🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
[زندگی و زمانه سیدعبدالله انوار؛ پرتره مردی فراتر از زمان](ibna.ir/x6KRF)

🔸امروزه وقتی به کارنامه عبدالله انوار، دانشمند فرزانه نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم که وی تنها یک انسان پُرخوان یا کتاب‌شناس نبود؛ او مردی فراتر از زمان خود بود

🔸حیات کتاب‌شناسی انوار از آغار تحصیلات ایشان شکل گرفته بود. استاد بیان می‌کند: «سال ۱۳۱۰ که برای تحصیل به مدرسه گذاشته شدم و برای ورود به کلاس اول حاجت به کتاب داشتم، برای نخستین‌بار به کتابفروش و کتابفروشی برخورد کردم. خوب به خاطر دارم پدرم مرا پس از نام‌نویسی و تعیین کتاب اول به کتابفروشی اقبال برد».

🔸استاد افشار بیان می‌کند: «آقای انوار یکی از پرخوان‌ترین دوستانی است که بنده در طول زندگیم دیدم». «میان دوستان شهرت داشت که سرش در کتاب‌های قدیمی است. با این که روحیه‌ای جوان داشت و با علم و معرفت جدید آشنایی کامل یافته بود ولی سیر در افکار قدما برای او لذت معنوی بود».

🔸انوار هر کتابی را که می‌خواندند، تمام حاشیۀ کتاب از یادداشت‌های ایشان، تعلیقات ایشان و نظریات ایشان راجع به آن کتاب سیاه شده است. کتابی نیست که ایشان خوانده باشند و تعلیقه و حاشیه بر آن ننوشته باشند. لذا بعد از بازنشستگی، ضمن انتقال تجربیات به طرق مختلف: تدریس در کارگاه‌های آموزشی، ارزیابی آثار، حضور در نشست‌ها و میزگردهای تخصصی، تالیف مقاله در باب فهرست‌نگاری، نقد کتاب و ...، بیش از پیش همانند دانشجوی تشنه علم، ضمن مطالعه و تحقیق، آثار فراوانی در زمینه‌های متعدد دانش بشری خلق نمودند.

🔸نام استاد انوار بیشتر با خدمات علمی‌ ایشان در حوزه کتاب‌شناسی و نسخه‌شناسی و فهرست‌نگاری مشحون و مشهور است. زیرا زمانی ایشان دست به کار فهرست‌نگاری زدند که هنوز فهرستنویسی به معنای علمی و مشخص در بین کتابداران شناخته شده نبود و دست‌اندرکاران دولتی نیز حمایتی نمی‌کردند.



@ibna_official

معرفی پایگاه نسخه‌های خطی ترکیه (YEK)
پایگاه اینترنتی YEK، متعلق به سازمان نسخه‌های خطی ترکیه (Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı)، از مهم‌ترین سامانه‌های دیجیتال برای شناسایی و بررسی نسخه‌های خطی در کتابخانه‌های ترکیه است. این سازمان زیر نظر وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه فعالیت می‌کند.
این پایگاه اطلاعات کتاب‌شناختی و نسخه‌شناختی مجموعه‌های متعددی، از جمله کتابخانه‌های سلیمانیه، بایزید، نورعثمانیه، ملت، کوپرولو و شماری از کتابخانه‌های شهرهای مختلف ترکیه را در محیطی واحد گرد آورده است.
بر اساس آمار منتشرشده در سامانه، بیش از ۶۴۷ هزار رکورد کتاب‌شناختی در آن ثبت شده که حدود ۳۷۳ هزار مورد نسخه خطی و بیش از ۲۷۴ هزار مورد اثر چاپی است. همچنین برای شمار زیادی از آثار، تصاویر دیجیتال فراهم شده است. بخش عمده منابع به زبان‌های عربی، ترکی و فارسی است و از این نظر برای پژوهشگران تاریخ و فرهنگ ایران و اسلام اهمیت فراوان دارد.
در این سامانه می‌توان بر اساس عنوان کتاب، نام مؤلف، زبان، موضوع، کتابخانه، تاریخ تألیف و کتابت جست‌وجو کرد. اطلاعات هر نسخه، بسته به میزان فهرست‌نویسی، شامل عنوان، مؤلف، تاریخ کتابت، تعداد برگ‌ها، مشخصات ظاهری، محل نگهداری و شماره نسخه است.
یکی از امکانات مهم پایگاه، جست‌وجوی اختصاصی آثار دارای تصویر دیجیتال است. البته وجود تصویر در سامانه لزوماً به معنای امکان دریافت آزادانه فایل کامل نسخه نیست و شرایط دسترسی باید برای هر اثر جداگانه بررسی شود.
اهمیت این پایگاه برای پژوهشگران ایرانی بسیار زیاد است؛ زیرا کتابخانه‌های ترکیه مجموعه‌های ارزشمندی از آثار فارسی و عربی، به‌ویژه در زمینه تاریخ، حدیث، تفسیر، تصوف، کلام، ادبیات و سیره پیامبر(ص) را در خود جای داده‌اند. بسیاری از این آثار در ایران نسخه‌های اندکی دارند یا حتی ممکن است تنها نسخه شناخته‌شده آن‌ها در کتابخانه‌های ترکیه محفوظ باشد.
نشانی پایگاه: https://portal.yek.gov.tr/works/search/full
این سامانه را می‌توان یکی از مراجع اصلی برای شناسایی نسخه‌های خطی اسلامی و بررسی میراث مکتوب ایران و جهان اسلام دانست.
https://t.me/UT_Central_Library

حالا فکر کنید ما در ایران چه وضع اسفبار و پراکنده ای برای نسخ خطی مون داریم. هر کتابخانه ای ـ از بزرگترین ها ـ یک سازی می زنند. وابسته به جایی هستند. هیچ نظم و انضباطی در کار نیست. قوانین و رفتارهای متفاوت. برخی که به هیچ صراطی مستقیم نیستند.
این یعنی حکمرانی بد در امر کتاب خطی

📣 #معرفی_مقاله #اختصاصی

🔺حوریه‌ای پیچیده در جامه‌ی بشری: فاطمه الزهرا در تاریخ فکری اهل سنت در قرون میانه 🔺

🔺 A Houri Cloaked in Human Form: Fāṭima al-Zahrā in Medieval Sunni Intellectual History 🔺

✍🏻 Mohammad Amin Mansouri

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: مطالعه تاریخ فکری و فرهنگی جهان اسلام نشان می‌دهد که مرزبندی‌های مذهبی میان تسنن و تشیع همواره به شکلی صلب و قطعی که امروزه می‌شناسیم، وجود نداشته است. در سده‌های میانه اسلامی، به‌ویژه در دوران پیش از شکل‌گیری امپراتوری‌های بزرگ صفوی و عثمانی، فضایی از «سیالیت و ابهام مذهبی» حاکم بود که در آن، محبت و ارادت به خاندان پیامبر نقطه پیوندی مشترک میان طیف گسترده‌ای از عالمان، محدثان و صوفیان به شمار می‌رفت. در این بستر تاریخی، شخصیت‌های برجسته‌ی صدر اسلام به مثابه نمادهای فراتاریخی، فرازمینی و معنوی ستایش می‌شدند. در میان این چهره‌ها، جایگاه فاطمه الزهرا به عنوان یگانه دختر پیامبر، به دلیل پیوند عمیق عاطفی، معنوی و تاریخی با سرنوشت امت اسلامی، از اهمیتی بالا برخوردار است و بازنمایی شخصیت او را می‌توان به عنوان انعکاسی از تحولات کلامی، عرفانی و اجتماعی در جوامع اسلامی تلقی کرد.

محمدامین منصوری (استادیار تاریخ در دانشگاه مرکزی واشنگتن) در مقاله‌ی «حوریه‌ای پیچیده در جامه‌ی بشری: فاطمه الزهرا در تاریخ فکری اهل سنت در قرون میانه» با تمرکز بر همین دوران گذار (سده‌های هفتم تا هشتم هجری)، به بررسی دقیق و متنی چگونگی تصویرسازی از دختر پیامبر در سه اثر حدیثی مهم اهل سنت می‌پردازد. این مرور نشان خواهد داد که چگونه عالمان اهل سنت در این مقطع، از طریق فرایند «تنش‌زدایی تاریخی» و ترکیب ابعاد ملکوتی و بشری شخصیت فاطمه، رنج‌ها و مصائب او را از مناقشات سیاسی بر سر خلافت جدا کرده و به یک مقاومت معنوی و شفاعت‌بخش تبدیل کردند.

برای مطالعه خلاصه‌ای از این مقاله اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@islamicstudies

عنوان:   Distinguishing Between AI-Generated and Human-Written Academic Text Using Turnitin
مولفان:  Robin S.S. Kramer;  Natália Javorková
ناشر:  De Gruyter
سال انتشار: 2026

تورنیتین (Turnitin) یک نرم‌افزار کاربردی است که به‌طور گسترده در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی سراسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد و یکی از شناخته‌ شده‌ ترین نرم‌ افزارهای بررسی سرقت ادبی در جهان به شمار می رود. این مطالعه به بررسی عملکرد ابزار تورنیتین در تشخیص متون علمی نگارش‌شده توسط انسان و محتواهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی می‌پردازد. پژوهشگران با استفاده از مقالات روان‌شناسی پیش از ظهور هوش مصنوعی و بازنویسی مقدمه آن‌ها توسط مدل‌های زبانی جی‌پی‌تی-۴اُ و جی‌پی‌تی-۵، دقت این نرم‌افزار را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد که تورنیتین نرخ خطای مثبت کاذب بسیار پایینی دارد، اما میزان خطای منفی کاذب آن در تشخیص متون هوش مصنوعی قابل‌توجه است. در نهایت، نویسندگان تأکید می‌کنند که مربیان باید با احتیاط زیادی به نمرات این‌گونه ابزارها اعتماد کنند.

  @KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

گنجینه‌ای با بیش از یک دهه خدمت به پژوهش؛ دسترسی دیجیتال به نسخ خطی از سال ۱۳۹۲

کتابخانه آیت‌الله العظمی بروجردی در راستای پاسداشت میراث علمی و تسهیل مسیر تحقیق برای دانش پژوهان، دسترسی دیجیتال به مجموعه ای کم‌نظیر از نسخ خطی را از سال ۱۳۹۲ فراهم نموده است. اکنون با گذشت بیش از یک دهه، سامانه دیجیتال ما به عنوان بستری مطمئن و غنی برای دانش پژوهان شناخته می شود.

این پایگاه، حاصل تجمیع و دیجیتال سازی بیش از ۸۰۰۰ عنوان نسخه خطی از سه مرکز معتبر علمی است:

🔹 کتابخانه مسجد اعظم
🔹 کتابخانه مؤسسه آیت الله العظمی بروجردی
🔹 کتابخانه مدرسه آیت الله العظمی بروجردی در نجف اشرف

این مجموعه ارزشمند که بخشی از میراث مکتوب حوزه های علمیه است، برای تمامی پژوهشگران عرصه علوم اسلامی و تاریخ نسخ خطی، به صورت مستمر در دسترس است. شما می توانید بدون محدودیت های زمانی و مکانی، از منابع این گنجینه در تحقیقات خود بهره ببرید.

🌐 برای بهره مندی از این منابع، به وب سایت زیر مراجعه فرمایید:
👉 Blib.ir