🔰فناوری‌های نوظهور چگونه کتابخانه‌ها را متحول کرده‌اند؟
[گذار از مخازن سنتی به کانون‌های هوشمند](ibna.ir/x6KTN)
🔸کتابخانه‌های جهان در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها فضایی برای نگهداری کتاب نیستند، بلکه به مراکز هوشمند و پویایی بدل شده‌اند که با ادغام هوش مصنوعی، رباتیک و سیستم‌های ابری، مرزهای دسترسی به دانش را جابه‌جا کرده و تجربه مراجعان را به‌کلی دگرگون ساخته‌اند
🔸یکی از مهم‌ترین تحولات ساختاری در صنعت کتابخانه‌داری مدرن، کوچ همه‌جانبه به پلتفرم‌های خدمات کتابخانه‌ای مبتنی بر ابر است. سیستم‌های ابری یکپارچه به کتابخانه‌ها اجازه می‌دهند تا مدیریت منابع دیجیتال، اشتراک مجلات علمی، امانت بین‌کتابخانه‌ای و تحلیل داده‌های مصرف را در یک بستر واحد مدیریت کنند. تحلیل‌های سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که سیستم‌هایی نظیر «Alma» سهم عمده‌ای از بازار جهانی را به خود اختصاص داده‌اند و پس از آن پلتفرم‌هایی چون WorldShare از OCLC و سکوهای مبتنی بر متن‌باز قرار دارند.
🔸️یکی از ابعاد برجسته فناوری‌های نوین کتابخانه‌ای در سال ۲۰۲۶، توجه موشکافانه به مقوله دسترس‌پذیری همگانی است. استانداردهای سخت‌گیرانه جدید جهانی، از جمله دستورالعمل‌های دسترسی‌پذیری وب (WCAG) و قوانین اروپایی دسترس‌پذیری، سازندگان سخت‌افزار و نرم‌افزار کتابخانه‌ای را ناگزیر ساخته است تا محصولات خود را با بالاترین استانداردهای فراگیر طراحی کنند. امروزه کیوسک‌های دیجیتال، درگاه‌های وب و اپلیکیشن‌های موبایل کتابخانه‌ها به رابط‌های کاربری قابل تنظیم از نظر اندازه فونت، کنتراست رنگی، خروجی صوتی (Text-to-speech) و پشتیبانی از منوهای چندزبانه مجهز شده‌اند تا افراد توان‌خواه و سالمندان نیز بتوانند به شکلی کاملاً برابر و مستقل از خدمات علمی کتابخانه بهره‌مند شوند.
@ibna_official
[گذار از مخازن سنتی به کانون‌های هوشمند](ibna.ir/x6KTN)
🔸کتابخانه‌های جهان در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها فضایی برای نگهداری کتاب نیستند، بلکه به مراکز هوشمند و پویایی بدل شده‌اند که با ادغام هوش مصنوعی، رباتیک و سیستم‌های ابری، مرزهای دسترسی به دانش را جابه‌جا کرده و تجربه مراجعان را به‌کلی دگرگون ساخته‌اند
🔸یکی از مهم‌ترین تحولات ساختاری در صنعت کتابخانه‌داری مدرن، کوچ همه‌جانبه به پلتفرم‌های خدمات کتابخانه‌ای مبتنی بر ابر است. سیستم‌های ابری یکپارچه به کتابخانه‌ها اجازه می‌دهند تا مدیریت منابع دیجیتال، اشتراک مجلات علمی، امانت بین‌کتابخانه‌ای و تحلیل داده‌های مصرف را در یک بستر واحد مدیریت کنند. تحلیل‌های سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که سیستم‌هایی نظیر «Alma» سهم عمده‌ای از بازار جهانی را به خود اختصاص داده‌اند و پس از آن پلتفرم‌هایی چون WorldShare از OCLC و سکوهای مبتنی بر متن‌باز قرار دارند.
🔸️یکی از ابعاد برجسته فناوری‌های نوین کتابخانه‌ای در سال ۲۰۲۶، توجه موشکافانه به مقوله دسترس‌پذیری همگانی است. استانداردهای سخت‌گیرانه جدید جهانی، از جمله دستورالعمل‌های دسترسی‌پذیری وب (WCAG) و قوانین اروپایی دسترس‌پذیری، سازندگان سخت‌افزار و نرم‌افزار کتابخانه‌ای را ناگزیر ساخته است تا محصولات خود را با بالاترین استانداردهای فراگیر طراحی کنند. امروزه کیوسک‌های دیجیتال، درگاه‌های وب و اپلیکیشن‌های موبایل کتابخانه‌ها به رابط‌های کاربری قابل تنظیم از نظر اندازه فونت، کنتراست رنگی، خروجی صوتی (Text-to-speech) و پشتیبانی از منوهای چندزبانه مجهز شده‌اند تا افراد توان‌خواه و سالمندان نیز بتوانند به شکلی کاملاً برابر و مستقل از خدمات علمی کتابخانه بهره‌مند شوند.
@ibna_official
ایبنا
گذار از مخازن سنتی به کانون‌های هوشمند
کتابخانه‌های جهان در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها فضایی برای نگهداری کتاب نیستند، بلکه به مراکز هوشمند و پویایی بدل شده‌اند که با ادغام هوش مصنوعی، رباتیک و سیستم‌های ابری، مرزهای دسترسی به دانش را جابه‌جا کرده و تجربه مراجعان را به‌کلی دگرگون ساخته‌اند.
Forwarded from جماران
📷یادبود استاد شهید دکتر علی لاریجانی در دانشگاه تهران
🔸به گزارش جماران، مراسم یادبود شهید علی لاریجانی همراه با رونمایی از کتاب «چنین گفت مجتهد؛ فلسفه روایتی از دکتر کریم مجتهدی» به قلم شهید لاریجانی، با حضور جمعی از استادان دانشگاه و چهره‌های علمی در دانشگاه تهران برگزار شد.
📸 عکس: زهرا استادزاده
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1733359
🇮🇷 @jamarannews
🔸به گزارش جماران، مراسم یادبود شهید علی لاریجانی همراه با رونمایی از کتاب «چنین گفت مجتهد؛ فلسفه روایتی از دکتر کریم مجتهدی» به قلم شهید لاریجانی، با حضور جمعی از استادان دانشگاه و چهره‌های علمی در دانشگاه تهران برگزار شد.
📸 عکس: زهرا استادزاده
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1733359
🇮🇷 @jamarannews
امروز دوشنبه. کتابخانه مرکزی
کارگاه آموزشی نگارش مرورهای نظام‌مند با ابزارهای هوش مصنوعی:
از جستجوی منابع تا تحلیل داده‌ها
با هدف آشنایی با ابزارهای هوش مصنوعی در پژوهش درکتابخانه مرکزی برگزار شد. این کارگاه آموزشی با استقبال بیش از ۲۳۰ نفر به صورت حضوری و آنلاین برگزار گردید.
در این کارگاه به بررسی روش تحقیق مرور نظام مند پرداخته شد و شرکت کنندگان با ابزارهای هوش مصنوعی این روش تحقیق آشنا شدند.
در انتها به چالش های اخلاقی در خصوص حوزه هوش مصنوعی پرداخته شد. فایل های ارائه و فیلم کارگاه متعاقبا در دسترس کاربران قرار میگیرد.
https://t.me/UT_Central_Library
کارگاه آموزشی نگارش مرورهای نظام‌مند با ابزارهای هوش مصنوعی:
از جستجوی منابع تا تحلیل داده‌ها
با هدف آشنایی با ابزارهای هوش مصنوعی در پژوهش درکتابخانه مرکزی برگزار شد. این کارگاه آموزشی با استقبال بیش از ۲۳۰ نفر به صورت حضوری و آنلاین برگزار گردید.
در این کارگاه به بررسی روش تحقیق مرور نظام مند پرداخته شد و شرکت کنندگان با ابزارهای هوش مصنوعی این روش تحقیق آشنا شدند.
در انتها به چالش های اخلاقی در خصوص حوزه هوش مصنوعی پرداخته شد. فایل های ارائه و فیلم کارگاه متعاقبا در دسترس کاربران قرار میگیرد.
https://t.me/UT_Central_Library
نمایشگاه «تپش‌های قرآن» در اسپانیا؛ زندگی قرآن در میان مسلمانان اندلس
گزارشی از نمایشگاه دانشگاه گرانادا و شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا (CSIC) ـ اکتبر ۲۰۲۶
دانشگاه گرانادا و شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا نمایشگاهی با عنوان «تپش‌های قرآن؛ زندگی کتاب مقدس در میان مُدَجَّن‌ها و موریسکوها» (Los latidos del Corán. La vida del libro sagrado entre mudéjares y moriscos) برگزار کرده‌اند که به تاریخ نسخه‌برداری، ترجمه، آموزش، نگهداری و کاربرد قرآن در میان مسلمانان شبه‌جزیره ایبری اختصاص دارد.
این نمایشگاه نخست از ۱۱ ژوئن تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ در دانشگاه گرانادا برگزار شد و اکنون در قالب نمایشگاهی سیار، از ۱۵ اکتبر تا ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ در مرکز علوم انسانی و اجتماعی شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا در مادرید برپاست. ساعات بازدید از ۸ صبح تا ۱۹:۳۰ اعلام شده است.
موضوع و اهمیت نمایشگاه
نمایشگاه به دو گروه تاریخی می‌پردازد: «مُدَجَّن‌ها» (Mudéjares)، مسلمانانی که پس از انتقال حکومت مناطق خود به مسیحیان همچنان در اسپانیا زندگی می‌کردند؛ و «موریسکوها» (Moriscos)، مسلمانانی که خود یا نیاکانشان به مسیحیت گروانده شده بودند، اما بخشی از آنان سنت‌های اسلامی را حفظ کردند.
هدف نمایشگاه نشان دادن این نکته است که قرآن در این جوامع تنها متنی دینی نبود، بلکه در آموزش، زندگی خانوادگی، آیین‌های اجتماعی، هویت فرهنگی و حتی روابط مسلمانان و مسیحیان نقشی اساسی داشت.
مهم‌ترین بخش‌های نمایشگاه
نمایشگاه اصلی در گرانادا در هشت بخش موضوعی تنظیم شده بود که برخی از مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
نسخه‌های خطی و ترجمه قرآن: معرفی قرآن‌های عربی، نسخه‌های دوزبانه و ترجمه‌های قرآن به زبان‌های رایج در اسپانیا. از آثار مهم، قرآن تولدو متعلق به سال ۱۶۰۶ میلادی است که از کهن‌ترین ترجمه‌های کامل باقی‌مانده قرآن از عربی به یکی از زبان‌های بومی اروپایی به شمار می‌رود.
کتابت قرآن: بازسازی کارگاه نسخه‌نویسی موریسکوها و معرفی کاغذ، پوست، قلم، مرکب و ابزارهای کتابت.
آموزش پنهانی قرآن:
بررسی شیوه‌های حفظ و تعلیم قرآن در خانه‌ها و مدارس مخفی مسلمانان در دوره فشارهای مذهبی.
قرآن در زندگی روزمره: کاربرد قرآن در تولد، نام‌گذاری، مرگ، مراسم مذهبی و برخی باورهای عامیانه.
قرآن در دست مسیحیان: بررسی مطالعه و ترجمه قرآن توسط عالمان مسیحی و استفاده از آن در مناظرات دینی. همچنین نمونه‌هایی از نسخه‌های قرآنی ضبط‌شده توسط دستگاه تفتیش عقاید معرفی شده‌اند.
پنهان‌سازی نسخه‌ها: نمایش سرگذشت قرآن‌هایی که مسلمانان برای حفظ آنها در دیوار خانه‌ها مخفی کرده بودند و قرن‌ها بعد کشف شدند.
قرآن آراندا دِ مونکایو، کتابت ۱۵۹۷
قرآن تولدو، ترجمه ۱۶۰۶ میلادی
پشتوانه علمی نمایشگاه
این نمایشگاه بر دستاوردهای سه طرح پژوهشی استوار است:
1. The European Qur’an (EuQu):
بررسی جایگاه قرآن در فرهنگ و اندیشه اروپایی طی سال‌های ۱۱۵۰ تا ۱۸۵۰ میلادی.
2. Decyphering Quranic Dynamics in Spain (DeQuDy):
پژوهش درباره انتقال، تحول و کاربرد متون قرآنی در اسپانیا.
3. Corán Aljamiado (CorAl):
ایجاد مجموعه دیجیتال از نسخه‌ها و ترجمه‌های متعدد قرآن در سنت آلخامیادو؛ یعنی متونی به زبان‌های رومی‌تبار شبه‌جزیره ایبری که با خط عربی نوشته شده‌اند.
در ارتباط با برگزاری نمایشگاه مادرید، روز ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ نیز نشستی با عنوان «نسخه‌های خطی قرآن در شبه‌جزیره ایبری» با سخنرانی خوان پابلو آریاس تورس و آدریان رودریگس ایگلسیاس برگزار شد.
اهمیت پژوهشی
اهمیت این نمایشگاه در آن است که تاریخ قرآن را از زاویه‌ای کمتر شناخته‌شده بررسی می‌کند: سرگذشت نسخه‌های قرآن در جامعه‌ای که مسلمانان به‌تدریج قدرت سیاسی، آزادی مذهبی و امکان آموزش آشکار دین خود را از دست می‌دادند.
نسخه‌های مخفی‌شده در خانه‌ها، ترجمه‌های قرآن به زبان‌های محلی و مدارک تفتیش عقاید نشان می‌دهند که مطالعه تاریخ قرآن در اروپا تنها به تاریخ ترجمه‌های لاتینی یا نقدهای مسیحی محدود نیست؛ بلکه باید به نقش خود مسلمانان در حفظ و انتقال متن نیز توجه کرد.
این نمایشگاه از این جهت برای پژوهشگران تاریخ قرآن، نسخه‌شناسی، تاریخ اندلس و روابط اسلام و مسیحیت اهمیت ویژه‌ای دارد.
https://t.me/UT_Central_Library
گزارشی از نمایشگاه دانشگاه گرانادا و شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا (CSIC) ـ اکتبر ۲۰۲۶
دانشگاه گرانادا و شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا نمایشگاهی با عنوان «تپش‌های قرآن؛ زندگی کتاب مقدس در میان مُدَجَّن‌ها و موریسکوها» (Los latidos del Corán. La vida del libro sagrado entre mudéjares y moriscos) برگزار کرده‌اند که به تاریخ نسخه‌برداری، ترجمه، آموزش، نگهداری و کاربرد قرآن در میان مسلمانان شبه‌جزیره ایبری اختصاص دارد.
این نمایشگاه نخست از ۱۱ ژوئن تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ در دانشگاه گرانادا برگزار شد و اکنون در قالب نمایشگاهی سیار، از ۱۵ اکتبر تا ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ در مرکز علوم انسانی و اجتماعی شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا در مادرید برپاست. ساعات بازدید از ۸ صبح تا ۱۹:۳۰ اعلام شده است.
موضوع و اهمیت نمایشگاه
نمایشگاه به دو گروه تاریخی می‌پردازد: «مُدَجَّن‌ها» (Mudéjares)، مسلمانانی که پس از انتقال حکومت مناطق خود به مسیحیان همچنان در اسپانیا زندگی می‌کردند؛ و «موریسکوها» (Moriscos)، مسلمانانی که خود یا نیاکانشان به مسیحیت گروانده شده بودند، اما بخشی از آنان سنت‌های اسلامی را حفظ کردند.
هدف نمایشگاه نشان دادن این نکته است که قرآن در این جوامع تنها متنی دینی نبود، بلکه در آموزش، زندگی خانوادگی، آیین‌های اجتماعی، هویت فرهنگی و حتی روابط مسلمانان و مسیحیان نقشی اساسی داشت.
مهم‌ترین بخش‌های نمایشگاه
نمایشگاه اصلی در گرانادا در هشت بخش موضوعی تنظیم شده بود که برخی از مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
نسخه‌های خطی و ترجمه قرآن: معرفی قرآن‌های عربی، نسخه‌های دوزبانه و ترجمه‌های قرآن به زبان‌های رایج در اسپانیا. از آثار مهم، قرآن تولدو متعلق به سال ۱۶۰۶ میلادی است که از کهن‌ترین ترجمه‌های کامل باقی‌مانده قرآن از عربی به یکی از زبان‌های بومی اروپایی به شمار می‌رود.
کتابت قرآن: بازسازی کارگاه نسخه‌نویسی موریسکوها و معرفی کاغذ، پوست، قلم، مرکب و ابزارهای کتابت.
آموزش پنهانی قرآن:
بررسی شیوه‌های حفظ و تعلیم قرآن در خانه‌ها و مدارس مخفی مسلمانان در دوره فشارهای مذهبی.
قرآن در زندگی روزمره: کاربرد قرآن در تولد، نام‌گذاری، مرگ، مراسم مذهبی و برخی باورهای عامیانه.
قرآن در دست مسیحیان: بررسی مطالعه و ترجمه قرآن توسط عالمان مسیحی و استفاده از آن در مناظرات دینی. همچنین نمونه‌هایی از نسخه‌های قرآنی ضبط‌شده توسط دستگاه تفتیش عقاید معرفی شده‌اند.
پنهان‌سازی نسخه‌ها: نمایش سرگذشت قرآن‌هایی که مسلمانان برای حفظ آنها در دیوار خانه‌ها مخفی کرده بودند و قرن‌ها بعد کشف شدند.
قرآن آراندا دِ مونکایو، کتابت ۱۵۹۷
قرآن تولدو، ترجمه ۱۶۰۶ میلادی
پشتوانه علمی نمایشگاه
این نمایشگاه بر دستاوردهای سه طرح پژوهشی استوار است:
1. The European Qur’an (EuQu):
بررسی جایگاه قرآن در فرهنگ و اندیشه اروپایی طی سال‌های ۱۱۵۰ تا ۱۸۵۰ میلادی.
2. Decyphering Quranic Dynamics in Spain (DeQuDy):
پژوهش درباره انتقال، تحول و کاربرد متون قرآنی در اسپانیا.
3. Corán Aljamiado (CorAl):
ایجاد مجموعه دیجیتال از نسخه‌ها و ترجمه‌های متعدد قرآن در سنت آلخامیادو؛ یعنی متونی به زبان‌های رومی‌تبار شبه‌جزیره ایبری که با خط عربی نوشته شده‌اند.
در ارتباط با برگزاری نمایشگاه مادرید، روز ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ نیز نشستی با عنوان «نسخه‌های خطی قرآن در شبه‌جزیره ایبری» با سخنرانی خوان پابلو آریاس تورس و آدریان رودریگس ایگلسیاس برگزار شد.
اهمیت پژوهشی
اهمیت این نمایشگاه در آن است که تاریخ قرآن را از زاویه‌ای کمتر شناخته‌شده بررسی می‌کند: سرگذشت نسخه‌های قرآن در جامعه‌ای که مسلمانان به‌تدریج قدرت سیاسی، آزادی مذهبی و امکان آموزش آشکار دین خود را از دست می‌دادند.
نسخه‌های مخفی‌شده در خانه‌ها، ترجمه‌های قرآن به زبان‌های محلی و مدارک تفتیش عقاید نشان می‌دهند که مطالعه تاریخ قرآن در اروپا تنها به تاریخ ترجمه‌های لاتینی یا نقدهای مسیحی محدود نیست؛ بلکه باید به نقش خود مسلمانان در حفظ و انتقال متن نیز توجه کرد.
این نمایشگاه از این جهت برای پژوهشگران تاریخ قرآن، نسخه‌شناسی، تاریخ اندلس و روابط اسلام و مسیحیت اهمیت ویژه‌ای دارد.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
بنگرید به گزارش نمایشگاه تپش های قرآن در اسپانیا. (پست بالا)
و اما حکایت سند بالا
امروز استاد عزیز و دوست بسیار گرامی جناب آقای سید علی آل داود، سندهایی را که در طول عمرپژوهشی خویش گردآوری کرده بودند، به کتابخانه مرکزی اهدا کردند. در میان آنها، سندی بود با حکایتی جالب....
روز 28 مرداد 1332 که به خانه دکتر مصدق حمله شد و تمام اوراق و اسناد آنجا به خیابان ریخته شد، از جمله آن اسناد، سندی است که عکس آن را اینجا مشاهده می کنید. شخصی آن را از خیابان برداشته و در نهایت... به دست استاد آل داود رسیده است. سندی مِلکی است که روی کاغذی بزرگ و به جز متن، امضای گواهان نیز در اطراف آن دیده می شود.
https://t.me/UT_Central_Library
امروز استاد عزیز و دوست بسیار گرامی جناب آقای سید علی آل داود، سندهایی را که در طول عمرپژوهشی خویش گردآوری کرده بودند، به کتابخانه مرکزی اهدا کردند. در میان آنها، سندی بود با حکایتی جالب....
روز 28 مرداد 1332 که به خانه دکتر مصدق حمله شد و تمام اوراق و اسناد آنجا به خیابان ریخته شد، از جمله آن اسناد، سندی است که عکس آن را اینجا مشاهده می کنید. شخصی آن را از خیابان برداشته و در نهایت... به دست استاد آل داود رسیده است. سندی مِلکی است که روی کاغذی بزرگ و به جز متن، امضای گواهان نیز در اطراف آن دیده می شود.
https://t.me/UT_Central_Library