📕 رساله بیکاران
🖨 نجف: مطبعه حبل المتین، 1290.

📌اثری انتقادی-اصلاحی از دوران مشروطه است که در قالب درس‌ها و داستان‌های تمثیلی، بیکاری و مفت‌خواری را مادر فساد و سبب خرابی مملکت می‌داند و در مقابل، کار و تلاش را عبادت و مایهٔ سعادت دنیا و آخرت معرفی می‌کند. نویسنده با زبانی صریح و گاه طنزآمیز، گدا، درویش، رمال، جیب‌بر را نمادهای بیکاری نکوهش می‌کند و بر معارف، آموزش کودکان و نقش مادران تأکید می‌ورزد و عقب‌ماندگی شرق را نتیجهٔ جهل می‌شمارد. این رساله، سند تاریخی از وضعیت اجتماعی ایران و عثمانی در آستانهٔ قرن بیستم را ارائه می‌دهد.

کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib

عنوان:  Description of “Divani Foniy” Exemplar Tehran University
نویسنده: Mabruk Djurayev
ناشر:  Eurasian Journal of Social Sciences, Philosophy and Culture
سال انتشار: 2025

این مقاله به توصیف و بررسی نسخه‌ای خطی و کمیاب از "دیوان فانی" اثر امیرعلیشیرنوایی  با شماره ثبت ۲۸۶۶ می‌پردازد که در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری می‌شود. نویسنده ضمن اشاره به پیشینه این نسخه و مقایسه آن با سایر نسخه‌های موجود در جهان، ساختار فیزیکی، اشعار شامل قصاید و غزل‌ها، و میزان آسیب‌دیدگی‌های آن را به تفصیل تحلیل می‌کند. این اثر با وجود نقص‌ها، افتادگی‌ها و آسیب‌های ناشی از آب، به دلیل قدمت بالا و ویژگی‌های خاص پالئوگرافی، از اهمیت ویژه‌ای در مطالعات ادبی و نسخه‌شناسی برخوردار است.

  @KETABCAST_AI_LIB

📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر #زبان_فارسی

🔺هند در عصر فارسی‌مآبی: ۱۰۰۰ تا ۱۷۶۵ میلادی

🔺 India in the Persianate Age: 1000–1765

👈🏻 نویسنده: Richard M. Eaton
👈🏻 ناشر:  University of California Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9780520435841

معرفی ناشر

شبه‌قاره‌ی هند که در میان کوهساران و دریاهای پهناور محصور است، در نگاه نخست جهانی کم‌وبیش کامل و خودبسنده با ادیان، نظام‌های فلسفی و ساختارهای اجتماعی مختص به خود جلوه می‌کند. با این حال، این سرزمین کهن و جوامع متکثر آن، تعاملاتی دیرپا و پردامنه را با مردمان و فرهنگ‌های شرق و جنوب شرقی آسیا، اروپا، آفریقا و به طرزی ویژه با آسیای مرکزی و فلات ایران از سر گذرانده است. نویسنده‌ی کتاب این سرگذشت شگرف را با رویکردی بدیع و پرشور روایت می‌کند و سیر برآمدن فرهنگ فارسی‌مآب - قلمروی فرامنطقه‌ای و چندوجهی که از رهگذر شبکه‌هایی روزافزون در بخش پهناوری از آسیا به یکدیگر پیوند خورده بود - را پی می‌گیرد. این فرهنگ که در سده یازدهم میلادی به واسطه دودمان‌های مستقر در شرق افغانستان به هند راه یافت، در عصر امپراتوری گورکانیان اعظم (سده‌های شانزدهم، هفدهم و هجدهم) مسیری فزاینده از بومی‌سازی را طی کرد. نویسنده با ظرافتی تحسین‌برانگیز به تبیین تلاقی پیچیده بین فرهنگ سانسکریت هند - مجموعه‌ای به همان اندازه غنی و فرامنطقه‌ای که در سراسر این دوران به شکوفایی و بالندگی خود تداوم بخشید - و فرهنگِ فارسی می‌پردازد؛ فرهنگی که در تکوین سلطنت دهلی، امپراتوری گورکانی و انبوهی از دولت‌های منطقه‌ای نقشی بسزا ایفا نمود. این فرایند درازآهنگ از تعاملات فرهنگی، بازتابی ژرف در زبان‌ها، ادبیات، سنت‌های آشپزی، پوشاک، ادیان، شیوه‌های حکمرانی و رزم‌آوری، علوم، هنر، موسیقی و معماری جنوب آسیا - و فراسوی آن - بر جای نهاده است.

فهرست مطالب
مقدمه: کلیشه‌ها و چالش‌ها
دو جهان فرامنطقه‌ای: سانسکریت و فرهنگ فارسی‌مآب
۱) برآمدن قدرت ترکان، ۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ م.
حکایت دو یورش: ۱۰۲۲، ۱۰۲۵ م.
فرهنگ سیاسی در جهان سانسکریت
فرهنگ سیاسی در جهانِ فارسی‌مآب
فتح شمال هند به دست غوریان، ۱۱۹۲ تا ۱۲۰۶ م.
سلطنت دهلی در عصر مملوک‌ها (پادشاهان غلام)
نتیجه‌گیری
۲) اشاعه نظام‌های سلطنتی، ۱۲۰۰ تا ۱۴۰۰ م.
توسعه‌طلبی امپراتوری در فراسوی کوه‌های ویندیا
مهاجران، شیوخ و اشاعه نهادهای سلطنتی
سلطنت متقدم بنگال
سلطنت‌های دکن: بهمنیان و ویجایاناگارا
سلطنت متقدم کشمیر
افول امپراتوری تغلق
نتیجه‌گیری
۳) یورش تیمور و میراث آن، ۱۴۰۰ تا ۱۵۵۰ م.
چشم‌انداز کلی
هند علیا
بنگال
کشمیر
گجرات
مالوا
هویت‌های نوپدید: انگاره «راجپوت»
کتابت به زبان‌های بومی
نتیجه‌گیری
۴) دکن و جنوب، ۱۴۰۰ تا ۱۶۵۰ م.
پیوندهایی با جهان فارسی‌مآب
جانشینان دولت بهمنی
تطور سیاسی و فرهنگی در ویجایاناگارا
تکنولوژی باروت در دکن
تولیدات فرهنگی در عصر باروت
جانشینان ویجایاناگارا و جنوب هند
نتیجه‌گیری
۵) تثبیت حاکمیت گورکانیان، ۱۵۲۶ تا ۱۶۰۵ م.
چشم‌انداز کلی
بابُر
همایون
سال‌های متقدم اکبر
هویت‌های نوپدید: راجپوت‌ها
توسعه‌طلبی گورکانیان در عصر اکبر
اندیشه‌های مذهبی اکبر
نتیجه‌گیری
۶) هند در عصر جهانگیر و شاه‌جهان، ۱۶۰۵ تا ۱۶۵۸ م.
جهانگیر
چشم‌اندازی از مرزها
دکن: آفریقایی‌ها و ماراتاها
هویت‌های نوپدید: انگاره «سیک»
ارزیابی جهانگیر
شاه‌جهان
نتیجه‌گیری
۷) اورنگ‌زیب - از شاهزادگی تا امپراتور عالمگیر، ۱۶۱۸ تا ۱۷۰۷ م.
شاهزاده اورنگ‌زیب - چهار پرده
جنگ جانشینی، ۱۶۵۷ تا ۱۶۵۹ م.
سلطنت متقدم عالمگیر
هویت‌های نوپدید: ماراتاها از شاهجی تا تارابای
«یک انار و صد بیمار»
دین و حاکمیت در عصر عالمگیر
نتیجه‌گیری
۸) گذارهای سده هجدهم
دگرگونی‌های سیاسی، ۱۷۰۷ تا ۱۷۴۸ م.
خیزش‌های ماراتا
خیزش‌های سیک
هویت‌های نوپدید: مسلمانان در بنگال و پنجاب
جهانی‌شدن در طلیعه عصر مدرن
نتیجه‌گیری
نتیجه‌گیری و موخره
هند در جهان فارسی‌مآب
گورکانیان در جهان سانسکریت
نیلوفر آبی و شیر
به سوی مدرنیته

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

این منبع، فهرست عربی‌شده و کتاب‌شناسی «مجموعه مدینه» شامل ۵۶۶ نسخه خطی نفیس است که در جریان حادثه تاریخی «سفر برلک» (در جنگ جهانی اول) به دستور فخرالدین پاشا از مدینه به موزه طوبقابی‌سرا در استانبول منتقل شدند . این اثر توسط دکتر محمد عمر الكاف و بر اساس تعریب داده‌های فهرست ترکی «فهمی ادهم قره‌تای» تنظیم شده است . حدود ۴۵۰ عنوان از این مجموعه به زبان عربی بوده و بیشترین سهم آن به علوم حدیث، تراجم، تاریخ، علوم قرآنی و فقه اختصاص دارد
. منبع حاضر مشخصات کتاب‌شناختی آثار مانند عنوان، پدیدآور، تاریخ نسخه‌برداری، تعداد برگ‌ها و شماره حفظ (M) را برای تسهیل پژوهش گردآوری کرده است
https://t.me/Historylibrary

🔻نمایشگاه ترویجی علم؛ فرصتی برای تجربه و تعامل

🔹به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، نمایشگاه ترویج علم و مجموعه‌ای از برنامه‌های علمی و ترویجی با همکاری اداره کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران و انجمن ترویج علم برگزار می‌شود.

برنامه‌ها:
نمایشگاه ترویج علم
۱۸ تا ۲۰ آبان | پردیس مرکزی

بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
۱۸ آبان | کتابخانه مرکزی (سالن افشار)

نشست‌های ترویجی
۲۵ تا ۲۷ آبان | دانشکده علوم پایه

نمایش فیلم‌های علمی ـ تخیلی «رصد آسمان»
۲۵ تا ۲۷ آبان | خوابگاه‌های دانشگاه تهران

✅ کانال همیار دانشگاه تهران
🆔 بله | تلگرام | گروه بله| گروه تلگرام

محمدعلی جمالزاده
(۱۲۷۰ ـ ۱۷ آبان ۱۳۷۶)

هو القدّوس
گر نشیند فرشته ‌ای با دیو
وحشت آموزد و خیانت و ریو
از بدان نیکویی نیاموزی
نکند گرگ پوستین دوزی - ( سعدی )
عبّاس اخوین
تذهیب : فدائیان - میر آبادی

#عباس_اخوین
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive

سخنرانی رسول جعفریان در مراسم بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
https://t.me/UT_Central_Library

مراسم بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
متن سخنرانی رسول جعفریان در پست بالا
امروز دوشنبه 17 آبان 1405، تالار ایرج افشار در کتابخانه مرکزی
https://t.me/UT_Central_Library

این مقاله پژوهشی با عنوان «مطالعه اثرات هوش مصنوعی بر رفتار شهروندی سازمانی: تبیین نقش میانجی سرمایه اجتماعی» در نشریه «مدیریت سرمایه اجتماعی» توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 12، شماره 4، سال 1404 منتشر شده و به بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر رفتار شهروندی سازمانی می‌پردازد و نقش میانجی سرمایه اجتماعی را در این میان تحلیل می‌کند. این مطالعه با روش کمی و ابزار پرسشنامه بر روی کارکنان کمیته امداد امام خمینی (ره) استان کردستان انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که فناوری‌های نوین می‌توانند از طریق تقویت پیوندهای اجتماعی و ساختارهای ارتباطی، رفتار مراجعین و کارکنان را بهبود بخشند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

📜 یک سند، یک روایت| ۱۳
📚 سندی ۹۱ ساله از نخستین تجربه‌های قانون‌مندی کتابخانه‌های دانشگاهی ایران

📖 سند پیش‌رو، نظامنامه دوازده‌ماده‌ای کتابخانه دانشسرای عالی در سال ۱۳۱۴ است؛ گواهی ارزشمند بر شکل‌گیری فرهنگ کتابداری، نظم اداری و حقوق استفاده‌کنندگان از کتابخانه در آموزش عالی ایران.
🏛 ریشه این کتابخانه به سال ۱۲۹۷ و تأسیس دارالمعلمین مرکزی بازمی‌گردد؛ کتابخانه‌ای که در ۱۵ مهر ۱۳۱۱ در باغ نگارستان رسماً افتتاح شد.
🔎 چرا نام دانشگاه تهران بر سربرگ سند دیده می‌شود؟
این نشان، یادگار دوره‌ای از تاریخ مشترک دو نهاد است. دانشسرای عالی از سال ۱۳۱۳ تا ۱۳۳۴ با دانشکده‌های ادبیات و علوم دانشگاه تهران پیوند سازمانی داشت.

✨ اهمیت این سند فراتر از دوازده ماده اداری است؛ روایتی زنده از پیشینه کتابخانه‌داری دانشگاهی و میراث تاریخی مشترک دانشگاه‌های خوارزمی و تهران.

📚 منبع: نظامنامه کتابخانه دانشسرای عالی، ۱۳۱۴

🏛 کتابخانه مرکزی، موزه و مرکز اسناد دانشگاه خوارزمی

🌐پرتال کتابخانه
lib.khu.ac.ir

نام‌گذاری روزهای هفته کتاب بر مدار ایران و مفاخر فرهنگی، مقاومت، قائد شهید امت و شهدا، گامی نو برای عبور از عناوین انتزاعی و شعارزده به‌سوی متن زنده جامعه است. این چیدمان که ترکیبی هماهنگ از تاریخ دیروز و امروز ایران است، با در نظر گرفتن توازن جنسیتی و حضور اثرگذار زنان و مردان فرهنگ‌ساز، از هرگونه نگاه جنسیت‌زده فاصله گرفته و بر جامعیت زیست‌بوم کتاب تاکید دارد.
https://hafteyeketab.ketab.ir/NewsDetail.aspx?NewsID=16077&RID=7

🔵 ۱۸ آبان | درگذشت مهدی سحابی؛ هنرمندی در چند جهان

🔹 مهدی سحابی (۱۳۲۲–۱۳۸۸)، نقاش، مجسمه‌ساز، عکاس، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار، از هنرمندان چندوجهی معاصر ایران بود. او در قزوین به دنیا آمد و پس از تحصیل در رشته نقاشی در تهران و تجربه تحصیل در آکادمی هنرهای زیبای رم، مسیر حرفه‌ای خود را در حوزه‌های مختلف هنر و فرهنگ ادامه داد.

🔹 سحابی فعالیت مطبوعاتی خود را در روزنامه کیهان آغاز کرد و از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۸ به‌عنوان مترجم و منتقد سینمایی و هنری در این روزنامه فعالیت داشت. پس از آن، ترجمه ادبی را به‌طور جدی دنبال کرد و آثاری از نویسندگان فرانسوی، انگلیسی و ایتالیایی را به فارسی برگرداند. ترجمه مجموعه هفت‌جلدی «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته» اثر مارسل پروست، از مهم‌ترین کارهای او در این زمینه است.

🔹 در نقاشی و مجسمه‌سازی نیز مسیر متفاوتی را دنبال کرد؛ از مجموعه «ماشین‌های قراضه» و نقاشی فیگورها و صورتک‌ها تا کلاژهای چوبی، حجم‌ها و پرنده‌هایی که با استفاده از مواد و اشیای بازیافتی خلق می‌کرد. تجربه‌های او در عکاسی و طراحی نیز بخش دیگری از کارنامه هنری‌اش را تشکیل می‌دهند.

🆔 @nlai_ir

کُرَویات منلائوس؛ ترجمه نخستین و روایت ماهانی ـ هروی»


مشخصات نشر: رشدی راشد و آتاناسیوس پاپادوپولوس، Menelaus’ Spherics: Early Translation and al-Māhānī / al-Harawī’s Version، برلین و بوستون: انتشارات De Gruyter، ۲۰۱۷، مجموعه Scientia Graeco-Arabica، جلد ۲۱، ۸۷۳ صفحه به‌اضافه ۱۴ صفحه مقدماتی.
معرفی و متن کتاب را پایین ملاحظه فرمایید

https://t.me/UT_Central_Library

محتوا و اهمیت کتاب
کتاب «کُرَویات منلائوس» پژوهشی مهم در تاریخ ریاضیات یونانی و انتقال علوم به تمدن اسلامی است. منلائوس اسکندرانی، ریاضی‌دان یونانی قرن اول و دوم میلادی، در این اثر مبانی هندسه کروی و خواص مثلث‌های کروی را بررسی کرده است؛ دانشی که بعدها در پیشرفت نجوم و مثلثات اهمیت فراوان یافت.

متن کامل یونانی این اثر از میان رفته و بخش مهمی از میراث آن در ترجمه‌ها و تحریرهای عربی محفوظ مانده است. رشدی راشد و آتاناسیوس پاپادوپولوس در این کتاب، بخشی از ترجمه کهن عربی و همچنین تحریر ماهانی ـ هروی را برای نخستین بار به‌صورت انتقادی تصحیح و همراه با ترجمه انگلیسی منتشر کرده‌اند. آنان افزون بر بررسی تاریخ انتقال متن، مسائل ریاضی آن را تحلیل کرده و نقش دانشمندان مسلمان را در حفظ، اصلاح و گسترش هندسه یونانی نشان داده‌اند.
The National Library of Israel+1

فهرست مباحث اصلی کتاب
بر اساس فهرست منتشرشده، کتاب از سه بخش اصلی و یک مؤخره تشکیل شده است:
1. تاریخ متن و انتقال کتاب کُرَویات: معرفی منلائوس، بررسی ترجمه‌های عربی، تحریر ماهانی و هروی، گزارش ابن هود از روایت‌های کتاب و تصحیح و ترجمه گزیده‌هایی از قضایای منلائوس در دانشنامه او.
2. شرح و تحلیل ریاضی: بررسی محتوای هندسی کتاب، قضایای هندسه کروی، اثبات‌ها و توضیح دشواری‌های ریاضی متن.
3. متون و ترجمه‌ها: تصحیح انتقادی و ترجمه انگلیسی قطعه‌ای از ترجمه کهن عربی و متن تحریر ماهانی ـ هروی، همراه با بررسی نسخه‌های خطی.
4. مؤخره‌ای درباره تاریخ هندسه کروی: بررسی تحول این دانش از دوران یونان تا دوره اسلامی و ریاضیات جدید، با توجه به آثار تئودوسیوس، ابن عراق، بیرونی، ابن هیثم، خواجه نصیرالدین طوسی و اویلر.
در پایان نیز کتاب‌شناسی، واژه‌نامه عربی ـ انگلیسی و نمایه‌های اشخاص، آثار و نسخه‌های خطی آمده است.
https://t.me/UT_Central_Library