قبض حق الشرب در تهران
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
عنوان مقاله: Art and technology interactions in Islamic and Christian context
مولفان: Maziar Asefi a , Safa Salkhi Khasraghi a , Ana Pereira Roders
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2019
منابع ارائه شده به بررسی تعامل میان هنر و فناوری در معماری دورههای اسلامی و مسیحی طی دوران جهانیشدن کهن میپردازند. این پژوهش با تحلیل نمونههای مختلفی از ابنیه مذهبی مانند مساجد و کلیساها نشان میدهد که چگونه این سبکهای معماری از فناوریهای اولیه آغاز شده و پس از تکامل به شاهکارهای هنری تبدیل گشتهاند. ارزشهای فرهنگی و فناوری این آثار توانستهاند از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و به سایر مناطق منتقل شوند. با وجود تفاوت در رویکردهای اجرایی، هر دو سنت معماری نشاندهنده لزوم پیوند میان هنر و فناوری برای دستیابی به یک هویت معماری موفق در سطح جهانی هستند. این مطالعه همچنین بر اهمیت بهرهگیری از تجارب تاریخی برای مقابله با چالشهای ناشی از تسلط فناوری مدرن و از دست رفتن هویت فرهنگی تأکید میکند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولفان: Maziar Asefi a , Safa Salkhi Khasraghi a , Ana Pereira Roders
ناشر: ScienceDirect
سال انتشار: 2019
منابع ارائه شده به بررسی تعامل میان هنر و فناوری در معماری دورههای اسلامی و مسیحی طی دوران جهانیشدن کهن میپردازند. این پژوهش با تحلیل نمونههای مختلفی از ابنیه مذهبی مانند مساجد و کلیساها نشان میدهد که چگونه این سبکهای معماری از فناوریهای اولیه آغاز شده و پس از تکامل به شاهکارهای هنری تبدیل گشتهاند. ارزشهای فرهنگی و فناوری این آثار توانستهاند از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و به سایر مناطق منتقل شوند. با وجود تفاوت در رویکردهای اجرایی، هر دو سنت معماری نشاندهنده لزوم پیوند میان هنر و فناوری برای دستیابی به یک هویت معماری موفق در سطح جهانی هستند. این مطالعه همچنین بر اهمیت بهرهگیری از تجارب تاریخی برای مقابله با چالشهای ناشی از تسلط فناوری مدرن و از دست رفتن هویت فرهنگی تأکید میکند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
عنوان: Emerging Technologies, Law and Policies
مولفان: Esther Salmerón-Manzano ; Francisco Manzano Agugliaro
ناشر: MDPI
سال انتشار: 2025
هوش مصنوعی و فناوریهای نوظهور امروزه تحولات چشمگیری در قوانین و اخلاق ایجاد کردهاند، اما تعریف دقیق و یکپارچهای از این پدیدهها وجود ندارد. منابع موجود به بررسی چالشهای حقوقی، تنظیمگری و مسئولیتهای قانونی مرتبط با الگوریتمها و سامانههای خودکار میپردازند. نویسندگان استدلال میکنند که نسبت دادن هوش مستقل به ماشینها گمراهکننده است، زیرا ساختار این فناوریها بهشدت به دادهها و طراحیهای انسانی وابستگی دارد. برای رفع ابهامات قانونی و تخصیص عادلانه مسئولیتها، این پژوهشها پیشنهاد میکنند که رویکردی انتقادی و تطبیقی برای فهم ماهیت واقعی سیستمهای هوشمند اتخاذ شود.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولفان: Esther Salmerón-Manzano ; Francisco Manzano Agugliaro
ناشر: MDPI
سال انتشار: 2025
هوش مصنوعی و فناوریهای نوظهور امروزه تحولات چشمگیری در قوانین و اخلاق ایجاد کردهاند، اما تعریف دقیق و یکپارچهای از این پدیدهها وجود ندارد. منابع موجود به بررسی چالشهای حقوقی، تنظیمگری و مسئولیتهای قانونی مرتبط با الگوریتمها و سامانههای خودکار میپردازند. نویسندگان استدلال میکنند که نسبت دادن هوش مستقل به ماشینها گمراهکننده است، زیرا ساختار این فناوریها بهشدت به دادهها و طراحیهای انسانی وابستگی دارد. برای رفع ابهامات قانونی و تخصیص عادلانه مسئولیتها، این پژوهشها پیشنهاد میکنند که رویکردی انتقادی و تطبیقی برای فهم ماهیت واقعی سیستمهای هوشمند اتخاذ شود.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
قبض آبونمان جریده حیات ایران
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (lib.ut.ac)
Audio
کتاب حاضر به بررسی مفهوم مدیریت منابع انسانی سبز (GHRM) و نقش حیاتی آن در ایجاد سازمانهای پایدار میپردازند. این متون با ردیابی سیر تکاملی این رویکرد از مسئولیت اجتماعی شرکتها (CSR)، نشان میدهند که چگونه اهداف زیستمحیطی با سیاستهای کلیدی مانند استخدام، آموزش و ارزیابی عملکرد ادغام شدهاند. از منظر روانشناسی صنعتی و سازمانی، تأکید اصلی بر درک مکانیزمهای روانی و اجتماعی است که باعث تغییر رفتار کارکنان و تقویت فرهنگ سازمانی سبز میشود. این منابع تصریح میکنند که اجرای موفق این راهبردها نه تنها باعث بهبود عملکرد زیستمحیطی و کاهش آسیب به طبیعت میگردد، بلکه از طریق افزایش بهرهوری و جلب اعتماد ذینفعان، سودآوری مالی بلندمدت را نیز به همراه دارد. در نهایت، متن بر این باور استوار است که کارکنان محور اصلی تحول پایدار هستند و تعهد آنها کلید دستیابی به دنیای کاری اخلاقی و مسئولانه است.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
برگی از مجموعه اسناد «حزب جمعیت عامیون ایران»
از مجموعه اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهرانhttps://t.me/UT_Central_Library
از مجموعه اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهرانhttps://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
عنوان مقاله: Generative AI’s Impact on Graduate Student Professional Writing Productivity and Quality
مولفان: ,Allison E. Connell Pensky, Jordan H. Usdan Harley Chang
ناشر: Springer
سال انتشار: 2025
این مقاله پژوهشی تأثیر استفاده از هوش مصنوعی مولد و آموزش هدفمند را بر بهرهوری و کیفیت نگارش حرفهای دانشجویان تحصیلات تکمیلی بررسی میکند. نتایج نشان میدهد که بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی با راهنماییهای آموزشی مناسب، زمان نگارش را بهطور چشمگیری کاهش داده و نمرات کیفی تکالیف را ارتقا داده است. علاوه بر این، این ابزارها تأثیر مثبتی برابرساز در عملکرد دانشجویان غیربومی زبان انگلیسی داشته و کیفیت کار آنها را به سطح همتایان بومی خود رساندهاند. همچنین، این پژوهش ابعاد گوناگون کاربرد هوش مصنوعی در زیروظایف پژوهشی و نگارشی نظیر خلاصهسازی و ساختاردهی را تحلیل کرده و چالشهای مرتبط با آن را تبیین می نماید. در نهایت، یافتهها حاکی از آن است که تلفیق آموزش هوش مصنوعی با فرآیندهای آموزشی میتواند دانشجویان را برای ورود به بازار کار مدرن و فناورانه بهخوبی آماده سازد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
مولفان: ,Allison E. Connell Pensky, Jordan H. Usdan Harley Chang
ناشر: Springer
سال انتشار: 2025
این مقاله پژوهشی تأثیر استفاده از هوش مصنوعی مولد و آموزش هدفمند را بر بهرهوری و کیفیت نگارش حرفهای دانشجویان تحصیلات تکمیلی بررسی میکند. نتایج نشان میدهد که بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی با راهنماییهای آموزشی مناسب، زمان نگارش را بهطور چشمگیری کاهش داده و نمرات کیفی تکالیف را ارتقا داده است. علاوه بر این، این ابزارها تأثیر مثبتی برابرساز در عملکرد دانشجویان غیربومی زبان انگلیسی داشته و کیفیت کار آنها را به سطح همتایان بومی خود رساندهاند. همچنین، این پژوهش ابعاد گوناگون کاربرد هوش مصنوعی در زیروظایف پژوهشی و نگارشی نظیر خلاصهسازی و ساختاردهی را تحلیل کرده و چالشهای مرتبط با آن را تبیین می نماید. در نهایت، یافتهها حاکی از آن است که تلفیق آموزش هوش مصنوعی با فرآیندهای آموزشی میتواند دانشجویان را برای ورود به بازار کار مدرن و فناورانه بهخوبی آماده سازد.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
یادداشت روی صفحه عنوان کتاب:
از جمله کتابهایی است که دانشگاه تهران به کتابخانه مسجد اعظم اهداء نموده و ثبت دفتر گردیده.
سرپرست کتابخانه مبارکه
ابوالقاسم دانش آشتیانی
https://t.me/UT_Central_Library
از جمله کتابهایی است که دانشگاه تهران به کتابخانه مسجد اعظم اهداء نموده و ثبت دفتر گردیده.
سرپرست کتابخانه مبارکه
ابوالقاسم دانش آشتیانی
https://t.me/UT_Central_Library
بسم الله الرحمن الرحیم: دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی به کتابخانه مسجد اعظم اهداء و ثبت دفتر گردید. سرپرست کتابخانه مبارکه: ابوالقاسم دانش آشتیانیhttps://t.me/UT_Central_Library
شب وصل است و طی شد نامهٔ هجر
سلام فیه حتّی مطلع الفجر - ( حافظ )
الهی اگر کاسنی تلخ است از بوستان است
و اگر عبد الله مجرم است از دوستان است
الهی این چه فضل است که با دوستان خود کرده ای
( که هر که تو را شناخت ایشان را یافت ) - ( خواجه عبد الله انصاری )
هر آن که در دست جام دارد
سلطانی جم مدام دارد - ( حافظ )
( اندازه : ۲۱ × ۱۲ سانتی متر )
( مجموعه شخصی آقای محمّدرضا شفیعی )
( با تشکّر از آقای محمّد زال پور )
( منسوب )
#میر_حسین_خوشنویس_باشی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
سلام فیه حتّی مطلع الفجر - ( حافظ )
الهی اگر کاسنی تلخ است از بوستان است
و اگر عبد الله مجرم است از دوستان است
الهی این چه فضل است که با دوستان خود کرده ای
( که هر که تو را شناخت ایشان را یافت ) - ( خواجه عبد الله انصاری )
هر آن که در دست جام دارد
سلطانی جم مدام دارد - ( حافظ )
( اندازه : ۲۱ × ۱۲ سانتی متر )
( مجموعه شخصی آقای محمّدرضا شفیعی )
( با تشکّر از آقای محمّد زال پور )
( منسوب )
#میر_حسین_خوشنویس_باشی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
https://edinburghuniversitypress.com/book-sovereignty-in-iran.html?utm_source=chatgpt.com
https://t.me/UT_Central_Library
چاپ 2026 دانشگاه ادینبرو
معرفی محتوای کتاب را پایین ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library
چاپ 2026 دانشگاه ادینبرو
معرفی محتوای کتاب را پایین ملاحظه فرمایید
Sovereignty in Iran: Challenges to Eurocentrism from Ancient Iran to the Islamic Republic
حاکمیت در ایران: چالش با اروپامحوری، از ایران باستان تا جمهوری اسلامی
ویراستار: Shabnam J. Holliday
ناشر: Edinburgh University Press
سال انتشار: ۲۰۲۶
این کتاب مجموعهای میانرشتهای درباره مفهوم «حاکمیت» در تاریخ ایران است. نویسندگان میکوشند نشان دهند که الگوی رایج حاکمیت، که عمدتاً بر تجربه تاریخی اروپا استوار است، برای توضیح همه ادوار تاریخ ایران کافی نیست. از این رو، حاکمیت در کتاب نه صرفاً به معنای اقتدار دولت بر سرزمین، بلکه در پیوند با دین، سلطنت، قومیت، جنسیت، هویت و روابط بینالملل بررسی میشود. دامنه زمانی کتاب از عیلام و هخامنشیان تا جمهوری اسلامی امتداد دارد.
مقدمه: وارد کردن ایران به مباحث حاکمیت
Shabnam J. Holliday
مقدمه چارچوب نظری کتاب را توضیح میدهد و این پرسش را مطرح میکند که آیا میتوان تجربه تاریخی ایران را با تعاریف اروپایی حاکمیت سنجید. هالیدی بر تعدد و تغییرپذیری اشکال حاکمیت در ایران تأکید دارد.
۱. کوهستان و دشت: حاکمیت، تابآوری و تنوع در عیلام
Brieg Powel
این مقاله ساخت سیاسی عیلام را بررسی میکند و نشان میدهد که حاکمیت در این جامعه الزاماً متمرکز و یکپارچه نبوده است. جغرافیا و وجود مراکز گوناگون قدرت در شکلگیری این ساختار نقش مهمی داشتهاند.
۲. مفاهیم حاکمیت در کتیبههای داریوش اول
Lloyd Llewelyn-Jones
نویسنده با بررسی کتیبههای فارسی باستان، به چگونگی تصور داریوش از قدرت شاهی میپردازد. مشروعیت الهی، تصرف سرزمین و توانایی حفظ نظم شاهنشاهی از عناصر اصلی این تصور از حاکمیتاند.
۳. زنان، اسطوره و حاکمیت در سنت ایرانی
Saeed Talajooy
این فصل پیوند میان سرزمین، جنسیت و اقتدار را در اسطورهها و روایتهای ایرانی بررسی میکند. شخصیتهایی چون سپندارمذ و آناهیتا در بحث نویسنده جایگاهی مهم دارند و زنان بهعنوان عاملان رهایی و اختیار مطرح میشوند.
۴. حاکمیت و شاهان اشکانی و ساسانی
Vesta Sarkhosh Curtis
نویسنده با استفاده از سکهها، القاب شاهی و نقشبرجستهها، مفهوم اقتدار سلطنتی در دوره اشکانی و ساسانی را بررسی میکند. این منابع تصویری و مادی اطلاعات مهمی درباره ایدئولوژی شاهنشاهی و مشروعیت سیاسی فراهم میکنند.
۵. حاکمیت در ایران صفوی
Andrew J. Newman
نیومن بر تداوم ساختهای سیاسی و اجتماعی در دوره صفوی تأکید دارد. او نشان میدهد که حاکمیت صفوی تنها نتیجه تمرکز قدرت شاه نبود، بلکه در تعامل با گروههای اجتماعی، مذهبی و سیاسی شکل میگرفت.
۶. حاکمیت ایران در سالهای اشغال، ۱۹۴۱–۱۹۴۶
Rowena Abdul Razak
این مقاله به وضعیت ایران در دوران اشغال متفقین میپردازد. مسئله اصلی فاصله میان استقلال و حاکمیت رسمی ایران از یک سو و محدودیت عملی دولت در برابر قدرتهای خارجی از سوی دیگر است.
۷. حاکمیت و «دولت ـ امپراتوری» پهلوی
Robert Steele
استیل بررسی میکند که حکومت پهلوی چگونه خود را احیاکننده اقتدار تاریخی ایران معرفی میکرد. استفاده از گذشته شاهنشاهی و تصویرسازی از دوره قاجار بهعنوان عصر ضعف، بخشی از این روایت سیاسی بود.
۸. دین و حاکمیت در جمهوری اسلامی
Edward Wastnidge
این فصل رابطه دین، امنیت و سیاست خارجی جمهوری اسلامی را بررسی میکند. نویسنده معتقد است که برای فهم تلقی جمهوری اسلامی از حاکمیت، باید علاوه بر قلمرو و دولت، مؤلفههای دینی و ایدئولوژیک را نیز در نظر گرفت.
۹. حاکمیت و قومیت در بحرین و خلیج فارس
Firoozeh Kashani-Sabet
مقاله به رابطه تابعیت، قومیت و تعلق سیاسی در بحرین و سواحل خلیج فارس در اوایل قرن بیستم میپردازد. تعیین اینکه چه کسانی به یک جامعه سیاسی تعلق دارند، یکی از ابعاد مهم حاکمیت در این مطالعه است.
۱۰. کردستان و «نیمهحاکمیت»
Marouf Cabi
نویسنده رابطه دولت مرکزی ایران و جنبشهای سیاسی کرد را از منظر رقابت بر سر اقتدار بررسی میکند. مفهوم «نیمهحاکمیت» برای توصیف وضعیتهایی به کار میرود که قدرت میان دولت مرکزی و نیروهای محلی تقسیم یا مورد مناقشه است.
۱۱. جنسیت و حاکمیت در خیزش «زن، زندگی، آزادی»
Asma Abdi & Shabnam J. Holliday
این مقاله مفهوم حاکمیت را به مسائل جنسیت، بدن، هویت و اعتراض اجتماعی پیوند میدهد. نویسندگان نشان میدهند که حاکمیت میتواند نه فقط در سطح دولت، بلکه در سطح فرد و گروههای اجتماعی نیز موضوع مناقشه باشد.
نتیجهگیری
هالیدی در پایان تأکید میکند که تجربه تاریخی ایران از وجود اشکال متنوع و گاه رقیب حاکمیت حکایت دارد. نتیجه کلی کتاب این است که برای فهم حاکمیت در ایران باید از یک الگوی ثابت و صرفاً اروپایی فاصله گرفت و پیچیدگی تاریخی، شرایط هر دوره و عاملیت گروههای مختلف را در نظر گرفت.
https://t.me/UT_Central_Library
حاکمیت در ایران: چالش با اروپامحوری، از ایران باستان تا جمهوری اسلامی
ویراستار: Shabnam J. Holliday
ناشر: Edinburgh University Press
سال انتشار: ۲۰۲۶
این کتاب مجموعهای میانرشتهای درباره مفهوم «حاکمیت» در تاریخ ایران است. نویسندگان میکوشند نشان دهند که الگوی رایج حاکمیت، که عمدتاً بر تجربه تاریخی اروپا استوار است، برای توضیح همه ادوار تاریخ ایران کافی نیست. از این رو، حاکمیت در کتاب نه صرفاً به معنای اقتدار دولت بر سرزمین، بلکه در پیوند با دین، سلطنت، قومیت، جنسیت، هویت و روابط بینالملل بررسی میشود. دامنه زمانی کتاب از عیلام و هخامنشیان تا جمهوری اسلامی امتداد دارد.
مقدمه: وارد کردن ایران به مباحث حاکمیت
Shabnam J. Holliday
مقدمه چارچوب نظری کتاب را توضیح میدهد و این پرسش را مطرح میکند که آیا میتوان تجربه تاریخی ایران را با تعاریف اروپایی حاکمیت سنجید. هالیدی بر تعدد و تغییرپذیری اشکال حاکمیت در ایران تأکید دارد.
۱. کوهستان و دشت: حاکمیت، تابآوری و تنوع در عیلام
Brieg Powel
این مقاله ساخت سیاسی عیلام را بررسی میکند و نشان میدهد که حاکمیت در این جامعه الزاماً متمرکز و یکپارچه نبوده است. جغرافیا و وجود مراکز گوناگون قدرت در شکلگیری این ساختار نقش مهمی داشتهاند.
۲. مفاهیم حاکمیت در کتیبههای داریوش اول
Lloyd Llewelyn-Jones
نویسنده با بررسی کتیبههای فارسی باستان، به چگونگی تصور داریوش از قدرت شاهی میپردازد. مشروعیت الهی، تصرف سرزمین و توانایی حفظ نظم شاهنشاهی از عناصر اصلی این تصور از حاکمیتاند.
۳. زنان، اسطوره و حاکمیت در سنت ایرانی
Saeed Talajooy
این فصل پیوند میان سرزمین، جنسیت و اقتدار را در اسطورهها و روایتهای ایرانی بررسی میکند. شخصیتهایی چون سپندارمذ و آناهیتا در بحث نویسنده جایگاهی مهم دارند و زنان بهعنوان عاملان رهایی و اختیار مطرح میشوند.
۴. حاکمیت و شاهان اشکانی و ساسانی
Vesta Sarkhosh Curtis
نویسنده با استفاده از سکهها، القاب شاهی و نقشبرجستهها، مفهوم اقتدار سلطنتی در دوره اشکانی و ساسانی را بررسی میکند. این منابع تصویری و مادی اطلاعات مهمی درباره ایدئولوژی شاهنشاهی و مشروعیت سیاسی فراهم میکنند.
۵. حاکمیت در ایران صفوی
Andrew J. Newman
نیومن بر تداوم ساختهای سیاسی و اجتماعی در دوره صفوی تأکید دارد. او نشان میدهد که حاکمیت صفوی تنها نتیجه تمرکز قدرت شاه نبود، بلکه در تعامل با گروههای اجتماعی، مذهبی و سیاسی شکل میگرفت.
۶. حاکمیت ایران در سالهای اشغال، ۱۹۴۱–۱۹۴۶
Rowena Abdul Razak
این مقاله به وضعیت ایران در دوران اشغال متفقین میپردازد. مسئله اصلی فاصله میان استقلال و حاکمیت رسمی ایران از یک سو و محدودیت عملی دولت در برابر قدرتهای خارجی از سوی دیگر است.
۷. حاکمیت و «دولت ـ امپراتوری» پهلوی
Robert Steele
استیل بررسی میکند که حکومت پهلوی چگونه خود را احیاکننده اقتدار تاریخی ایران معرفی میکرد. استفاده از گذشته شاهنشاهی و تصویرسازی از دوره قاجار بهعنوان عصر ضعف، بخشی از این روایت سیاسی بود.
۸. دین و حاکمیت در جمهوری اسلامی
Edward Wastnidge
این فصل رابطه دین، امنیت و سیاست خارجی جمهوری اسلامی را بررسی میکند. نویسنده معتقد است که برای فهم تلقی جمهوری اسلامی از حاکمیت، باید علاوه بر قلمرو و دولت، مؤلفههای دینی و ایدئولوژیک را نیز در نظر گرفت.
۹. حاکمیت و قومیت در بحرین و خلیج فارس
Firoozeh Kashani-Sabet
مقاله به رابطه تابعیت، قومیت و تعلق سیاسی در بحرین و سواحل خلیج فارس در اوایل قرن بیستم میپردازد. تعیین اینکه چه کسانی به یک جامعه سیاسی تعلق دارند، یکی از ابعاد مهم حاکمیت در این مطالعه است.
۱۰. کردستان و «نیمهحاکمیت»
Marouf Cabi
نویسنده رابطه دولت مرکزی ایران و جنبشهای سیاسی کرد را از منظر رقابت بر سر اقتدار بررسی میکند. مفهوم «نیمهحاکمیت» برای توصیف وضعیتهایی به کار میرود که قدرت میان دولت مرکزی و نیروهای محلی تقسیم یا مورد مناقشه است.
۱۱. جنسیت و حاکمیت در خیزش «زن، زندگی، آزادی»
Asma Abdi & Shabnam J. Holliday
این مقاله مفهوم حاکمیت را به مسائل جنسیت، بدن، هویت و اعتراض اجتماعی پیوند میدهد. نویسندگان نشان میدهند که حاکمیت میتواند نه فقط در سطح دولت، بلکه در سطح فرد و گروههای اجتماعی نیز موضوع مناقشه باشد.
نتیجهگیری
هالیدی در پایان تأکید میکند که تجربه تاریخی ایران از وجود اشکال متنوع و گاه رقیب حاکمیت حکایت دارد. نتیجه کلی کتاب این است که برای فهم حاکمیت در ایران باید از یک الگوی ثابت و صرفاً اروپایی فاصله گرفت و پیچیدگی تاریخی، شرایط هر دوره و عاملیت گروههای مختلف را در نظر گرفت.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
آیا هوش مصنوعی واقعاً «باهوش» است یا فقط هوش را شبیهسازی میکند؟
ادوارد فِسر، فیلسوف معاصر، در واکنش به پیشنهاد اخیر دونالد ترامپ برای استفاده از تعبیر Super Intelligence به جای Artificial Intelligence، به یک بحث قدیمی و مهم در فلسفه ذهن اشاره میکند. گزارشهای خبری نیز تأیید میکنند که ترامپ در روزهای اخیر از اصطلاح «Super Intelligence» حمایت کرده و دولت آمریکا استفاده از این تعبیر را در برخی کاربردهای رسمی دنبال کرده است. Reuters
از نظر فسر، مسئله اصلی خودِ کلمه Artificial یا «مصنوعی» نیست؛ اتفاقاً این کلمه مفید است، زیرا یادآوری میکند آنچه رایانه انجام میدهد ممکن است شبیه هوش انسانی باشد، بدون آنکه عین همان چیزی باشد که در انسان «فهم» و «عقل» مینامیم.
برای فهم این حرف، یک مثال ساده مفید است. چمن مصنوعی ممکن است از دور کاملاً شبیه چمن طبیعی باشد: سبز است، روی زمین گسترده میشود و حتی ممکن است لمس آن نیز شبیه چمن باشد. اما رشد نمیکند، زنده نیست و فتوسنتز نمیکند. شباهت ظاهری در عملکرد، الزاماً به معنای یکسان بودن ماهیت دو چیز نیست.
فسر معتقد است ممکن است درباره هوش مصنوعی نیز مسئله مشابهی وجود داشته باشد.
یک مدل زبانی میتواند سؤال را بفهمد ــ یا دستکم چنان پاسخ دهد که گویی فهمیده است ــ متن بنویسد، مسئله حل کند، ترجمه کند و استدلالی ظاهراً پیچیده ارائه دهد. اما از این واقعیت به تنهایی نمیتوان نتیجه گرفت که در درون این سامانه همان نوع «فهم»، «آگاهی» یا «عقل» انسانی وجود دارد.
پس باید میان دو ادعا فرق گذاشت:
ادعای اول: هوش مصنوعی میتواند بسیاری از کارکردهای هوشمندانه انسان را انجام دهد.
ادعای دوم: هوش مصنوعی دارای فهم و عقل از همان نوعی است که انسان دارد.
موفقیت بسیار زیاد AI در ادعای اول، به خودی خود ادعای دوم را اثبات نمیکند.
این همان نقطهای است که فسر آن را به بحثهای مشهور جان سرل، هیوبرت دریفوس و راجر پنروز مرتبط میکند. البته استدلالهای این متفکران یکسان نیست، اما همگی به شکلهای مختلف این تصور را به چالش کشیدهاند که اگر ماشین توانست خروجی هوشمندانه تولید کند، لزوماً باید نتیجه بگیریم که «فهم انسانی» نیز در آن وجود دارد.
مشهورترین مثال، اتاق چینیِ جان سرل است. فرض کنید کسی در اتاقی نشسته که اصلاً زبان چینی نمیداند. از بیرون، نوشتههایی به زبان چینی به او داده میشود و او با استفاده از یک کتاب دستورالعمل، علامتها را مطابق قواعد معینی کنار یکدیگر میگذارد و پاسخ را بیرون میدهد. پاسخها آنقدر خوباند که فرد چینیزبان بیرون اتاق تصور میکند شخص داخل اتاق چینی میفهمد.
اما شخص داخل اتاق واقعاً هیچ معنایی را نفهمیده است؛ فقط علامتها را طبق قواعد دستکاری کرده است.
سرل از این مثال برای بیان تفاوت میان syntax و semantics استفاده میکند:
Syntax یعنی کارکردن با نشانهها و قواعد؛
Semantics یعنی فهمیدن معنای آن نشانهها.
سؤال فلسفی این است که آیا رایانه تنها در سطح نخست فعالیت میکند یا واقعاً به سطح دوم نیز میرسد.
فسر این تمایز را بسیار جدی میگیرد. از نگاه او، وقتی یک مدل هوش مصنوعی جملهای درباره عشق، مرگ، عدالت یا رنج تولید میکند، نباید صرفاً از کیفیت جمله نتیجه بگیریم که خود سامانه تجربهای از عشق، مرگ، عدالت یا رنج دارد.
این دیدگاه فقط متعلق به فسر نیست. در سند Magnifica Humanitas پاپ لئوی چهاردهم نیز تمایزی مشابه مطرح شده است: سند میگوید سامانههای AI برخی کارکردهای هوش انسانی را تقلید میکنند و حتی ممکن است در سرعت و محاسبه از انسان جلوتر باشند، اما این تواناییها را نباید با تجربه زیسته، وجدان اخلاقی، روابط انسانی و فهم درونی انسان یکسان گرفت. واتیکان
از اینجا میتوان اعتراض فسر به اصطلاح Super Intelligence را بهتر فهمید.
او نمیگوید سیستمهای هوش مصنوعی ضعیفاند. اتفاقاً ممکن است یک سامانه در محاسبه، بازی شطرنج، جستوجوی اطلاعات، پردازش حجم عظیم داده یا حتی برخی انواع استدلال، بسیار بیشتر از یک انسان توانایی داشته باشد.
بحث او این است که:
«بیشتر بودن توانایی» با «برتر بودن همان نوع هوش» یکی نیست.
یک ماشینحساب نیز در ضرب کردن چند عدد بسیار بزرگ از انسان بهتر است، اما معمولاً از این واقعیت نتیجه نمیگیریم که ماشینحساب دارای «عقل ریاضی برتر» است. توانایی عملکردی بیشتر لزوماً وجود همان نوع ذهن را نشان نمیدهد.
به همین دلیل، فسر معتقد است عبارت Super Intelligence میتواند از نظر فلسفی گمراهکننده باشد. این عبارت ممکن است ناخودآگاه چنین تصویری ایجاد کند:
ادوارد فِسر، فیلسوف معاصر، در واکنش به پیشنهاد اخیر دونالد ترامپ برای استفاده از تعبیر Super Intelligence به جای Artificial Intelligence، به یک بحث قدیمی و مهم در فلسفه ذهن اشاره میکند. گزارشهای خبری نیز تأیید میکنند که ترامپ در روزهای اخیر از اصطلاح «Super Intelligence» حمایت کرده و دولت آمریکا استفاده از این تعبیر را در برخی کاربردهای رسمی دنبال کرده است. Reuters
از نظر فسر، مسئله اصلی خودِ کلمه Artificial یا «مصنوعی» نیست؛ اتفاقاً این کلمه مفید است، زیرا یادآوری میکند آنچه رایانه انجام میدهد ممکن است شبیه هوش انسانی باشد، بدون آنکه عین همان چیزی باشد که در انسان «فهم» و «عقل» مینامیم.
برای فهم این حرف، یک مثال ساده مفید است. چمن مصنوعی ممکن است از دور کاملاً شبیه چمن طبیعی باشد: سبز است، روی زمین گسترده میشود و حتی ممکن است لمس آن نیز شبیه چمن باشد. اما رشد نمیکند، زنده نیست و فتوسنتز نمیکند. شباهت ظاهری در عملکرد، الزاماً به معنای یکسان بودن ماهیت دو چیز نیست.
فسر معتقد است ممکن است درباره هوش مصنوعی نیز مسئله مشابهی وجود داشته باشد.
یک مدل زبانی میتواند سؤال را بفهمد ــ یا دستکم چنان پاسخ دهد که گویی فهمیده است ــ متن بنویسد، مسئله حل کند، ترجمه کند و استدلالی ظاهراً پیچیده ارائه دهد. اما از این واقعیت به تنهایی نمیتوان نتیجه گرفت که در درون این سامانه همان نوع «فهم»، «آگاهی» یا «عقل» انسانی وجود دارد.
پس باید میان دو ادعا فرق گذاشت:
ادعای اول: هوش مصنوعی میتواند بسیاری از کارکردهای هوشمندانه انسان را انجام دهد.
ادعای دوم: هوش مصنوعی دارای فهم و عقل از همان نوعی است که انسان دارد.
موفقیت بسیار زیاد AI در ادعای اول، به خودی خود ادعای دوم را اثبات نمیکند.
این همان نقطهای است که فسر آن را به بحثهای مشهور جان سرل، هیوبرت دریفوس و راجر پنروز مرتبط میکند. البته استدلالهای این متفکران یکسان نیست، اما همگی به شکلهای مختلف این تصور را به چالش کشیدهاند که اگر ماشین توانست خروجی هوشمندانه تولید کند، لزوماً باید نتیجه بگیریم که «فهم انسانی» نیز در آن وجود دارد.
مشهورترین مثال، اتاق چینیِ جان سرل است. فرض کنید کسی در اتاقی نشسته که اصلاً زبان چینی نمیداند. از بیرون، نوشتههایی به زبان چینی به او داده میشود و او با استفاده از یک کتاب دستورالعمل، علامتها را مطابق قواعد معینی کنار یکدیگر میگذارد و پاسخ را بیرون میدهد. پاسخها آنقدر خوباند که فرد چینیزبان بیرون اتاق تصور میکند شخص داخل اتاق چینی میفهمد.
اما شخص داخل اتاق واقعاً هیچ معنایی را نفهمیده است؛ فقط علامتها را طبق قواعد دستکاری کرده است.
سرل از این مثال برای بیان تفاوت میان syntax و semantics استفاده میکند:
Syntax یعنی کارکردن با نشانهها و قواعد؛
Semantics یعنی فهمیدن معنای آن نشانهها.
سؤال فلسفی این است که آیا رایانه تنها در سطح نخست فعالیت میکند یا واقعاً به سطح دوم نیز میرسد.
فسر این تمایز را بسیار جدی میگیرد. از نگاه او، وقتی یک مدل هوش مصنوعی جملهای درباره عشق، مرگ، عدالت یا رنج تولید میکند، نباید صرفاً از کیفیت جمله نتیجه بگیریم که خود سامانه تجربهای از عشق، مرگ، عدالت یا رنج دارد.
این دیدگاه فقط متعلق به فسر نیست. در سند Magnifica Humanitas پاپ لئوی چهاردهم نیز تمایزی مشابه مطرح شده است: سند میگوید سامانههای AI برخی کارکردهای هوش انسانی را تقلید میکنند و حتی ممکن است در سرعت و محاسبه از انسان جلوتر باشند، اما این تواناییها را نباید با تجربه زیسته، وجدان اخلاقی، روابط انسانی و فهم درونی انسان یکسان گرفت. واتیکان
از اینجا میتوان اعتراض فسر به اصطلاح Super Intelligence را بهتر فهمید.
او نمیگوید سیستمهای هوش مصنوعی ضعیفاند. اتفاقاً ممکن است یک سامانه در محاسبه، بازی شطرنج، جستوجوی اطلاعات، پردازش حجم عظیم داده یا حتی برخی انواع استدلال، بسیار بیشتر از یک انسان توانایی داشته باشد.
بحث او این است که:
«بیشتر بودن توانایی» با «برتر بودن همان نوع هوش» یکی نیست.
یک ماشینحساب نیز در ضرب کردن چند عدد بسیار بزرگ از انسان بهتر است، اما معمولاً از این واقعیت نتیجه نمیگیریم که ماشینحساب دارای «عقل ریاضی برتر» است. توانایی عملکردی بیشتر لزوماً وجود همان نوع ذهن را نشان نمیدهد.
به همین دلیل، فسر معتقد است عبارت Super Intelligence میتواند از نظر فلسفی گمراهکننده باشد. این عبارت ممکن است ناخودآگاه چنین تصویری ایجاد کند:
انسان دارای هوش است؛ AI هم دقیقاً همان هوش را دارد؛ فقط مقدار آن بیشتر است.
ادامه در پست بعدی 👇👇👇
در حالی که مسئلهای که فیلسوفانی مانند سرل مطرح کردهاند دقیقاً این است که شاید اصلاً تفاوت میان انسان و ماشین تفاوت مقدار نباشد، بلکه تفاوت نوع باشد.
یعنی مسئله شاید این نباشد:
انسان = ۱۰ واحد هوش
AI = ۱۰۰ واحد هوش
بلکه پرسش این باشد که:
آیا آنچه در انسان «فهم» نامیده میشود و آنچه ماشین انجام میدهد اصلاً از یک جنساند؟
این، صورت دقیقتر اختلاف فلسفی است.
بنابراین میتوان حرف فسر را در یک جمله برای دانشجویان چنین خلاصه کرد:
البته باید یک نکته مهم را هم به دانشجویان گفت: این مسئله در فلسفه ذهن حلشده و مورد اجماع نیست. فسر، سرل، دریفوس و پنروز دلایلی علیه یکیدانستن محاسبه و فهم انسانی ارائه کردهاند، اما فیلسوفان دیگری ــ بهویژه کارکردگرایان و برخی پژوهشگران علوم شناختی و AI ــ با این نتیجه موافق نیستند. آنها ممکن است بگویند اگر یک سامانه واقعاً بتواند مجموعه کافی و پیچیدهای از کارکردهای شناختی را انجام دهد، دلیلی نداریم «فهم» را فقط به مغز زیستی انسان منحصر کنیم.
بنابراین بهترین پرسشی که میتوان در پایان برای دانشجو گذاشت این است:
اگر روزی یک هوش مصنوعی در تمام گفتگوها، استدلالها و رفتارهایش کاملاً شبیه یک انسانِ فهمنده عمل کند، از کجا میتوانیم بفهمیم که واقعاً چیزی را میفهمد، نه اینکه فقط فهمیدن را بهطور کامل شبیهسازی میکند؟
این دقیقاً همان نقطهای است که بحث مهندسی هوش مصنوعی تبدیل به فلسفه ذهن میشود.
https://t.me/UT_Central_Library
یعنی مسئله شاید این نباشد:
انسان = ۱۰ واحد هوش
AI = ۱۰۰ واحد هوش
بلکه پرسش این باشد که:
آیا آنچه در انسان «فهم» نامیده میشود و آنچه ماشین انجام میدهد اصلاً از یک جنساند؟
این، صورت دقیقتر اختلاف فلسفی است.
بنابراین میتوان حرف فسر را در یک جمله برای دانشجویان چنین خلاصه کرد:
اینکه یک ماشین بتواند رفتار هوشمندانه انسان را با مهارت بسیار زیاد بازتولید کند، هنوز اثبات نمیکند که آن ماشین همانند انسان «میفهمد». عملکرد هوشمندانه و داشتن فهم، دو ادعای متفاوتاند.
البته باید یک نکته مهم را هم به دانشجویان گفت: این مسئله در فلسفه ذهن حلشده و مورد اجماع نیست. فسر، سرل، دریفوس و پنروز دلایلی علیه یکیدانستن محاسبه و فهم انسانی ارائه کردهاند، اما فیلسوفان دیگری ــ بهویژه کارکردگرایان و برخی پژوهشگران علوم شناختی و AI ــ با این نتیجه موافق نیستند. آنها ممکن است بگویند اگر یک سامانه واقعاً بتواند مجموعه کافی و پیچیدهای از کارکردهای شناختی را انجام دهد، دلیلی نداریم «فهم» را فقط به مغز زیستی انسان منحصر کنیم.
بنابراین بهترین پرسشی که میتوان در پایان برای دانشجو گذاشت این است:
اگر روزی یک هوش مصنوعی در تمام گفتگوها، استدلالها و رفتارهایش کاملاً شبیه یک انسانِ فهمنده عمل کند، از کجا میتوانیم بفهمیم که واقعاً چیزی را میفهمد، نه اینکه فقط فهمیدن را بهطور کامل شبیهسازی میکند؟
این دقیقاً همان نقطهای است که بحث مهندسی هوش مصنوعی تبدیل به فلسفه ذهن میشود.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
حضور کتابداران و ناشران ایرانی از جمله مرحوم ایرج افشار و رمضانی در «سمینار کتاب» در شهر مدرس در جنوب هند، 1 تا 19 دسامبر 1959 میلادی (خبر روزنامه اطلاعات، 7 بهمن 1338ش).
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library