معرفی روزنامهٔ «اطلاع»

🔹 مشخصات و زمان انتشار:
روزنامهٔ «اطلاع» در ۲۷ ربیع‌الثانی ۱۲۹۸ قمری، برابر با سال ۱۲۶۰ شمسی، در دورهٔ ناصرالدین‌شاه منتشر شد و انتشار آن حدود ۲۵ سال، تا دورهٔ مظفرالدین‌شاه، ادامه یافت.

🔹 پیشینه و جایگاه:
«اطلاع» از روزنامه‌های دولتی آن دوره بود و مدیریت آن، مانند روزنامهٔ «ایران»، زیر نظر وزارت انطباعات و ادارهٔ روزنامه جات دولتی قرار داشت. هم‌زمانی انتشار دو روزنامه با وزارت محمدحسن‌خان صنیع‌الدوله، او را در شمار مدیران آن‌ها قرار می‌داد.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

🔹 در غرب خبری نیست؛ روایت تلخ جنگ جهانی اول

🔹 نویسنده: اریش ماریا رمارک (آلمانی)
🔹 عنوان اصلی: All Quiet on the Western Front
🔹 نخستین انتشار: ۱۹۲۹

«در غرب خبری نیست» از مهم‌ترین آثار ضدجنگ در تاریخ ادبیات است. رمارک که خود در جبههٔ غربی جنگ جهانی اول جنگیده بود، با تکیه بر تجربهٔ شخصی‌اش، ناامیدی و فروپاشی نسلی را به تصویر می‌کشد که جوانی‌اش در جنگ تباه شد.

🔹 راوی داستان «پل باومر»، پسری نوزده‌ساله است که با هم‌کلاسی‌هایش، تحت تأثیر سخنرانی‌های میهن‌پرستانهٔ معلمشان «کانتورک»، داوطلبانه راهی ارتش آلمان می‌شود.

🔹 کتاب در ۱۸ ماه نخست، ۲٫۵ میلیون نسخه فروخت و تاکنون به ۵۵ زبان ترجمه شده است. رمارک در آستانهٔ جنگ جهانی دوم از آلمان گریخت و نازی‌ها تابعیت آلمانی او را لغو کردند.

🔹 این رمان در سال ۱۹۳۰ به کارگردانی لوئیس مایلستون اقتباس سینمایی شد و جایزهٔ اسکار بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را برد.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

ایران‌شناسی در فرانسه؛ از مطالعات زبان و متون کهن تا پژوهش‌های تاریخی و اجتماعی معاصر

ایران‌شناسی در فرانسه یکی از سنت‌های دیرپای مطالعات شرقی در اروپاست که از پژوهش درباره زبان فارسی، متون دینی و تاریخ ایران باستان آغاز شد و به‌تدریج حوزه‌هایی چون تاریخ اسلام و ایران، ادبیات، هنر، مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و مطالعات سیاسی ایران معاصر را نیز دربرگرفت. اهمیت این سنت علمی تنها در شمار آثار منتشرشده نیست، بلکه در شکل‌گیری نهادهای پژوهشی، گردآوری نسخه‌های خطی و اسناد و تربیت چندین نسل از ایران‌شناسان نیز آشکار است.
پیدایش و گسترش ایران‌شناسی فرانسوی
از چهره‌های پیشگام این جریان، آبراهام هیاسنت آنکتیل دوپرون (۱۷۳۱–۱۸۰۵) بود که با سفر به هند و انتشار ترجمه فرانسوی اوستا در سال ۱۷۷۱، راه را برای مطالعات علمی درباره آیین زرتشتی و ایران باستان گشود. در قرن نوزدهم، تأسیس مدرسه زبان‌های شرقی پاریس (۱۷۹۵) و سپس مدرسه عملی مطالعات عالی (École pratique des hautes études، ۱۸۶۸) به گسترش آموزش و پژوهش درباره زبان‌ها، ادیان و تاریخ ایران کمک کرد.
در قرن بیستم، ایران‌شناسی فرانسوی از مطالعات صرفاً متن‌محور فراتر رفت. رومن گیرشمن (۱۸۹۵–۱۹۷۹) با کاوش‌های باستان‌شناختی در ایران، به‌ویژه شوش و چغازنبیل، سهم مهمی در شناخت تاریخ و تمدن ایران باستان داشت. هانری کربن (۱۹۰۳–۱۹۷۸) نیز با پژوهش درباره فلسفه اسلامی، تشیع و عرفان ایرانی، آثار متفکرانی چون سهروردی و ملاصدرا را به محافل علمی اروپایی معرفی کرد.
ایران‌شناسی در تاریخ و علوم اجتماعی
در مطالعات تاریخی، پژوهشگرانی چون ژان اوبن (Jean Aubin) با بررسی منابع فارسی و تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران، به‌ویژه در دوره مغول و پس از آن، مسیرهای تازه‌ای در تاریخ‌نگاری ایران گشودند. شارل ملویل (Charles Melville)، اگرچه متعلق به سنت دانشگاهی بریتانیاست، نمونه‌ای از گسترش بین‌المللی همین رویکردهای تاریخ‌نگارانه به شمار می‌رود.
در حوزه علوم اجتماعی، ژان پیر دیگار (Jean-Pierre Digard) با مطالعات مردم‌شناختی درباره جوامع عشایری ایران، به‌ویژه بختیاری‌ها، و برنار اورکاد (Bernard Hourcade) با پژوهش درباره جغرافیای انسانی، شهرنشینی و تحولات فضایی ایران، نشان دادند که ایران‌شناسی دیگر محدود به متون تاریخی و ادبی نیست.
نهادهای پژوهشی و وضعیت امروز
از مهم‌ترین مراکز ایران‌شناسی فرانسه، مرکز ملی پژوهش‌های علمی (CNRS)، مدرسه عملی مطالعات عالی (EPHE)، مؤسسه ملی زبان‌ها و تمدن‌های شرقی (INALCO) و دانشگاه سوربن نوول هستند. مرکز پژوهش درباره جهان ایرانی (CeRMI) نیز به مطالعه تاریخ، زبان‌ها، فرهنگ‌ها و جوامع ایرانی از دوران باستان تا امروز می‌پردازد.
در ایران، «انجمن ایران‌شناسی فرانسه» (IFRI) که در سال ۱۹۸۳ از ادغام دو نهاد قدیمی‌تر پدید آمد، در انتشار پژوهش‌های ایران‌شناسی نقش داشت. مجموعه کتاب‌های Bibliothèque iranienne و نشریه کتاب‌شناختی Abstracta Iranica از دستاوردهای مهم این سنت پژوهشی‌اند. فعالیت این مؤسسه در تهران در سال‌های اخیر با محدودیت و تعطیلی روبه‌رو شده است.

امروزه ایران‌شناسی فرانسه با وجود دشواری‌های نهادی، همچنان حوزه‌ای میان‌رشته‌ای است. طرح پژوهشی SEFIR که از سال ۲۰۲۳ آغاز شده، به ارزیابی وضعیت مطالعات ایرانی در فرانسه و نیازهای آینده آن اختصاص دارد.

برای دانشجویان تاریخ و علوم انسانی، شناخت این سنت از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد مطالعه ایران چگونه از تصحیح متون و بررسی آثار باستانی به پژوهش درباره زندگی روزمره، مناسبات اجتماعی، تحولات شهری و تاریخ فرهنگی گسترش یافته است.
منابع پیشنهادی برای مطالعه بیشتر: مدخل‌های «Iranian Studies in France» در دانشنامه ایرانیکا و پایگاه مرکز پژوهش درباره جهان ایرانی (CeRMI).
https://t.me/UT_Central_Library

📘کتاب تازه: «نامه‌هایی در کیسه‌های ابریشمی: مکاتبات دیپلماتیک دربار صفوی در آرشیو ملی سوئد»
استانیسلاف آدام یاشکوفسکی و آنا یولی

Letters in Silk Pouches: Diplomatic Correspondence from the Safavid Court in the Swedish National Archives
Royal Swedish Academy of Letters, History and Antiquities, 2026

در سده‌ی هفدهم میلادی، دربار سوئد سه هیئت دیپلماتیک را به دربار صفوی در اصفهان فرستاد تا برای انعقاد قراردادی تجاری به‌منظور صدور ابریشم خام ایران به استکهلم مذاکره کنند. لودویگ فابریتسیوس، دیپلمات سوئدی، سرپرستی این هیئت‌ها را در سفرها و اقامت‌های طولانی‌شان در دربار ایران بر عهده داشت. در پی هر هیئت، نامه‌ای از شاه ایران خطاب به پادشاه سوئد، در کیسه‌ای نفیس، به استکهلم برده می‌شد.

این اسناد اکنون در آرشیو ملی سوئد نگهداری می‌شوند. ساختار و محتوای آنها بازتاب‌دهنده‌ی شیوه‌های قاعده‌مند نامه‌نگاری در دیوان رسائل دربار صفوی است. نامه‌های سلطنتی را برای انتقال تا می‌کردند و در کیسه‌هایی از پارچه‌های نفیس قرار می‌دادند. این کیسه‌ها محافظت و نخستین‌بار در سال ۱۹۴۴، به همت دو پژوهشگر سوئدی، آگنس یئی‌یر و کارل یوهان لام، معرفی و منتشر شدند. پارچه‌هایی که این کیسه‌ها از آن‌ها دوخته شده‌اند، از نفیس‌ترین منسوجات ابریشمی تولیدشده در ایران عصر صفوی به شمار می‌روند.

این کتاب با بررسی دقیق نامه‌های فارسی و کیسه‌های ابریشمی در بستر تاریخی‌شان، آن‌ها را شواهدی مادی از دو هنر بسیار پیشرفته و پرورده در دربار ایران معرفی می‌کند؛ دو هنری که هر دو شکوه و جلال فرمانروا را به نمایش می‌گذاشتند: هنر نوشتن و هنر ابریشم‌بافی.

📎 برای دریافت رایگان نسخه‌ی کامل کتاب به این پیوند مراجعه کنید.

#کتاب_تازه

@asmaaneh

نامه دکتر آذرنوش به استاد محمدتقی دانش پژوه در باره بازگرداندن کتابهای امانتی به کتابخانه دانشکده
از اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

صبح آدینه همراهان بخیر و نیکی

🔰از کیمیاگری تا بحران اقلیم؛ پرفروش‌ترین کتاب‌های سال ۲۰۲۶(ibna.ir/x6KYL)

🔸بازار جهانی نشر در سال ۲۰۲۶ میلادی شاهد شکوفایی کم‌نظیری بود؛ سالی که در آن خوانندگان تشنه حقیقت، با استقبال چشمگیر از پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان، رکوردهای تازه‌ای به ثبت رساندند

🔸بررسی آمارهای فروش در کتابفروشی‌های معتبر جهان و گزارش‌های موسسات سنجش بازار نشان می‌دهد که خوانندگان در این سال گرایش چشمگیری به آثار تحقیقی، کتب دینی و پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان نشان داده‌اند. در حالی که دهه‌ها پیش برخی کارشناسان زوال کتاب‌های کاغذی و تخصصی را پیش‌بینی می‌کردند، سال ۲۰۲۶ نشان داد که مخاطب امروز تشنه خواندن روایت‌های مستند و عمیق درباره مسائل بنیادین بشری است. این گزارش به بررسی و معرفی دقیق پرفروش‌ترین و شاخص‌ترین کتاب‌های منتشر شده در جهان در سال ۲۰۲۶ می‌پردازد و هر اثر را با جزئیات کامل معرفی می‌کند.

🔸 بازار نشر کتاب در سال ۲۰۲۶ میلادی، فراتر از یک سرگرمی ساده، به میدانگاهی برای پاسخگویی به بزرگ‌ترین دغدغه‌های بشری تبدیل شد. از مطالعات عمیق دینی و قرآنی گرفته تا افشاگری‌های فناوری، تاریخ علم و بحران‌های زیست‌محیطی، کتاب‌های پرفروش امسال توانستند آینه‌ای تمام‌نما از چالش‌ها و امیدهای انسان معاصر باشند و رکوردهای درخشانی در تاریخ نشر جهانی به ثبت برسانند.


@ibna_official

گسترش اعتراضات به مراکز داده هوش مصنوعی از آمریکا به اروپا؛ چالشی تازه برای صنعت فناوری

مخالفت با گسترش مراکز داده (Data Centers)، که زیرساخت اصلی خدمات ابری و هوش مصنوعی به شمار می‌روند، به‌تدریج به یکی از موضوعات مهم اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در آمریکا و اروپا تبدیل شده است. این اعتراضات که در انتخابات میان‌دوره‌ای اخیر آمریکا نیز بازتاب داشت، اکنون در حال گسترش به کشورهای اروپایی است.
به گزارش یورونیوز در ۵ نوامبر ۲۰۲۶، بیش از ۱۰۰ گروه مدنی در ۱۵ کشور اروپایی برای برگزاری اعتراضات هماهنگ در روزهای ۶ و ۷ نوامبر برنامه‌ریزی کرده‌اند. این گروه‌ها با شعار «توقف مراکز داده آلاینده» (Stop Dirty Data Centres)، خواستار توقف موقت صدور مجوز ساخت مراکز داده بزرگ تا زمان تدوین مقررات دقیق‌تر درباره مصرف انرژی، منابع آب و پیامدهای زیست‌محیطی آن‌ها هستند.
مراکز داده مجموعه‌هایی متشکل از هزاران سرور و تجهیزات پردازشی‌اند که بخش بزرگی از خدمات اینترنتی، ذخیره‌سازی ابری و پردازش‌های هوش مصنوعی را پشتیبانی می‌کنند. گسترش سریع هوش مصنوعی، به‌ویژه مدل‌های زبانی بزرگ، نیاز به این مراکز را به‌شدت افزایش داده است. بااین‌حال، مصرف قابل‌توجه برق، نیاز برخی مراکز به آب برای خنک‌سازی تجهیزات، اشغال زمین و فشار بر زیرساخت‌های محلی، نگرانی‌های فزاینده‌ای ایجاد کرده است.
این مسئله در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ آمریکا نیز مطرح شد. برخی نامزدهای انتخاباتی با تأکید بر ضرورت کنترل توسعه مراکز داده و جلوگیری از انتقال هزینه‌های آن‌ها به شهروندان، تلاش کردند حمایت رأی‌دهندگان را جلب کنند. به گزارش آسوشیتدپرس، در شمار قابل‌توجهی از رأی‌گیری‌های محلی، محدودیت بر توسعه این تأسیسات مورد حمایت قرار گرفت. فعالان اروپایی نیز اکنون می‌کوشند از تجربه جنبش‌های محلی آمریکا برای سازمان‌دهی اعتراضات گسترده‌تر استفاده کنند.
اهمیت این تحولات زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم کشورهای اروپایی هم‌زمان برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و کاهش وابستگی فناورانه به آمریکا و چین تلاش می‌کنند. برآوردهای منتشرشده در گزارش یورونیوز نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری سالانه در پروژه‌های مراکز داده اروپا از حدود ۱۲ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۰ به حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۶ رسیده است.
از منظر علوم انسانی و اجتماعی، این تحولات نشان‌دهنده ظهور یکی از تعارض‌های مهم عصر هوش مصنوعی است: تعارض میان ضرورت توسعه فناوری و الزامات عدالت اجتماعی، حفاظت از محیط زیست و حقوق جوامع محلی. پرسش اساسی این است که منافع اقتصادی و فناورانه مراکز داده نصیب چه کسانی می‌شود و هزینه‌های زیست‌محیطی و زیرساختی آن را چه کسانی می‌پردازند.
در نتیجه، آینده صنعت هوش مصنوعی تنها به پیشرفت الگوریتم‌ها و افزایش قدرت پردازش وابسته نخواهد بود، بلکه به سیاست‌گذاری عمومی، مدیریت منابع طبیعی، پذیرش اجتماعی و توانایی دولت‌ها در ایجاد توازن میان توسعه فناوری و منافع شهروندان نیز بستگی خواهد داشت.

https://t.me/UT_Central_Library