کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
25K subscribers
8.65K photos
345 videos
3.57K files
6.16K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
ادامه از پست قبلی
در ادامه، پژوهشگران با کمک Claude حدود ۵.۷ میلیارد جفت جهش نزدیک به یکدیگر را در داده‌های پروژه 1000 Genomes بررسی کردند و شواهدی از نقش فرایندی موسوم به gene conversion به دست آوردند. از دید شوارتز، این نمونه نشان می‌دهد هوش مصنوعی می‌تواند به پژوهشگران برای استخراج الگوهای علمی از مجموعه‌داده‌های عظیمی که هم‌اکنون در آرشیوهای عمومی وجود دارند کمک کند. این یافته همچنان در مسیر بررسی و اعتبارسنجی علمی قرار دارد.
از اقتصاد تا زبان‌شناسی
دامنه آزمایش‌ها حتی از علوم طبیعی نیز فراتر رفت. در یک پروژه اقتصادی، سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی بسته‌های بازتولید مربوط به ۴۴۵۲ مقاله در پنج مجله مهم اقتصادی را بررسی کرد و کدهای نوشته‌شده با ابزارهایی مانند MATLAB و Stata را به کد متن‌باز تبدیل کرد. حدود ۳۰ هزار روال محاسباتی در این فرایند بررسی شدند.
در زبان‌شناسی نیز Claude همراه با سه زبان‌شناس در ساخت پایگاه داده AccStack مشارکت کرد؛ مجموعه‌ای درباره الگوهای تکیه واژگان که ۶۰۷۲ زبان را پوشش می‌دهد و کتاب‌شناسی آن حدود ۱۶۰ هزار اثر در حوزه واج‌شناسی را در بر می‌گیرد.
پروژه‌های دیگری نیز در حوزه‌هایی مانند تبارشناسی تکاملی، علوم زمین، ژنومیک، لکه‌های خورشیدی، فیزیک ریاضی، کیهان‌شناسی و آمار در حال انجام یا بررسی هستند. نویسنده تأکید می‌کند که بسیاری از این نتایج هنوز باید بیشتر بررسی و اعتبارسنجی شوند.
درس اصلی: انسان هنوز باید «جهت» را تعیین کند
شاید مهم‌ترین نتیجه گزارش آنتروپیک نه توانایی Claude در محاسبه، بلکه مشخص شدن مرز میان نقش انسان و ماشین باشد.
تجربه شوارتز نشان داد Claude می‌تواند با سرعت بسیار بالا مقاله بخواند، برنامه بنویسد، محاسبات انجام دهد و میان رشته‌های مختلف ارتباط پیدا کند. اما در تشخیص اینکه کدام نتیجه از نظر علمی مهم است، عملکرد آن قابل اعتماد نیست. در چند پروژه، Claude نتیجه‌ای را بسیار مهم تلقی کرده بود، در حالی که متخصصان آن حوزه آن را چندان جالب نمی‌دانستند.
بنابراین الگویی که در این آزمایش‌ها موفق بوده تقریباً چنین است: هوش مصنوعی مسئله‌ها و ارتباط‌های بالقوه را پیدا می‌کند و محاسبات سنگین را انجام می‌دهد؛ پژوهشگر انسانی و متخصص حوزه، اهمیت علمی نتیجه را ارزیابی و مسیر تحقیق را تعیین می‌کنند.
شوارتز تأکید می‌کند که دانشمند باید نتایج Claude را زیر سؤال ببرد، محاسبات را بررسی کند و «ذوق علمی» و تشخیص مسئله مهم را خود وارد فرایند کند. همچنین نباید اجازه داد عامل هوش مصنوعی بدون کنترل، زمان و منابع محاسباتی را صرف مسیرهای بی‌ثمر کند.
آیا روش علمی در حال تغییر است؟
پاسخ نویسنده منفی است. به اعتقاد او حتی با پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی، علم همچنان به داده‌های واقعی، آزمایش، کنترل نتایج و طرح پرسش‌های جدید بر اساس یافته‌های قبلی نیاز خواهد داشت. هوش مصنوعی می‌تواند این چرخه را بسیار سریع‌تر کند، اما جایگزین خود چرخه علمی نمی‌شود.
از این منظر، آینده علم شاید نه «دانشمند هوش مصنوعی» در برابر «دانشمند انسانی»، بلکه نوع جدیدی از تقسیم کار باشد: ماشین در جست‌وجوی گسترده میان میلیون‌ها مقاله، روش و مجموعه‌داده و انجام محاسبات طاقت‌فرسا؛ و انسان در انتخاب پرسش‌های ارزشمند، تشخیص معنای نتایج و تعیین جهت پژوهش.
شاید مهم‌ترین پیام «Claude-shaped science» همین باشد: توان واقعی هوش مصنوعی در علم زمانی آشکار می‌شود که از آن نخواهیم دقیقاً مانند انسان پژوهش کند، بلکه بفهمیم ماشین در چه نوع مسائلی برتری دارد و سپس توانایی آن را با قضاوت و تخصص علمی انسان ترکیب کنیم.
https://t.me/UT_Central_Library
آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند از میراث مکتوب نظام آموزشی کشور، امکان دسترسی به متن کامل ۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی منتشر شده از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۵ را برای پژوهشگران، فرهنگیان، دانش‌آموزان و علاقه‌مندان فراهم کرده است.

برای استفاده از منابع آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی ابتد وارد وبگاه سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی به نشانی www.oerp.ir شده و از بخش «خدمات سازمان» به «سامانه کتابخانه و مرکز اسناد» و سپس «سامانه کتابخانه ـ آرشیو کتاب درسی» به نشانی http://splib.oerp.ir/simwebclt/WebAccess/SimwebPortal.dll مراجعه نمائید.

کاربران می‌توانند به‌عنوان میهمان، در بخش جست‌وجو با درج کلیدواژه مورد نظر و انتخاب محتوا «کتاب درسی»، متن کتاب‌ها را به همراه عنوان، مقطع، سال نشر و شماره صفحه مشاهده کنند.

به این ترتیب، آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، علاوه بر ایفای نقش در حفاظت و صیانت از میراث مکتوب برنامه درسی کشور، فرصتی برای بازخوانی مسیر تحول آموزش و پرورش و دسترسی آسان‌تر به منابع ارزشمند تاریخی و آموزشی فراهم کرده است.
https://t.me/UT_Central_Library
هو
من مقالات حضرت خواجه حافظ قدّس سرّه العزیز

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید
صفیر مرغ بر آمد بط شراب کجاست
فغان فتاد به بلبل نقاب گل که درید
مکن ز غصّه شکایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید
عجایب ره عشق ای رفیق بسیار است
ز پیش آهوی این دشت شیر نر برمید
خدای را مددی ای دلیل راه حرم
که نیست بادیۀ عشق را کرانه پدید

کتبه عبد الله الحسینی غفر ذنوبه ۱۰۱۷

( اندازه : ۳۸.۹ × ۲۵.۲ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج کریستیز - لندن انگلستان )

#عبد_الله_الحسینی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
🔹 تهران؛ پایتختی با پشتوانهٔ تاریخی و قانونی

در جریان نهضت مشروطه، محمدعلی‌شاه قاجار متمم قانون اساسی مشروطه را امضا کرد؛ سندی ۱۰۷ اصلی که در اصل چهارم آن، برای نخستین‌بار، تهران به‌عنوان پایتخت ایران در قانون تثبیت شد. شورای شهر تهران بر همین اساس، روزی را به نام «روز تهران» نام‌گذاری کرده است.

🔹 گفتنی است برخی روایت‌های قدیمی‌تر، ریشهٔ این نام‌گذاری را به نشستی از نخستین دورهٔ مجلس شورای ملی نسبت داده‌اند، اما بررسی متن مذاکرات نشان می‌دهد در آن نشست چنین اشاره‌ای وجود ندارد؛ آنچه مستند و معتبر است، همان اصل چهارم متمم قانون اساسی است.

🔹 تهران تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها نیست؛ بخشی از حافظهٔ تاریخی ایران است که مشروطه، انقلاب، جنگ و دگرگونی‌های چند نسل را از سر گذرانده. بازخوانی این پیشینه، فرصتی است برای شناخت بهتر شهری که بیش از دو قرن پایتخت ایران بوده است.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
کودتای نان.pdf
5 MB
📕 کودتای نان!!

📌اثرحاضر، رساله‌ای انتقادی-دفاعی به قلم سعیدی فیروزآبادی است که در دوران تصدی وی به‌عنوان رئیس اداره نان شهر تهران نگاشته شده و در آن، نویسنده با استناد به مکاتبات، بخشنامه‌ها و مستندات اداری، روایت رسمی و اتهامات منتسب به خود را به چالش می‌کشد؛ محتوای اثر حول محور فساد اداری در اداره کل غله و نان، سوءاستفاده‌های مالی از طریق فروش جواز دکاکین دولتی، خرابی و کم‌تحویلی آرد سیلو، و ناکارآمدی نظارت‌های سازمانی سامان یافته و نویسنده با افشای این موارد، علت اصلی برکناری و «انتظار خدمت» خود را نه تخلف، بلکه کارشکنی و توطئه مدیرکل غله و نان و منافع مالی ناشی از انحصار نان معرفی می‌کند.

کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib
سروده مهدی حمیدی در ستایش فروزانفر در تاریخ 29 / 8 /8 / 1346

از اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
کتابخانه‌ها در مسیر هوش مصنوعی؛ شکاف میان سرعت کاربران و آمادگی کتابخانه‌ها

گزارش جهانی Pulse of the Library 2026 کلاریویت، بر اساس دیدگاه بیش از ۱٬۸۰۰ کتابدار، وضعیت پذیرش هوش مصنوعی در کتابخانه‌های دانشگاهی، عمومی و ملی را بررسی کرده است.
یافته‌ها نشان می‌دهد کتابخانه‌ها همچنان رویکردی محتاطانه دارند؛ ۳۳ درصد آن‌ها هنوز در مرحله بررسی و ارزیابی فناوری‌های AI هستند و تنها ۳ درصد در مرحله اجرای فعال قرار دارند.
در مقابل، رفتار کاربران با سرعت بیشتری تغییر کرده و استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی برای تکالیف دانشگاهی از ۴۵ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۹۵ درصد در سال ۲۰۲۶ رسیده است.
این فاصله نشان می‌دهد که یکی از چالش‌های اصلی کتابخانه‌ها، همگام‌شدن با تغییر انتظارات و شیوه‌های جست‌وجوی اطلاعات کاربران است.
در کتابخانه‌های دانشگاهی، افزایش بهره‌وری کارکنان، حمایت از یادگیری دانشجویان و بهبود کشف منابع از مهم‌ترین اهداف استفاده از AI گزارش شده‌اند.
۵۸ درصد پاسخ‌دهندگان، افزایش بهره‌وری کارکنان را یکی از اهداف اصلی ابتکارهای هوش مصنوعی در کتابخانه خود دانسته‌اند.
بااین‌حال، حرکت به سمت AI صرفاً مسئله انتخاب ابزار نیست؛ داده‌های گزارش نشان می‌دهد حکمرانی، راهبرد سازمانی و سواد هوش مصنوعی کارکنان با پیشرفت بیشتر در اجرای AI ارتباط دارند.
همکاری کتابخانه و واحد فناوری اطلاعات نیز اهمیت دارد؛ ۵۱ درصد کتابخانه‌هایی که در مرحله اجرای فعال AI هستند، تحت نوعی حکمرانی مشترک کتابخانه و فناوری اطلاعات فعالیت می‌کنند.
در کنار فرصت‌های بهره‌وری، نگرانی درباره حریم خصوصی و امنیت، اطلاعات نادرست، سوگیری و اعتماد به خروجی‌های AI نیز با افزایش استفاده از این فناوری برجسته‌تر شده است.
از این منظر، کتابخانه آینده صرفاً مصرف‌کننده ابزارهای هوش مصنوعی نخواهد بود، بلکه باید درباره نحوه استفاده، حکمرانی، آموزش کاربران و ارزیابی اعتبار خروجی‌های AI نیز تصمیم‌گیری کند.
این یافته‌ها اهمیت سرمایه‌گذاری هم‌زمان در فناوری، سیاست‌گذاری و توسعه مهارت‌های کارکنان را نشان می‌دهد و بیانگر آن است که پذیرش مسئولانه AI بیش از سرعت، به آمادگی سازمانی وابسته است.

Clarivate. (2026). Pulse of the Library 2026: Global library trends report. Clarivate. https://clarivate.com/pulse-of-the-library/

https://t.me/UT_Central_Library
حق التالیف یک کتاب در سال 1342 ش
https://t.me/UT_Central_Library
Audio
عنوان:   The Impact of AI Writing Assistants on Academic Writing Performance
مولفان: Yulu Cui , Weimiao He , Xingke Du , …
ناشر:   IGI Global
سال انتشار: 2025

این مقاله با بررسی عملکرد ۴۴ دانشجو نشان می‌دهد که استفاده از دستیارهای نگارش هوش مصنوعی کیفیت نگارش دانشگاهی را به شکل معنی‌داری ارتقا می‌دهد (به‌ویژه در دقت زبانی، تحلیل انتقادی و منطق ساختاری). دانشجویانی که تفکر مستقل خود را حفظ کرده و از هوش مصنوعی صرفاً برای بهینه‌سازی استفاده می‌کنند بهترین نتیجه را می‌گیرند در حالی که اتکای منفعلانه می‌تواند به تضعیف تفکر انتقادی و وابستگی شناختی منجر شود همچنین آمادگی هوش مصنوعی (AI Readiness) به عنوان یک پیش‌نیاز شناختی، با تقویت انگیزه و احساس خودمختاری، کیفیت نگارش را به صورت غیرمستقیم بهبود می‌بخشد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🔰گزارشی درباره نوبل ادبیات؛
[معتبرترین جایزه ادبی جهان در سایه سیاست و سوگیری](ibna.ir/x6KxH)

🔸فایننشال تایمز در گزارشی با بررسی تاریخچه جایزه نوبل ادبیات، به معیارها، حاشیه‌ها و انتخاب‌های بحث‌برانگیز آکادمی سوئد پرداخته است.

🔸هر سال در اوایل اکتبر، یک در در سالنی طلاکاری‌شده در استکهلم باز می‌شود و چند کلمه، نام یک نویسنده را به یکی از مشهورترین نام‌های جهان ادبیات تبدیل می‌کند. جایزه نوبل ادبیات، بیش از یک قرن است که چنین آیینی را تکرار می‌کند؛ آیینی که همزمان با تحسین، پرسش، اعتراض و حتی تمسخر همراه بوده است.

🔸تاریخ این جایزه فهرست بلندبالایی از نویسندگان بزرگی دارد که هرگز نوبل نگرفتند: جیمز جویس، فرانتس کافکا، ویرجینیا وولف، مارسل پروست و کنستانتین کاوافی. در مقابل، نام‌هایی نیز در فهرست برندگان دیده می‌شود که امروز کمتر کسی آنها را می‌شناسد. رودولف اویکن، پاول فون هایزه و حتی پرل باک نمونه‌هایی هستند که فاصله میان اعتبار نوبل و ماندگاری ادبی را به رخ می‌کشند.

🔸در دورانی که کتاب‌خوانی کاهش یافته، نقد ادبی از رونق گذشته افتاده و نام بسیاری از نویسندگان حتی در شبکه‌های اجتماعی دیده نمی‌شود، اعلام نوبل می‌تواند یک شاعر یا رمان‌نویس را ناگهان به موضوع گفت‌وگوی میلیون‌ها نفر تبدیل کند.

🔸نوبل ادبیات البته اشتباه می‌کند؛ گاهی گرفتار سیاست می‌شود، گاهی تحت‌تاثیر جغرافیا و فرهنگ داوران قرار می‌گیرد و گاهی نویسنده‌ای را انتخاب می‌کند که زمان چندان با او مهربان نیست. اما شاید هیچ جایزه‌ای نتواند بدون این نقص‌ها وجود داشته باشد.



@ibna_official
کاخ مرمر یکی از کاخ‌موزه‌های تاریخی تهران و از آثار دوره پهلوی اول است. این اثر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۵۷ با شمارهٔ ثبت ۱۶۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این کاخ در سال ۱۳۵۵ و با هدف آشنایی بیشتر مردم با دودمان پهلوی، به موزه تغییر کاربری داد و نام «موزهٔ پهلوی» برای آن انتخاب گردید. پس از انقلاب ایران و سقوط نظام پادشاهی، این کاخ نزدیک به چهار دهه توسط نهادهای مختلف حاکمیتی مورد استفاده قرار گرفت.

در ابتدا، کاخ مرمر به عنوان مقر کمیته‌ انقلاب فعالیت می‌کرد، بعدها به دفتر مقامات ارشد قوه قضائیه و متعاقباً دفتر رئیس جمهور سابق اکبر هاشمی رفسنجانی و همچنین محلی برای جلسات مجمع تشخیص مصلحت نظام تبدیل شد.

در سال ۱۳۹۶، این کاخ توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام به بنیاد مستضعفان منتقل شد. پس از مرمت و بازسازی، کاخ مرمر از سال ۱۳۹۸ با کاربری موزه و با نام «موزهٔ هنر ایران» برای بازدید در دسترس عموم قرار دارد.
⚜️@rezamahdavi51.