور، سمنان، اردبیل، رشت، همدان، بغداد، بروجرد، حلب، کابل، گنجه، کاظمین، نهاوند، سنقر، آستارا و اردوباد. این پراکندگی نشان می‌دهد که جغرافیای نسخه‌های موجود در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران محدود به مرزهای کنونی ایران نیست و بخشی از حوزه گسترده‌تر فرهنگی ایران و جهان اسلام را دربر می‌گیرد.
با این همه، در تفسیر این ارقام باید احتیاط کرد. نخست آنکه محل تنها برای ۹۰۷ عنوان از بیش از ۳۲ هزار عنوان ثبت شده است. دوم آنکه این اعداد شمار عناوین کتاب و رساله هستند، نه شمار مجلدات فیزیکی؛ یک مجلد ممکن است مشتمل بر چندین رساله باشد. سوم آنکه فراوانی یک شهر در این مجموعه لزوماً نشان‌دهنده حجم کلی کتابت در آن شهر در یک دوره تاریخی نیست؛ نحوه شکل‌گیری مجموعه کتابخانه، خرید و اهدای مجموعه‌های خصوصی و بقای نسخه‌ها نیز در این توزیع تأثیر داشته است.
با وجود این محدودیت‌ها، داده‌های موجود تصویری قابل توجه از جغرافیای کتابت به دست می‌دهند: اصفهان و مشهد/طوس در قرن یازدهم، تهران و قزوین در قرن سیزدهم، یزد و کرمان در قرن یازدهم و شیراز در قرن دوازدهم از برجسته‌ترین تمرکزهای جغرافیایی ـ زمانی این بخش از مجموعه‌اند. ادامه این بررسی و استخراج نظام‌مند محل‌ها در کنار تاریخ کتابت می‌تواند زمینه تهیه «اطلس جغرافیایی نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران» را فراهم کند.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
مربوط به توضیحات پست قبلی
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
✴️ برگزیدگان استنادی ۲۰۲۶ کلاریویت؛ از پژوهش‌های بنیادین تا دستاوردهای در تراز نوبل
شرکت کلاریویت در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ فهرست Citation Laureates 2026 را منتشر کرد و ۲۲ پژوهشگر را به دلیل دستاوردهای علمی تحول‌آفرین و اثرگذاری استنادی برجسته معرفی کرد. این پژوهشگران در چهار حوزه فیزیولوژی یا پزشکی، فیزیک، شیمی و اقتصاد انتخاب شده‌اند و آثار آنان از سوی مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) در تراز پژوهش‌های شایسته نوبل ارزیابی شده است.
یکی از برجسته‌ترین محورهای امسال، پژوهش‌های Daniel J. Drucker، Jens Juul Holst و Svetlana Mojsov درباره شناسایی، ویژگی‌ها و فعالیت زیستی GLP-1 است؛ پژوهش‌هایی که زمینه علمی توسعه داروهای مؤثر در درمان دیابت و چاقی را فراهم کرده‌اند.
در حوزه پزشکی همچنین James G. Fujimoto، David Huang و Eric A. Swanson به دلیل توسعه «توموگرافی انسجام نوری» (OCT)، فناوری مهم تصویربرداری غیرتهاجمی در پزشکی، مورد توجه قرار گرفته‌اند.
در فیزیک، پژوهش‌های مرتبط با نمایشگرهای OLED با بازده بالا، مواد چندفروئیک برای فناوری‌های کم‌مصرف و مشاهده تجربی «اثر هال کوانتومی غیرعادی» از دستاوردهای شاخص برگزیدگان محسوب می‌شوند.
در شیمی نیز توسعه تک‌لایه‌های خودآرا، مطالعه انتقال الکترون در پروتئین‌ها و فناوری‌های دقیق ویرایش پایه و ویرایش پرایم ژنوم از مهم‌ترین زمینه‌های علمی مورد تقدیر هستند.
در اقتصاد، پژوهش‌های Susan Athey و Hal Varian درباره اقتصاد فناوری اطلاعات، مطالعات Michael Woodford در زمینه سیاست پولی و پژوهش‌های Sidney Winter درباره پویایی اقتصادی و رفتار سازمانی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
نکته مهم برای جامعه دانشگاهی، روش انتخاب این پژوهشگران است؛ کلاریویت داده‌های انتشاراتی و استنادی Web of Science Core Collection را با ارزیابی تخصصی کارشناسان ISI تلفیق میکند.
از بیش از ۶۷ میلیون مقاله و مقاله کنفرانسی نمایه‌شده از سال ۱۹۷۰، کمتر از ۰٫۰۲ درصد بیش از ۲۰۰۰ استناد دریافت کرده‌اند و آثار برگزیدگان از میان چنین پژوهش‌های بسیار پراستناد بررسی می‌شوند.
فهرست ۲۰۲۶ همچنین نشان می‌دهد که اثرگذاری پژوهش‌های بنیادین ممکن است دهه‌ها پس از انتشار اولیه آشکار شود؛ چنانکه بسیاری از فناوری‌های پزشکی و علمی امروز ریشه در تحقیقات چند دهه قبل دارند.
از زمان آغاز برنامه Citation Laureates در سال ۲۰۰۲ تاکنون، ۸۹ نفر از افراد معرفی‌شده در این برنامه بعدها جایزه نوبل دریافت کرده‌اند؛ هرچند کلاریویت تأکید میکند که این برنامه برای پیش‌بینی برندگان نوبل در یک سال مشخص طراحی نشده است.
برای پژوهشگران و مدیران پژوهشی دانشگاه‌ها، این گزارش نمونه‌ای کاربردی از ظرفیت تحلیل استنادی و علم‌سنجی برای شناسایی پژوهش‌های دارای نفوذ علمی پایدار و ردیابی مسیر تبدیل تحقیقات بنیادی به نوآوری‌های اثرگذار است.
در مجموع، Citation Laureates 2026 یادآور این نکته است که سرمایه‌گذاری بلندمدت در پژوهش‌های بنیادی، حتی زمانی که کاربرد فوری آنها آشکار نیست، می‌تواند در آینده به تحولات اساسی در علم، فناوری، سلامت و اقتصاد منجر شود.
Clarivate. (2026, September 17). Clarivate reveals Citation Laureates 2026 recognizing transformative scientific breakthroughs. Clarivate. https://clarivate.com/news/clarivate-reveals-citation-laureates-2026-recognizing-transformative-scientific-breakthroughs/
https://t.me/UT_Central_Library
شرکت کلاریویت در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ فهرست Citation Laureates 2026 را منتشر کرد و ۲۲ پژوهشگر را به دلیل دستاوردهای علمی تحول‌آفرین و اثرگذاری استنادی برجسته معرفی کرد. این پژوهشگران در چهار حوزه فیزیولوژی یا پزشکی، فیزیک، شیمی و اقتصاد انتخاب شده‌اند و آثار آنان از سوی مؤسسه اطلاعات علمی (ISI) در تراز پژوهش‌های شایسته نوبل ارزیابی شده است.
یکی از برجسته‌ترین محورهای امسال، پژوهش‌های Daniel J. Drucker، Jens Juul Holst و Svetlana Mojsov درباره شناسایی، ویژگی‌ها و فعالیت زیستی GLP-1 است؛ پژوهش‌هایی که زمینه علمی توسعه داروهای مؤثر در درمان دیابت و چاقی را فراهم کرده‌اند.
در حوزه پزشکی همچنین James G. Fujimoto، David Huang و Eric A. Swanson به دلیل توسعه «توموگرافی انسجام نوری» (OCT)، فناوری مهم تصویربرداری غیرتهاجمی در پزشکی، مورد توجه قرار گرفته‌اند.
در فیزیک، پژوهش‌های مرتبط با نمایشگرهای OLED با بازده بالا، مواد چندفروئیک برای فناوری‌های کم‌مصرف و مشاهده تجربی «اثر هال کوانتومی غیرعادی» از دستاوردهای شاخص برگزیدگان محسوب می‌شوند.
در شیمی نیز توسعه تک‌لایه‌های خودآرا، مطالعه انتقال الکترون در پروتئین‌ها و فناوری‌های دقیق ویرایش پایه و ویرایش پرایم ژنوم از مهم‌ترین زمینه‌های علمی مورد تقدیر هستند.
در اقتصاد، پژوهش‌های Susan Athey و Hal Varian درباره اقتصاد فناوری اطلاعات، مطالعات Michael Woodford در زمینه سیاست پولی و پژوهش‌های Sidney Winter درباره پویایی اقتصادی و رفتار سازمانی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
نکته مهم برای جامعه دانشگاهی، روش انتخاب این پژوهشگران است؛ کلاریویت داده‌های انتشاراتی و استنادی Web of Science Core Collection را با ارزیابی تخصصی کارشناسان ISI تلفیق میکند.
از بیش از ۶۷ میلیون مقاله و مقاله کنفرانسی نمایه‌شده از سال ۱۹۷۰، کمتر از ۰٫۰۲ درصد بیش از ۲۰۰۰ استناد دریافت کرده‌اند و آثار برگزیدگان از میان چنین پژوهش‌های بسیار پراستناد بررسی می‌شوند.
فهرست ۲۰۲۶ همچنین نشان می‌دهد که اثرگذاری پژوهش‌های بنیادین ممکن است دهه‌ها پس از انتشار اولیه آشکار شود؛ چنانکه بسیاری از فناوری‌های پزشکی و علمی امروز ریشه در تحقیقات چند دهه قبل دارند.
از زمان آغاز برنامه Citation Laureates در سال ۲۰۰۲ تاکنون، ۸۹ نفر از افراد معرفی‌شده در این برنامه بعدها جایزه نوبل دریافت کرده‌اند؛ هرچند کلاریویت تأکید میکند که این برنامه برای پیش‌بینی برندگان نوبل در یک سال مشخص طراحی نشده است.
برای پژوهشگران و مدیران پژوهشی دانشگاه‌ها، این گزارش نمونه‌ای کاربردی از ظرفیت تحلیل استنادی و علم‌سنجی برای شناسایی پژوهش‌های دارای نفوذ علمی پایدار و ردیابی مسیر تبدیل تحقیقات بنیادی به نوآوری‌های اثرگذار است.
در مجموع، Citation Laureates 2026 یادآور این نکته است که سرمایه‌گذاری بلندمدت در پژوهش‌های بنیادی، حتی زمانی که کاربرد فوری آنها آشکار نیست، می‌تواند در آینده به تحولات اساسی در علم، فناوری، سلامت و اقتصاد منجر شود.
Clarivate. (2026, September 17). Clarivate reveals Citation Laureates 2026 recognizing transformative scientific breakthroughs. Clarivate. https://clarivate.com/news/clarivate-reveals-citation-laureates-2026-recognizing-transformative-scientific-breakthroughs/
https://t.me/UT_Central_Library
Clarivate
Clarivate Reveals Citation Laureates 2026 Recognizing Transformative Scientific Breakthroughs | Clarivate
22 researchers honored for Nobel-class discoveries, including pioneers of GLP-1 medicines and other world-changing advances
🔻یدالله سحابی؛ پایه‌گذار رشته زمین‌شناسی در ایران
🔹یدالله سحابی پس از تحصیل در دانشگاه لیل فرانسه و دریافت دکترای علوم در سال ۱۳۱۵، به تهران بازگشت.
🔹 دو سال بعد، در ۸ فروردین ۱۳۱۷، به‌عنوان دانشیار زمین‌شناسی در دانشکده علومِ آن زمانِ دانشسرای عالی کار خود را آغاز کرد.
🔹او همراه فریدون فرشاد از پایه‌گذاران رشته زمین‌شناسی در دانشگاه تهران بود و ۲۵ سال در این دانشگاه تدریس کرد.
🔹 سحابی در کنار کار دانشگاهی، آموزش را در مدرسه هم دنبال کرد.
🔹در سال ۱۳۳۷، با کمک دوستان و خیرین، دبیرستان کمال را در نارمک راه‌اندازی کرد؛ مدرسه‌ای که شعارش «تحکیم دین از راه ترویج علم» بود.
@akhbartehran
🔹یدالله سحابی پس از تحصیل در دانشگاه لیل فرانسه و دریافت دکترای علوم در سال ۱۳۱۵، به تهران بازگشت.
🔹 دو سال بعد، در ۸ فروردین ۱۳۱۷، به‌عنوان دانشیار زمین‌شناسی در دانشکده علومِ آن زمانِ دانشسرای عالی کار خود را آغاز کرد.
🔹او همراه فریدون فرشاد از پایه‌گذاران رشته زمین‌شناسی در دانشگاه تهران بود و ۲۵ سال در این دانشگاه تدریس کرد.
🔹 سحابی در کنار کار دانشگاهی، آموزش را در مدرسه هم دنبال کرد.
🔹در سال ۱۳۳۷، با کمک دوستان و خیرین، دبیرستان کمال را در نارمک راه‌اندازی کرد؛ مدرسه‌ای که شعارش «تحکیم دین از راه ترویج علم» بود.
@akhbartehran
تازه ترین شماره مجله تخصصی مطالعات فلسطین منتشره در دانشگاه ادینبرو
عناوین مقالات جالب توجه است:
Decolonisation and the Future of Palestine: A Conversation with Professor Ilan Pappé
Shahd Dibas
استعمارزدایی و آینده فلسطین: گفت‌وگو با پروفسور ایلان پاپه
Structural Racism and Other Barriers to Higher Education Access: A Study of Palestinian Citizens in Israel
Ismael Abu-Saad
نژادپرستی ساختاری و سایر موانع دستیابی به آموزش عالی: مطالعه‌ای درباره شهروندان فلسطینی در اسرائیل
The Ecology of the Sacred and Archiving Palestinian Sufism in Ottoman Jerusalem: Muhammad al-Alami’s Maʿalim al-Tasdiq li-Maʿrifat Dukhul al-Faqir fi al-Ṭariq
Jamal Assadi
بوم‌شناسی امور قدسی و آرشیوپژوهی تصوف فلسطینی در قدس عثمانی: کتاب «معالم التصدیق لمعرفة دخول الفقیر فی الطریق» نوشته محمد العلمی
Jewish Settlers are the Vanguard of Violent Ethnic Cleansing in the West Bank
David M. Crump
شهرک‌نشینان یهودی، پیشتازان پاک‌سازی قومیِ خشونت‌آمیز در کرانه باختری هستند
Colonialism, the Politics of Naming and Lived Toponymy: Identity Struggle and S
عناوین مقالات جالب توجه است:
Decolonisation and the Future of Palestine: A Conversation with Professor Ilan Pappé
Shahd Dibas
استعمارزدایی و آینده فلسطین: گفت‌وگو با پروفسور ایلان پاپه
Structural Racism and Other Barriers to Higher Education Access: A Study of Palestinian Citizens in Israel
Ismael Abu-Saad
نژادپرستی ساختاری و سایر موانع دستیابی به آموزش عالی: مطالعه‌ای درباره شهروندان فلسطینی در اسرائیل
The Ecology of the Sacred and Archiving Palestinian Sufism in Ottoman Jerusalem: Muhammad al-Alami’s Maʿalim al-Tasdiq li-Maʿrifat Dukhul al-Faqir fi al-Ṭariq
Jamal Assadi
بوم‌شناسی امور قدسی و آرشیوپژوهی تصوف فلسطینی در قدس عثمانی: کتاب «معالم التصدیق لمعرفة دخول الفقیر فی الطریق» نوشته محمد العلمی
Jewish Settlers are the Vanguard of Violent Ethnic Cleansing in the West Bank
David M. Crump
شهرک‌نشینان یهودی، پیشتازان پاک‌سازی قومیِ خشونت‌آمیز در کرانه باختری هستند
Colonialism, the Politics of Naming and Lived Toponymy: Identity Struggle and S
Erasure in Palestine
Yacoub Al-Qasasfa
استعمار، سیاستِ نام‌گذاری و نام جای‌پژوهی زیسته: مبارزه هویتی و حذف نمادین در فلسطین
The Appropriation of Palestinian Cultural and Material Heritage: Hebrew Sources and Israeli Policies Towards Archaeological Sites in Palestine
Abd el-Razeq Matani
مصادره میراث فرهنگی و مادی فلسطین: منابع عبری و سیاست‌های اسرائیل در قبال محوطه‌های باستان‌شناسی در فلسطین
Review Essay: The Power of Palestinian Poetry
You Must Live: New Poetry from Palestine, translated and edited by Tayseer Abu Odeh and Sherah Bloor
John Docker
مقاله نقادانه: قدرت شعر فلسطینی
درباره کتاب «تو باید زندگی کنی: شعر جدید از فلسطین»، ترجمه و ویراستهٔ تيسير ابو عودة و شیرا بلور
Book Reviews (نقدهای کتاب)
Kemal Inal: Peter Mayo, ‘Southern Europe’ and Beyond in the Mediterranean: Critical Essays on Adult Learning and Education
کمال اینال: نقد کتابِ پیتر مایو با عنوان «"اروپای جنوبی" و فراتر از آن در مدیترانه: جستارهای انتقادی درباره یادگیری و آموزش بزرگسالان»
Gary M. Burge: David M. Crump, The Power of Myth: Israeli Propaganda and Christian Zionism
گری ام. برج: نقد کتابِ دیوید ام. کرامپ با عنوان «قدرت افسانه: پروپاقاندای اسرائیلی و صهیونیسم مسیحی»
https://t.me/UT_Central_Library
Yacoub Al-Qasasfa
استعمار، سیاستِ نام‌گذاری و نام جای‌پژوهی زیسته: مبارزه هویتی و حذف نمادین در فلسطین
The Appropriation of Palestinian Cultural and Material Heritage: Hebrew Sources and Israeli Policies Towards Archaeological Sites in Palestine
Abd el-Razeq Matani
مصادره میراث فرهنگی و مادی فلسطین: منابع عبری و سیاست‌های اسرائیل در قبال محوطه‌های باستان‌شناسی در فلسطین
Review Essay: The Power of Palestinian Poetry
You Must Live: New Poetry from Palestine, translated and edited by Tayseer Abu Odeh and Sherah Bloor
John Docker
مقاله نقادانه: قدرت شعر فلسطینی
درباره کتاب «تو باید زندگی کنی: شعر جدید از فلسطین»، ترجمه و ویراستهٔ تيسير ابو عودة و شیرا بلور
Book Reviews (نقدهای کتاب)
Kemal Inal: Peter Mayo, ‘Southern Europe’ and Beyond in the Mediterranean: Critical Essays on Adult Learning and Education
کمال اینال: نقد کتابِ پیتر مایو با عنوان «"اروپای جنوبی" و فراتر از آن در مدیترانه: جستارهای انتقادی درباره یادگیری و آموزش بزرگسالان»
Gary M. Burge: David M. Crump, The Power of Myth: Israeli Propaganda and Christian Zionism
گری ام. برج: نقد کتابِ دیوید ام. کرامپ با عنوان «قدرت افسانه: پروپاقاندای اسرائیلی و صهیونیسم مسیحی»
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
بسم الله الرّحمن الرّحیم
یا مرتضی علیه السّلام
یا علی
یا ارفع من کلّ رفیع
یا علی یا عظیم
یا کافی المهمّات
یا کافی یا ساقی
یا قاضی الحاجات
خط نقّاش دولت علیّۀ ایران فقیر اسمعیل جلایر سنه ...
( اندازه : ۳۹ × ۲۶.۷ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج بونامز - لندن انگلستان )
( با تشکّر از آقای امیر عبّاس نصیری یزدی )
#اسماعیل_جلایر
#خط_تزئینی
@Calligraphy_Archive
یا مرتضی علیه السّلام
یا علی
یا ارفع من کلّ رفیع
یا علی یا عظیم
یا کافی المهمّات
یا کافی یا ساقی
یا قاضی الحاجات
خط نقّاش دولت علیّۀ ایران فقیر اسمعیل جلایر سنه ...
( اندازه : ۳۹ × ۲۶.۷ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج بونامز - لندن انگلستان )
( با تشکّر از آقای امیر عبّاس نصیری یزدی )
#اسماعیل_جلایر
#خط_تزئینی
@Calligraphy_Archive
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
عنوان مقاله: Form and function of blue-and-white porcelain
مولفان: Leila Khamoushi, Neginsadat Tabatabaei
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2025
این مقاله پژوهشی به بررسی تاریخچه، شکل و کاربرد ظروف سفالی و چینی آبی و سفید در دوران تیموری و صفوی پرداخته و ارتباط فرهنگی و تجاری میان ایران و چین را تحلیل میکند. نویسندگان با مقایسه نمونه‌های واقعی موجود در موزه ملی ایران با تصاویر این ظروف در نگارگری‌های ایرانی، نقش پررنگ این آثار هنری را در دربار پادشاهان و مراسم رسمی نمایان می‌سازند. همچنین، پژوهش نشان می‌دهد که چگونه این ظروف ارزشمند توسط چهره‌های برجسته سیاسی و نظامی مانند شاه عباس اول و فرمانده قراچقای به آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی وقف شده‌اند. علاوه بر طبقات اشرافی و سلطنتی، حضور این اقلام در آثار هنری مربوط به درویش‌ها و توده‌های مردم نیز رصد شده است که نشان‌دهنده محبوبیت گسترده و تاثیرگذاری فرهنگی این ظروف در میان عامه جامعه است. در نهایت، این مطالعه تبادل عناصر هنری، مانند استفاده از اکسید کبالت و الگوهای تزئینی، را به عنوان شاهدی بر پیوندهای عمیق تاریخی دو ملت تبیین میکند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولفان: Leila Khamoushi, Neginsadat Tabatabaei
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2025
این مقاله پژوهشی به بررسی تاریخچه، شکل و کاربرد ظروف سفالی و چینی آبی و سفید در دوران تیموری و صفوی پرداخته و ارتباط فرهنگی و تجاری میان ایران و چین را تحلیل میکند. نویسندگان با مقایسه نمونه‌های واقعی موجود در موزه ملی ایران با تصاویر این ظروف در نگارگری‌های ایرانی، نقش پررنگ این آثار هنری را در دربار پادشاهان و مراسم رسمی نمایان می‌سازند. همچنین، پژوهش نشان می‌دهد که چگونه این ظروف ارزشمند توسط چهره‌های برجسته سیاسی و نظامی مانند شاه عباس اول و فرمانده قراچقای به آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی وقف شده‌اند. علاوه بر طبقات اشرافی و سلطنتی، حضور این اقلام در آثار هنری مربوط به درویش‌ها و توده‌های مردم نیز رصد شده است که نشان‌دهنده محبوبیت گسترده و تاثیرگذاری فرهنگی این ظروف در میان عامه جامعه است. در نهایت، این مطالعه تبادل عناصر هنری، مانند استفاده از اکسید کبالت و الگوهای تزئینی، را به عنوان شاهدی بر پیوندهای عمیق تاریخی دو ملت تبیین میکند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (Ras)
Audio
این متن برگزیده‌ای از ویرایش چهارم کتاب علوم شناختی نوشته خوزه لوئیس برمودز است که به بررسی چندجانبه و بین‌رشته‌ای ذهن و فرآیندهای آن می‌پردازد. نویسنده با عبور از مرزهای سنتی علوم مختلف، مفاهیم روان‌شناسی، عصب‌شناسی و هوش مصنوعی را برای درک بهتر نظام‌های شناختی با یکدیگر پیوند می‌دهد. محتوای اثر از تاریخچه شکل‌گیری این علم آغاز شده و با تحلیل الگوهای محاسباتی، نقشه‌برداری مغزی و بررسی هوش ماشین و رباتیک ادامه می‌یابد. بخش‌های کلیدی کتاب بر اهمیت بازنمایی‌های ذهنی و نحوه مدیریت اطلاعات توسط موجودات زنده و سیستم‌های مصنوعی تمرکز دارند. علاوه بر این، مباحث جدیدی در زمینه علوم عاطفی، یادگیری عمیق و چالش‌های پیش‌روی درک آگاهی به این نسخه اضافه شده است. در نهایت، این منبع تلاش میکند تا چارچوبی جامع برای حل معماهای پیچیده تفکر و رفتار انسانی ارائه دهد.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🎧 سرمایه‌گذاری روی کتاب درست
سیزده سال پیش، یک نویسندۀ گمنام رمانی نوشته بود و خودش آن را در اینترنت منتشر کرده بود.
یک شرکت کوچک تولید کتاب صوتی به نام پودیوم کتاب را دید و پسندید.
سراغ نویسنده رفت، حق انتشار صوتی را گرفت، کتاب را با گویندۀ حرفه‌ای تولید کرد و برای فروش گذاشت.
نسخۀ صوتی این کتاب (مریخی) پرفروش شد.
بعد یک ناشر بزرگ سراغ نسخۀ چاپی رفت و هالیوود هم از روی آن فیلم ساخت.
پودیوم همین تجربه را تبدیل به کسب‌وکار کرد:
پیدا کردن کتاب‌هایی که ناشر قدرتمندی پشتشان نبود، اما نشانه‌های موفقیت و فروش داشتند؛ بعد خرید حق صوتی و تولید حرفه‌ای آنها.
این مدل را تکرار کرد و توسعه داد. پودیوم امروز بیش از ۱۵ هزار عنوان از ۳ هزار نویسنده دارد و هفتۀ گذشته با ارزشی بیش از ۴۰۰ میلیون دلار (۹۴ هزار میلیارد تومان) فروخته شد.
پودیوم چه کرد؟
کتاب‌هایی را پیدا کرد که ارزش سرمایه‌گذاری داشتند، با افزودن ارزش بازارشان را بزرگ‌تر کرد، سودش را هم برد.
📚 کاغذک
سیزده سال پیش، یک نویسندۀ گمنام رمانی نوشته بود و خودش آن را در اینترنت منتشر کرده بود.
یک شرکت کوچک تولید کتاب صوتی به نام پودیوم کتاب را دید و پسندید.
سراغ نویسنده رفت، حق انتشار صوتی را گرفت، کتاب را با گویندۀ حرفه‌ای تولید کرد و برای فروش گذاشت.
نسخۀ صوتی این کتاب (مریخی) پرفروش شد.
بعد یک ناشر بزرگ سراغ نسخۀ چاپی رفت و هالیوود هم از روی آن فیلم ساخت.
پودیوم همین تجربه را تبدیل به کسب‌وکار کرد:
پیدا کردن کتاب‌هایی که ناشر قدرتمندی پشتشان نبود، اما نشانه‌های موفقیت و فروش داشتند؛ بعد خرید حق صوتی و تولید حرفه‌ای آنها.
این مدل را تکرار کرد و توسعه داد. پودیوم امروز بیش از ۱۵ هزار عنوان از ۳ هزار نویسنده دارد و هفتۀ گذشته با ارزشی بیش از ۴۰۰ میلیون دلار (۹۴ هزار میلیارد تومان) فروخته شد.
پودیوم چه کرد؟
کتاب‌هایی را پیدا کرد که ارزش سرمایه‌گذاری داشتند، با افزودن ارزش بازارشان را بزرگ‌تر کرد، سودش را هم برد.
📚 کاغذک
سخنان پاپ لئوی چهاردهم درباره خطرات هوش مصنوعی برای تاریخ و حافظه جمعی
پاپ لئوی چهاردهم در تازه‌ترین اظهارات خود، ابعاد تازه و نگران‌کننده‌ای از رشد شتابان هوش مصنوعی را متذکر شد و هشدار داد که الگوریتم‌های مدرن، روندهای تاریخی، حافظه جمعی و اصالت رویدادها را با تهدیدی جدی مواجه کرده‌اند. به گفته رهبر کاتولیک‌های جهان، متون تولیدشده توسط هوش مصنوعی مولد می‌توانند روایت‌های بومی، سندیت متون کهن و شواهد تاریخی را در انبوهی از داده‌های دست‌کاری‌شده یا ساده‌سازی‌شده محو سازند.
وی با اشاره به خطرات فرآیند «یک‌دست‌سازی اندیشه» تأکید کرد که الگوریتم‌ها بر پایه بازتولید داده‌های انبوه کار می‌کنند و این امر خطر حاشیه‌نشینی روایت‌های اصیل انسانی، تاریخ شفاهی اقوام و میراث‌های متنی منحصربه‌فرد را به همراه دارد. هنگامی که یک فناوری تصمیم می‌گیرد چه داده‌ای برجسته و چه بخشی از تاریخ حذف یا کم‌رنگ شود، بشریت با نوعی «فراموشی دسته‌جمعی» و تحریف خط‌مشی‌های شناختی روبه‌رو خواهد شد.
پاپ با بازتعریف نسبت فناوری و علوم انسانی خاطرنشان کرد که هوش مصنوعی فاقد درک شهودی، درک زمینه‌های تاریخی و حس اخلاقی است؛ از این رو استفاده ناآگاهانه از آن در پژوهش‌های آموزشی و تاریخی می‌تواند نسل آینده پژوهشگران را از رجوع به اسناد دست‌اول، نسخه‌های خطی و ریشه‌های فرهنگ اصیل بازدارد.
وی در پایان با تأکید بر لزوم تدوین چارچوب‌های دقیق اخلاقی، از مورخان، دانشگاهیان و سیاست‌گذاران خواست تا مانع از جایگزینی حقیقت اسنادی با تحلیل‌های الگوریتمی شوند و اجازه ندهند که ابزارهای دیجیتال، عقلانیت نقادانه و حافظه تاریخی جوامع بشری را مخدوش کنند.
https://www.vaticannews.va/en.html?utm_source=gemini
پاپ لئوی چهاردهم در تازه‌ترین اظهارات خود، ابعاد تازه و نگران‌کننده‌ای از رشد شتابان هوش مصنوعی را متذکر شد و هشدار داد که الگوریتم‌های مدرن، روندهای تاریخی، حافظه جمعی و اصالت رویدادها را با تهدیدی جدی مواجه کرده‌اند. به گفته رهبر کاتولیک‌های جهان، متون تولیدشده توسط هوش مصنوعی مولد می‌توانند روایت‌های بومی، سندیت متون کهن و شواهد تاریخی را در انبوهی از داده‌های دست‌کاری‌شده یا ساده‌سازی‌شده محو سازند.
وی با اشاره به خطرات فرآیند «یک‌دست‌سازی اندیشه» تأکید کرد که الگوریتم‌ها بر پایه بازتولید داده‌های انبوه کار می‌کنند و این امر خطر حاشیه‌نشینی روایت‌های اصیل انسانی، تاریخ شفاهی اقوام و میراث‌های متنی منحصربه‌فرد را به همراه دارد. هنگامی که یک فناوری تصمیم می‌گیرد چه داده‌ای برجسته و چه بخشی از تاریخ حذف یا کم‌رنگ شود، بشریت با نوعی «فراموشی دسته‌جمعی» و تحریف خط‌مشی‌های شناختی روبه‌رو خواهد شد.
پاپ با بازتعریف نسبت فناوری و علوم انسانی خاطرنشان کرد که هوش مصنوعی فاقد درک شهودی، درک زمینه‌های تاریخی و حس اخلاقی است؛ از این رو استفاده ناآگاهانه از آن در پژوهش‌های آموزشی و تاریخی می‌تواند نسل آینده پژوهشگران را از رجوع به اسناد دست‌اول، نسخه‌های خطی و ریشه‌های فرهنگ اصیل بازدارد.
وی در پایان با تأکید بر لزوم تدوین چارچوب‌های دقیق اخلاقی، از مورخان، دانشگاهیان و سیاست‌گذاران خواست تا مانع از جایگزینی حقیقت اسنادی با تحلیل‌های الگوریتمی شوند و اجازه ندهند که ابزارهای دیجیتال، عقلانیت نقادانه و حافظه تاریخی جوامع بشری را مخدوش کنند.
https://www.vaticannews.va/en.html?utm_source=gemini
www.vaticannews.va
News from the Vatican - News about the Church - Vatican News
Visit Vatican News for all the latest updates about the Pope, the Holy See and the Church in the World
📚 #معرفی_کتاب
🔺تشیع در آسیای جنوب شرقی: تکریم آل علی و برساخت‌های فرقه‌ای
🔺 Shi'ism In South East Asia: Alid Piety and Sectarian Constructions
👈🏻 ویراستاران: Chiara Formichi (ed.), Michael Feener
👈🏻 ناشر: Oxford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2015)
👈🏻شابک: 9780190264017
معرفی ناشر
این کتاب نخستین اثری است که سنت‌های «ارادت‌ورزی به آل علی» و مناقشات مدرن بر سر این سنت‌ها در این منطقه را به شکلی جامع مستندسازی و به طور انتقادی واکاوی میکند. مفهوم «ارادت به آل علی» مجالی فراهم می‌آورد تا دیدگاه‌های خود را درباره تکریم و احترام گسترده نسبت به علی، فاطمه و ذریه‌ی آنان بازآرایی کنیم. این مفهوم بر این نکته تاکید دارد که چگونه این‌گونه احساسات و مناسک مرتبط با آن، به مثابه بخشی از سنت‌های کلان و مشترک در میان طیف وسیعی از مسلمانان تلقی می‌شود؛ سنت‌هایی که ممکن است خاستگاهش الزاما ریشه در هویتی صرفا شیعی نداشته باشد. اثر حاضر از این رهگذر، خروج بحث‌های آکادمیک از سیطره‌ی گفتمان‌های جدلی و فرقه‌ای بر سر «تشیع» در آسیای جنوب شرقی را تسهیل میکند. فصل‌های این کتاب، حاوی داده‌های جدیدی است که از منابع خطی متقدم و پیش‌تر منتشرنشده در ادبیات بومی مسلمانان به زبان‌های مالایی، جاوه‌ای، سوندایی، آچه‌ای و بوگینسی استخراج شده است و با مردم‌نگاری‌های جدید و پرباری از سراسر این منطقه همراه شده است. این مطالعات به واکاوی سنت‌های فرهنگی، فکری و نمایشی می‌پردازد و هم‌زمان، نشان می‌دهد که چگونه مفهوم «ارادت به آل علی» پس از انقلاب سال ۱۹۷۹ ایران، در پیوند با هویت‌یابی‌های سخت‌گیرانه‌تر فرقه‌ای دستخوش دگرگونی شده است.
فهرست مطالب
بخش ۱: بنیان‌های تاریخی
۱) مباحثه بر سر «تشیع» در تاریخ مسلمانان آسیای جنوب شرقی
۲) ارادت شیعی به اهل بیت در چشم‌انداز تاریخی (بیانکاماریا اسکارچیا آمورتی)
۳) تشیع در تایلند: از عصر آیوتایا تا دوران معاصر (کریستوف مارسینکوفسکی)
بخش ۲: مواریث ادبی
۴) جنگاور و داماد، مروج ایمان و کاتب: بازنمایی‌های علی در ادبیات جاوه‌ای (رونیت ریچی)
۵) فاطمه در نوسانتارا (مجمع‌الجزایر مالایی) (وندی موکرجی)
۶) سرور تمامی زنان: فاطمه در متون تعلیمیِ مالایی ویژه زنان (مولایکا حیجاس)
۷) تکریم اهل بیت در متون بوگینسی درباره‌ی آداب صحیح جنسی (فرید اف. سائونونگ)
۸) آمیزش تا سرای دیگر: تبار قدسی و آمیزش ترمیم‌گرانه برای موالد (ترن سوآ)
بخش ۳: شیوه‌های ارادت‌ورزی به اهل بیت و جلوه‌های فرهنگی آن در عصر مدرن
۹) «آنان وارثان پیامبرند»: گفتمان‌های ناظر بر اهل بیت و مرجعیت دینی در میان آل باعلوی در اندونزی مدرن (اسماعیل فجری العطاس)
۱۰) مکان‌یابیِ نوادگان علی در جنوب غربی آچه: کانون‌های تکریم اهل بیت در سونگان در اواخر سده بیستم (دنیل اندرو بیرچوک)
۱۱) ارادت‌ورزی به آل علی و آیین‌های نمایشیِ تحت حمایت دولت: سنت تابوت در بنگکولو، سوماترا (آر. مایکل فینر)
۱۲) هجو دسته‌های عزاداری محرم در قالب بوریای کارناوالی (جان ون در پوتن)
۱۳) تعزیه‌ای از مالزی در سده بیست‌ویکم: نمایش‌واره سوگِ کربلا اثر فیصل تهرانی (ای. پی. ویرینگا)
بخش ۴: تحولات معاصر
۱۴) جنبه‌هایی از تشیع در اندونزی معاصر: تکاپویی برای رسمیت‌شناسی اجتماعی در عصر پسا-سوهارتو (۱۹۹۸-۲۰۰۸) (عمر فاروق سقاف)
۱۵) یک خانواده بزرگ؟ پویایی‌های تعامل در میان «دوستداران اهل بیت» در جاوای مدرن (کیارا فورمیچی)
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@Islamicstudies
🔺تشیع در آسیای جنوب شرقی: تکریم آل علی و برساخت‌های فرقه‌ای
🔺 Shi'ism In South East Asia: Alid Piety and Sectarian Constructions
👈🏻 ویراستاران: Chiara Formichi (ed.), Michael Feener
👈🏻 ناشر: Oxford University Press
👈🏻 سال انتشار : (2015)
👈🏻شابک: 9780190264017
معرفی ناشر
این کتاب نخستین اثری است که سنت‌های «ارادت‌ورزی به آل علی» و مناقشات مدرن بر سر این سنت‌ها در این منطقه را به شکلی جامع مستندسازی و به طور انتقادی واکاوی میکند. مفهوم «ارادت به آل علی» مجالی فراهم می‌آورد تا دیدگاه‌های خود را درباره تکریم و احترام گسترده نسبت به علی، فاطمه و ذریه‌ی آنان بازآرایی کنیم. این مفهوم بر این نکته تاکید دارد که چگونه این‌گونه احساسات و مناسک مرتبط با آن، به مثابه بخشی از سنت‌های کلان و مشترک در میان طیف وسیعی از مسلمانان تلقی می‌شود؛ سنت‌هایی که ممکن است خاستگاهش الزاما ریشه در هویتی صرفا شیعی نداشته باشد. اثر حاضر از این رهگذر، خروج بحث‌های آکادمیک از سیطره‌ی گفتمان‌های جدلی و فرقه‌ای بر سر «تشیع» در آسیای جنوب شرقی را تسهیل میکند. فصل‌های این کتاب، حاوی داده‌های جدیدی است که از منابع خطی متقدم و پیش‌تر منتشرنشده در ادبیات بومی مسلمانان به زبان‌های مالایی، جاوه‌ای، سوندایی، آچه‌ای و بوگینسی استخراج شده است و با مردم‌نگاری‌های جدید و پرباری از سراسر این منطقه همراه شده است. این مطالعات به واکاوی سنت‌های فرهنگی، فکری و نمایشی می‌پردازد و هم‌زمان، نشان می‌دهد که چگونه مفهوم «ارادت به آل علی» پس از انقلاب سال ۱۹۷۹ ایران، در پیوند با هویت‌یابی‌های سخت‌گیرانه‌تر فرقه‌ای دستخوش دگرگونی شده است.
فهرست مطالب
بخش ۱: بنیان‌های تاریخی
۱) مباحثه بر سر «تشیع» در تاریخ مسلمانان آسیای جنوب شرقی
۲) ارادت شیعی به اهل بیت در چشم‌انداز تاریخی (بیانکاماریا اسکارچیا آمورتی)
۳) تشیع در تایلند: از عصر آیوتایا تا دوران معاصر (کریستوف مارسینکوفسکی)
بخش ۲: مواریث ادبی
۴) جنگاور و داماد، مروج ایمان و کاتب: بازنمایی‌های علی در ادبیات جاوه‌ای (رونیت ریچی)
۵) فاطمه در نوسانتارا (مجمع‌الجزایر مالایی) (وندی موکرجی)
۶) سرور تمامی زنان: فاطمه در متون تعلیمیِ مالایی ویژه زنان (مولایکا حیجاس)
۷) تکریم اهل بیت در متون بوگینسی درباره‌ی آداب صحیح جنسی (فرید اف. سائونونگ)
۸) آمیزش تا سرای دیگر: تبار قدسی و آمیزش ترمیم‌گرانه برای موالد (ترن سوآ)
بخش ۳: شیوه‌های ارادت‌ورزی به اهل بیت و جلوه‌های فرهنگی آن در عصر مدرن
۹) «آنان وارثان پیامبرند»: گفتمان‌های ناظر بر اهل بیت و مرجعیت دینی در میان آل باعلوی در اندونزی مدرن (اسماعیل فجری العطاس)
۱۰) مکان‌یابیِ نوادگان علی در جنوب غربی آچه: کانون‌های تکریم اهل بیت در سونگان در اواخر سده بیستم (دنیل اندرو بیرچوک)
۱۱) ارادت‌ورزی به آل علی و آیین‌های نمایشیِ تحت حمایت دولت: سنت تابوت در بنگکولو، سوماترا (آر. مایکل فینر)
۱۲) هجو دسته‌های عزاداری محرم در قالب بوریای کارناوالی (جان ون در پوتن)
۱۳) تعزیه‌ای از مالزی در سده بیست‌ویکم: نمایش‌واره سوگِ کربلا اثر فیصل تهرانی (ای. پی. ویرینگا)
بخش ۴: تحولات معاصر
۱۴) جنبه‌هایی از تشیع در اندونزی معاصر: تکاپویی برای رسمیت‌شناسی اجتماعی در عصر پسا-سوهارتو (۱۹۹۸-۲۰۰۸) (عمر فاروق سقاف)
۱۵) یک خانواده بزرگ؟ پویایی‌های تعامل در میان «دوستداران اهل بیت» در جاوای مدرن (کیارا فورمیچی)
📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@Islamicstudies
مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
تشیع در آسیای جنوب شرقی: تکریم آل علی و برساخت‌های فرقه‌ای - مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان های اروپایی
این کتاب نخستین اثری است که سنت‌های «ارادت‌ورزی به آل علی» و مناقشات مدرن بر سر این سنت‌ها در این منطقه را به شکلی جامع مستندسازی و به طور انتقادی واکاوی میکند. مفهوم «ارادت به آل علی» مجالی فراهم می‌آورد تا دیدگاه‌های خود را درباره تکریم و احترام گسترده…
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
عنوان مقاله: Evaluation of the influence of Mihrab shape on sound quality in Mosques
مولف: Hany Hossam Eldien
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2025
این پژوهش به بررسی تأثیر شکل هندسی محراب در مساجد بر کیفیت آکوستیک و توزیع صدا می‌پردازد. نویسنده با استفاده از مدل‌های مقیاس‌شده و شبیه‌سازی، عملکرد آکوستیکی هفت نوع محراب مختلف را با یک دیوار مسطح مقایسه میکند. معیارهای ارزیابی شامل پاسخ قطبی، پخش‌پذیری حالت ماندگار (DSS)، معیار پژواک و شاخص انتقال صدا (STI) هستند. نتایج نشان می‌دهد که محراب‌های ذوزنقه‌ای، مثلثی و دیوار مسطح بهترین عملکرد را در توزیع یکنواخت صدا دارند. در مقابل، طرح‌های دایره‌ای تاثیر مطلوبی بر آکوستیک فضا ندارند و این یافته‌ها راهنمای ارزشمندی برای معماران در بهینه‌سازی طراحی مساجد محسوب می‌شود.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولف: Hany Hossam Eldien
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2025
این پژوهش به بررسی تأثیر شکل هندسی محراب در مساجد بر کیفیت آکوستیک و توزیع صدا می‌پردازد. نویسنده با استفاده از مدل‌های مقیاس‌شده و شبیه‌سازی، عملکرد آکوستیکی هفت نوع محراب مختلف را با یک دیوار مسطح مقایسه میکند. معیارهای ارزیابی شامل پاسخ قطبی، پخش‌پذیری حالت ماندگار (DSS)، معیار پژواک و شاخص انتقال صدا (STI) هستند. نتایج نشان می‌دهد که محراب‌های ذوزنقه‌ای، مثلثی و دیوار مسطح بهترین عملکرد را در توزیع یکنواخت صدا دارند. در مقابل، طرح‌های دایره‌ای تاثیر مطلوبی بر آکوستیک فضا ندارند و این یافته‌ها راهنمای ارزشمندی برای معماران در بهینه‌سازی طراحی مساجد محسوب می‌شود.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🔰نگاهی به کتاب «سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ»؛
رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید(ibna.ir/x6Kjh)
کلودیوس جیمز ریچ همچون بیهقی از کنار هیچ چیز بی‌توجه رد نشده است
🔸«سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ» اثری ارزشمند در حوزه تاریخ و مردم‌شناسی است. گزارش‌های او درباره وبای شیراز و جزئیات آن، از تک‌نگاری‌های مهم در این زمینه به‌شمار می‌آید. کار دیگر ریچ چنانکه در این سفرنامه به‌طور مستند مذکور است، رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید بوده است.
🔸این کتاب نه‌تنها منبعی ارزشمند در حوزه تاریخ و فرهنگ کردها محسوب می‌شود، بلکه اطلاعات مهمی درباره باستان‌شناسی منطقه، از جمله نینوا، شیراز و تخت جمشید، ارائه می‌دهد. از دیگر یافته‌های مهم ریچ، اشاره به کشف استوانه‌ای سفالی با خط میخی است که بعدها به نام «استوانه بلینو» شناخته شد و شامل گزارش‌هایی از پادشاه سنحاریب درباره فعالیت‌های ساختمانی او در نینوا بود. ریچ، که با زبان کردی آشنا بود و مدت زیادی را در میان کردها سپری کرد، توانست درک عمیقی از زندگی و فرهنگ آنها به‌دست آورد و سفرنامه‌ای بنویسد که همچنان برای پژوهشگران تاریخ، مردم‌شناسی و باستان‌شناسی خاورمیانه منبعی غنی و الهام‌بخش است.
🔸یادداشتهای کلودیوس جیمز ریچ در برخی موارد مانند وبای شیراز، از تک‌نگاری‌های دقیق و شاخصی است که به وسیله آن به‌خوبی از ترس و وحشت مردم و بی‌عملی حاکمان مطلع میشویم. او در روزگار شیوع بیماری، شاهد احوال مردم بوده و روزبه‌روز گزارش بیماری را هرچند موجز یادداشت کرده و حتی برای حمایت از آنها در شهر مانده است؛ درحالیکه والی و وزیر به جای ساماندهی امور، گریخته و شهر را به امان خدا سپردهاند!
🔸شاید گزاف نباشد اگر بگوییم ریچ در ثبت مشاهدات و گزارش سفر خود، همچون بیهقی دیدههایش را با جزئیات نوشته است. او از کنار هیچ چیز بی‌توجه رد نشده و همه‌چیز از نظر او اعم از ماسهسنگ، رودخانه، تپه، دشت، کوه، اماکن تاریخی، عتیقهها، نسخ خطی، کتیبهها، جهات جغرافیایی، نوع بادها، محصولات، اسامی همراهان، دمای هوا، حالات و روحیات نزدیکان و... درخور اهمیت و شایسته توجه بوده است.
@ibna_official
رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید(ibna.ir/x6Kjh)
کلودیوس جیمز ریچ همچون بیهقی از کنار هیچ چیز بی‌توجه رد نشده است
🔸«سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ» اثری ارزشمند در حوزه تاریخ و مردم‌شناسی است. گزارش‌های او درباره وبای شیراز و جزئیات آن، از تک‌نگاری‌های مهم در این زمینه به‌شمار می‌آید. کار دیگر ریچ چنانکه در این سفرنامه به‌طور مستند مذکور است، رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید بوده است.
🔸این کتاب نه‌تنها منبعی ارزشمند در حوزه تاریخ و فرهنگ کردها محسوب می‌شود، بلکه اطلاعات مهمی درباره باستان‌شناسی منطقه، از جمله نینوا، شیراز و تخت جمشید، ارائه می‌دهد. از دیگر یافته‌های مهم ریچ، اشاره به کشف استوانه‌ای سفالی با خط میخی است که بعدها به نام «استوانه بلینو» شناخته شد و شامل گزارش‌هایی از پادشاه سنحاریب درباره فعالیت‌های ساختمانی او در نینوا بود. ریچ، که با زبان کردی آشنا بود و مدت زیادی را در میان کردها سپری کرد، توانست درک عمیقی از زندگی و فرهنگ آنها به‌دست آورد و سفرنامه‌ای بنویسد که همچنان برای پژوهشگران تاریخ، مردم‌شناسی و باستان‌شناسی خاورمیانه منبعی غنی و الهام‌بخش است.
🔸یادداشتهای کلودیوس جیمز ریچ در برخی موارد مانند وبای شیراز، از تک‌نگاری‌های دقیق و شاخصی است که به وسیله آن به‌خوبی از ترس و وحشت مردم و بی‌عملی حاکمان مطلع میشویم. او در روزگار شیوع بیماری، شاهد احوال مردم بوده و روزبه‌روز گزارش بیماری را هرچند موجز یادداشت کرده و حتی برای حمایت از آنها در شهر مانده است؛ درحالیکه والی و وزیر به جای ساماندهی امور، گریخته و شهر را به امان خدا سپردهاند!
🔸شاید گزاف نباشد اگر بگوییم ریچ در ثبت مشاهدات و گزارش سفر خود، همچون بیهقی دیدههایش را با جزئیات نوشته است. او از کنار هیچ چیز بی‌توجه رد نشده و همه‌چیز از نظر او اعم از ماسهسنگ، رودخانه، تپه، دشت، کوه، اماکن تاریخی، عتیقهها، نسخ خطی، کتیبهها، جهات جغرافیایی، نوع بادها، محصولات، اسامی همراهان، دمای هوا، حالات و روحیات نزدیکان و... درخور اهمیت و شایسته توجه بوده است.
@ibna_official
ایبنا
رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید
«سفرنامه کلودیوس جیمز ریچ» اثری ارزشمند در حوزه تاریخ و مردم‌شناسی است. گزارش‌های او درباره وبای شیراز و جزئیات آن، از تک‌نگاری‌های مهم در این زمینه به‌شمار می‌آید. کار دیگر ریچ چنانکه در این سفرنامه به‌طور مستند مذکور است، رونوشت از کتیبه‌های میخی تخت جمشید…