نمایشگاه عکس و کتاب انجمن فرهنگی بریتانیا در کتابخانه مرکزی اسفند 1351ش
https://t.me/UT_Central_Library

این مجموعه شامل نسخه‌های خطی اسلامی، کتاب‌های چاپ سنگی و اسناد تاریخی ارزشمندی است که در مسجد قراصق‌کنت در داغستان نگهداری می‌شوند. این آثار که طی دوره‌های تزاری و شوروی جمع‌آوری و حفظ شده‌اند، ابعاد مختلفی از جمله متون قرآنی، فقه شافعی، صرف و نحو عربی، و ادعیه را در بر می‌گیرند. این کتابخانه نه‌تنها بازتاب‌دهنده سنت‌های آموزشی مدارس دینی محلی است، بلکه نشان‌دهنده مقاومت فرهنگی و پایداری هویت اسلامی در دوران حکومت‌های سوسیالیستی نیز می‌باشد. علاوه بر این، وجود مکاتبات شخصی، پاسخ‌های فقهی و اسناد در میان این مجموعه نشان می‌دهد که این آثار ابزارهایی زنده برای حل مسائل روزمره و هدایت مذهبی جامعه بوده‌اند.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

🔰۲۰ مهر، سالروز بزرگداشت لسان‌الغیب و محرمِ اسرارِ ایرانیان؛
[حافظ؛ روانکاوی که سالهاست روی مبلِ دلِ ما نشسته](ibna.ir/x6KFD)

🔸سالهاست که ایرانی هنگام دلتنگی، سرگشتگی یا تصمیم‌های سخت، سراغ یک نفر می‌رود: حافظ. شاعری که به‌جای نسخه‌نویسی، غزل می‌نویسد و به‌جای پرسیدنِ «به من بگو چه شده»، خودش جوابی می‌آورد که انگار فقط برای تو سروده شده است. او محرمِ اسرارِ این ملت است؛ روانکاوی امیدبخش که با یک بیت، گرهی فروبسته را می‌گشاید. ۲۰ مهر، بهانه‌ای است برای گفتن از مردی که هنوز زنده‌تر از بسیاری از معاصرانِ ماست.


🔸حافظ درمانگری نیست که بگوید «مشکلت را ریشه‌یابی کن»؛ او شریکی است که می‌گوید «من هم این‌جا بوده‌ام». «گفتم غم تو دارم، گفتا غمت سر آید / گفتم که ماه من شو، گفتا اگر برآید». این گفت‌وگو، همان چیزی است که در یک اتاق مشاوره رخ می‌دهد، با این تفاوت که این‌بار روی مبل، به‌جای مراجع، یک ملت نشسته است.

🔸زندگی اجتماعی بشر عرصه‌ی انواع و اقسام تزاحمات و گرفتاری‌هاست. انسان‌ها از آن‌جا که هر یک دارای سلیقه و طرز تفکر به‌خصوصی هستند و از نظر سطح آگاهی و اندیشه نیز با یکدیگر متفاوت‌اند، در برخوردها و نشست و برخاست‌ها خواه‌ناخواه دچار مشکل می‌شوند و گاه این برخوردها چنان بالا می‌گیرد که به درگیری‌های فیزیکی می‌انجامد. برای جلوگیری از این زیان‌ها و دست‌یافتن به زندگی‌ای همراه با تفاهم و آرامش، هیچ‌راه چاره‌ای جز «مدارا» و سنگِ زیرینِ آسیا شدن نیست.

🔸حافظ یکی از پیچیده‌ترین و رازآلودترین شخصیت‌های ادبی و هنری ایران است و راز ماندگاری‌اش را باید در چندلایه بودن شعرهایش جست‌وجو کرد؛ شعرهایی که هر فرد می‌تواند بخشی از تصویر، خواسته‌ها و دغدغه‌های خود را در آن‌ها پیدا کند. قرن‌ها میان حوزه‌ی خیال — که شعر و هنر به آن نسبت داده می‌شد — و حوزه‌ی تعقل و عقلانیت، مرزبندی وجود داشت، گویی شعر و ادبیات چندان جدی نیستند و نقش تعیین‌کننده‌ای در زندگی ندارند. اما این مرزبندی امروز اعتبار پیشین خود را از دست داده است؛ به‌ویژه در فرهنگ ایرانی که از گذشته نمی‌توان چنین تفکیکی را به‌طور کامل پذیرفت، چراکه بسیاری از آموزه‌های عقلانی و حکمت ایرانی در دل اشعار شاعران بزرگ فارسی‌زبان منتقل شده‌اند. از این منظر، حافظ را می‌توان برجسته‌ترین نمونه‌ی پیوند میان اندیشه، هنر و شناخت جامعه دانست.



@ibna_official

از طرف وزارت معارف و اوقاف و فواید عامه
کتاب تعلیم البنات تألیف مدیر کتابخانه علمیه مظفریه که برای تعلیم دختران خیلی مفید است در اداره تعلیمات عمومی ملاحظه و تصدیق شده است. به عموم معلمین و معلمات معرفی می شود که تدریس نمایند
وزارت علوم و معارف

(روزنامه مجلس، 4 شوال / 1329 27 سپتامبر 1911

https://t.me/UT_Central_Library

هو
تا آن دو چشم قلب شکن مست خواب شد
بنیاد صبر و طاقت خلقی خراب شد
بیچاره دل نبرد دگر نام خوش دلی
تا در شکنج زلف تو در پیچ و تاب شد
چون پرده بر گرفت ز رخ آفتاب من
فانوس نه فلک ز ضیاء آفتاب شد
یا ربّ چه نازکی است که آن گلشن مراد
از یک نگاه گرم سرا پا گلاب شد
حرف زمانه هر چه نوشتیم ای رشید
بر صفحۀ زمانه چو نقشی بر آب شد

مشقه الفقیر عماد الحسنی غفر له

( اندازه متن : ۲۸.۵ × ۱۹ سانتی متر )
( اندازه با حاشیه : ۳۲.۸ × ۲۳.۴ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج ساتبیز - لندن انگلستان )

#میر_عماد_الحسنی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive

جلسه دفاع پایان نامه سید محمد مشکوة با حضور آقای ذوالمجدین، الهی قمشه ای و شهابی. سال 1325ش
https://t.me/UT_Central_Library

منتشر شده توسط فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
https://t.me/UT_Central_Library

🎓 دانشگاه‌ها تا چه اندازه برای عصر هوش مصنوعی آماده‌اند؟ شکاف میان پذیرش فناوری و حکمرانی دانشگاهی
 
مطالعه جدید مؤسسه بین‌المللی یونسکو برای آموزش عالی در آمریکای لاتین و کارائیب (IESALC)، تصویری از وضعیت به‌کارگیری هوش مصنوعی در دانشگاه‌های این منطقه ارائه می‌دهد. این پژوهش با بررسی ۲۰۰ مؤسسه آموزش عالی در ۱۹ کشور، میزان استفاده از هوش مصنوعی و آمادگی نهادی برای مدیریت آن را ارزیابی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ۸۷ درصد مؤسسات بررسی‌شده، هوش مصنوعی را دست‌کم در یکی از حوزه‌های فعالیت خود به کار می‌گیرند؛ اما تنها ۲۶ درصد دارای راهبرد رسمی هوش مصنوعی هستند.
این فاصله نشان می‌دهد که گسترش استفاده از فناوری الزاماً به معنای آمادگی سازمانی برای بهره‌برداری مسئولانه از آن نیست. هوش مصنوعی در آموزش و یادگیری، پژوهش، فعالیت‌های اداری و تعامل دانشگاه با جامعه کاربرد پیدا کرده است. بااین‌حال، بخشی از این تحول به ابتکار استادان، پژوهشگران و دانشجویان وابسته است و لزوماً از سیاست‌گذاری منسجم دانشگاهی سرچشمه نمی‌گیرد.
از منظر مدیریتی، نبود راهبرد مشخص می‌تواند به پراکندگی اقدامات، تفاوت در شیوه‌های استفاده و ابهام درباره مسئولیت‌های اخلاقی و علمی منجر شود. بنابراین، دانشگاه‌ها به سیاست‌هایی روشن درباره حریم خصوصی، امنیت داده‌ها، شفافیت، مالکیت فکری و ارزیابی خروجی‌های هوش مصنوعی نیاز دارند. توسعه سواد هوش مصنوعی برای استادان، دانشجویان و کارکنان نیز باید فراتر از آموزش کار با ابزارها باشد و ارزیابی انتقادی نتایج را دربرگیرد. همچنین، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال و تقویت توانمندی‌های سازمانی می‌تواند به کاهش نابرابری در دسترسی و استفاده مؤثر از این فناوری کمک کند.
در مجموع، دانشگاه آماده برای عصر هوش مصنوعی صرفاً دانشگاهی نیست که از ابزارهای جدید استفاده می‌کند، بلکه نهادی است که این فناوری را با راهبرد مشخص، نیروی انسانی توانمند و اصول اخلاقی و حکمرانی مسئولانه پیوند می‌دهد.

Valentini, A. (2026). AI implementation in higher education in Latin America and the Caribbean (UNESCO IESALC Working Papers No. 16). UNESCO International Institute for Higher Education in Latin America and the Caribbean. https://doi.org/10.54674/WP.2026.103
 
https://t.me/UT_Central_Library

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺منشور هندی: خوشنویسی‌ها و نسخ خطی در هند عصر سلاطین

🔺 Prisme indien : calligraphies et manuscrits dans l’Inde des sultanats

👈🏻 نویسنده: Éloïse Brac de la Perrière
👈🏻 ناشر:  Brill
👈🏻 سال انتشار : (2025)
👈🏻شابک: 9789004757585

معرفی ناشر

کتاب حاضر، نخستین اثر در حوزه تاریخ هنر به شمار می‌رود که منحصراً به نسخه‌های خطی قرآن در شبه‌قاره هند اختصاص یافته است. این پژوهش پیشگامانه، بر پیکره‌ای از آثار تمرکز دارد که دیری است از چشم دور مانده‌اند؛ مجموعه‌ای که به واسطه‌ی گستردگی و تداوم تولید از عصر سلاطین تا دوران مدرن، استثنایی و کم‌نظیر است. این مطالعه‌ی بدیع با اتخاذ رویکردی نوآورانه و مبتنی بر تحلیل فرم‌های تزئین‌یافته نوشتار - و به طور اخص خط «بهاری» - به واکاوی نظام‌های اندیشگانی، پویایی‌های اجتماعی و شبکه‌های تعاملات انسانی می‌پردازد که بر روند آفرینش چنین آثاری حاکم بوده‌ است. کتاب پیش‌ رو، دستاوردی بنیادین در عرصه‌ی تاریخ مادی و فرهنگی هنرهای هند در سده‌های میانه و دوران مدرن محسوب می‌شود.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) خوشنویسی بهاری
۲) پیکره آثار و شاخصه‌های نسخه‌شناسی
۳) آرایه‌پردازی متن قدسی: تذهیب در قرآن‌های بهاری
۴) نظام‌های هرمنوتیکی در قرآن‌های بهاری: هنر فرم و تفسیر
۵) طریقت‌های باطنی
۶) معنویت، طریقت‌های صوفیانه و کارکردهای اجتماعی
مؤخره

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

نظامنامه نمایشگاه امتعه وطنی، به احتمال مربوط به نخستین نمایشگاه امتعه وطنی در سال 1302 ش باشد. شرحی از این نمایشگاه را میرزا حسن حائری احقاقی در «سفرنامه سرمایه سعادت» ص 200 (به کوشش رسول جعفریان) آورده است. همین طور یحیی دولت آبادی نیز در حیات یحیی (4/303) از آن یاد کرده است. بعدها این نمایشگاه به طور مرتب برگزار می شد. این نسخه در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری می شود.
https://t.me/UT_Central_Library

📚 ده کتابخانه دیجیتال برتر جهان؛ گنجینه‌ای از منابع رایگان برای مطالعه و پژوهش

امروزه بسیاری از کتابخانه‌های ملی، دانشگاهی و فرهنگی جهان، بخش بزرگی از مجموعه‌های خود را دیجیتال کرده‌اند و امکان دسترسی رایگان کاربران سراسر جهان را به کتاب‌ها، نسخه‌های خطی، روزنامه‌ها، تصاویر، اسناد تاریخی و سایر منابع فراهم کرده‌اند. برخی از این مجموعه‌ها برای پژوهشگران و دانشجویان، بدون نیاز به عضویت یا پرداخت هزینه قابل استفاده‌اند.

📚 ۱. Europeana

یکی از بزرگ‌ترین درگاه‌های میراث فرهنگی دیجیتال اروپا که منابع هزاران کتابخانه، آرشیو و موزه را گردآوری کرده است. کتاب، نسخه خطی، روزنامه، عکس، فیلم، موسیقی و آثار هنری از جمله منابع آن هستند و بیش از ۶۰ میلیون شیء دیجیتال در آن قابل جست‌وجو است.

آدرس دسترسی:
https://www.europeana.eu/

🇺🇸 ۲. Digital Public Library of America (DPLA)

یک درگاه ملی برای جست‌وجوی منابع دیجیتال کتابخانه‌ها، آرشیوها و موزه‌های آمریکاست و میلیون‌ها منبع تاریخی و فرهنگی را به‌صورت یکپارچه در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

آدرس دسترسی:
https://dp.la/

🇫🇷 ۳. Gallica

کتابخانه دیجیتال کتابخانه ملی فرانسه است و مجموعه بزرگی از کتاب‌ها، روزنامه‌ها، مجلات، نسخه‌های خطی، نقشه‌ها، تصاویر و اسناد تاریخی را به‌صورت رایگان ارائه می‌کند. برای پژوهش در حوزه‌های تاریخ، ادبیات، فلسفه، علوم و علوم اجتماعی بسیار کاربردی است.

آدرس دسترسی:
https://gallica.bnf.fr/

🇺🇸 ۴. Library of Congress Digital Collections

مجموعه دیجیتال کتابخانه کنگره آمریکا شامل کتاب‌ها، عکس‌ها، نقشه‌ها، نسخه‌های خطی، روزنامه‌ها، موسیقی، فیلم و اسناد تاریخی است و یکی از منابع مهم برای پژوهش‌های تاریخی و مطالعات فرهنگی به شمار می‌رود.

آدرس دسترسی:
https://www.loc.gov/collections/

🌐 ۵. Internet Archive

یکی از شناخته‌شده‌ترین کتابخانه‌های دیجیتال غیرانتفاعی جهان که کتاب، فیلم، موسیقی، نرم‌افزار، صفحات وب آرشیوشده و منابع دیجیتال متنوعی را در خود جای داده است. بسیاری از کتاب‌های موجود را می‌توان به‌صورت رایگان مطالعه یا دریافت کرد.

آدرس دسترسی:
https://archive.org/

📖 ۶. Project Gutenberg

یکی از قدیمی‌ترین پروژه‌های کتابخانه دیجیتال رایگان جهان با بیش از ۷۹ هزار کتاب الکترونیکی رایگان است. تمرکز اصلی آن بر آثار کلاسیکی است که حقوق نشر آنها منقضی شده است. مطالعه و دریافت کتاب‌ها بدون هزینه و بدون ثبت‌نام امکان‌پذیر است.

آدرس دسترسی:
https://www.gutenberg.org/

🏛 ۷. Smithsonian Open Access

مجموعه دیجیتال مؤسسه Smithsonian منابع ارزشمندی در زمینه هنر، تاریخ، علوم، فناوری، فرهنگ و میراث طبیعی ارائه می‌کند. بخشی از این مجموعه تحت مجوزهای باز قرار دارد و امکان استفاده و بازاستفاده از آنها فراهم شده است.

آدرس دسترسی:
https://www.si.edu/openaccess

🇬🇧 ۸. Digital Bodleian

کتابخانه دیجیتال کتابخانه‌های Bodleian دانشگاه آکسفورد است و مجموعه‌ای ارزشمند از نسخه‌های خطی، کتاب‌های کمیاب، اسناد تاریخی، نقشه‌ها و تصاویر را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

آدرس دسترسی:
https://digital.bodleian.ox.ac.uk/

📚 ۹. HathiTrust Digital Library

یک مخزن بزرگ مشارکتی میان کتابخانه‌های دانشگاهی و پژوهشی جهان است که میلیون‌ها جلد منبع دیجیتال را نگهداری می‌کند. آثار موجود در مالکیت عمومی به‌صورت رایگان قابل مطالعه و در مواردی قابل دریافت هستند؛ دسترسی به آثار دارای حق نشر محدودتر است.

آدرس دسترسی:
https://www.hathitrust.org/

🌿 ۱۰. Biodiversity Heritage Library (BHL)

یکی از مهم‌ترین کتابخانه‌های دیجیتال دسترسی آزاد در حوزه تنوع زیستی، تاریخ طبیعی و علوم زیستی است. کتاب‌ها و مجلات تاریخی بسیاری از کتابخانه‌های تخصصی، موزه‌ها و مؤسسات علمی در آن دیجیتال شده و امکان مشاهده و دریافت آنها فراهم است.

آدرس دسترسی:
https://www.biodiversitylibrary.org/

https://t.me/UT_Central_Library

پایگاه قلموس؛ پنجره‌ای آزاد به نسخه‌های خطی آلمان

قلموس (Qalamos: Connecting Manuscript Traditions) پایگاه ملی و یکپارچه‌ی آلمان برای معرفی نسخه‌های خطی و آثار چاپِ قالبیِ متعلق به سنت‌های نوشتاری آسیا و افریقاست. این پایگاه با پشتیبانی بنیاد پژوهش آلمان و مشارکت کتابخانه‌ی دولتی برلین، کتابخانه‌ی ایالتی باواریا، کتابخانه‌ی پژوهشی گوتا و دانشگاه لایپزیگ راه‌اندازی شده و از سال ۲۰۲۲ در اختیار پژوهشگران و عموم علاقه‌مندان قرار دارد.
قلموس اکنون اطلاعات حدود ۱۷۵ هزار رکورد مرتبط با بیش از ۱۲۰ هزار شیء فیزیکی را دربر دارد. این مجموعه شامل آثاری به حدود ۱۷۰ زبان و ۸۷ خط است و زبان‌هایی چون عربی، فارسی، ترکی عثمانی، سریانی، عبری، ارمنی، سانسکریت، تبتی و زبان‌های جنوب و جنوب شرقی آسیا را پوشش می‌دهد. اطلاعات مجموعه‌های بیش از ۲۶ مؤسسه در آن گرد آمده و شمار همکاران آن همچنان رو به افزایش است. Connecting Manuscript Traditions
در این پایگاه می‌توان نسخه‌ها را بر اساس عنوان، نام مؤلف، کاتب و مالک، شماره‌ی بازیابی، زبان، خط، تاریخ کتابت، موضوع، محل نگهداری و مؤسسه جست‌وجو کرد. بخش‌های «آثار» و «اشخاص» نیز نسخه‌های متعدد یک کتاب، شروح، ترجمه‌ها، تلخیص‌ها و پیوند میان مؤلفان، کاتبان و مالکان را آشکار می‌کند.
هرگاه نسخه‌ای دیجیتال شده باشد، قلموس پیوند مستقیم آن را در اختیار کاربر می‌گذارد. تصاویر را می‌توان رایگان مشاهده کرد و در بسیاری از مجموعه‌ها، تمام نسخه یا بخش مشخصی از آن را به‌صورت PDF، فایل‌های تصویری JPG و TIFF، بسته‌ی ZIP یا IIIF Manifest دریافت کرد. استفاده از پایگاه، جست‌وجوی اطلاعات و مشاهده‌ی تصاویر برای عموم آزاد و بدون هزینه است.
قلموس نمونه‌ای موفق از تبدیل میراث خطی به دانش عمومی است: نسخه‌ای که پیش‌تر فقط با سفر، مکاتبه و صرف هزینه دیده می‌شد، اکنون در چند دقیقه در دسترس پژوهشگری در هر نقطه‌ی جهان قرار می‌گیرد. چنین طرحی هم از نسخه‌های خطی حفاظت می‌کند، هم پژوهش را گسترش می‌دهد و هم امکان تصحیح، مقایسه و شناخت دقیق‌تر میراث علمی ملت‌ها را فراهم می‌سازد.
ورود به پایگاه قلموس
نکته‌ی دقیق این است که قلموس درصدد ثبت جامع نسخه‌های شرقی موجود در آلمان است، اما هنوز تصویر همه‌ی نسخه‌ها در آن قرار ندارد؛ تصاویر نسخه‌هایی در دسترس است که مؤسسه‌ی نگهدارنده آنها را دیجیتال و منتشر کرده باشد.
https://t.me/UT_Central_Library