Forwarded from کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
Audio
🔻نمایشگاه ترویجی علم؛ فرصتی برای تجربه و تعامل
🔹به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، نمایشگاه ترویج علم و مجموعه‌ای از برنامه‌های علمی و ترویجی با همکاری اداره کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران و انجمن ترویج علم برگزار می‌شود.
برنامه‌ها:
نمایشگاه ترویج علم
۱۸ تا ۲۰ آبان | پردیس مرکزی
بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
۱۸ آبان | کتابخانه مرکزی (سالن افشار)
نشست‌های ترویجی
۲۵ تا ۲۷ آبان | دانشکده علوم پایه
نمایش فیلم‌های علمی ـ تخیلی «رصد آسمان»
۲۵ تا ۲۷ آبان | خوابگاه‌های دانشگاه تهران
✅ کانال همیار دانشگاه تهران
🆔 بله | تلگرام | گروه بله| گروه تلگرام
🔹به مناسبت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه، نمایشگاه ترویج علم و مجموعه‌ای از برنامه‌های علمی و ترویجی با همکاری اداره کل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران و انجمن ترویج علم برگزار می‌شود.
برنامه‌ها:
نمایشگاه ترویج علم
۱۸ تا ۲۰ آبان | پردیس مرکزی
بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
۱۸ آبان | کتابخانه مرکزی (سالن افشار)
نشست‌های ترویجی
۲۵ تا ۲۷ آبان | دانشکده علوم پایه
نمایش فیلم‌های علمی ـ تخیلی «رصد آسمان»
۲۵ تا ۲۷ آبان | خوابگاه‌های دانشگاه تهران
✅ کانال همیار دانشگاه تهران
🆔 بله | تلگرام | گروه بله| گروه تلگرام
سالروز درگذشت سید محمدعلی جمالزاده
امروز هفدهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ خورشیدی، دویست‌وسی‌وسومین روز سال جاری، برابر است با هشتم نوامبر ۲۰۲۶ میلادی.
۲۹ سال پیش در چنین روزی، ۱۷ آبان‌ماه ۱۳۷۶، شمع زندگی بیش از یک‌صدساله‌ی سید محمدعلی جمالزاده، نویسنده و مترجم نامدار معاصر، در ژنو سوئیس خاموش گشت.
جمالزاده در سال ۱۲۷۰ خورشیدی در اصفهان چشم به جهان گشود. او فرزند سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی بود؛ از خطیبان پرآوازه و مبارز دوران مشروطه که در راه آزادی‌خواهی و ستیز با استبداد محمدعلی‌شاه قاجار دستگیر شد و سرانجام به فرمان او در بروجرد به شهادت رسید.
سید محمدعلی تحصیلات خود را نخست در بیروت پی گرفت و سپس رهسپار فرانسه شد. به پیشنهاد ممتازالسلطنه، سفیر وقت ایران در پاریس، مدتی را در لوزان سوئیس گذراند و پس از آن دیگربار به فرانسه بازگشت؛ تا آنکه در سال ۱۲۹۰ خورشیدی دانشنامه‌ی رشته‌ی حقوق دانشگاه دیژون را به دست آورد.
با شعله‌ور شدن آتش جنگ جهانی اول، جمالزاده به دعوت ملیون ایران به رهبری سید حسن تقی‌زاده، برای رویارویی با نفوذ روسیه و انگلیس به برلین رفت. آن دوره، سرآغاز همنشینی و پیوند او با اندیشمندانی بزرگ چون ابراهیم پورداوود، محمد قزوینی و حسین کاظم‌زاده ایرانشهر شد.
او با مجله‌ی تأثیرگذار «کاوه» همکاری کرد و مقالاتی در حوزه‌های تاریخ، سیاست و جامعه نگاشت؛ همکاری ارزشمندی که تا پایان کار مجله در سال ۱۳۰۱ تداوم یافت.
جمالزاده مدتی نیز در سفارت ایران در برلین خدمت کرد و سرانجام در سال ۱۳۱۱ به «دفتر بین‌المللی کار» وابسته به جامعه‌ی ملل پیوست.
گرچه او در مجموعِ عمر طولانی خویش تنها حدود ۱۳ سال در ایران زیست و دوران جنگ جهانی دوم و دهه‌های پس از آن را در گوشه‌ی آرامش و تنهایی ژنو سپری کرد و در روزگار سلطنت رضاشاه نیز کم‌وبیش خاموشی گزیده بود و تنها دست به اقداماتی چون انتشار «مجله علم و هنر» در ژنو زد، اما جان و یادش همواره با فرهنگ و زبان میهن پیوند داشت.
محمدعلی جمالزاده را پایه‌گذار «داستان‌نویسی نوین فارسی» می‌دانند. او نخستین اثر پژوهشی خود «گنج شایگان» را در ۱۲۹۶ منتشر ساخت و چند سال بعد در ۱۳۰۰ خورشیدی، با چاپ داستان ماندگار «فارسی شکر است» در مجله‌ی کاوه، پنجره‌ای تازه به روی ادبیات داستانی ایران گشود. او با رویکردی واقع‌گرایانه و لحنی آمیخته به طنز، لغات، تعابیر و ضرب‌المثل‌های کوچه و بازار را وارد نثر ادبی کرد و شخصیت‌های داستان‌هایش را آیینه‌دار قشرهای گوناگون جامعه ساخت تا فرهنگ عامه و زبان زنده مردم پاس داشته شود.
در کنار خلق شاهکارهایی چون مجموعه داستان‌های «یکی بود، یکی نبود»، «دارالمجانین»، «صحرای محشر»، «قلتشن دیوان» و اثر پژوهشی ارزنده‌ی «فرهنگ لغات عامیانه»، جمالزاده به ترجمه متون ارزشمند جهان نیز دست یازید؛ از جمله آثاری نظیر «ویلهلم تل» و «دون کارلوس» اثر شیلر، «داستان بشر» اثر هندریک وان‌لون، و «خسیس» اثر مولیر.
او که همواره شیفته‌ی بالندگی فرهنگ ایران بود، در سال ۱۳۵۵ در سه نوبت بخش قابل توجهی از کتابخانه و دست‌نوشته‌های گران‌بهای خود را به «کتابخانه‌ی مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران» پیشکش کرد تا میراث فرهنگی‌اش در خاک مادری ماندگار بماند.
https://t.me/diroozhaminja
امروز هفدهم آبان‌ماه ۱۴۰۵ خورشیدی، دویست‌وسی‌وسومین روز سال جاری، برابر است با هشتم نوامبر ۲۰۲۶ میلادی.
۲۹ سال پیش در چنین روزی، ۱۷ آبان‌ماه ۱۳۷۶، شمع زندگی بیش از یک‌صدساله‌ی سید محمدعلی جمالزاده، نویسنده و مترجم نامدار معاصر، در ژنو سوئیس خاموش گشت.
جمالزاده در سال ۱۲۷۰ خورشیدی در اصفهان چشم به جهان گشود. او فرزند سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی بود؛ از خطیبان پرآوازه و مبارز دوران مشروطه که در راه آزادی‌خواهی و ستیز با استبداد محمدعلی‌شاه قاجار دستگیر شد و سرانجام به فرمان او در بروجرد به شهادت رسید.
سید محمدعلی تحصیلات خود را نخست در بیروت پی گرفت و سپس رهسپار فرانسه شد. به پیشنهاد ممتازالسلطنه، سفیر وقت ایران در پاریس، مدتی را در لوزان سوئیس گذراند و پس از آن دیگربار به فرانسه بازگشت؛ تا آنکه در سال ۱۲۹۰ خورشیدی دانشنامه‌ی رشته‌ی حقوق دانشگاه دیژون را به دست آورد.
با شعله‌ور شدن آتش جنگ جهانی اول، جمالزاده به دعوت ملیون ایران به رهبری سید حسن تقی‌زاده، برای رویارویی با نفوذ روسیه و انگلیس به برلین رفت. آن دوره، سرآغاز همنشینی و پیوند او با اندیشمندانی بزرگ چون ابراهیم پورداوود، محمد قزوینی و حسین کاظم‌زاده ایرانشهر شد.
او با مجله‌ی تأثیرگذار «کاوه» همکاری کرد و مقالاتی در حوزه‌های تاریخ، سیاست و جامعه نگاشت؛ همکاری ارزشمندی که تا پایان کار مجله در سال ۱۳۰۱ تداوم یافت.
جمالزاده مدتی نیز در سفارت ایران در برلین خدمت کرد و سرانجام در سال ۱۳۱۱ به «دفتر بین‌المللی کار» وابسته به جامعه‌ی ملل پیوست.
گرچه او در مجموعِ عمر طولانی خویش تنها حدود ۱۳ سال در ایران زیست و دوران جنگ جهانی دوم و دهه‌های پس از آن را در گوشه‌ی آرامش و تنهایی ژنو سپری کرد و در روزگار سلطنت رضاشاه نیز کم‌وبیش خاموشی گزیده بود و تنها دست به اقداماتی چون انتشار «مجله علم و هنر» در ژنو زد، اما جان و یادش همواره با فرهنگ و زبان میهن پیوند داشت.
محمدعلی جمالزاده را پایه‌گذار «داستان‌نویسی نوین فارسی» می‌دانند. او نخستین اثر پژوهشی خود «گنج شایگان» را در ۱۲۹۶ منتشر ساخت و چند سال بعد در ۱۳۰۰ خورشیدی، با چاپ داستان ماندگار «فارسی شکر است» در مجله‌ی کاوه، پنجره‌ای تازه به روی ادبیات داستانی ایران گشود. او با رویکردی واقع‌گرایانه و لحنی آمیخته به طنز، لغات، تعابیر و ضرب‌المثل‌های کوچه و بازار را وارد نثر ادبی کرد و شخصیت‌های داستان‌هایش را آیینه‌دار قشرهای گوناگون جامعه ساخت تا فرهنگ عامه و زبان زنده مردم پاس داشته شود.
در کنار خلق شاهکارهایی چون مجموعه داستان‌های «یکی بود، یکی نبود»، «دارالمجانین»، «صحرای محشر»، «قلتشن دیوان» و اثر پژوهشی ارزنده‌ی «فرهنگ لغات عامیانه»، جمالزاده به ترجمه متون ارزشمند جهان نیز دست یازید؛ از جمله آثاری نظیر «ویلهلم تل» و «دون کارلوس» اثر شیلر، «داستان بشر» اثر هندریک وان‌لون، و «خسیس» اثر مولیر.
او که همواره شیفته‌ی بالندگی فرهنگ ایران بود، در سال ۱۳۵۵ در سه نوبت بخش قابل توجهی از کتابخانه و دست‌نوشته‌های گران‌بهای خود را به «کتابخانه‌ی مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران» پیشکش کرد تا میراث فرهنگی‌اش در خاک مادری ماندگار بماند.
https://t.me/diroozhaminja
Telegram
دیروز همین‌جا @diroozhaminja
دیروز، همین‌جا، چه روی داد؟ که آمد؟ که رفت؟ روایت‌های تاریخی - ادبی، بازخوانی متون نظم و نثر
@arashamjadi1970
@arashamjadi1970
هو القدّوس
گر نشیند فرشته ای با دیو
وحشت آموزد و خیانت و ریو
از بدان نیکویی نیاموزی
نکند گرگ پوستین دوزی - ( سعدی )
عبّاس اخوین
تذهیب : فدائیان - میر آبادی
#عباس_اخوین
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
گر نشیند فرشته ای با دیو
وحشت آموزد و خیانت و ریو
از بدان نیکویی نیاموزی
نکند گرگ پوستین دوزی - ( سعدی )
عبّاس اخوین
تذهیب : فدائیان - میر آبادی
#عباس_اخوین
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
چرا_دنیای_علم_در_سه_قرن_اخیر_متحول_شد؟_اکنون_ما_باید_چه_کنیم؟.pdf
239.1 KB
سخنرانی رسول جعفریان در مراسم بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
https://t.me/UT_Central_Library
https://t.me/UT_Central_Library
مراسم بزرگداشت روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه
متن سخنرانی رسول جعفریان در پست بالا
امروز دوشنبه 17 آبان 1405، تالار ایرج افشار در کتابخانه مرکزی
https://t.me/UT_Central_Library
متن سخنرانی رسول جعفریان در پست بالا
امروز دوشنبه 17 آبان 1405، تالار ایرج افشار در کتابخانه مرکزی
https://t.me/UT_Central_Library
Forwarded from کتاب کست هوشمند کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (A.B)
Audio
این مقاله پژوهشی با عنوان «مطالعه اثرات هوش مصنوعی بر رفتار شهروندی سازمانی: تبیین نقش میانجی سرمایه اجتماعی» در نشریه «مدیریت سرمایه اجتماعی» توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 12، شماره 4، سال 1404 منتشر شده و به بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر رفتار شهروندی سازمانی می‌پردازد و نقش میانجی سرمایه اجتماعی را در این میان تحلیل می‌کند. این مطالعه با روش کمی و ابزار پرسشنامه بر روی کارکنان کمیته امداد امام خمینی (ره) استان کردستان انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که فناوری‌های نوین می‌توانند از طریق تقویت پیوندهای اجتماعی و ساختارهای ارتباطی، رفتار مراجعین و کارکنان را بهبود بخشند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
📜 یک سند، یک روایت| ۱۳
📚 سندی ۹۱ ساله از نخستین تجربه‌های قانون‌مندی کتابخانه‌های دانشگاهی ایران
📖 سند پیش‌رو، نظامنامه دوازده‌ماده‌ای کتابخانه دانشسرای عالی در سال ۱۳۱۴ است؛ گواهی ارزشمند بر شکل‌گیری فرهنگ کتابداری، نظم اداری و حقوق استفاده‌کنندگان از کتابخانه در آموزش عالی ایران.
🏛 ریشه این کتابخانه به سال ۱۲۹۷ و تأسیس دارالمعلمین مرکزی بازمی‌گردد؛ کتابخانه‌ای که در ۱۵ مهر ۱۳۱۱ در باغ نگارستان رسماً افتتاح شد.
🔎 چرا نام دانشگاه تهران بر سربرگ سند دیده می‌شود؟
این نشان، یادگار دوره‌ای از تاریخ مشترک دو نهاد است. دانشسرای عالی از سال ۱۳۱۳ تا ۱۳۳۴ با دانشکده‌های ادبیات و علوم دانشگاه تهران پیوند سازمانی داشت.
✨ اهمیت این سند فراتر از دوازده ماده اداری است؛ روایتی زنده از پیشینه کتابخانه‌داری دانشگاهی و میراث تاریخی مشترک دانشگاه‌های خوارزمی و تهران.
📚 منبع: نظامنامه کتابخانه دانشسرای عالی، ۱۳۱۴
🏛 کتابخانه مرکزی، موزه و مرکز اسناد دانشگاه خوارزمی
🌐پرتال کتابخانه
lib.khu.ac.ir
📚 سندی ۹۱ ساله از نخستین تجربه‌های قانون‌مندی کتابخانه‌های دانشگاهی ایران
📖 سند پیش‌رو، نظامنامه دوازده‌ماده‌ای کتابخانه دانشسرای عالی در سال ۱۳۱۴ است؛ گواهی ارزشمند بر شکل‌گیری فرهنگ کتابداری، نظم اداری و حقوق استفاده‌کنندگان از کتابخانه در آموزش عالی ایران.
🏛 ریشه این کتابخانه به سال ۱۲۹۷ و تأسیس دارالمعلمین مرکزی بازمی‌گردد؛ کتابخانه‌ای که در ۱۵ مهر ۱۳۱۱ در باغ نگارستان رسماً افتتاح شد.
🔎 چرا نام دانشگاه تهران بر سربرگ سند دیده می‌شود؟
این نشان، یادگار دوره‌ای از تاریخ مشترک دو نهاد است. دانشسرای عالی از سال ۱۳۱۳ تا ۱۳۳۴ با دانشکده‌های ادبیات و علوم دانشگاه تهران پیوند سازمانی داشت.
✨ اهمیت این سند فراتر از دوازده ماده اداری است؛ روایتی زنده از پیشینه کتابخانه‌داری دانشگاهی و میراث تاریخی مشترک دانشگاه‌های خوارزمی و تهران.
📚 منبع: نظامنامه کتابخانه دانشسرای عالی، ۱۳۱۴
🏛 کتابخانه مرکزی، موزه و مرکز اسناد دانشگاه خوارزمی
🌐پرتال کتابخانه
lib.khu.ac.ir
نام‌گذاری روزهای هفته کتاب بر مدار ایران و مفاخر فرهنگی، مقاومت، قائد شهید امت و شهدا، گامی نو برای عبور از عناوین انتزاعی و شعارزده به‌سوی متن زنده جامعه است. این چیدمان که ترکیبی هماهنگ از تاریخ دیروز و امروز ایران است، با در نظر گرفتن توازن جنسیتی و حضور اثرگذار زنان و مردان فرهنگ‌ساز، از هرگونه نگاه جنسیت‌زده فاصله گرفته و بر جامعیت زیست‌بوم کتاب تاکید دارد.
https://hafteyeketab.ketab.ir/NewsDetail.aspx?NewsID=16077&RID=7
https://hafteyeketab.ketab.ir/NewsDetail.aspx?NewsID=16077&RID=7
🔵 ۱۸ آبان | درگذشت مهدی سحابی؛ هنرمندی در چند جهان
🔹 مهدی سحابی (۱۳۲۲–۱۳۸۸)، نقاش، مجسمه‌ساز، عکاس، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار، از هنرمندان چندوجهی معاصر ایران بود. او در قزوین به دنیا آمد و پس از تحصیل در رشته نقاشی در تهران و تجربه تحصیل در آکادمی هنرهای زیبای رم، مسیر حرفه‌ای خود را در حوزه‌های مختلف هنر و فرهنگ ادامه داد.
🔹 سحابی فعالیت مطبوعاتی خود را در روزنامه کیهان آغاز کرد و از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۸ به‌عنوان مترجم و منتقد سینمایی و هنری در این روزنامه فعالیت داشت. پس از آن، ترجمه ادبی را به‌طور جدی دنبال کرد و آثاری از نویسندگان فرانسوی، انگلیسی و ایتالیایی را به فارسی برگرداند. ترجمه مجموعه هفت‌جلدی «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته» اثر مارسل پروست، از مهم‌ترین کارهای او در این زمینه است.
🔹 در نقاشی و مجسمه‌سازی نیز مسیر متفاوتی را دنبال کرد؛ از مجموعه «ماشین‌های قراضه» و نقاشی فیگورها و صورتک‌ها تا کلاژهای چوبی، حجم‌ها و پرنده‌هایی که با استفاده از مواد و اشیای بازیافتی خلق می‌کرد. تجربه‌های او در عکاسی و طراحی نیز بخش دیگری از کارنامه هنری‌اش را تشکیل می‌دهند.
🆔 @nlai_ir
🔹 مهدی سحابی (۱۳۲۲–۱۳۸۸)، نقاش، مجسمه‌ساز، عکاس، نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار، از هنرمندان چندوجهی معاصر ایران بود. او در قزوین به دنیا آمد و پس از تحصیل در رشته نقاشی در تهران و تجربه تحصیل در آکادمی هنرهای زیبای رم، مسیر حرفه‌ای خود را در حوزه‌های مختلف هنر و فرهنگ ادامه داد.
🔹 سحابی فعالیت مطبوعاتی خود را در روزنامه کیهان آغاز کرد و از سال ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۸ به‌عنوان مترجم و منتقد سینمایی و هنری در این روزنامه فعالیت داشت. پس از آن، ترجمه ادبی را به‌طور جدی دنبال کرد و آثاری از نویسندگان فرانسوی، انگلیسی و ایتالیایی را به فارسی برگرداند. ترجمه مجموعه هفت‌جلدی «در جست‌وجوی زمان از دست‌رفته» اثر مارسل پروست، از مهم‌ترین کارهای او در این زمینه است.
🔹 در نقاشی و مجسمه‌سازی نیز مسیر متفاوتی را دنبال کرد؛ از مجموعه «ماشین‌های قراضه» و نقاشی فیگورها و صورتک‌ها تا کلاژهای چوبی، حجم‌ها و پرنده‌هایی که با استفاده از مواد و اشیای بازیافتی خلق می‌کرد. تجربه‌های او در عکاسی و طراحی نیز بخش دیگری از کارنامه هنری‌اش را تشکیل می‌دهند.
🆔 @nlai_ir
کُرَویات منلائوس؛ ترجمه نخستین و روایت ماهانی ـ هروی»
مشخصات نشر: رشدی راشد و آتاناسیوس پاپادوپولوس، Menelaus’ Spherics: Early Translation and al-Māhānī / al-Harawī’s Version، برلین و بوستون: انتشارات De Gruyter، ۲۰۱۷، مجموعه Scientia Graeco-Arabica، جلد ۲۱، ۸۷۳ صفحه به‌اضافه ۱۴ صفحه مقدماتی.
معرفی و متن کتاب را پایین ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library
مشخصات نشر: رشدی راشد و آتاناسیوس پاپادوپولوس، Menelaus’ Spherics: Early Translation and al-Māhānī / al-Harawī’s Version، برلین و بوستون: انتشارات De Gruyter، ۲۰۱۷، مجموعه Scientia Graeco-Arabica، جلد ۲۱، ۸۷۳ صفحه به‌اضافه ۱۴ صفحه مقدماتی.
معرفی و متن کتاب را پایین ملاحظه فرمایید
https://t.me/UT_Central_Library
محتوا و اهمیت کتاب
کتاب «کُرَویات منلائوس» پژوهشی مهم در تاریخ ریاضیات یونانی و انتقال علوم به تمدن اسلامی است. منلائوس اسکندرانی، ریاضی‌دان یونانی قرن اول و دوم میلادی، در این اثر مبانی هندسه کروی و خواص مثلث‌های کروی را بررسی کرده است؛ دانشی که بعدها در پیشرفت نجوم و مثلثات اهمیت فراوان یافت.
متن کامل یونانی این اثر از میان رفته و بخش مهمی از میراث آن در ترجمه‌ها و تحریرهای عربی محفوظ مانده است. رشدی راشد و آتاناسیوس پاپادوپولوس در این کتاب، بخشی از ترجمه کهن عربی و همچنین تحریر ماهانی ـ هروی را برای نخستین بار به‌صورت انتقادی تصحیح و همراه با ترجمه انگلیسی منتشر کرده‌اند. آنان افزون بر بررسی تاریخ انتقال متن، مسائل ریاضی آن را تحلیل کرده و نقش دانشمندان مسلمان را در حفظ، اصلاح و گسترش هندسه یونانی نشان داده‌اند.
The National Library of Israel+1
فهرست مباحث اصلی کتاب
بر اساس فهرست منتشرشده، کتاب از سه بخش اصلی و یک مؤخره تشکیل شده است:
1. تاریخ متن و انتقال کتاب کُرَویات: معرفی منلائوس، بررسی ترجمه‌های عربی، تحریر ماهانی و هروی، گزارش ابن هود از روایت‌های کتاب و تصحیح و ترجمه گزیده‌هایی از قضایای منلائوس در دانشنامه او.
2. شرح و تحلیل ریاضی: بررسی محتوای هندسی کتاب، قضایای هندسه کروی، اثبات‌ها و توضیح دشواری‌های ریاضی متن.
3. متون و ترجمه‌ها: تصحیح انتقادی و ترجمه انگلیسی قطعه‌ای از ترجمه کهن عربی و متن تحریر ماهانی ـ هروی، همراه با بررسی نسخه‌های خطی.
4. مؤخره‌ای درباره تاریخ هندسه کروی: بررسی تحول این دانش از دوران یونان تا دوره اسلامی و ریاضیات جدید، با توجه به آثار تئودوسیوس، ابن عراق، بیرونی، ابن هیثم، خواجه نصیرالدین طوسی و اویلر.
در پایان نیز کتاب‌شناسی، واژه‌نامه عربی ـ انگلیسی و نمایه‌های اشخاص، آثار و نسخه‌های خطی آمده است.
https://t.me/UT_Central_Library
کتاب «کُرَویات منلائوس» پژوهشی مهم در تاریخ ریاضیات یونانی و انتقال علوم به تمدن اسلامی است. منلائوس اسکندرانی، ریاضی‌دان یونانی قرن اول و دوم میلادی، در این اثر مبانی هندسه کروی و خواص مثلث‌های کروی را بررسی کرده است؛ دانشی که بعدها در پیشرفت نجوم و مثلثات اهمیت فراوان یافت.
متن کامل یونانی این اثر از میان رفته و بخش مهمی از میراث آن در ترجمه‌ها و تحریرهای عربی محفوظ مانده است. رشدی راشد و آتاناسیوس پاپادوپولوس در این کتاب، بخشی از ترجمه کهن عربی و همچنین تحریر ماهانی ـ هروی را برای نخستین بار به‌صورت انتقادی تصحیح و همراه با ترجمه انگلیسی منتشر کرده‌اند. آنان افزون بر بررسی تاریخ انتقال متن، مسائل ریاضی آن را تحلیل کرده و نقش دانشمندان مسلمان را در حفظ، اصلاح و گسترش هندسه یونانی نشان داده‌اند.
The National Library of Israel+1
فهرست مباحث اصلی کتاب
بر اساس فهرست منتشرشده، کتاب از سه بخش اصلی و یک مؤخره تشکیل شده است:
1. تاریخ متن و انتقال کتاب کُرَویات: معرفی منلائوس، بررسی ترجمه‌های عربی، تحریر ماهانی و هروی، گزارش ابن هود از روایت‌های کتاب و تصحیح و ترجمه گزیده‌هایی از قضایای منلائوس در دانشنامه او.
2. شرح و تحلیل ریاضی: بررسی محتوای هندسی کتاب، قضایای هندسه کروی، اثبات‌ها و توضیح دشواری‌های ریاضی متن.
3. متون و ترجمه‌ها: تصحیح انتقادی و ترجمه انگلیسی قطعه‌ای از ترجمه کهن عربی و متن تحریر ماهانی ـ هروی، همراه با بررسی نسخه‌های خطی.
4. مؤخره‌ای درباره تاریخ هندسه کروی: بررسی تحول این دانش از دوران یونان تا دوره اسلامی و ریاضیات جدید، با توجه به آثار تئودوسیوس، ابن عراق، بیرونی، ابن هیثم، خواجه نصیرالدین طوسی و اویلر.
در پایان نیز کتاب‌شناسی، واژه‌نامه عربی ـ انگلیسی و نمایه‌های اشخاص، آثار و نسخه‌های خطی آمده است.
https://t.me/UT_Central_Library
Telegram
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Library.ut.ac.ir
آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Menelaus’ Spherics.pdf
12 MB
با وجود اهمیت کتاب کُرَویات منلائوس در تاریخ علم باستان، این اثر همچنان تا حد زیادی ناشناخته مانده است. این رساله که از آثار بنیادین هندسۀ کروی به شمار می‌رود، متن یونانی آن از میان رفته، اما در تحریرهای عربی محفوظ مانده است.
خواننده در این کتاب برای نخستین بار با تصحیح انتقادی و ترجمۀ انگلیسی مهم‌ترین بخش‌های این سنت علمی روبه‌رو می‌شود؛ از جمله قطعه‌ای از یکی از ترجمه‌های نخستین عربی و نخستین تحریر عربی کتاب کُرَویات که به دست ماهانی و هروی فراهم آمده است. افزون بر این، پژوهشی تاریخی و ریاضی دربارۀ رسالۀ منلائوس نیز در کتاب ارائه شده است.
با انتشار این اثر، بخش تازه و مهمی از میراث علمی یونانی و عربی در تاریخ ریاضیات شناخته و در دسترس پژوهشگران قرار می‌گیرد. این کتاب منبعی ضروری برای علاقه‌مندان به تاریخ هندسه و علوم باستان و، به‌طور کلی، پژوهشگران تاریخ علم و فرهنگ یونانی و عربی خواهد بود.
https://t.me/UT_Central_Library
خواننده در این کتاب برای نخستین بار با تصحیح انتقادی و ترجمۀ انگلیسی مهم‌ترین بخش‌های این سنت علمی روبه‌رو می‌شود؛ از جمله قطعه‌ای از یکی از ترجمه‌های نخستین عربی و نخستین تحریر عربی کتاب کُرَویات که به دست ماهانی و هروی فراهم آمده است. افزون بر این، پژوهشی تاریخی و ریاضی دربارۀ رسالۀ منلائوس نیز در کتاب ارائه شده است.
با انتشار این اثر، بخش تازه و مهمی از میراث علمی یونانی و عربی در تاریخ ریاضیات شناخته و در دسترس پژوهشگران قرار می‌گیرد. این کتاب منبعی ضروری برای علاقه‌مندان به تاریخ هندسه و علوم باستان و، به‌طور کلی، پژوهشگران تاریخ علم و فرهنگ یونانی و عربی خواهد بود.
https://t.me/UT_Central_Library
تاریخی روشنگرانه از مناسبات مالی و بانکداری که نشان می‌دهد صنعت عظیم مالی اسلامی امروز، پیشینه‌ای چندده‌ساله در بانکداری مبتنی بر بهره در میان مسلمانانِ اوراسیا و آفریقا داشته است.
از دهۀ ۱۹۷۰ میلادی، صنعت مالی اسلامی که امروزه ارزش آن به چندین تریلیون دلار می‌رسد، خدمات بانکداری بدون بهره را به مسلمانان سراسر جهان ارائه کرده است. طرفداران این نظام مالی بر آن‌اند که شریعت اسلامی هرگونه بهرۀ مالی را به‌شدت ممنوع می‌داند. بسیاری از پژوهش‌های دانشگاهی نیز همین دیدگاه را بازتاب داده و چنین فرض کرده‌اند که مسلمانان پیش از دهۀ ۱۹۷۰، یا به دلیل مخالفت ریشه‌دار دینی با بهره، از بانکداری مبتنی بر بهره دوری می‌کردند، یا برخلاف احکام و محدودیت‌های شرعی به آن روی می‌آوردند. بااین‌حال، چنان‌که مایکل اوسالیوان (Michael O’Sullivan) استدلال می‌کند، این روایت‌ها سنت‌های غنی و دیرپای بانکداری مبتنی بر بهره در میان مسلمانان را نادیده می‌گیرند؛ سنت‌هایی که پیش از پیدایش نظام مالی اسلامی معاصر وجود داشته‌اند. (انتشارات دانشگاه هاروارد، 2027م، 368 ص، در حال انتشار).
https://t.me/UT_Central_Library
از دهۀ ۱۹۷۰ میلادی، صنعت مالی اسلامی که امروزه ارزش آن به چندین تریلیون دلار می‌رسد، خدمات بانکداری بدون بهره را به مسلمانان سراسر جهان ارائه کرده است. طرفداران این نظام مالی بر آن‌اند که شریعت اسلامی هرگونه بهرۀ مالی را به‌شدت ممنوع می‌داند. بسیاری از پژوهش‌های دانشگاهی نیز همین دیدگاه را بازتاب داده و چنین فرض کرده‌اند که مسلمانان پیش از دهۀ ۱۹۷۰، یا به دلیل مخالفت ریشه‌دار دینی با بهره، از بانکداری مبتنی بر بهره دوری می‌کردند، یا برخلاف احکام و محدودیت‌های شرعی به آن روی می‌آوردند. بااین‌حال، چنان‌که مایکل اوسالیوان (Michael O’Sullivan) استدلال می‌کند، این روایت‌ها سنت‌های غنی و دیرپای بانکداری مبتنی بر بهره در میان مسلمانان را نادیده می‌گیرند؛ سنت‌هایی که پیش از پیدایش نظام مالی اسلامی معاصر وجود داشته‌اند. (انتشارات دانشگاه هاروارد، 2027م، 368 ص، در حال انتشار).
https://t.me/UT_Central_Library
بیست سال ایران‌شناسی در دانشگاه هاروارد؛ از مطالعات کلاسیک تا تاریخ اجتماعی و ایران معاصر
در دو دهۀ گذشته (۲۰۰۶–۲۰۲۶)، مطالعات ایرانی در دانشگاه هاروارد ضمن حفظ سنت دیرینۀ پژوهش در زبان فارسی، ادبیات کلاسیک و تاریخ ایران، به‌تدریج به سوی رویکردهای میان‌رشته‌ای و بررسی مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران معاصر گسترش یافته است. البته این تحول به معنای کنارگذاشتن مطالعات کلاسیک نیست، بلکه نشان‌دهندۀ تنوع بیشتر موضوعات و روش‌های پژوهشی است.
یکی از محورهای پایدار ایران‌شناسی در هاروارد، ادبیات فارسی و تاریخ فرهنگی ایران بوده است. پژوهش‌های مرتبط با شعر فارسی، تصوف، ادبیات تطبیقی و مناسبات فرهنگی ایران با جهان اسلام و شبه‌قارۀ هند همچنان جایگاه مهمی دارند. در این حوزه، مطالعات فارسی در پیوند با زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک و آسیای جنوبی دنبال شده است.
در حوزۀ تاریخ معاصر، یکی از مهم‌ترین فعالیت‌ها طرح تاریخ شفاهی ایران است که از سال ۱۹۸۱ آغاز شد و با گردآوری مصاحبه‌های رجال سیاسی و اجتماعی، منابع ارزشمندی برای شناخت تاریخ ایران، به‌ویژه دورۀ پهلوی و انقلاب ۱۳۵۷، فراهم آورده است. این مجموعه همچنان از منابع پژوهشی مهم هاروارد به شمار می‌رود.
از سال ۲۰۰۴، مرکز مطالعات خاورمیانۀ هاروارد بر ایجاد توازن میان مطالعات تاریخی و علوم انسانی از یک‌سو و علوم اجتماعی و مسائل معاصر از سوی دیگر تأکید کرد. در نتیجه، موضوعاتی مانند دولت و جامعه، تحولات سیاسی، مهاجرت، جنسیت و روابط منطقه‌ای در دستور کار گسترده‌تر پژوهش‌ها قرار گرفتند.
در سال‌های اخیر، مطالعات تشیع و پیوند دین با سیاست نیز جایگاه مشخص‌تری یافته است. «پروژۀ تشیع و امور جهانی» که در سال ۲۰۱۹ تأسیس شد و در سال ۲۰۲۲ به مدرسۀ الهیات هاروارد انتقال یافت، موضوعاتی مانند تاریخ و هویت شیعی، اندیشۀ دینی، فرقه‌گرایی و جوامع شیعی مهاجر را بررسی می‌کند.
از سوی دیگر، گسترش مطالعات «جهان فارسی‌زبان» (Persianate Studies) نشان‌دهندۀ عبور از مرزهای سیاسی ایران در بررسی میراث فارسی است. در این رویکرد، پیوندهای ادبی و فرهنگی ایران با آسیای مرکزی، هند و دیگر مناطق جهان اسلام اهمیت یافته است.
در مجموع، می‌توان چهار محور برجسته را در ایران‌پژوهی هاروارد شناسایی کرد: ادبیات و تاریخ فکری فارسی، تاریخ معاصر و تاریخ شفاهی، مطالعات تشیع، و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای درباره جامعه و فرهنگ ایران. البته این جمع‌بندی بر اساس فعالیت مراکز و برنامه‌های پژوهشی دانشگاه است، نه بررسی آماری تمامی آثار منتشرشده در این دوره.
منابع و پیوندهای مرتبط
۱. مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد (CMES)
https://cmes.fas.harvard.edu/history
۲. مطالعات فارسی و جهان فارسی‌زبان، مرکز علوم انسانی مهیندرا
https://mahindrahumanities.harvard.edu/persian-and-persianate-studies
۳. پروژۀ تشیع و امور جهانی، مدرسۀ الهیات هاروارد
https://shiism.hds.harvard.edu/about
https://t.me/UT_Central_Library
در دو دهۀ گذشته (۲۰۰۶–۲۰۲۶)، مطالعات ایرانی در دانشگاه هاروارد ضمن حفظ سنت دیرینۀ پژوهش در زبان فارسی، ادبیات کلاسیک و تاریخ ایران، به‌تدریج به سوی رویکردهای میان‌رشته‌ای و بررسی مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران معاصر گسترش یافته است. البته این تحول به معنای کنارگذاشتن مطالعات کلاسیک نیست، بلکه نشان‌دهندۀ تنوع بیشتر موضوعات و روش‌های پژوهشی است.
یکی از محورهای پایدار ایران‌شناسی در هاروارد، ادبیات فارسی و تاریخ فرهنگی ایران بوده است. پژوهش‌های مرتبط با شعر فارسی، تصوف، ادبیات تطبیقی و مناسبات فرهنگی ایران با جهان اسلام و شبه‌قارۀ هند همچنان جایگاه مهمی دارند. در این حوزه، مطالعات فارسی در پیوند با زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک و آسیای جنوبی دنبال شده است.
در حوزۀ تاریخ معاصر، یکی از مهم‌ترین فعالیت‌ها طرح تاریخ شفاهی ایران است که از سال ۱۹۸۱ آغاز شد و با گردآوری مصاحبه‌های رجال سیاسی و اجتماعی، منابع ارزشمندی برای شناخت تاریخ ایران، به‌ویژه دورۀ پهلوی و انقلاب ۱۳۵۷، فراهم آورده است. این مجموعه همچنان از منابع پژوهشی مهم هاروارد به شمار می‌رود.
از سال ۲۰۰۴، مرکز مطالعات خاورمیانۀ هاروارد بر ایجاد توازن میان مطالعات تاریخی و علوم انسانی از یک‌سو و علوم اجتماعی و مسائل معاصر از سوی دیگر تأکید کرد. در نتیجه، موضوعاتی مانند دولت و جامعه، تحولات سیاسی، مهاجرت، جنسیت و روابط منطقه‌ای در دستور کار گسترده‌تر پژوهش‌ها قرار گرفتند.
در سال‌های اخیر، مطالعات تشیع و پیوند دین با سیاست نیز جایگاه مشخص‌تری یافته است. «پروژۀ تشیع و امور جهانی» که در سال ۲۰۱۹ تأسیس شد و در سال ۲۰۲۲ به مدرسۀ الهیات هاروارد انتقال یافت، موضوعاتی مانند تاریخ و هویت شیعی، اندیشۀ دینی، فرقه‌گرایی و جوامع شیعی مهاجر را بررسی می‌کند.
از سوی دیگر، گسترش مطالعات «جهان فارسی‌زبان» (Persianate Studies) نشان‌دهندۀ عبور از مرزهای سیاسی ایران در بررسی میراث فارسی است. در این رویکرد، پیوندهای ادبی و فرهنگی ایران با آسیای مرکزی، هند و دیگر مناطق جهان اسلام اهمیت یافته است.
در مجموع، می‌توان چهار محور برجسته را در ایران‌پژوهی هاروارد شناسایی کرد: ادبیات و تاریخ فکری فارسی، تاریخ معاصر و تاریخ شفاهی، مطالعات تشیع، و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای درباره جامعه و فرهنگ ایران. البته این جمع‌بندی بر اساس فعالیت مراکز و برنامه‌های پژوهشی دانشگاه است، نه بررسی آماری تمامی آثار منتشرشده در این دوره.
منابع و پیوندهای مرتبط
۱. مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد (CMES)
https://cmes.fas.harvard.edu/history
۲. مطالعات فارسی و جهان فارسی‌زبان، مرکز علوم انسانی مهیندرا
https://mahindrahumanities.harvard.edu/persian-and-persianate-studies
۳. پروژۀ تشیع و امور جهانی، مدرسۀ الهیات هاروارد
https://shiism.hds.harvard.edu/about
https://t.me/UT_Central_Library