ادامه پست قبلی
او با این پرسش، میان واقعه تاریخی، عناصر داستانی و تصویری که از شخصیت پادشاه ساخته شده تفاوت می‌گذارد.
۵. ترموپیل؛ شکست نظامی یا پیروزی قهرمانانه؟
نبرد ترموپیل از مشهورترین داستان‌های تاریخ غرب است. در این روایت، لئونیداس و سیصد اسپارتی در برابر ارتش عظیم خشایارشا مقاومت می‌کنند و به نماد فداکاری برای آزادی تبدیل می‌شوند.
بدیع یادآوری می‌کند که نتیجه نظامی این نبرد، پیروزی ایران بود. سپاه هخامنشی از گذرگاه عبور کرد و راه پیشروی به سوی آتن گشوده شد.
همچنین مدافعان ترموپیل فقط سیصد اسپارتی نبودند؛ نیروهایی از دیگر دولت‌شهرها نیز حضور داشتند.
بدیع معتقد است که در حافظه تاریخی یونانیان، یک شکست نظامی به پیروزی اخلاقی تبدیل شد. او فداکاری مدافعان را لزوماً انکار نمی‌کند، اما می‌پرسد چرا نتیجه واقعی نبرد در سایه قهرمان‌سازی قرار گرفته است؟
۶. سالامیس؛ شکست ایران یا نجات تمدن غرب؟
در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، ناوگان ایران در سالامیس شکست خورد. بدیع اصل این شکست را انکار نمی‌کند، اما با تفسیر رایج آن مخالف است.
در روایت مشهور، سالامیس لحظه‌ای است که تمدن غرب از نابودی نجات یافت. بدیع می‌پرسد چه دلیلی داریم که اگر ایران پیروز می‌شد، تمدن یونانی نابود می‌گردید؟
شاهنشاهی هخامنشی پیش از آن بر شهرهای یونانی آسیای صغیر حکومت می‌کرد و زندگی و فرهنگ یونانی در آن مناطق از میان نرفته بود.
از سوی دیگر، شکست در سالامیس به معنای نابودی ارتش ایران نبود. خشایارشا عقب نشست، اما مردونیه با نیرویی قابل توجه در یونان باقی ماند و در سال بعد نیز عملیات نظامی ادامه یافت.
بدیع معتقد است که مورخان یونانی، یک پیروزی مهم دریایی را به داستان نجات سراسر تمدن غرب تبدیل کرده‌اند.
۷. یونانیان واقعاً متحد نبودند
یکی از استدلال‌های مهم بدیع آن است که چیزی به نام کشور متحد یونان وجود نداشت.
آتن، اسپارت، تب و دیگر دولت‌شهرها حکومت‌ها و منافع متفاوتی داشتند. برخی در برابر ایران جنگیدند، برخی بی‌طرف ماندند و برخی با هخامنشیان همکاری کردند.
حتی پس از جنگ‌ها، اختلافات یونانیان به جنگ‌های خونین داخلی انجامید. آتن خود امپراتوری دریایی تشکیل داد و بر دولت‌شهرهای دیگر مسلط شد.
بدیع می‌پرسد چگونه می‌توان آتن را مدافع همیشگی آزادی دانست، در حالی که همین دولت‌شهر بر متحدان خود سلطه داشت و شورش آنان را سرکوب می‌کرد؟
از نظر او، آزادی در سیاست یونانیان همیشه یک اصل ثابت نبود؛ گاه شعاری برای توجیه قدرت‌طلبی به شمار می‌رفت.
۸. سرانجام چه کسی بر سیاست یونان مسلط شد؟
بدیع برای نقد روایت پیروزی نهایی یونانیان، به حوادث پس از جنگ‌های مشهور نیز توجه می‌کند.
تمیستوکل، قهرمان سالامیس، بعدها از آتن گریخت و به ایران پناه برد. دولت‌شهرهای یونانی بارها برای شکست رقیبان خود از شاهنشاهی هخامنشی کمک خواستند.
در جنگ پلوپونزی، حمایت مالی و سیاسی ایران از اسپارت در شکست آتن نقش داشت. سرانجام در سال ۳۸۶ پیش از میلاد، صلحی که به «صلح شاه» یا «صلح آنتالکیداس» معروف شد، با نقش تعیین‌کننده اردشیر دوم برقرار گردید.
این صلح حاکمیت ایران بر شهرهای یونانی آسیای صغیر را به رسمیت شناخت.
بدیع می‌پرسد: اگر سالامیس و پلاته پایان قدرت ایران و پیروزی قطعی یونان بودند، چگونه چند دهه بعد شاه ایران توانست چنین نقشی در تعیین مناسبات سیاسی یونانیان داشته باشد؟
از نظر او، تاریخ‌نگاری متعارف با بزرگ‌نمایی پیروزی‌های نظامی یونانیان، پیروزی‌های دیپلماتیک بعدی ایران را کم‌رنگ کرده است.
۹. نتیجه پژوهش بدیع چه بود؟
امیرمهدی بدیع نمی‌خواست ثابت کند که ایرانیان در هیچ جنگی شکست نخورده‌اند. ادعای اصلی او این بود که یونانیان از مجموعه‌ای از پیروزی‌ها و شکست‌های نظامی، داستانی درباره برتری تمدنی خود ساخته‌اند و تاریخ‌نگاری اروپایی نیز این داستان را به ارث برده است.
به اعتقاد او، تصویر یونان آزاد و متمدن در برابر ایران مستبد و بربر، بیش از اندازه ساده‌سازی شده است. روابط دو جهان مجموعه‌ای از جنگ، همکاری، تجارت، رقابت، مهاجرت و تأثیرات فرهنگی بود.
البته دیدگاه بدیع نیز از نقد بی‌نیاز نیست. او گاه در دفاع از ایران، شکست‌های هخامنشیان را کوچک می‌شمارد یا از تناقض‌های منابع یونانی، نتیجه‌هایی فراتر از شواهد موجود می‌گیرد. همچنین داستانی‌بودن بخشی از گزارش هرودوت، به معنای دروغ‌بودن تمام آن نیست.
با وجود این، اهمیت کار بدیع در طرح یک پرسش بنیادی است: آیا تاریخ را همان‌گونه که اتفاق افتاده می‌خوانیم، یا آن‌گونه که صاحبان روایت خواسته‌اند به یاد آورده شود؟
این پرسش امروز نیز اهمیت دارد؛ به‌ویژه هنگامی که سیاستمداران معاصر برای توضیح اختلافات سیاسی جهان، دوباره به داستان جنگ‌های ایران و یونان بازمی‌گردند.
https://t.me/UT_Central_Library
او با این پرسش، میان واقعه تاریخی، عناصر داستانی و تصویری که از شخصیت پادشاه ساخته شده تفاوت می‌گذارد.
۵. ترموپیل؛ شکست نظامی یا پیروزی قهرمانانه؟
نبرد ترموپیل از مشهورترین داستان‌های تاریخ غرب است. در این روایت، لئونیداس و سیصد اسپارتی در برابر ارتش عظیم خشایارشا مقاومت می‌کنند و به نماد فداکاری برای آزادی تبدیل می‌شوند.
بدیع یادآوری می‌کند که نتیجه نظامی این نبرد، پیروزی ایران بود. سپاه هخامنشی از گذرگاه عبور کرد و راه پیشروی به سوی آتن گشوده شد.
همچنین مدافعان ترموپیل فقط سیصد اسپارتی نبودند؛ نیروهایی از دیگر دولت‌شهرها نیز حضور داشتند.
بدیع معتقد است که در حافظه تاریخی یونانیان، یک شکست نظامی به پیروزی اخلاقی تبدیل شد. او فداکاری مدافعان را لزوماً انکار نمی‌کند، اما می‌پرسد چرا نتیجه واقعی نبرد در سایه قهرمان‌سازی قرار گرفته است؟
۶. سالامیس؛ شکست ایران یا نجات تمدن غرب؟
در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، ناوگان ایران در سالامیس شکست خورد. بدیع اصل این شکست را انکار نمی‌کند، اما با تفسیر رایج آن مخالف است.
در روایت مشهور، سالامیس لحظه‌ای است که تمدن غرب از نابودی نجات یافت. بدیع می‌پرسد چه دلیلی داریم که اگر ایران پیروز می‌شد، تمدن یونانی نابود می‌گردید؟
شاهنشاهی هخامنشی پیش از آن بر شهرهای یونانی آسیای صغیر حکومت می‌کرد و زندگی و فرهنگ یونانی در آن مناطق از میان نرفته بود.
از سوی دیگر، شکست در سالامیس به معنای نابودی ارتش ایران نبود. خشایارشا عقب نشست، اما مردونیه با نیرویی قابل توجه در یونان باقی ماند و در سال بعد نیز عملیات نظامی ادامه یافت.
بدیع معتقد است که مورخان یونانی، یک پیروزی مهم دریایی را به داستان نجات سراسر تمدن غرب تبدیل کرده‌اند.
۷. یونانیان واقعاً متحد نبودند
یکی از استدلال‌های مهم بدیع آن است که چیزی به نام کشور متحد یونان وجود نداشت.
آتن، اسپارت، تب و دیگر دولت‌شهرها حکومت‌ها و منافع متفاوتی داشتند. برخی در برابر ایران جنگیدند، برخی بی‌طرف ماندند و برخی با هخامنشیان همکاری کردند.
حتی پس از جنگ‌ها، اختلافات یونانیان به جنگ‌های خونین داخلی انجامید. آتن خود امپراتوری دریایی تشکیل داد و بر دولت‌شهرهای دیگر مسلط شد.
بدیع می‌پرسد چگونه می‌توان آتن را مدافع همیشگی آزادی دانست، در حالی که همین دولت‌شهر بر متحدان خود سلطه داشت و شورش آنان را سرکوب می‌کرد؟
از نظر او، آزادی در سیاست یونانیان همیشه یک اصل ثابت نبود؛ گاه شعاری برای توجیه قدرت‌طلبی به شمار می‌رفت.
۸. سرانجام چه کسی بر سیاست یونان مسلط شد؟
بدیع برای نقد روایت پیروزی نهایی یونانیان، به حوادث پس از جنگ‌های مشهور نیز توجه می‌کند.
تمیستوکل، قهرمان سالامیس، بعدها از آتن گریخت و به ایران پناه برد. دولت‌شهرهای یونانی بارها برای شکست رقیبان خود از شاهنشاهی هخامنشی کمک خواستند.
در جنگ پلوپونزی، حمایت مالی و سیاسی ایران از اسپارت در شکست آتن نقش داشت. سرانجام در سال ۳۸۶ پیش از میلاد، صلحی که به «صلح شاه» یا «صلح آنتالکیداس» معروف شد، با نقش تعیین‌کننده اردشیر دوم برقرار گردید.
این صلح حاکمیت ایران بر شهرهای یونانی آسیای صغیر را به رسمیت شناخت.
بدیع می‌پرسد: اگر سالامیس و پلاته پایان قدرت ایران و پیروزی قطعی یونان بودند، چگونه چند دهه بعد شاه ایران توانست چنین نقشی در تعیین مناسبات سیاسی یونانیان داشته باشد؟
از نظر او، تاریخ‌نگاری متعارف با بزرگ‌نمایی پیروزی‌های نظامی یونانیان، پیروزی‌های دیپلماتیک بعدی ایران را کم‌رنگ کرده است.
۹. نتیجه پژوهش بدیع چه بود؟
امیرمهدی بدیع نمی‌خواست ثابت کند که ایرانیان در هیچ جنگی شکست نخورده‌اند. ادعای اصلی او این بود که یونانیان از مجموعه‌ای از پیروزی‌ها و شکست‌های نظامی، داستانی درباره برتری تمدنی خود ساخته‌اند و تاریخ‌نگاری اروپایی نیز این داستان را به ارث برده است.
به اعتقاد او، تصویر یونان آزاد و متمدن در برابر ایران مستبد و بربر، بیش از اندازه ساده‌سازی شده است. روابط دو جهان مجموعه‌ای از جنگ، همکاری، تجارت، رقابت، مهاجرت و تأثیرات فرهنگی بود.
البته دیدگاه بدیع نیز از نقد بی‌نیاز نیست. او گاه در دفاع از ایران، شکست‌های هخامنشیان را کوچک می‌شمارد یا از تناقض‌های منابع یونانی، نتیجه‌هایی فراتر از شواهد موجود می‌گیرد. همچنین داستانی‌بودن بخشی از گزارش هرودوت، به معنای دروغ‌بودن تمام آن نیست.
با وجود این، اهمیت کار بدیع در طرح یک پرسش بنیادی است: آیا تاریخ را همان‌گونه که اتفاق افتاده می‌خوانیم، یا آن‌گونه که صاحبان روایت خواسته‌اند به یاد آورده شود؟
این پرسش امروز نیز اهمیت دارد؛ به‌ویژه هنگامی که سیاستمداران معاصر برای توضیح اختلافات سیاسی جهان، دوباره به داستان جنگ‌های ایران و یونان بازمی‌گردند.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
از «پایان تاریخ» تا بحران دموکراسی غرب؛ فوکویاما در کتاب تازه‌اش چه می‌گوید؟
گزارشی در باره کتاب «در قلمرو آخرین انسان»
In the Realm of the Last Man
نویسنده: Francis Fukuyama
نوع اثر: خاطرات فکری و سیاسی
نشست معرفی: مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی لندن (LSE)
گفت‌وگو با لری کرامر، رئیس دانشگاه
فرانسیس فوکویاما، اندیشمند مشهور آمریکایی که نامش با نظریه «پایان تاریخ» شناخته می‌شود، در تازه‌ترین کتاب خود، در قلمرو آخرین انسان، به بازنگری در مسیر فکری و سیاسی خویش پرداخته است. او در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در مدرسه اقتصاد لندن، طی نشستی ۷۲ دقیقه‌ای با لری کرامر درباره این کتاب و تحولات دموکراسی لیبرال گفت‌وگو کرد.
۱. از پایان تاریخ تا تردید در آینده غرب
فوکویاما در سال ۱۹۸۹، هم‌زمان با فروپاشی نظام‌های کمونیستی اروپای شرقی، مقاله مشهور «پایان تاریخ؟» را منتشر کرد. او استدلال می‌کرد که دموکراسی لیبرال، پس از شکست فاشیسم و کمونیسم، به نیرومندترین الگوی مشروعیت سیاسی در جهان تبدیل شده است.
منظور او پایان جنگ‌ها و حوادث تاریخی نبود؛ بلکه معتقد بود رقیب ایدئولوژیک فراگیری برای دموکراسی لیبرال باقی نمانده است.
اما تحولات سه دهه بعد، از جنگ‌های خاورمیانه تا بحران مالی و ظهور جریان‌های اقتدارگرا، پرسش‌های تازه‌ای درباره این نظریه ایجاد کرد.
کتاب جدید فوکویاما تلاشی برای توضیح همین فاصله میان امیدهای پایان جنگ سرد و واقعیت‌های سیاسی امروز است.
۲. چرا فوکویاما از نومحافظه‌کاران فاصله گرفت؟
یکی از موضوعات مهم کتاب، تغییر مواضع سیاسی نویسنده است.
فوکویاما در جوانی تحت تأثیر اندیشمندانی مانند آلن بلوم قرار داشت و به محافل فکری نزدیک به نومحافظه‌کاران آمریکا ارتباط پیدا کرد. او در دهه ۱۹۸۰ نیز در فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با سیاست خارجی آمریکا مشارکت داشت.
اما به‌تدریج از برخی دیدگاه‌های این جریان فاصله گرفت.
نقطه عطف مهم، جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ بود. فوکویاما ابتدا از مداخله آمریکا حمایت کرده بود، اما بعداً آن را اشتباهی فاجعه‌بار دانست. او دریافت که برقراری دموکراسی از طریق مداخله نظامی خارجی بسیار دشوارتر از تصور سیاستمداران آمریکایی است.
این تغییر نشان می‌دهد که حتی اگر دموکراسی لیبرال الگویی مطلوب باشد، نمی‌توان آن را صرفاً با قدرت نظامی به جوامع دیگر منتقل کرد.
۳. بحران اقتصادی و تجدیدنظر در بازار آزاد
موضوع دیگر کتاب، فاصله‌گرفتن فوکویاما از خوش‌بینی پیشین به اقتصاد بازار آزاد است.
بحران مالی جهانی سال ۲۰۰۸ نشان داد که بازارها همیشه قادر به اصلاح خود نیستند و فقدان نظارت مؤثر دولت می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.
در نتیجه، نقش نهادهای حکومتی، ظرفیت اجرایی دولت و کیفیت سیاست‌گذاری عمومی در اندیشه فوکویاما اهمیت بیشتری پیدا کرد.
این تحول با پژوهش‌های دیگر او درباره شکل‌گیری دولت و زوال نظم سیاسی نیز ارتباط دارد.
۴. ترامپ و بحران دموکراسی آمریکایی
کتاب تحولات سیاسی آمریکا را از دوران جورج بوش تا باراک اوباما و دونالد ترامپ دنبال می‌کند.
در این مسیر، مسئله اصلی فقط رقابت احزاب نیست؛ بلکه شکنندگی نهادهای دموکراتیک، کاهش اعتماد عمومی و گسترش شکاف‌های اجتماعی است.
ظهور ترامپ را می‌توان در چارچوب پرسشی گسترده‌تر در اندیشه متأخر فوکویاما فهمید: چرا نظامی که زمانی الگوی موفق سیاست مدرن به شمار می‌رفت، اکنون با نارضایتی گسترده شهروندان و چالش‌های داخلی روبه‌رو شده است؟
این بخش نشان می‌دهد که بحران دموکراسی تنها در کشورهای در حال توسعه رخ نمی‌دهد؛ حتی نظام‌های سیاسی تثبیت‌شده نیز ممکن است دچار فرسایش شوند.
۵. آیا نظریه پایان تاریخ شکست خورده است؟
مهم‌ترین پرسش درباره فوکویاما همچنان اعتبار نظریه مشهور اوست.
تحولات روسیه، قدرت‌یابی چین، جنگ اوکراین و بحران‌های داخلی غرب نشان داده‌اند که گسترش دموکراسی روندی ساده، خطی و اجتناب‌ناپذیر نیست.
بااین‌حال، باید میان دو ادعا تفاوت گذاشت: یکی اینکه دموکراسی لیبرال بهترین الگوی شناخته‌شده مشروعیت سیاسی است و دیگری اینکه همه کشورها به‌زودی دموکراتیک خواهند شد.
فوکویاما در آثار خود همواره کوشیده میان این دو مسئله تمایز بگذارد. کتاب جدید نیز فرصتی برای فهم تغییر نگاه او به شرایط تحقق و بقای دموکراسی فراهم می‌کند.
۶. اهمیت کتاب برای دانشجویان
اهمیت در قلمرو آخرین انسان در این است که صرفاً یک زندگینامه شخصی نیست. نویسنده زندگی خود را در کنار تحولات بزرگ سیاسی جهان روایت می‌کند؛ از پایان جنگ سرد و جنگ علیه تروریسم تا بحران اقتصادی، ظهور ترامپ و جنگ اوکراین.
گزارش رسمی مدرسه اقتصاد لندن از نشست نیز نشان می‌دهد که بحث به آینده دموکراسی لیبرال، جایگاه علوم سیاسی، تفکر انتقادی و نقش آموزش سیاست‌گذاری عمومی کشیده شده است.
https://www.lse.ac.uk/lse-player/in-the-realm-of-the-last-man
https://t.me/UT_Central_Library
گزارشی در باره کتاب «در قلمرو آخرین انسان»
In the Realm of the Last Man
نویسنده: Francis Fukuyama
نوع اثر: خاطرات فکری و سیاسی
نشست معرفی: مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی لندن (LSE)
گفت‌وگو با لری کرامر، رئیس دانشگاه
فرانسیس فوکویاما، اندیشمند مشهور آمریکایی که نامش با نظریه «پایان تاریخ» شناخته می‌شود، در تازه‌ترین کتاب خود، در قلمرو آخرین انسان، به بازنگری در مسیر فکری و سیاسی خویش پرداخته است. او در ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در مدرسه اقتصاد لندن، طی نشستی ۷۲ دقیقه‌ای با لری کرامر درباره این کتاب و تحولات دموکراسی لیبرال گفت‌وگو کرد.
۱. از پایان تاریخ تا تردید در آینده غرب
فوکویاما در سال ۱۹۸۹، هم‌زمان با فروپاشی نظام‌های کمونیستی اروپای شرقی، مقاله مشهور «پایان تاریخ؟» را منتشر کرد. او استدلال می‌کرد که دموکراسی لیبرال، پس از شکست فاشیسم و کمونیسم، به نیرومندترین الگوی مشروعیت سیاسی در جهان تبدیل شده است.
منظور او پایان جنگ‌ها و حوادث تاریخی نبود؛ بلکه معتقد بود رقیب ایدئولوژیک فراگیری برای دموکراسی لیبرال باقی نمانده است.
اما تحولات سه دهه بعد، از جنگ‌های خاورمیانه تا بحران مالی و ظهور جریان‌های اقتدارگرا، پرسش‌های تازه‌ای درباره این نظریه ایجاد کرد.
کتاب جدید فوکویاما تلاشی برای توضیح همین فاصله میان امیدهای پایان جنگ سرد و واقعیت‌های سیاسی امروز است.
۲. چرا فوکویاما از نومحافظه‌کاران فاصله گرفت؟
یکی از موضوعات مهم کتاب، تغییر مواضع سیاسی نویسنده است.
فوکویاما در جوانی تحت تأثیر اندیشمندانی مانند آلن بلوم قرار داشت و به محافل فکری نزدیک به نومحافظه‌کاران آمریکا ارتباط پیدا کرد. او در دهه ۱۹۸۰ نیز در فعالیت‌های پژوهشی مرتبط با سیاست خارجی آمریکا مشارکت داشت.
اما به‌تدریج از برخی دیدگاه‌های این جریان فاصله گرفت.
نقطه عطف مهم، جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ بود. فوکویاما ابتدا از مداخله آمریکا حمایت کرده بود، اما بعداً آن را اشتباهی فاجعه‌بار دانست. او دریافت که برقراری دموکراسی از طریق مداخله نظامی خارجی بسیار دشوارتر از تصور سیاستمداران آمریکایی است.
این تغییر نشان می‌دهد که حتی اگر دموکراسی لیبرال الگویی مطلوب باشد، نمی‌توان آن را صرفاً با قدرت نظامی به جوامع دیگر منتقل کرد.
۳. بحران اقتصادی و تجدیدنظر در بازار آزاد
موضوع دیگر کتاب، فاصله‌گرفتن فوکویاما از خوش‌بینی پیشین به اقتصاد بازار آزاد است.
بحران مالی جهانی سال ۲۰۰۸ نشان داد که بازارها همیشه قادر به اصلاح خود نیستند و فقدان نظارت مؤثر دولت می‌تواند پیامدهای سنگینی داشته باشد.
در نتیجه، نقش نهادهای حکومتی، ظرفیت اجرایی دولت و کیفیت سیاست‌گذاری عمومی در اندیشه فوکویاما اهمیت بیشتری پیدا کرد.
این تحول با پژوهش‌های دیگر او درباره شکل‌گیری دولت و زوال نظم سیاسی نیز ارتباط دارد.
۴. ترامپ و بحران دموکراسی آمریکایی
کتاب تحولات سیاسی آمریکا را از دوران جورج بوش تا باراک اوباما و دونالد ترامپ دنبال می‌کند.
در این مسیر، مسئله اصلی فقط رقابت احزاب نیست؛ بلکه شکنندگی نهادهای دموکراتیک، کاهش اعتماد عمومی و گسترش شکاف‌های اجتماعی است.
ظهور ترامپ را می‌توان در چارچوب پرسشی گسترده‌تر در اندیشه متأخر فوکویاما فهمید: چرا نظامی که زمانی الگوی موفق سیاست مدرن به شمار می‌رفت، اکنون با نارضایتی گسترده شهروندان و چالش‌های داخلی روبه‌رو شده است؟
این بخش نشان می‌دهد که بحران دموکراسی تنها در کشورهای در حال توسعه رخ نمی‌دهد؛ حتی نظام‌های سیاسی تثبیت‌شده نیز ممکن است دچار فرسایش شوند.
۵. آیا نظریه پایان تاریخ شکست خورده است؟
مهم‌ترین پرسش درباره فوکویاما همچنان اعتبار نظریه مشهور اوست.
تحولات روسیه، قدرت‌یابی چین، جنگ اوکراین و بحران‌های داخلی غرب نشان داده‌اند که گسترش دموکراسی روندی ساده، خطی و اجتناب‌ناپذیر نیست.
بااین‌حال، باید میان دو ادعا تفاوت گذاشت: یکی اینکه دموکراسی لیبرال بهترین الگوی شناخته‌شده مشروعیت سیاسی است و دیگری اینکه همه کشورها به‌زودی دموکراتیک خواهند شد.
فوکویاما در آثار خود همواره کوشیده میان این دو مسئله تمایز بگذارد. کتاب جدید نیز فرصتی برای فهم تغییر نگاه او به شرایط تحقق و بقای دموکراسی فراهم می‌کند.
۶. اهمیت کتاب برای دانشجویان
اهمیت در قلمرو آخرین انسان در این است که صرفاً یک زندگینامه شخصی نیست. نویسنده زندگی خود را در کنار تحولات بزرگ سیاسی جهان روایت می‌کند؛ از پایان جنگ سرد و جنگ علیه تروریسم تا بحران اقتصادی، ظهور ترامپ و جنگ اوکراین.
گزارش رسمی مدرسه اقتصاد لندن از نشست نیز نشان می‌دهد که بحث به آینده دموکراسی لیبرال، جایگاه علوم سیاسی، تفکر انتقادی و نقش آموزش سیاست‌گذاری عمومی کشیده شده است.
https://www.lse.ac.uk/lse-player/in-the-realm-of-the-last-man
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
سفارت ایران در تونس: هگل یا روبیو؟
سفارت کشورمان در تونس با جمله ای از هگل فیسلوف آلمانی درباره تمدن تاریخ ساز ایران به یاوه گویی های وزیر خارجه آمریکا درباره ایران باستان پاسخ داد.
سفارت کشورمان در تونس نوشت: هگل یا روبیو؟ هگل معتقد است که جهان برای اولین بار با امپراتوری ایران وارد تاریخ پیوسته شد و ایرانیان نخستین ملت تاریخی اند. اما مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا گفته است که ایران باستان ضد تمدن بود.
https://x.com/iranembtun/status/2108345699074965556?s=46
https://t.me/UT_Central_Library
سفارت کشورمان در تونس با جمله ای از هگل فیسلوف آلمانی درباره تمدن تاریخ ساز ایران به یاوه گویی های وزیر خارجه آمریکا درباره ایران باستان پاسخ داد.
سفارت کشورمان در تونس نوشت: هگل یا روبیو؟ هگل معتقد است که جهان برای اولین بار با امپراتوری ایران وارد تاریخ پیوسته شد و ایرانیان نخستین ملت تاریخی اند. اما مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا گفته است که ایران باستان ضد تمدن بود.
https://x.com/iranembtun/status/2108345699074965556?s=46
https://t.me/UT_Central_Library
هگل: با شاهنشاهی ایران، تاریخ پیوسته جهان آغاز می‌شود
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰–۱۸۳۱)، فیلسوف نامدار آلمانی، در کتاب درس‌گفتارهایی درباره فلسفه تاریخ، در بخش «جهان شرقی»، ذیل عنوان «ایران»، عبارتی مهم درباره جایگاه ایران در تاریخ جهان دارد. او می‌نویسد:
«با شاهنشاهی ایران است که ما برای نخستین بار وارد پیوستگی تاریخ می‌شویم. ایرانیان نخستین قوم تاریخی‌اند؛ ایران نخستین شاهنشاهی است که سپری شده است.»
متن اصلی آلمانی چنین است:
Mit dem persischen Reiche treten wir erst in den Zusammenhang der Geschichte. Die Perser sind das erste geschichtliche Volk, Persien ist das erste Reich, das vergangen ist.
هگل در ادامه توضیح می‌دهد که «اصل تکامل» با تاریخ ایران آغاز می‌شود و از این جهت، تاریخ ایران را «آغاز حقیقی تاریخ جهانی» می‌داند.
مقصود هگل این نیست که پیش از هخامنشیان، تمدن یا تاریخ وجود نداشته است. او تمدن‌های چین و هند را نیز بررسی می‌کند، اما معتقد است که با شاهنشاهی ایران، تاریخ وارد مرحله‌ای از حرکت، دگرگونی و ارتباط میان اقوام و سرزمین‌های مختلف می‌شود. در واقع، ایران در دستگاه فلسفی هگل جایگاهی اساسی در آغاز تاریخ جهانی دارد.
هگل همچنین به آیین زرتشت و مفهوم «نور» در اندیشه ایرانی اهمیت می‌دهد و آن را با ظهور مرحله‌ای تازه از آگاهی و آزادی پیوند می‌زند.
البته این داوری بخشی از فلسفه تاریخ هگل است و نباید آن را حقیقتی قطعی و مورد اتفاق همه مورخان امروز دانست.
نکته مهم در ترجمه این عبارت آن است که واژه آلمانی Volk به معنای «قوم» یا «مردم» است و ترجمه آن به «ملت»، به معنای امروزی دولت‌ـ‌ملت، چندان دقیق نیست. همچنین تعبیر Zusammenhang der Geschichte را بهتر است «پیوستگی تاریخ» ترجمه کنیم.
منبع:
G. W. F. Hegel, Vorlesungen über die Philosophie der Geschichte، بخش «Die orientalische Welt»، قسمت «Persien».
ترجمه انگلیسی: The Philosophy of History، ترجمه John Sibree، صص. ۱۷۳–۱۷۴.
متن آلمانی:
https://www.projekt-gutenberg.org/hegel/geschich/geschich.html
https://t.me/UT_Central_Library
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (۱۷۷۰–۱۸۳۱)، فیلسوف نامدار آلمانی، در کتاب درس‌گفتارهایی درباره فلسفه تاریخ، در بخش «جهان شرقی»، ذیل عنوان «ایران»، عبارتی مهم درباره جایگاه ایران در تاریخ جهان دارد. او می‌نویسد:
«با شاهنشاهی ایران است که ما برای نخستین بار وارد پیوستگی تاریخ می‌شویم. ایرانیان نخستین قوم تاریخی‌اند؛ ایران نخستین شاهنشاهی است که سپری شده است.»
متن اصلی آلمانی چنین است:
Mit dem persischen Reiche treten wir erst in den Zusammenhang der Geschichte. Die Perser sind das erste geschichtliche Volk, Persien ist das erste Reich, das vergangen ist.
هگل در ادامه توضیح می‌دهد که «اصل تکامل» با تاریخ ایران آغاز می‌شود و از این جهت، تاریخ ایران را «آغاز حقیقی تاریخ جهانی» می‌داند.
مقصود هگل این نیست که پیش از هخامنشیان، تمدن یا تاریخ وجود نداشته است. او تمدن‌های چین و هند را نیز بررسی می‌کند، اما معتقد است که با شاهنشاهی ایران، تاریخ وارد مرحله‌ای از حرکت، دگرگونی و ارتباط میان اقوام و سرزمین‌های مختلف می‌شود. در واقع، ایران در دستگاه فلسفی هگل جایگاهی اساسی در آغاز تاریخ جهانی دارد.
هگل همچنین به آیین زرتشت و مفهوم «نور» در اندیشه ایرانی اهمیت می‌دهد و آن را با ظهور مرحله‌ای تازه از آگاهی و آزادی پیوند می‌زند.
البته این داوری بخشی از فلسفه تاریخ هگل است و نباید آن را حقیقتی قطعی و مورد اتفاق همه مورخان امروز دانست.
نکته مهم در ترجمه این عبارت آن است که واژه آلمانی Volk به معنای «قوم» یا «مردم» است و ترجمه آن به «ملت»، به معنای امروزی دولت‌ـ‌ملت، چندان دقیق نیست. همچنین تعبیر Zusammenhang der Geschichte را بهتر است «پیوستگی تاریخ» ترجمه کنیم.
منبع:
G. W. F. Hegel, Vorlesungen über die Philosophie der Geschichte، بخش «Die orientalische Welt»، قسمت «Persien».
ترجمه انگلیسی: The Philosophy of History، ترجمه John Sibree، صص. ۱۷۳–۱۷۴.
متن آلمانی:
https://www.projekt-gutenberg.org/hegel/geschich/geschich.html
https://t.me/UT_Central_Library
ایران در هر دو رشته ( المپیاد کامپیوتر و ریاضیات)، به‌تنهایی بیش از مجموع تمام کشورهای مسلمان جهان مدال طلا کسب کرده است. این کشور همچنین در هر دو رشته، در میان قدرت‌های آسیایی، تنها در برابر چین و کره‌جنوبی قرار گرفته و از ژاپن نیز عبور کرده است.
این دستاورد در شرایطی به دست آمده که ایران با حدود ۳۷۰۰ تحریم مواجه است و بودجه آموزشی آن حدود یک‌سوم بودجه آموزشی آلمان است؛ با این حال، عملکرد ایران در این دو رشته یا تقریباً با آلمان برابری کرده یا حتی از آن پیشی گرفته است.
سهند ایرانمهر
@v_ouriran
https://t.me/UT_Central_Library
این دستاورد در شرایطی به دست آمده که ایران با حدود ۳۷۰۰ تحریم مواجه است و بودجه آموزشی آن حدود یک‌سوم بودجه آموزشی آلمان است؛ با این حال، عملکرد ایران در این دو رشته یا تقریباً با آلمان برابری کرده یا حتی از آن پیشی گرفته است.
سهند ایرانمهر
@v_ouriran
https://t.me/UT_Central_Library
✳️ آموزش هوشمند در جهان؛ هوش مصنوعی چگونه آینده آموزش عالی را تغییر می‌دهد؟
مؤسسه فناوری‌های اطلاعات در آموزش یونسکو ( UNESCO IITE) در سال ۲۰۲۶ گزارشی با عنوان Smart Education Around the World: Partners’ Perspectives from Seven Regional Reports منتشر کرده است که تجربه مناطق مختلف جهان را در زمینه تحول دیجیتال و توسعه آموزش هوشمند بررسی می‌کند.
این گزارش تأکید می‌کند که آموزش هوشمند صرفاً به معنای استفاده از ابزارهای دیجیتال یا هوش مصنوعی نیست، بلکه مستلزم تلفیق هدفمند فناوری، روش‌های آموزشی و حکمرانی اثربخش است.
یکی از پیام‌های اصلی گزارش آن است که هوش مصنوعی باید در خدمت بهبود یادگیری و تقویت توانمندی‌های انسانی قرار گیرد، نه اینکه صرفاً به‌عنوان نشانه‌ای از پیشرفت فناورانه به کار گرفته شود.
تجربه‌های بررسی‌شده نشان می‌دهند که کشورها متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و آموزشی خود، مسیرهای متفاوتی برای توسعه آموزش هوشمند انتخاب می‌کنند.
در برخی مناطق، پلتفرم‌های ملی آموزش دیجیتال امکان دسترسی گسترده به منابع یادگیری را فراهم می‌کنند؛ در مناطق دیگر، فناوری برای تداوم آموزش در محیط‌های آسیب‌پذیر یا پشتیبانی از مدرسان به کار گرفته می‌شود. از این منظر، هیچ الگوی واحدی برای آموزش هوشمند وجود ندارد و سیاست‌گذاری موفق باید با نیازهای یادگیرندگان، ظرفیت زیرساختی و شرایط فرهنگی هر جامعه متناسب باشد.
نقش مدرسان نیز در این تحول اساسی است؛ زیرا بهره‌گیری مؤثر از هوش مصنوعی به توسعه مهارت‌های دیجیتال، توانایی ارزیابی خروجی‌ها و بازطراحی فعالیت‌های آموزشی نیاز دارد.
گزارش همچنین اهمیت همکاری میان دولت‌ها، مؤسسات آموزشی، متخصصان فناوری و سایر ذی‌نفعان را در ایجاد نظام‌های یادگیری هوشمند برجسته می‌کند. بااین‌حال، گسترش فناوری به‌تنهایی تضمین‌کننده کیفیت آموزش نیست و باید موضوعاتی مانند عدالت آموزشی، دسترسی برابر، حفاظت از داده‌ها و مسئولیت‌پذیری در استفاده از هوش مصنوعی نیز مورد توجه قرار گیرند.
برای دانشگاه‌ها، این رویکرد به معنای عبور از خرید و استقرار ابزارهای هوش مصنوعی و حرکت به سمت تدوین راهبردهای جامع برای آموزش، پژوهش، توسعه مهارت‌های استادان و پشتیبانی از یادگیری دانشجویان است.
کتابخانه‌های دانشگاهی نیز می‌توانند با آموزش سواد هوش مصنوعی، فراهم‌آوری منابع معتبر و کمک به ارزیابی انتقادی اطلاعات، بخشی از زیرساخت انسانی آموزش هوشمند باشند.
در مجموع، پیام گزارش یونسکو این است که آینده آموزش هوشمند نه با فناوری به‌تنهایی، بلکه با پیوند میان نوآوری فناورانه، اهداف آموزشی، عدالت و ارزش‌های انسانی شکل خواهد گرفت.
UNESCO Institute for Information Technologies in Education. (2026). Smart education around the world: Partners’ perspectives from seven regional reports. UNESCO IITE. https://iite.unesco.org/publications/2026-gse-annual-report-smart-education-around-the-world-partners-perspectives-from-seven-regional-reports/
https://t.me/UT_Central_Library
مؤسسه فناوری‌های اطلاعات در آموزش یونسکو ( UNESCO IITE) در سال ۲۰۲۶ گزارشی با عنوان Smart Education Around the World: Partners’ Perspectives from Seven Regional Reports منتشر کرده است که تجربه مناطق مختلف جهان را در زمینه تحول دیجیتال و توسعه آموزش هوشمند بررسی می‌کند.
این گزارش تأکید می‌کند که آموزش هوشمند صرفاً به معنای استفاده از ابزارهای دیجیتال یا هوش مصنوعی نیست، بلکه مستلزم تلفیق هدفمند فناوری، روش‌های آموزشی و حکمرانی اثربخش است.
یکی از پیام‌های اصلی گزارش آن است که هوش مصنوعی باید در خدمت بهبود یادگیری و تقویت توانمندی‌های انسانی قرار گیرد، نه اینکه صرفاً به‌عنوان نشانه‌ای از پیشرفت فناورانه به کار گرفته شود.
تجربه‌های بررسی‌شده نشان می‌دهند که کشورها متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و آموزشی خود، مسیرهای متفاوتی برای توسعه آموزش هوشمند انتخاب می‌کنند.
در برخی مناطق، پلتفرم‌های ملی آموزش دیجیتال امکان دسترسی گسترده به منابع یادگیری را فراهم می‌کنند؛ در مناطق دیگر، فناوری برای تداوم آموزش در محیط‌های آسیب‌پذیر یا پشتیبانی از مدرسان به کار گرفته می‌شود. از این منظر، هیچ الگوی واحدی برای آموزش هوشمند وجود ندارد و سیاست‌گذاری موفق باید با نیازهای یادگیرندگان، ظرفیت زیرساختی و شرایط فرهنگی هر جامعه متناسب باشد.
نقش مدرسان نیز در این تحول اساسی است؛ زیرا بهره‌گیری مؤثر از هوش مصنوعی به توسعه مهارت‌های دیجیتال، توانایی ارزیابی خروجی‌ها و بازطراحی فعالیت‌های آموزشی نیاز دارد.
گزارش همچنین اهمیت همکاری میان دولت‌ها، مؤسسات آموزشی، متخصصان فناوری و سایر ذی‌نفعان را در ایجاد نظام‌های یادگیری هوشمند برجسته می‌کند. بااین‌حال، گسترش فناوری به‌تنهایی تضمین‌کننده کیفیت آموزش نیست و باید موضوعاتی مانند عدالت آموزشی، دسترسی برابر، حفاظت از داده‌ها و مسئولیت‌پذیری در استفاده از هوش مصنوعی نیز مورد توجه قرار گیرند.
برای دانشگاه‌ها، این رویکرد به معنای عبور از خرید و استقرار ابزارهای هوش مصنوعی و حرکت به سمت تدوین راهبردهای جامع برای آموزش، پژوهش، توسعه مهارت‌های استادان و پشتیبانی از یادگیری دانشجویان است.
کتابخانه‌های دانشگاهی نیز می‌توانند با آموزش سواد هوش مصنوعی، فراهم‌آوری منابع معتبر و کمک به ارزیابی انتقادی اطلاعات، بخشی از زیرساخت انسانی آموزش هوشمند باشند.
در مجموع، پیام گزارش یونسکو این است که آینده آموزش هوشمند نه با فناوری به‌تنهایی، بلکه با پیوند میان نوآوری فناورانه، اهداف آموزشی، عدالت و ارزش‌های انسانی شکل خواهد گرفت.
UNESCO Institute for Information Technologies in Education. (2026). Smart education around the world: Partners’ perspectives from seven regional reports. UNESCO IITE. https://iite.unesco.org/publications/2026-gse-annual-report-smart-education-around-the-world-partners-perspectives-from-seven-regional-reports/
https://t.me/UT_Central_Library
امروز هجدهم مهرماه ۱۴۰۵ خورشیدی
امروز، ۴۶امین سالروز درگذشت سید محمد مشکوٰة، استاد دانشگاه تهران، نسخه‌شناس و کتاب‌شناس ایرانی است؛ مردی که بخش بزرگی از زندگی خود را صرف حفظ و احیای کتاب‌های خطی کرد.
سید محمد مشکوٰة در سال ۱۲۷۹ در بیرجند به دنیا آمد. پس از آموختن مقدمات علوم در زادگاهش و ادامه تحصیل در مشهد و عتبات، در تهران ساکن شد و در مدرسه سپهسالار و بعدها در دانشگاه تهران به تدریس فلسفه، فقه و ادبیات پرداخت. در سال ۱۳۲۹ نیز به درجه استادی دانشگاه تهران رسید. اما در کنار تدریس، علاقه اصلی او به کتاب و نسخه‌های خطی بود. سال‌ها نسخه‌های کهن را جست‌وجو و خریداری می‌کرد و کتابخانه شخصی بزرگی گرد آورد. وی ۱۳۲۱ عنوان نسخه خطی را به دانشگاه تهران سپرد؛ مجموعه‌ای که در شکل‌گیری کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اهمیت فراوان داشت و نام او را به عنوان بنیانگذار کتابخانه مرکزی در یادها زنده نگاه داشته است. سید محمد مشکوٰة در ۱۸ مهر ۱۳۵۹ در لندن، در 80 سالگی، درگذشت و پس از انتقال جنازه به ایران، در حرم حضرت معصومه (س) دفن شد.
@UT_Central_Library
امروز، ۴۶امین سالروز درگذشت سید محمد مشکوٰة، استاد دانشگاه تهران، نسخه‌شناس و کتاب‌شناس ایرانی است؛ مردی که بخش بزرگی از زندگی خود را صرف حفظ و احیای کتاب‌های خطی کرد.
سید محمد مشکوٰة در سال ۱۲۷۹ در بیرجند به دنیا آمد. پس از آموختن مقدمات علوم در زادگاهش و ادامه تحصیل در مشهد و عتبات، در تهران ساکن شد و در مدرسه سپهسالار و بعدها در دانشگاه تهران به تدریس فلسفه، فقه و ادبیات پرداخت. در سال ۱۳۲۹ نیز به درجه استادی دانشگاه تهران رسید. اما در کنار تدریس، علاقه اصلی او به کتاب و نسخه‌های خطی بود. سال‌ها نسخه‌های کهن را جست‌وجو و خریداری می‌کرد و کتابخانه شخصی بزرگی گرد آورد. وی ۱۳۲۱ عنوان نسخه خطی را به دانشگاه تهران سپرد؛ مجموعه‌ای که در شکل‌گیری کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران اهمیت فراوان داشت و نام او را به عنوان بنیانگذار کتابخانه مرکزی در یادها زنده نگاه داشته است. سید محمد مشکوٰة در ۱۸ مهر ۱۳۵۹ در لندن، در 80 سالگی، درگذشت و پس از انتقال جنازه به ایران، در حرم حضرت معصومه (س) دفن شد.
@UT_Central_Library
اسنادی از پرونده اداری مرحوم سید محمد مشکوة که با اهدای 1321 نسخه خطی به دانشگاه، سنگ بنای کتابخانه مرکزی را گذاشت. مجلدات نخست فهارس نسخ خطی دانشگاه، فهرست آن نسخه هاست که به نام فهرست های مشکوة شناخته می شود.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
سید محمد مشکوة (1279 بیرجند ـ 1359، 18 مهر ماه لندن. مدفون در قم).
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
آن کارسون [برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۲۶] در سال ۱۹۵۰ در تورنتو، کانادا به دنیا آمد.
او در سال ۱۹۸۱ رساله دکترای خود را در رشته ادبیات کلاسیک با عنوان Odi et Amo Ergo Sum (دوست دارم و بیزارم، پس هستم) منتشر کرد و در تمام طول حرفه خود، سرودن شعر را با ترجمه و تدریس در دانشگاه‌های مختلف همراه ساخته است.
تقریباً تمام تولیدات ادبی او حول محور نقطه تلاقی میان «وسواس فیلولوژیک (زبان‌شناختی) به واژه‌ها» و «اشتیاق شاعر برای معنای تازه» شکل گرفته است.
او خود، ریشه‌شناسی واژه‌ها را نقطه شروع همه آثارش دانسته است.
ترجمه‌های او از یونانی کلاسیک را می‌توان آثاری مستقل و قائم‌به‌ذات به شمار آورد.
از جمله این آثار می‌توان به تفسیر او از قطعات اشعار سافو تحت عنوان اگر نه، زمستان (۲۰۰۲) و همچنین تراژدی‌هایی چون الکترا (۲۰۰۱) و آنتیگونه (۲۰۱۵) اثر سوفوکل و باکخای (۲۰۱۵) اثر اوریپید اشاره کرد.
کارسون در جستار بلند خود، اروس تلخ‌وشیرین (۱۹۸۶)، شالوده نویسندگی بعدی خود را پی می‌ریزد.
این کتاب با ژرف‌اندیشی درخشانش درباره اینکه اروس (عشق و اشتیاق) جوهره و نیروی محرکه شعر است، به میزان زیادی از صفت مرکبی از سافو بهره می‌گیرد که اروس را ترکیبی از درد و شیرینی تعریف می‌کند.
همین تمایز و فاصله میان عاشق و معشوق است که به اروس نیرو می‌بخشد و شعر را به حرکت درمی‌آورد.
کارسون در نوشته‌هایش با وارد کردن مداوم صداهای متفاوتی که در برابر یکدیگر بازی می‌کنند، به این مهم دست می‌یابد.
او در اروس تلخ‌وشیرین از یک «دید استریوسکوپیک (برجسته‌بین)» سخن می‌گوید که به او امکان می‌دهد «دو چشم‌انداز را به‌طور هم‌زمان در حالت توازن نگه دارد».
نمونه بارز آن جستار اقتصاد ناباخته‌ها (۱۹۹۹) است که در آن کارسون، سیمونیدس کیوسی (شاعر یونانی سده ششم پیش از میلاد) را در برابر پل سلان قرار می‌دهد؛ و نیز در کتاب مردان در ساعات فراغت (۲۰۰۰) که در آن توسیدید تاریخ‌نگار را کنار ویرجینیا وولف می‌نشاند.
کارسون از طریق چنین صورت‌بندی‌های ادبی، اغلب غیرمنتظره، از شعر غنایی وابسته به «خودِ روایی» فاصله گرفته و الهام‌بخش فرم‌های تازه‌ای در ادبیات معاصر شده است.
این روش نوشتن به آفرینش آثاری بازیگوشانه و کنایه‌آمیز می‌انجامد که نه تنها میان شعر کلاسیک و مدرن، بلکه میان ژانرها و فرم‌های هنری گوناگون در حرکت‌اند.
در دهه ۱۹۹۰، کارسون مجموعه‌ای از آثار برجسته را منتشر کرد. از جمله آن‌ها «جستار شیشه‌ای» در کتاب شیشه، کنایه و خدا (۱۹۹۵) است که ظرفیت شعر بلند را در جایی که مرزهای ژانری تار و کم‌رنگ می‌شوند، به نمایش می‌گذارد.
در حالی که این اثر در قالب شعر سروده شده، هم‌زمان داستانی بلند درباره سوگ و عشق یک‌طرفه است که در آن، راوی اولperson (زنی که همسرش او را رها کرده) به دیدار مادر تنها خود در خلنگزارهای بایر و متروک می‌رود.
او در این سفر، آثار نویسنده محبوبش، امیلی برونته، را با خود می‌برد؛ نویسنده‌ای که خلنگزارها و جهان درونی خودش به زیبایی در تنیده با متن تصویر شده‌اند.
این شعر بلند که حول محور سه زن تنها گرد یک میز آشپزخانه ساخته شده و در عین حال خوانشی از برونته نیز هست، بدین ترتیب به جستاری درباره رهاشدگی و تنهایی بدل می‌شود.
شعر به داستان نیاز دارد و داستان نیز به نوبه خود وابسته به جهش‌ها و تغییر صحنه‌های شاعرانه‌ای است که کارسون با چنین چیره‌دستی استادانه‌ای به کار می‌گیرد.
در همان دهه، اثر دیگری منتشر شد که غالباً از آن به عنوان بزرگ‌ترین اثر کارسون یاد می‌شود: زندگینامه قرمز: یک رمان منظوم (۱۹۹۸).
این اثر نشان‌دهنده توانایی والای او در به‌روزرسانی و زنده کردن سنت ادبی کلاسیک است.
او با درکی دقیق از اصطلاحات و تجربیات معاصر، قطعات شعری از استسیخوروس (شاعر یونانی سده ششم پیش از میلاد) درباره «گریون»، هیولای بالدار قرمز رنگ، را نقطه شروع قرار می‌دهد.
در حالی که اسطوره شرح می‌دهد که چگونه هرکول در انجام یکی از خان‌های خود، گریون را می‌کشد و گله‌اش را می‌رباید، کارسون این غول ترسناک را در قالب «قهرمانی» مهربان و دلبسته به مادرش بازآفرینی می‌کند؛ آن هم در قالبی که به یک بیلدونگس‌رومان (رمان تربیت و تکامل شخصیتی) مدرن تبدیل می‌شود.
گریونِ جوان که پیش‌تر مورد آزار و اذیت جنسی برادرش قرار گرفته، عاشق هرکولِ خودشیفته و بی‌ادب می‌شود.
چه رخ می‌دهد وقتی عاشق کسی می‌شوی که در نهایت تو را نابود خواهد کرد؟
این پرسشی دیرین در این فرم شگفت‌انگیز از شعر حماسی با ویژگی‌های غنایی برجسته است.
کارسون زمانی «ملال و کسالت» را دشمن اصلی خود توصیف کرده بود، و این وضعیتی است که او با طنزی تند و هوشمندی با آن مواجه می‌شود.
زیبایی شوهر: یک جستار داستانی در ۲۹ تانگو (منتشر شده در سال ۲۰۰۱)، روایتگر مشاجره‌ای گزنده و کنایه‌آمیز با شوهر خیانت‌کار است که هر یک از ۲۹ اپیزود آن با خطوطی از اشعار جان کیتس، شاعر رمانتیک، آغاز می‌شود.
کلمات والای کیتس درباره اینکه «زیبایی همان حقیقت است»، به شکلی بی‌رحمانه اما بازیگوشانه، در کنار این درام رابطه‌ای فرساینده قرار می‌گیرند.
یکی از آثار فراموش‌نشدنی کارسون ناکس (Nox - ۲۰۱۱۰) است که به یاد برادرش مایکل نوشته شده؛ برادری که پیش از مرگش در سال ۲۰۰۰ در دانمارک، به شکلی رازآلود ناپدید شده بود.
در این اثر، حس عمیقی از فقدان ملموس است که از اعماق وجود سر برمی‌آورد.
نتیجه کار، آفرینشی است که همان‌قدر که ادبی است، مجسمه‌گون و حجمی نیز هست؛ یادبودی به شکل یک جعبه، حاوی متنی آکاردئونی و بازشونده از تصاویر، نامه‌ها و نوشته‌های دیگر که به برادر متوفایش تقدیم شده است.
علاوه بر این، صدای سومی نیز وجود دارد که به اثر عمق زمانی می‌بخشد: کاتولوس، شاعر رومی، با مرثیه مشهور ۱۰۱ خود در رثای برادر درگذشته‌اش که او نیز مانند مایکل در دیار غربت جان سپرد.
ترجمه تاثربرانگیز کارسون از این شعر نیز در اثر حاضر است.
کارسون در تمام طول دوران نویسندگی‌اش، با ظرافتی سبک‌بالانه، امکانات نوشتن را کاویده است؛ فرآیندی که در آن «طرح و طرح‌واره ادبی» ارزشی ویژه برای او یافته است. گواه این مدعا اثر شناور (Float - ۲۰۱۶) است، اثری متشکل از بیست و دو کتابچه (چاپ‌نما) درباره موضوعات مختلف که می‌توان آن‌ها را به هر ترتیبی خواند.
اثر دیگر نورمای اشتباه (Wrong Norma) محصول ۲۰۲۴ است؛ ترکیبی گوناگون از متن‌ها با جنبه نمایشی و اجرایی قوی که در آن کارسون وارد عرصه‌های مختلف هنری و آکادمیک می‌شود.
همکاری‌های او با هنرمندان بصری، طراحان رقص، و کارگردانان اپرا و تئاتر، نشان‌دهنده آزادی عمل او در مواجهه با انتظارات ادبی و سیستم‌های قانون‌مند است.
همین ویژگی است که پشتوانه اهمیت فوق‌العاده‌ای است که آثار او از دهه ۱۹۹۰ تاکنون برای صحنه بین‌المللی هنر و ادبیات داشته است.
آندرس اولسون
رئیس کمیته نوبل
https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/bio-bibliography/?utm_source=Linkedin&utm_medium=Social+&utm_campaign=Linkedin_literature_2026
🔻پیوند به این فرسته در X:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2108163483002872262?s=20
او در سال ۱۹۸۱ رساله دکترای خود را در رشته ادبیات کلاسیک با عنوان Odi et Amo Ergo Sum (دوست دارم و بیزارم، پس هستم) منتشر کرد و در تمام طول حرفه خود، سرودن شعر را با ترجمه و تدریس در دانشگاه‌های مختلف همراه ساخته است.
تقریباً تمام تولیدات ادبی او حول محور نقطه تلاقی میان «وسواس فیلولوژیک (زبان‌شناختی) به واژه‌ها» و «اشتیاق شاعر برای معنای تازه» شکل گرفته است.
او خود، ریشه‌شناسی واژه‌ها را نقطه شروع همه آثارش دانسته است.
ترجمه‌های او از یونانی کلاسیک را می‌توان آثاری مستقل و قائم‌به‌ذات به شمار آورد.
از جمله این آثار می‌توان به تفسیر او از قطعات اشعار سافو تحت عنوان اگر نه، زمستان (۲۰۰۲) و همچنین تراژدی‌هایی چون الکترا (۲۰۰۱) و آنتیگونه (۲۰۱۵) اثر سوفوکل و باکخای (۲۰۱۵) اثر اوریپید اشاره کرد.
کارسون در جستار بلند خود، اروس تلخ‌وشیرین (۱۹۸۶)، شالوده نویسندگی بعدی خود را پی می‌ریزد.
این کتاب با ژرف‌اندیشی درخشانش درباره اینکه اروس (عشق و اشتیاق) جوهره و نیروی محرکه شعر است، به میزان زیادی از صفت مرکبی از سافو بهره می‌گیرد که اروس را ترکیبی از درد و شیرینی تعریف می‌کند.
همین تمایز و فاصله میان عاشق و معشوق است که به اروس نیرو می‌بخشد و شعر را به حرکت درمی‌آورد.
کارسون در نوشته‌هایش با وارد کردن مداوم صداهای متفاوتی که در برابر یکدیگر بازی می‌کنند، به این مهم دست می‌یابد.
او در اروس تلخ‌وشیرین از یک «دید استریوسکوپیک (برجسته‌بین)» سخن می‌گوید که به او امکان می‌دهد «دو چشم‌انداز را به‌طور هم‌زمان در حالت توازن نگه دارد».
نمونه بارز آن جستار اقتصاد ناباخته‌ها (۱۹۹۹) است که در آن کارسون، سیمونیدس کیوسی (شاعر یونانی سده ششم پیش از میلاد) را در برابر پل سلان قرار می‌دهد؛ و نیز در کتاب مردان در ساعات فراغت (۲۰۰۰) که در آن توسیدید تاریخ‌نگار را کنار ویرجینیا وولف می‌نشاند.
کارسون از طریق چنین صورت‌بندی‌های ادبی، اغلب غیرمنتظره، از شعر غنایی وابسته به «خودِ روایی» فاصله گرفته و الهام‌بخش فرم‌های تازه‌ای در ادبیات معاصر شده است.
این روش نوشتن به آفرینش آثاری بازیگوشانه و کنایه‌آمیز می‌انجامد که نه تنها میان شعر کلاسیک و مدرن، بلکه میان ژانرها و فرم‌های هنری گوناگون در حرکت‌اند.
در دهه ۱۹۹۰، کارسون مجموعه‌ای از آثار برجسته را منتشر کرد. از جمله آن‌ها «جستار شیشه‌ای» در کتاب شیشه، کنایه و خدا (۱۹۹۵) است که ظرفیت شعر بلند را در جایی که مرزهای ژانری تار و کم‌رنگ می‌شوند، به نمایش می‌گذارد.
در حالی که این اثر در قالب شعر سروده شده، هم‌زمان داستانی بلند درباره سوگ و عشق یک‌طرفه است که در آن، راوی اولperson (زنی که همسرش او را رها کرده) به دیدار مادر تنها خود در خلنگزارهای بایر و متروک می‌رود.
او در این سفر، آثار نویسنده محبوبش، امیلی برونته، را با خود می‌برد؛ نویسنده‌ای که خلنگزارها و جهان درونی خودش به زیبایی در تنیده با متن تصویر شده‌اند.
این شعر بلند که حول محور سه زن تنها گرد یک میز آشپزخانه ساخته شده و در عین حال خوانشی از برونته نیز هست، بدین ترتیب به جستاری درباره رهاشدگی و تنهایی بدل می‌شود.
شعر به داستان نیاز دارد و داستان نیز به نوبه خود وابسته به جهش‌ها و تغییر صحنه‌های شاعرانه‌ای است که کارسون با چنین چیره‌دستی استادانه‌ای به کار می‌گیرد.
در همان دهه، اثر دیگری منتشر شد که غالباً از آن به عنوان بزرگ‌ترین اثر کارسون یاد می‌شود: زندگینامه قرمز: یک رمان منظوم (۱۹۹۸).
این اثر نشان‌دهنده توانایی والای او در به‌روزرسانی و زنده کردن سنت ادبی کلاسیک است.
او با درکی دقیق از اصطلاحات و تجربیات معاصر، قطعات شعری از استسیخوروس (شاعر یونانی سده ششم پیش از میلاد) درباره «گریون»، هیولای بالدار قرمز رنگ، را نقطه شروع قرار می‌دهد.
در حالی که اسطوره شرح می‌دهد که چگونه هرکول در انجام یکی از خان‌های خود، گریون را می‌کشد و گله‌اش را می‌رباید، کارسون این غول ترسناک را در قالب «قهرمانی» مهربان و دلبسته به مادرش بازآفرینی می‌کند؛ آن هم در قالبی که به یک بیلدونگس‌رومان (رمان تربیت و تکامل شخصیتی) مدرن تبدیل می‌شود.
گریونِ جوان که پیش‌تر مورد آزار و اذیت جنسی برادرش قرار گرفته، عاشق هرکولِ خودشیفته و بی‌ادب می‌شود.
چه رخ می‌دهد وقتی عاشق کسی می‌شوی که در نهایت تو را نابود خواهد کرد؟
این پرسشی دیرین در این فرم شگفت‌انگیز از شعر حماسی با ویژگی‌های غنایی برجسته است.
کارسون زمانی «ملال و کسالت» را دشمن اصلی خود توصیف کرده بود، و این وضعیتی است که او با طنزی تند و هوشمندی با آن مواجه می‌شود.
زیبایی شوهر: یک جستار داستانی در ۲۹ تانگو (منتشر شده در سال ۲۰۰۱)، روایتگر مشاجره‌ای گزنده و کنایه‌آمیز با شوهر خیانت‌کار است که هر یک از ۲۹ اپیزود آن با خطوطی از اشعار جان کیتس، شاعر رمانتیک، آغاز می‌شود.
کلمات والای کیتس درباره اینکه «زیبایی همان حقیقت است»، به شکلی بی‌رحمانه اما بازیگوشانه، در کنار این درام رابطه‌ای فرساینده قرار می‌گیرند.
یکی از آثار فراموش‌نشدنی کارسون ناکس (Nox - ۲۰۱۱۰) است که به یاد برادرش مایکل نوشته شده؛ برادری که پیش از مرگش در سال ۲۰۰۰ در دانمارک، به شکلی رازآلود ناپدید شده بود.
در این اثر، حس عمیقی از فقدان ملموس است که از اعماق وجود سر برمی‌آورد.
نتیجه کار، آفرینشی است که همان‌قدر که ادبی است، مجسمه‌گون و حجمی نیز هست؛ یادبودی به شکل یک جعبه، حاوی متنی آکاردئونی و بازشونده از تصاویر، نامه‌ها و نوشته‌های دیگر که به برادر متوفایش تقدیم شده است.
علاوه بر این، صدای سومی نیز وجود دارد که به اثر عمق زمانی می‌بخشد: کاتولوس، شاعر رومی، با مرثیه مشهور ۱۰۱ خود در رثای برادر درگذشته‌اش که او نیز مانند مایکل در دیار غربت جان سپرد.
ترجمه تاثربرانگیز کارسون از این شعر نیز در اثر حاضر است.
کارسون در تمام طول دوران نویسندگی‌اش، با ظرافتی سبک‌بالانه، امکانات نوشتن را کاویده است؛ فرآیندی که در آن «طرح و طرح‌واره ادبی» ارزشی ویژه برای او یافته است. گواه این مدعا اثر شناور (Float - ۲۰۱۶) است، اثری متشکل از بیست و دو کتابچه (چاپ‌نما) درباره موضوعات مختلف که می‌توان آن‌ها را به هر ترتیبی خواند.
اثر دیگر نورمای اشتباه (Wrong Norma) محصول ۲۰۲۴ است؛ ترکیبی گوناگون از متن‌ها با جنبه نمایشی و اجرایی قوی که در آن کارسون وارد عرصه‌های مختلف هنری و آکادمیک می‌شود.
همکاری‌های او با هنرمندان بصری، طراحان رقص، و کارگردانان اپرا و تئاتر، نشان‌دهنده آزادی عمل او در مواجهه با انتظارات ادبی و سیستم‌های قانون‌مند است.
همین ویژگی است که پشتوانه اهمیت فوق‌العاده‌ای است که آثار او از دهه ۱۹۹۰ تاکنون برای صحنه بین‌المللی هنر و ادبیات داشته است.
آندرس اولسون
رئیس کمیته نوبل
https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2026/bio-bibliography/?utm_source=Linkedin&utm_medium=Social+&utm_campaign=Linkedin_literature_2026
🔻پیوند به این فرسته در X:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2108163483002872262?s=20
NobelPrize.org
Nobel Prize in Literature 2026
The Nobel Prize in Literature 2026 was awarded to Anne Carson "for her bold and inventive oeuvre that, in playful dialogue with the classical tradition, has created new forms for contemporary literature"
🔰نخستین نشست «روایت نسخه‌های خطی» و افتتاح نمایشگاه آثار نظامی؛
[گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خطی خمسه نظامی](ibna.ir/x6Kz7)
🔸علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.
🔸 «خمسه نظامی، یا پنج گنج، از فاخرترین و ارزشمندترین آثار ادب فارسی است و پنج مثنوی مخزن‌الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت‌پیکر و اسکندرنامه را در بر می‌گیرد.»
🔸 «نظامی در داستان‌هایی مانند خسرو و شیرین و هفت‌پیکر، بزرگی و شکوه ایران و ایرانی را به شیوایی آشکار ساخته است.»
🔸 «یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.»
@ibna_official
[گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خطی خمسه نظامی](ibna.ir/x6Kz7)
🔸علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.
🔸 «خمسه نظامی، یا پنج گنج، از فاخرترین و ارزشمندترین آثار ادب فارسی است و پنج مثنوی مخزن‌الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت‌پیکر و اسکندرنامه را در بر می‌گیرد.»
🔸 «نظامی در داستان‌هایی مانند خسرو و شیرین و هفت‌پیکر، بزرگی و شکوه ایران و ایرانی را به شیوایی آشکار ساخته است.»
🔸 «یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.»
@ibna_official
ایبنا
گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خطی خمسه نظامی
علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛…
🔹 معرفی پایان‌نامه: دو افسانهٔ منتخب از هفت‌پیکر نظامی گنجوی
🔹 پژوهشگر: امیر هوشنگ نصیری
🔹 استاد راهنما: دکتر ذبیح‌الله صفا
🔹 سال نگارش: ۱۳۲۱-۱۳۲۲
«هفت‌پیکر»، چهارمین اثر از خمسهٔ نظامی گنجوی و از شاهکارهای ادبیات فارسی است. این منظومه روایتگر زندگی بهرام گور و قصه‌های هفت دختر پادشاه در هفت گنبد رنگین است و ساختار پیچیده و نمادینش همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است.
🔹 در این پایان‌نامه، دو افسانه از میان داستان‌های هفت‌گانهٔ منظومه از نظر ساختار روایی، درون‌مایه‌های عرفانی و اخلاقی و زیبایی‌شناسی ادبی بررسی و تحلیل شده است.
🔹 هفت‌پیکر آمیزه‌ای از جنبه‌های حماسی و غنایی است و بخش هفت گنبد آن روحی غنایی و تخیلی رمانتیک دارد. این پژوهش با راهنمایی دکتر ذبیح‌الله صفا در دانشگاه تهران انجام شده و به شناخت بهتر ابعاد این اثر ارزشمند کمک می‌کند.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔹 پژوهشگر: امیر هوشنگ نصیری
🔹 استاد راهنما: دکتر ذبیح‌الله صفا
🔹 سال نگارش: ۱۳۲۱-۱۳۲۲
«هفت‌پیکر»، چهارمین اثر از خمسهٔ نظامی گنجوی و از شاهکارهای ادبیات فارسی است. این منظومه روایتگر زندگی بهرام گور و قصه‌های هفت دختر پادشاه در هفت گنبد رنگین است و ساختار پیچیده و نمادینش همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است.
🔹 در این پایان‌نامه، دو افسانه از میان داستان‌های هفت‌گانهٔ منظومه از نظر ساختار روایی، درون‌مایه‌های عرفانی و اخلاقی و زیبایی‌شناسی ادبی بررسی و تحلیل شده است.
🔹 هفت‌پیکر آمیزه‌ای از جنبه‌های حماسی و غنایی است و بخش هفت گنبد آن روحی غنایی و تخیلی رمانتیک دارد. این پژوهش با راهنمایی دکتر ذبیح‌الله صفا در دانشگاه تهران انجام شده و به شناخت بهتر ابعاد این اثر ارزشمند کمک می‌کند.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔰انسان باید در مرکز باقی بماند؛
[تولستوی و جهان مدرن؛ پیامی ماندگار برای انسان امروز](ibna.ir/x6KfT)
🔸پیام تولستوی برای جهان امروز همچنان زنده است؛ پیامی درباره حقیقت، شفقت، آزادی وجدان، نقد قدرت و حفظ کرامت انسان در عصر فناوری و هوش مصنوعی
🔸تولستوی ادبیات را زینتی برای تمدن نمی‌دانست، بلکه آن را مواجهه‌ای اخلاقی میان یک انسان و انسانی دیگر تلقی می‌کرد.
🔸رمان‌های بزرگ او، از جمله «جنگ و صلح» و «آنا کارنینا»، صرفا روایت داستان نیستند؛ این آثار به اعماق آگاهی انسان وارد می‌شوند و عشق، جاه‌طلبی، حسادت، خانواده، جنگ، ایمان، مرگ و جست‌وجوی معنا را بررسی می‌کنند.
🔸خالق امروزی ابزارهایی در اختیار دارد که تولستوی هرگز تصور نمی‌کرد. تلفن هوشمند می‌تواند تاریخ را ثبت کند، دوربین می‌تواند داستانی را به آن سوی قاره‌ها منتقل کند و هوش مصنوعی می‌تواند در پژوهش، ترجمه و نگارش یاری‌رسان باشد. پلتفرم‌های دیجیتال نیز می‌توانند امکان شنیده‌شدن صداهای به‌حاشیه‌رانده‌شده را بیش از گذشته فراهم کنند.
🔸اما فناوری تنها یک ابزار است. فناوری می‌تواند روند خلق اثر را سرعت ببخشد، اما نمی‌تواند تعیین کند چه چیزی ارزش خلق شدن دارد.
🔸 پیام تولستوی پیچیده نیست: نباید هنگام تلاش برای خلق یک شاهکار، انسان را از یاد برد.
🔸با حقیقت خلق کن، با شفقت بنویس، قدرت را به پرسش بکش، به زندگی انسان‌های عادی احترام بگذار، از خودنمایی تهی فاصله بگیر و از آزادی اخلاقی خود محافظت کن
@ibna_official
[تولستوی و جهان مدرن؛ پیامی ماندگار برای انسان امروز](ibna.ir/x6KfT)
🔸پیام تولستوی برای جهان امروز همچنان زنده است؛ پیامی درباره حقیقت، شفقت، آزادی وجدان، نقد قدرت و حفظ کرامت انسان در عصر فناوری و هوش مصنوعی
🔸تولستوی ادبیات را زینتی برای تمدن نمی‌دانست، بلکه آن را مواجهه‌ای اخلاقی میان یک انسان و انسانی دیگر تلقی می‌کرد.
🔸رمان‌های بزرگ او، از جمله «جنگ و صلح» و «آنا کارنینا»، صرفا روایت داستان نیستند؛ این آثار به اعماق آگاهی انسان وارد می‌شوند و عشق، جاه‌طلبی، حسادت، خانواده، جنگ، ایمان، مرگ و جست‌وجوی معنا را بررسی می‌کنند.
🔸خالق امروزی ابزارهایی در اختیار دارد که تولستوی هرگز تصور نمی‌کرد. تلفن هوشمند می‌تواند تاریخ را ثبت کند، دوربین می‌تواند داستانی را به آن سوی قاره‌ها منتقل کند و هوش مصنوعی می‌تواند در پژوهش، ترجمه و نگارش یاری‌رسان باشد. پلتفرم‌های دیجیتال نیز می‌توانند امکان شنیده‌شدن صداهای به‌حاشیه‌رانده‌شده را بیش از گذشته فراهم کنند.
🔸اما فناوری تنها یک ابزار است. فناوری می‌تواند روند خلق اثر را سرعت ببخشد، اما نمی‌تواند تعیین کند چه چیزی ارزش خلق شدن دارد.
🔸 پیام تولستوی پیچیده نیست: نباید هنگام تلاش برای خلق یک شاهکار، انسان را از یاد برد.
🔸با حقیقت خلق کن، با شفقت بنویس، قدرت را به پرسش بکش، به زندگی انسان‌های عادی احترام بگذار، از خودنمایی تهی فاصله بگیر و از آزادی اخلاقی خود محافظت کن
@ibna_official
ایبنا
تولستوی و جهان مدرن؛ پیامی ماندگار برای انسان امروز
پیام تولستوی برای جهان امروز همچنان زنده است؛ پیامی درباره حقیقت، شفقت، آزادی وجدان، نقد قدرت و حفظ کرامت انسان در عصر فناوری و هوش مصنوعی.
مراسم_تحویل_کتابخانه_دکتر_به_مشکوه_به_دانشگاه_تهران.pdf
3.5 MB
امروز سالگشت درگذشت مرحوم دکتر سید محمد مشکوة است که کتابخانه مرکزی دانشگاه با اهدای کتب خطی وی پایه گذاری شده است. گزارش بالا در این باره است.
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library