کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
25.2K subscribers
8.87K photos
355 videos
3.63K files
6.4K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
مرحوم ایرج افشار در کتابخانه مرکزی، تالار نفیس
سال 1386ش

16 مهرماه ماه 1404، صدمین سالروز تولد مرحوم استاد ایرج افشار
@UT_Central_Library
تصویری از مراسم بزرگداشت استاد جلال‌الدین همایی که با حضور شماری از فرهیختگان و اندیشمندان برجسته، از جمله دکتر مهدی محقق و دکتر علی‌اکبر سیاسی، برگزار شد. از مجموعه عکس‌های کتابخانه مرکزی
@UT_Central_Library
مجموعه نامه های هنری مارتین، مترجم انجیل، در سال 2019 با مشخصات زیر منتشر شد:
The Letters of Henry Martyn
East India Company Chaplain
Edited by
Scott D. Ayler
THE BOYDELL PRESS

این نامه ها پیش از این هم منتشر شده بود، اما این بار با ویرایش جدید، و با تطبیق متن بر نسخه های اصلی ـ تا حدی که ممکن بوده ـ انتشار یافته است.
هنری مارتین کشیش جوانی بود که همراه کمپانی هند شرقی به آن سرزمین رفت و تلاش کرد هندوها و مسلمانان را مسیحی کند. برای این کار، او بهترین اقدام را ترجمه انجیل دانست و در این باره از پاره ای محلی ها، از جمله شخصی که او وی را سبّاط [سابات] می نامد و نیز میرزا محمدعلی فطرت استفاده کرد. ترجمه هایی که از کار آنها درآمد، لغات و ترکیبات پرطمطراق عربی و ادبی داشت و لذا او تصمیم گرفت کار ترجمه فارسی را در ایران انجام دهد. به همین منظور وی در سال 1810 به شیراز آمد، و کمک کسانی که اسامی آنها را ذکر می کند، روی ترجمه کار کرد.
اکنون عبارتی از او را که قضاوتی و نیز خبری است در باره تبدیل متن های پر از اصطلاحات و کلمات عربی به فارسی ساده تر، نقل می کنیم که جالب است.
شاید مهم ترین نکته در این گزارش این است که می گوید شاه ـ فتحعلی شاه ـ دستور داده است که در متن های اداری، کمتر از کلمات عربی استفاده شود.
او می گوید، زبان فارسی به سمت ساده نویسی پیش می رود و به قول او این برای ترویج کتاب مقدس بسیار خوب خواهد بود. [رسول جعفریان]

عبارت او این است:

ایرانیان مانند ما فناناپذیرند؛ زبان‌شان از مرزهای ایران بسیار فراتر رفته است.
مردان شیراز پیشنهاد کرده‌اند که با من عهد جدید را ترجمه کنند. آیا می‌توانم نپذیرم و نمانم؟
پس از تأمل بسیار، تصمیم گرفتم شش ماه در اینجا بمانم.
این تصمیم بر خلاف میل من است، اما آن را وظیفه خود می‌دانم.

از هر آنچه توانسته‌ام گرد آورم، چنین برمی‌آید که هیچ امیدی به آن نیست که در بیرون از ایران ترجمه‌ی خوبی از عهد جدید پدید آید.
در بمبئی، «ملا فیروز» (Smith Firoz)، که دانشمندترین فرد آنجا بود، را دیدم و سه ترجمهٔ فارسی را به او نشان دادم: ترجمهٔ چندزبانه (Polyglot) و دو ترجمه از «سَباط».
او همه را نپسندید.
در بوشهر، که در ایران است، معروف‌ترین مرد آنجا «سید حسین» (Smith Sayyid Hosein) بود.
او در میان آن سه، ترجمهٔ فارسی سباط را بیشتر پسندید، ولی گفت به نظر می‌رسد نویسنده‌اش هندی باشد.

وقتی به اینجا (شیراز) رسیدم، نمونه‌های ترجمه‌ها را دوباره عرضه کردم.
ترجمهٔ فارسی سباط سخت مورد تمسخر قرار گرفت؛ سخنان طعنه‌آمیزی گفته شد دربارهٔ علاقهٔ افراطی هندیان به واژه‌های پرزرق‌وبرق، چنان‌که گویی کلمات دشوار، نثر را زیبا می‌کند.
ترجمهٔ فارسی دیگر او نیز به‌سرعت کنار گذاشته شد، و به شگفتی من، آن نسخهٔ قدیمی و تحقیرشدهٔ چندزبانه (Polyglot) نه‌تنها برتر از دیگران شمرده شد، بلکه از من پرسیدند: «عیب این ترجمه چیست؟ این همان زبانی است که ما بدان سخن می‌گوییم!»

پادشاه نیز اعلام کرده است که مایل است تا آنجا که ممکن است، در نوشته‌هایی که به او ارائه می‌شود، از عربی کمتر استفاده شود.
بنابراین، فارسی ساده روزبه‌روز رواج بیشتری خواهد یافت — و این بی‌گمان به سود هدف والای ماست.
به فقیران انجیل موعظه خواهد شد.

@UT_Central_Library
استادان بدیع الزمان فروزانفر، سید حسین نصر، پروفسور رضا و مرحوم ایرج افشار در یک قاب. علی القاعده در حال بازدید یک نمایشگاه
از عکسهای کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

16 مهرماه 1404، صدمین سال تولد مرحوم استاد ایرج افشار.
@UT_Central_Library
نامه مأموریت استاد ایرج افشار برای سخنرانی در توکیو
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
بنیاد جمالزاده در گذشته و حال، کمک های زیادی به دانشگاه و همین طور کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران کرده است.

16 مهرماه 1404، صدمین سالروز تولد مرحوم استاد ایرج افشار
یکی از بهترین مجموعه های خطی کتابخانه مرکزی، کتبی است که از مرحوم باستانی راد خریداری شده است. این سند در این باره است. آقای افشار به عنوان «رئیس کل انتشارات و روابط کتابخانه ها» خطاب به کتابخانه مرکزی نوشته است.
@UT_Central_Library
فهرست مقالات شماره جدید آینه پژوهش [ش 213]
سندی دیگر در باره مرحوم ایرج افشار
از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
@UT_Central_Library
یادداشت استاد قاسم صافی عضو ارشد کتابخانه مرکزی از سال 1356 در باره مرحوم ایرج افشار

به یاد استاد ایرج افشار، پیرفرهنگ کتابداری و کتاب شناسی
ابتدای آشنایی و دیدار من با زنده یاد ایرج افشار نخستین بار، به اواسط سال ۱۳۴۸ برمی‌گردد. زمانی که به جز تحصیل در رشته زبان و ادبیات فارسی، دانش کتابداری نوین را که امروز علم اطلاعات و دانش‌شناسی گفته می‌شود در دانشکده علوم تربیتی می‌آموختم و برای کارورزی کتابداری به کتابخانه مرکزی که آن هنگام تا طبقه سوم آماده بهره‌برداری بود مراجعه می‌کردم، و پس از آنکه مدیریت مجله دانشکده، نشریه مرکزی دانشگاه تهران و تحقیقی در کاربرد زمان فراغت دانشجویان بر عهده ام گرفت برای دریافت مقاله‌ای با عنوان «دقیقی در تحقیقات مستشرقان» سال ۱۳۵۴ به دیدار و نشستی با او نائل شدم، و متعاقباً در سال ۱۳۵۶ به عنوان عضو هیئت علمی کتابخانه مرکزی، در مسئولیت اداره خدمات کتابداری و امور انتشاراتی و اداره نشریه کتابداری و خدمات دیگر، افتخار همکاری با ایشان را یافتم، و از این پس توفیق دیدار مکرر و ملازمت با او برایم میسر شد، و به تدریج شخصیت کم مانندی از او در زمینه اشتغالاتی که داشت بر ذهنم متصور گردید.
به مرور که با آثار و خدمات علمی ایشان در موضوعات مختلف و آثار عدیده‌ای که طی عمر پربرکتش پدید می‌آورد، شگفتی‌ها از پرکاری و تسلط او در تاریخ و فرهنگ و اشرافش بر احوال رجال علم و ادب و تاریخ ملاحظه می‌گردید. چنانکه زبان و قلم این ناچیز، صرف نظر از روحیه مثبت‌گرایی و توجه به ترویج فضیلت‌های بزرگان، از او به نیکی یاد می‌کرد، و دلبستگی و عرق ملی او را که در وجودش متبلور بود می‌ستود.
بر روی هم می‌توان گفت که شخصیت و مقام اجتماعی مرحوم افشار و مدیریت علمی و خدمات او به عالم کتابداری و کتابشناسی و بنیان‌گذاری و اعتلای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران ستودنی است.
از بخت خوشی که مرحوم افشار داشت، بسیاری از امکانات و خصوصیات را از محیط زیستی که سازنده شخصیت او بود، و از پدر بزرگوار و خیّرش مرحوم دکتر محمود افشار که یادش گرامی باد کسب کرده بود، و برتری فضل او در شناخت پیچ و خم‌های نسخه‌شناسی و نگارش حواشی سودمند و تجمیع صاحبان دانش و هنر از مختصات آشکار او بود.
مرحوم افشار در صیانت و اشاعه فرهنگ، ملی مقام و مرجعیت ویژه‌ای داشت، و یکی از کوشش‌های او در این زمینه به جز تدوین فهرست مجموعه مقالات فارسی، مجموعه نادره کاران فرهنگی و ادبی معاصر است. مجموعه نادره کاران؛ سوگنامۀ نام آوران فرهنگی و ادبی معاصر، و معرفی آثار قلمی و تجلیل قابل ملاحظه‌ای است که از بزرگان علم و ادب و فرهنگ ایران داشت، و در واقع درسی است برای نسل جوان که بدانند آیندگان هم خدمات آنها را چنانچه در شمار برجستگان جامعه باشند فراموش نخواهند کرد. ضمن آن که به یاد آوردن فضیلت‌ها، عمیقاً نیاز درمانگرانه امروز جامعه ایران نیز می‌تواند به حساب آید، و به تبیین تاریخ علوم انسانی معاصر مدد رساند.
یادآوری این نکته ضروری است که قضاوت درباره روابط افراد و پی بردن به نیت آنان کار سختی است، چون امری پیچیده و متحول است. به هر تقدیر برشمردن فضیلت‌های افراد به منزله مبرّا بودن مطلق آنان از لغزش‌های ناشی از برخوردهای عاطفی و بروز احساسات نیست. رحمت خداوند بر او باد.
قاسم صافی 15 مهر 1404
قابل توجه پژوهشگران محترم : به اطلاع می رساند قطع  دسترسی  به پایگاه های الزویر (Scopus , Science Direct)  به اطلاع  شورای تامین منابع علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری ( طرف قرارداد)  رسانده شده و منتظر اقدام از طرف آن شورا در مورد تمدید دسترسی هستیم . دسترسی دانشگاه تهران در حال حاضر   به پایگاه های اطلاعاتیhein online , sage ، zendy و نیز پایگاه های فارسی noormags ، نورلایب، مگیران و ... برقرار است.
@UT_Central_Library
روایتی از ناآرامی‌های محلی در جنوب ایران در ایام منصور، برگرفته از وقایع‌نامهٔ زوکنین


درباب مردمانی که در سال هزار و هفتاد و هشت [سلوکی] (۱) از سرزمین‌های جنوبی برآمدند (۲) و در زبان کهن، غول‌پیکران نامیده می‌شدند.

در این ایام، پادشاه (خلیفه) (۳) مرمانی را از سرزمین ایران فرستاد و آنان را در حدود و ثغور رومیان برآورد و نشاند؛ مردمی که خود و زنان و طفلانشان تن‌برهنه و پابرهنه بودند، صناعتی را پیشه نمی‌داشتند یا چیزی را به فرزندانشان نمی‌آموختند و مضافاً زنانشان بافتن را نیز نمی‌دانستند. صنعتشان چیزی نبود مگر اینکه شب و صبح بر راه‌ها کمین کنند (۴) و بکشند و [مردمان را] برهنه نمایند و طرق را منقطع کنند و چون در کوهستان‌های سخت می‌زیستند (۵)، هیچ مردمی را یارای رویارویی با آن‌ها نبود.
تا آنجا که علیه شاه (خلیفه) گستاخی کردند، یعنی چنین که بیرون شوند و راه خراج امیر المؤمنین قطع کنند. وقتی اینگونه کردند و همچنین همهٔ نواحی از ایشان دست کشیدند، پادشاه علیه آنان قوایی بزرگ فرستاد. او آنان را گرفت و غارت و اسیر نمود و آنان را جمع کرد و می‌خواست جمیعشان را به دم شمشیر از میان ببرد و مهترانشان را به صلیب کشید. هنگامی که می‌خواست چنین کند، از مردمان باتقوا مشورت گرفت که آنان را به مرزها در مقابل عدوان بفرستد تا آنجا به دست رومیان یا اسیر و یا کشته شوند. و بنابر آنچه مشورت گرفت، سریعاً چنین کرد. ایشان را فرستاد و برآورد و در سرزمین‌های حاصلخیز برابر کماخ (۶) نشاند. ایشان حدود سیصدهزار نفر بودند، اما گریختند و در هر ارضی پراکنده گشتند، جز آنکه قلیلی از ایشان باقی ماندند. چون آن سرزمین سرد و آن‌ها نیز عریان بودند، در اولین زمستان که گذراندند، بسی از ایشان هلاک گردید و آنان که باقی ماندند، شرارت‌‌های پیشین را رها کردند.

۱. برابر با ۱۴۹ یا ۱۵۰ قمری.
۲. احتملاً اشاره به قیام استاذسیس دارد.
۳. در ایام خلیفه ابوجعفر منصور.
۴. ܟܡܢܝܢ ܗܘܘܼ. این فعل در ساده‌ترین صورت صرفی، ܟܡܶܢ نوشته و kmen خوانده می‌شود. خوب است اهل فن درباره ارتباط آن با «کمین» در فارسی تأمل کنند.
۵. احتمالاً سرزمین‌های کوهستانی سیستان.
۶. ܩܡܚ. قلعه‌ای در ارمنستان صغیر.

ܥܠ ܥܡܐ ܕܣܠܩ ܡܢ ܐܪܥܐ ܬܚܬܝܬܐܼ: ܕܡܬܩܪܐ ܓܢܒܪ‌ܐ ܒܠܫܢܐ ܩܕܡܢܝܐ: ܒܫܢܬ ܐܠܦܐ ܘܫܒܥܝܢ ܘܬܡܢܐ܀

ܒܗܢܐ ܕܝܢ ܙܒܢܐ ܫܕܪ ܡܠܟܐ ܥܡܐ ܚܕ ܡܢ ܐܪܥܐ ܕܦܪܣܼ. ܘܐܣܼܩ ܘܐܘܬܒ ܐܢܘܢ ܒܬܚܘ‌ܡܐ ܕܪ‌ܗܘܡܝܐ. ܥܡܐ ܕܝܢ ܗܢܐ ܫܠܝܚܝܐ ܘܫܡܝܛܝܐ ܐܝܬܝܗܘܢ ܗܘܘ: ܗܼܢܘ ܢ ܘܢܫܝܗܘܢ ܘܒܢܝܗܘܢ. ܘܡܛܠ ܕܐܘܡܢܘܬܐ ܕܡܕܡ ܠܐ ܦܠܚܝܢ ܗܘܘ ܐܘ ܡܿܠܦܝܢ ܠܒܢܝܗܘܢ܆ ܘܐܦܠܐ ܢܫܝܗܘܢ ܝܕ‌ܥܢ ܗܘ‌ܝ ܠܡܥܒܕ ܥܡܪ‌ܐ. ܐܠܐ ܗܕܐ ܗܘܬܼ ܐܘܡܢܘܬܗܘܢ ܕܒܠܠܝܐ ܐܦ ܒܐܝܡܡܐ ܥܠ ܐܘܪ‌ܚܬܐ ܟܡܢܝܢ ܗܘܘܼ. ܘܩܛܠܝܢ ܘܡܫܠܚܝܢ ܘܦܤܩܝܢ ܐܘܪ‌ܚܬܐ. ܘܡܛܠ ܕܒܛܘܪ‌ܐ ܡܪ‌ܝܪܐ ܥܡܪܝܢ ܗܘܘ ܠܐ ܐܢܫ ܡܨܐ ܗܘܼܐ ܚܝܠܗܘܢ.
ܣܥܼܘ ܐܦ ܥܕܡܐ ܕܥܠܘܗܝ ܕܝܠܗ ܕܡܠܟܐ ܢܪܡܘܢ ܘܢܩܛܥܘܢ ܐܘܪܚܐ ܥܠ ܓܙܐ ܕܐܡܝܪܐ ܕܡܗ‌ܝܡܢܐ. ܘܟܕ ܗܕܐ ܥܒܕܘ ܘܐܦ ܟܠܗ‌ ܐܪܥܐ ܗܿܝ ܩܡܬ ܡܢ ܐܝܕܐ ܡܢܗܘܢ: ܫܕܪ ܡܠܟܐ ܥܠܝܗܘܢ ܚܝܠܐ ܪܒܐ. ܘܫܒܐ ܘܒܙ ܘܐܣܪ ܐܢܘܢ: ܘܟܢܿܫ ܠܟܠܗܘܢܼ ܟܕ ܨܿܒܐ ܕܢܘܒܕ ܐܢܘܢ ܒܦܘܡܐ ܕܚܪܒܐ ܠܟܠܗܘܢ܆ ܟܕ ܠܪ‌ܝܫܢܝܗܘܢ ܙܩܦ. ܘܟܕ ܗܕܐ ܨܒܐ ܠܡܣܥܪܘ܆ ܐܬܡܠܟܘ ܡܢ ܐܢܫܐ ܕܚܠܝ ܐܠܗܐܼ ܕܢܫܕܪ ܐܢܘܢ ܠܒܝܬ ܬܚܘ‌ܡܐ ܠܘܩܒܠ ܒܥܠܕܒܒܐ: ܕܬܡܢ ܐܘ ܡܫܬܒܝܢܼ. ܐܘ ܡܬܩܛܠܝܢ ܡܢ ܐܝܕ‌ܝ ܪ‌ܗܘܡܝܐ. ܘܐܝܟ ܡܐ ܕܐܬܡܠܟܼ ܩܠܝܠܐܝܬ ܐܦ ܣܥܪܘ. ܫܕܪ ܘܐܣܝܩ ܘܐܘܬܒ ܐܢܘܢ ܒܐܪܥܐ ܕܠܓܘ ܡܢ ܫܝܢܐܼ ܠܘܩܒܠ ܩܡܚ. ܗܿܘܝܢ ܗܘܘ ܐܝܟ ܬܠܬܡܐܐ ܐܠܦܐܐ. ܐܠܐ ܥܪܩ ܘܐܬܒܕܪ ܒܟܠܗܿ ܐܪܥܐ. ܘܐܠܐ ܐܢ ܕܠܝܠܐ ܠܐ ܦܫ ܡܢܗܘܢ. ܘܒܝܕ ܕܐܪܥܐ ܗܕܐ ܩܪܝܪܬܐ ܐܝܬܝܗܿ ܘܗܼܢܘܢ ܫܠܝܚܝܐ ܐܝܬܝܗܘܢ ܗܘܘܼ. ܡܝܬ ܣܘܓܗܘܢ ܒܣܬܘܐ ܩܕܡܝܐ ܕܐܕܪܟ ܐܢܘܢ. ܟܕ ܐܦܠܐ ܗܢܘܢ ܕܦܫ ܥܒܼܪ ܡܢ ܒܝܫܬܗܘܢ ܩܕܡܝܬܐ.


@ArameanIran
مرحوم ایرج افشار، و دکتر هوشنگ نهاوندی رئیس دانشگاه تهران، در یکی از مخازن نفیس
از مجموعه عکسهای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران

16 مهرماه 1404، صدمین سالروز تولد مرحوم استاد ایرج افشار
@UT_Central_Library
سوره انبیاء آیه ۲۵ الی ۳۱

( محلّ نگهداری : موزه هنر متروپولیتن - نیویورک آمریکا )

#کوفی_مصحفی
#کوفی_قدما
#کوفی
@Calligraphy_Archive