سالروز درگذشت سید محمدعلی جمالزاده
امروز هفدهم آبانماه ۱۴۰۵ خورشیدی، دویستوسیوسومین روز سال جاری، برابر است با هشتم نوامبر ۲۰۲۶ میلادی.
۲۹ سال پیش در چنین روزی، ۱۷ آبانماه ۱۳۷۶، شمع زندگی بیش از یکصدسالهی سید محمدعلی جمالزاده، نویسنده و مترجم نامدار معاصر، در ژنو سوئیس خاموش گشت.
جمالزاده در سال ۱۲۷۰ خورشیدی در اصفهان چشم به جهان گشود. او فرزند سید جمالالدین واعظ اصفهانی بود؛ از خطیبان پرآوازه و مبارز دوران مشروطه که در راه آزادیخواهی و ستیز با استبداد محمدعلیشاه قاجار دستگیر شد و سرانجام به فرمان او در بروجرد به شهادت رسید.
سید محمدعلی تحصیلات خود را نخست در بیروت پی گرفت و سپس رهسپار فرانسه شد. به پیشنهاد ممتازالسلطنه، سفیر وقت ایران در پاریس، مدتی را در لوزان سوئیس گذراند و پس از آن دیگربار به فرانسه بازگشت؛ تا آنکه در سال ۱۲۹۰ خورشیدی دانشنامهی رشتهی حقوق دانشگاه دیژون را به دست آورد.
با شعلهور شدن آتش جنگ جهانی اول، جمالزاده به دعوت ملیون ایران به رهبری سید حسن تقیزاده، برای رویارویی با نفوذ روسیه و انگلیس به برلین رفت. آن دوره، سرآغاز همنشینی و پیوند او با اندیشمندانی بزرگ چون ابراهیم پورداوود، محمد قزوینی و حسین کاظمزاده ایرانشهر شد.
او با مجلهی تأثیرگذار «کاوه» همکاری کرد و مقالاتی در حوزههای تاریخ، سیاست و جامعه نگاشت؛ همکاری ارزشمندی که تا پایان کار مجله در سال ۱۳۰۱ تداوم یافت.
جمالزاده مدتی نیز در سفارت ایران در برلین خدمت کرد و سرانجام در سال ۱۳۱۱ به «دفتر بینالمللی کار» وابسته به جامعهی ملل پیوست.
گرچه او در مجموعِ عمر طولانی خویش تنها حدود ۱۳ سال در ایران زیست و دوران جنگ جهانی دوم و دهههای پس از آن را در گوشهی آرامش و تنهایی ژنو سپری کرد و در روزگار سلطنت رضاشاه نیز کموبیش خاموشی گزیده بود و تنها دست به اقداماتی چون انتشار «مجله علم و هنر» در ژنو زد، اما جان و یادش همواره با فرهنگ و زبان میهن پیوند داشت.
محمدعلی جمالزاده را پایهگذار «داستاننویسی نوین فارسی» میدانند. او نخستین اثر پژوهشی خود «گنج شایگان» را در ۱۲۹۶ منتشر ساخت و چند سال بعد در ۱۳۰۰ خورشیدی، با چاپ داستان ماندگار «فارسی شکر است» در مجلهی کاوه، پنجرهای تازه به روی ادبیات داستانی ایران گشود. او با رویکردی واقعگرایانه و لحنی آمیخته به طنز، لغات، تعابیر و ضربالمثلهای کوچه و بازار را وارد نثر ادبی کرد و شخصیتهای داستانهایش را آیینهدار قشرهای گوناگون جامعه ساخت تا فرهنگ عامه و زبان زنده مردم پاس داشته شود.
در کنار خلق شاهکارهایی چون مجموعه داستانهای «یکی بود، یکی نبود»، «دارالمجانین»، «صحرای محشر»، «قلتشن دیوان» و اثر پژوهشی ارزندهی «فرهنگ لغات عامیانه»، جمالزاده به ترجمه متون ارزشمند جهان نیز دست یازید؛ از جمله آثاری نظیر «ویلهلم تل» و «دون کارلوس» اثر شیلر، «داستان بشر» اثر هندریک وانلون، و «خسیس» اثر مولیر.
او که همواره شیفتهی بالندگی فرهنگ ایران بود، در سال ۱۳۵۵ در سه نوبت بخش قابل توجهی از کتابخانه و دستنوشتههای گرانبهای خود را به «کتابخانهی مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران» پیشکش کرد تا میراث فرهنگیاش در خاک مادری ماندگار بماند.
https://t.me/diroozhaminja
امروز هفدهم آبانماه ۱۴۰۵ خورشیدی، دویستوسیوسومین روز سال جاری، برابر است با هشتم نوامبر ۲۰۲۶ میلادی.
۲۹ سال پیش در چنین روزی، ۱۷ آبانماه ۱۳۷۶، شمع زندگی بیش از یکصدسالهی سید محمدعلی جمالزاده، نویسنده و مترجم نامدار معاصر، در ژنو سوئیس خاموش گشت.
جمالزاده در سال ۱۲۷۰ خورشیدی در اصفهان چشم به جهان گشود. او فرزند سید جمالالدین واعظ اصفهانی بود؛ از خطیبان پرآوازه و مبارز دوران مشروطه که در راه آزادیخواهی و ستیز با استبداد محمدعلیشاه قاجار دستگیر شد و سرانجام به فرمان او در بروجرد به شهادت رسید.
سید محمدعلی تحصیلات خود را نخست در بیروت پی گرفت و سپس رهسپار فرانسه شد. به پیشنهاد ممتازالسلطنه، سفیر وقت ایران در پاریس، مدتی را در لوزان سوئیس گذراند و پس از آن دیگربار به فرانسه بازگشت؛ تا آنکه در سال ۱۲۹۰ خورشیدی دانشنامهی رشتهی حقوق دانشگاه دیژون را به دست آورد.
با شعلهور شدن آتش جنگ جهانی اول، جمالزاده به دعوت ملیون ایران به رهبری سید حسن تقیزاده، برای رویارویی با نفوذ روسیه و انگلیس به برلین رفت. آن دوره، سرآغاز همنشینی و پیوند او با اندیشمندانی بزرگ چون ابراهیم پورداوود، محمد قزوینی و حسین کاظمزاده ایرانشهر شد.
او با مجلهی تأثیرگذار «کاوه» همکاری کرد و مقالاتی در حوزههای تاریخ، سیاست و جامعه نگاشت؛ همکاری ارزشمندی که تا پایان کار مجله در سال ۱۳۰۱ تداوم یافت.
جمالزاده مدتی نیز در سفارت ایران در برلین خدمت کرد و سرانجام در سال ۱۳۱۱ به «دفتر بینالمللی کار» وابسته به جامعهی ملل پیوست.
گرچه او در مجموعِ عمر طولانی خویش تنها حدود ۱۳ سال در ایران زیست و دوران جنگ جهانی دوم و دهههای پس از آن را در گوشهی آرامش و تنهایی ژنو سپری کرد و در روزگار سلطنت رضاشاه نیز کموبیش خاموشی گزیده بود و تنها دست به اقداماتی چون انتشار «مجله علم و هنر» در ژنو زد، اما جان و یادش همواره با فرهنگ و زبان میهن پیوند داشت.
محمدعلی جمالزاده را پایهگذار «داستاننویسی نوین فارسی» میدانند. او نخستین اثر پژوهشی خود «گنج شایگان» را در ۱۲۹۶ منتشر ساخت و چند سال بعد در ۱۳۰۰ خورشیدی، با چاپ داستان ماندگار «فارسی شکر است» در مجلهی کاوه، پنجرهای تازه به روی ادبیات داستانی ایران گشود. او با رویکردی واقعگرایانه و لحنی آمیخته به طنز، لغات، تعابیر و ضربالمثلهای کوچه و بازار را وارد نثر ادبی کرد و شخصیتهای داستانهایش را آیینهدار قشرهای گوناگون جامعه ساخت تا فرهنگ عامه و زبان زنده مردم پاس داشته شود.
در کنار خلق شاهکارهایی چون مجموعه داستانهای «یکی بود، یکی نبود»، «دارالمجانین»، «صحرای محشر»، «قلتشن دیوان» و اثر پژوهشی ارزندهی «فرهنگ لغات عامیانه»، جمالزاده به ترجمه متون ارزشمند جهان نیز دست یازید؛ از جمله آثاری نظیر «ویلهلم تل» و «دون کارلوس» اثر شیلر، «داستان بشر» اثر هندریک وانلون، و «خسیس» اثر مولیر.
او که همواره شیفتهی بالندگی فرهنگ ایران بود، در سال ۱۳۵۵ در سه نوبت بخش قابل توجهی از کتابخانه و دستنوشتههای گرانبهای خود را به «کتابخانهی مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران» پیشکش کرد تا میراث فرهنگیاش در خاک مادری ماندگار بماند.
https://t.me/diroozhaminja
Telegram
دیروز همینجا @diroozhaminja
دیروز، همینجا، چه روی داد؟ که آمد؟ که رفت؟ روایتهای تاریخی - ادبی، بازخوانی متون نظم و نثر
@arashamjadi1970
@arashamjadi1970
هو القدّوس
گر نشیند فرشته ای با دیو
وحشت آموزد و خیانت و ریو
از بدان نیکویی نیاموزی
نکند گرگ پوستین دوزی - ( سعدی )
عبّاس اخوین
تذهیب : فدائیان - میر آبادی
#عباس_اخوین
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
گر نشیند فرشته ای با دیو
وحشت آموزد و خیانت و ریو
از بدان نیکویی نیاموزی
نکند گرگ پوستین دوزی - ( سعدی )
عبّاس اخوین
تذهیب : فدائیان - میر آبادی
#عباس_اخوین
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive