Forwarded from هامِش (علی سلطانی)
در حاشیهٔ ترجمهٔ کتاب استیون شومیکر
نخستین‌بار نیست که در این باره در اینجا می‌نویسم. پس زیاده‌گویی نمی‌کنم. به‌تازگی دیدم که کتاب استیون شومیکر با عنوان «پژوهشی تاریخی‌انتقادی دربارهٔ آفرینش قرآن» با ترجمهٔ شخصی با نام مستعار معنادار (س. تیسفون) به فارسی برگردان شده. در مقام دانشجویی خرد در این زمینه که خواب و خوراکش در این چندسال در حوزهٔ پژوهش‌های تاریخی‌انتقادیِ قرآن گذشته، از ترجمهٔ کتاب‌های علمی و دانشگاهیِ در این زمینه برای مخاطب فارسی‌زبان، استقبال می‌کنم. اما به شرطها و شروطها!
الف) مرور فضای انتقادیِ فارسی‌زبان در مطالعات دینی و قرآنی، همیشه یکی از کارهای همیشگی من است. بارها می‌بینم که افرادی نامتخصص، در پوشش عنوان ارزان‌شدهٔ «پژوهشگر دین» و در کالبد «اپوزیسیون سیاسی»، به‌ویژه در یوتیوب محتواهایی را به نام نقد تاریخ قرآن و ردّ وثاقت تاریخی پیامبر اسلام منتشر می‌کنند. این نامتخصصان با خواندن دو یا چند اثر رادیکال به زبان انگلیسی، گمان می‌کنند جزیره‌ای تازه را کشف کرده‌اند، که می‌توانند کنش سیاسی را با ساعت تحقیقات شکاکانه تنظیم و مبارزه با جمهوری اسلامی را از این وادی هم دنبال کنند. وادی‌ای که با خلط کنش سیاسی و کار علمی، حوزهٔ عمومیِ فارسی را در فهم و نقد این مباحث، مسموم میکند.
ب) ماجرای نکتهٔ الف محدود به فضای یوتیوب نیست. فضای نشر و ترجمهٔ آثار جدید تاریخی‌انتقادی دربارهٔ قرآن و تاریخ اسلام نیز به نحوی دیگر چنین مسیری را می‌پیماید. البته من مدعی نیستم که تمام انگیزهٔ کار سیاسی است، اما یک ویژگیِ مهمِ این دست آثار ترجمه‌شده چنین گمان‌هایی را تقویت میکند. کدام؟ ترجمههای آثاری از قبیل: خوانش سریانی-آرامی قرآن اثر لوکزمبرگ، پروژهٔ محمدسازی، قرآن مورخان و ... یک صفت مشترک دارند: همگی در مطالعات جدید قرآن‌پژوهی ذیل دسته‌بندی تجدیدنظرطلبانه قرار می‌گیرند. اما اینها یک شاخه از درختی تنومند است و در جای خود شایستهٔ تأمل. اما سایر شاخه‌‌ها و دسته‌ها چه؟ خبری از ترجمههای «بی‌نام» آنها نیست! چرا؟ چون صفت تجدیدنظرطلبانه (شکاکانهٔ رادیکال) را ندارند، ولو آنکه از نظر محققان این حوزه از نظر علمی اعتبار بیشتری از آثار نام‌برده‌شده داشته باشند.
ج) در مقام دانشجویی خرد که به جهت مشق علمی، بسیاری از آثار استیون شومیکر را مستقیم خوانده‌ام، آثار او را شایستهٔ عنوان «تاریخی‌انتقادی» نمی‌دانم. این فقط سخن من دانشجوی خرد نیست. برخلاف تصور غالب‌شدهٔ این ترجمههای «گزینشی»، تاریخی‌انتقادی نه به معنای اراده بر شکاکیتِ حداکثری، که به معنای مطالعهٔ خنثیِ متون مقدس و با اتکا به مطالعهٔ عمیق خود متن و منابع پیرامونیِ متقدم‌تر است.
از این زاویه آثار شومیکر چندان خنثی نیستند. شاکلهٔ آثار او و خاصه همین اثر، گزینشگرانه، جدلی و با سوگیری در ردّ مدعیات سنت اسلامی است. با این حال برای محققان خواندن آثار او سودمند است و ترجمهٔ این اثر فتح باب خوبی است. اما به شرط آنکه اولاً در گام‌های نخست آشنایی با روش‌های تاریخی‌انتقادی در مطالعهٔ قرآن، تجدیدنظرطلبیِ رادیکال با کار تاریخی‌انتقادی یکی گرفته نشود. در ثانی، پژوهشگران مهم غیرتجدیدنظرطلب هم به صف ترجمههای بی‌نام و بانام فارسی افزوده شود.
مشخصاً دربارهٔ این کتاب بگویم که، این اثر را باید در تبار علمی و گفت‌وگوییِ خود خواند. به زبان دیگر، کتاب «آفرینش قرآن» شومیکر در امتداد گفت‌وگوی انتقادی با نیکلای ساینای در نقد مدعیات شومیکر است. ساینای پیش از این کتاب دو مقاله با عنوان: When did the consonantal skeleton of the Quran reach closure? (Part I & II) نوشته است که بخش مهمی از آن در نقد آرای شومیکر در تاریخ تدوین قرآن است. خوشبختانه شمارهٔ یک و دو این مقاله به همت گروه انعکاس ترجمه شده. و کتاب آفرینش قرآن پاسخی به این نقدهاست. ماجرای این جدل علمی به همین جا ختم نشده. بلکه ساینای مقالهٔ سومی در سال ۲۰۲۴ در نقد دوبارهٔ برخی مدعیات جدید شومیکر دربارهٔ تاریخ تدوین قرآن در همین کتاب (در کنار نقد آرای گیوم دی و تِسِئی) با عنوان «فیل مسیحی در فضای مکی) The Christian Elephant in the Meccan Room نوشته است.
تکرار کنم، از ترجمهٔ این دست مطالعات که چارچوب‌های دگم‌اندیشانه را دربارهٔ قرآن و پیدایشش به چالش می‌کشد، استقبال می‌کنم. به شرط آنکه محدود به آثار گزینشگرانه و جدلی کسانی چون شومیکر نماند و پاسخ‌ها و آثار افراد مهم‌تر دیگر هم برای مخاطب فارسی‌زبان ترجمه شود و نام مطالعات غیرجدلی و علمیِ «تاریخی‌انتقادی» در فضای فارسی، منحصر در ردّ و جدل و مترادف با تشکیکِ به هر قیمت نشود. مخلوط به کنش سیاسی که هرگز!
در این باره:
سوگیریِ غیرعلمیِ مدخل «تاریخی‌انتقادی» ویکی‌پدیای فارسی
خبر خوش ترجمهٔ مقالهٔ مهم نیکلای ساینای
آیا قرآن بعدها تدوین شد؟
سخنرانی سکوت قرآن پس از ۶۵۰ میلادی
#یادداشت
@Hamesh1
نخستین‌بار نیست که در این باره در اینجا می‌نویسم. پس زیاده‌گویی نمی‌کنم. به‌تازگی دیدم که کتاب استیون شومیکر با عنوان «پژوهشی تاریخی‌انتقادی دربارهٔ آفرینش قرآن» با ترجمهٔ شخصی با نام مستعار معنادار (س. تیسفون) به فارسی برگردان شده. در مقام دانشجویی خرد در این زمینه که خواب و خوراکش در این چندسال در حوزهٔ پژوهش‌های تاریخی‌انتقادیِ قرآن گذشته، از ترجمهٔ کتاب‌های علمی و دانشگاهیِ در این زمینه برای مخاطب فارسی‌زبان، استقبال می‌کنم. اما به شرطها و شروطها!
الف) مرور فضای انتقادیِ فارسی‌زبان در مطالعات دینی و قرآنی، همیشه یکی از کارهای همیشگی من است. بارها می‌بینم که افرادی نامتخصص، در پوشش عنوان ارزان‌شدهٔ «پژوهشگر دین» و در کالبد «اپوزیسیون سیاسی»، به‌ویژه در یوتیوب محتواهایی را به نام نقد تاریخ قرآن و ردّ وثاقت تاریخی پیامبر اسلام منتشر می‌کنند. این نامتخصصان با خواندن دو یا چند اثر رادیکال به زبان انگلیسی، گمان می‌کنند جزیره‌ای تازه را کشف کرده‌اند، که می‌توانند کنش سیاسی را با ساعت تحقیقات شکاکانه تنظیم و مبارزه با جمهوری اسلامی را از این وادی هم دنبال کنند. وادی‌ای که با خلط کنش سیاسی و کار علمی، حوزهٔ عمومیِ فارسی را در فهم و نقد این مباحث، مسموم میکند.
ب) ماجرای نکتهٔ الف محدود به فضای یوتیوب نیست. فضای نشر و ترجمهٔ آثار جدید تاریخی‌انتقادی دربارهٔ قرآن و تاریخ اسلام نیز به نحوی دیگر چنین مسیری را می‌پیماید. البته من مدعی نیستم که تمام انگیزهٔ کار سیاسی است، اما یک ویژگیِ مهمِ این دست آثار ترجمه‌شده چنین گمان‌هایی را تقویت میکند. کدام؟ ترجمههای آثاری از قبیل: خوانش سریانی-آرامی قرآن اثر لوکزمبرگ، پروژهٔ محمدسازی، قرآن مورخان و ... یک صفت مشترک دارند: همگی در مطالعات جدید قرآن‌پژوهی ذیل دسته‌بندی تجدیدنظرطلبانه قرار می‌گیرند. اما اینها یک شاخه از درختی تنومند است و در جای خود شایستهٔ تأمل. اما سایر شاخه‌‌ها و دسته‌ها چه؟ خبری از ترجمههای «بی‌نام» آنها نیست! چرا؟ چون صفت تجدیدنظرطلبانه (شکاکانهٔ رادیکال) را ندارند، ولو آنکه از نظر محققان این حوزه از نظر علمی اعتبار بیشتری از آثار نام‌برده‌شده داشته باشند.
ج) در مقام دانشجویی خرد که به جهت مشق علمی، بسیاری از آثار استیون شومیکر را مستقیم خوانده‌ام، آثار او را شایستهٔ عنوان «تاریخی‌انتقادی» نمی‌دانم. این فقط سخن من دانشجوی خرد نیست. برخلاف تصور غالب‌شدهٔ این ترجمههای «گزینشی»، تاریخی‌انتقادی نه به معنای اراده بر شکاکیتِ حداکثری، که به معنای مطالعهٔ خنثیِ متون مقدس و با اتکا به مطالعهٔ عمیق خود متن و منابع پیرامونیِ متقدم‌تر است.
از این زاویه آثار شومیکر چندان خنثی نیستند. شاکلهٔ آثار او و خاصه همین اثر، گزینشگرانه، جدلی و با سوگیری در ردّ مدعیات سنت اسلامی است. با این حال برای محققان خواندن آثار او سودمند است و ترجمهٔ این اثر فتح باب خوبی است. اما به شرط آنکه اولاً در گام‌های نخست آشنایی با روش‌های تاریخی‌انتقادی در مطالعهٔ قرآن، تجدیدنظرطلبیِ رادیکال با کار تاریخی‌انتقادی یکی گرفته نشود. در ثانی، پژوهشگران مهم غیرتجدیدنظرطلب هم به صف ترجمههای بی‌نام و بانام فارسی افزوده شود.
مشخصاً دربارهٔ این کتاب بگویم که، این اثر را باید در تبار علمی و گفت‌وگوییِ خود خواند. به زبان دیگر، کتاب «آفرینش قرآن» شومیکر در امتداد گفت‌وگوی انتقادی با نیکلای ساینای در نقد مدعیات شومیکر است. ساینای پیش از این کتاب دو مقاله با عنوان: When did the consonantal skeleton of the Quran reach closure? (Part I & II) نوشته است که بخش مهمی از آن در نقد آرای شومیکر در تاریخ تدوین قرآن است. خوشبختانه شمارهٔ یک و دو این مقاله به همت گروه انعکاس ترجمه شده. و کتاب آفرینش قرآن پاسخی به این نقدهاست. ماجرای این جدل علمی به همین جا ختم نشده. بلکه ساینای مقالهٔ سومی در سال ۲۰۲۴ در نقد دوبارهٔ برخی مدعیات جدید شومیکر دربارهٔ تاریخ تدوین قرآن در همین کتاب (در کنار نقد آرای گیوم دی و تِسِئی) با عنوان «فیل مسیحی در فضای مکی) The Christian Elephant in the Meccan Room نوشته است.
تکرار کنم، از ترجمهٔ این دست مطالعات که چارچوب‌های دگم‌اندیشانه را دربارهٔ قرآن و پیدایشش به چالش می‌کشد، استقبال می‌کنم. به شرط آنکه محدود به آثار گزینشگرانه و جدلی کسانی چون شومیکر نماند و پاسخ‌ها و آثار افراد مهم‌تر دیگر هم برای مخاطب فارسی‌زبان ترجمه شود و نام مطالعات غیرجدلی و علمیِ «تاریخی‌انتقادی» در فضای فارسی، منحصر در ردّ و جدل و مترادف با تشکیکِ به هر قیمت نشود. مخلوط به کنش سیاسی که هرگز!
در این باره:
سوگیریِ غیرعلمیِ مدخل «تاریخی‌انتقادی» ویکی‌پدیای فارسی
خبر خوش ترجمهٔ مقالهٔ مهم نیکلای ساینای
آیا قرآن بعدها تدوین شد؟
سخنرانی سکوت قرآن پس از ۶۵۰ میلادی
#یادداشت
@Hamesh1
www.academia.edu
"When did the consonantal skeleton of the Quran reach closure?", Bulletin of the School of Oriental and African Studies 77 (2014):…
از خانه دشمن خاست دل فریاد کردن چون توان
بی صبرم از بی خان و مان بر باد کردن چون توان
ای دوست چندین غم مخور بهر خرابی دلم
تا دولت خوبان بود آباد کردن چون توان
هر چند کوشیدم به جان دل باز نامد از بتان
شاگرد بازی دوست را استاد کردن چون توان
گفتم دلم آزاد کن گفتا به نازی بستدم
زین سان گران داده بها آزاد کردن چون توان
غمزه زنان آن شوخ و من خاموش و حیران در رخش
سلطان چو خنجر خود کشد فریاد کردن چون توان
گفتی که از جان یاد کن در من چه حیران مانده ای
آنجا که تو حاضر شوی جان یاد کردن چون توان
هجران کشیده تیغ کین تو سست پیمان دل دهی
بر اعتماد چون تویی دل شاد کردن چون توان
من خود کشم جورت ولی تو خود بگو ای بی وفا
چندین به روی دوستان بیداد کردن چون توان
خسرو دلی غرقه به خون یاران به تیمار تنش
در روز طوفان خانه را بنیاد کردن چون توان - ( امیر خسرو دهلوی )
کتبه العبد الفقیر الحقیر الغریب
سلطان علی المشهدی
بدار السّلطنۀ هراة
( محلّ نگهداری : موزه هنر متروپولیتن - نیویورک آمریکا )
#سلطان_علی_مشهدی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
بی صبرم از بی خان و مان بر باد کردن چون توان
ای دوست چندین غم مخور بهر خرابی دلم
تا دولت خوبان بود آباد کردن چون توان
هر چند کوشیدم به جان دل باز نامد از بتان
شاگرد بازی دوست را استاد کردن چون توان
گفتم دلم آزاد کن گفتا به نازی بستدم
زین سان گران داده بها آزاد کردن چون توان
غمزه زنان آن شوخ و من خاموش و حیران در رخش
سلطان چو خنجر خود کشد فریاد کردن چون توان
گفتی که از جان یاد کن در من چه حیران مانده ای
آنجا که تو حاضر شوی جان یاد کردن چون توان
هجران کشیده تیغ کین تو سست پیمان دل دهی
بر اعتماد چون تویی دل شاد کردن چون توان
من خود کشم جورت ولی تو خود بگو ای بی وفا
چندین به روی دوستان بیداد کردن چون توان
خسرو دلی غرقه به خون یاران به تیمار تنش
در روز طوفان خانه را بنیاد کردن چون توان - ( امیر خسرو دهلوی )
کتبه العبد الفقیر الحقیر الغریب
سلطان علی المشهدی
بدار السّلطنۀ هراة
( محلّ نگهداری : موزه هنر متروپولیتن - نیویورک آمریکا )
#سلطان_علی_مشهدی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive
https://www.ibna.ir/news/541174/%D8%A7%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%A7-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%85
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
ایبنا
افشار آن‌گونه که ما دیدیم
کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران چند روز قبل از صدمین سالروز تولد زنده‌یاد استاد ایرج افشار، عکس‌ها و اسناد باقیمانده از او در آرشیو این کتابخانه را در کانال تلگرامی خود منتشر کرد. شرحی از این اسناد و عکس‌ها را در این گزارش می‌بینید.
https://www.ibna.ir/news/541175/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D9%85%DB%8C%D9%87%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%B4%D9%88%D8%B1
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
ایبنا
نگاهبان زبان فارسی و میهن‌دوستِ پرشور
محمد افشین‌وفایی: به قول زنده‌یاد احسان یارشاطر اگر بخواهیم در قرن اخیر یک نفر را نام ببریم که مجموعاً بیشترین خدمات را به عالم ایرانشناسی کرده او ایرج افشار است. هرچند به نظر من خود یارشاطر را هم می‌شود در کنار افشار نام برد. شوق خدمت به ایران در تار و پودش…
💻گفتگو با تفاسیر قرآن📲
🔍پاسخگوی سوالات قرآنی با استفاده از هوش مصنوعی مبتنی بر محتوای پایگاه جامع قرآنی
📌بخش جدیدی به پایگاه جامع قرآنی اضافه شده است
🌐لینک ورود
📲https://quran.inoor.ir/fa/aisearch
📚پژوهشگران قرآنی📲
┏━━━🔸🔷🔸━━━┓
🆔 @pajoohesgaranQurani
┗━━━🔸🔷🔸━━━┛
🔍پاسخگوی سوالات قرآنی با استفاده از هوش مصنوعی مبتنی بر محتوای پایگاه جامع قرآنی
📌بخش جدیدی به پایگاه جامع قرآنی اضافه شده است
🌐لینک ورود
📲https://quran.inoor.ir/fa/aisearch
📚پژوهشگران قرآنی📲
┏━━━🔸🔷🔸━━━┓
🆔 @pajoohesgaranQurani
┗━━━🔸🔷🔸━━━┛
گنج وگنجینه کتابخانه مرعشی نجفی.pdf
20.6 MB
گنج و گنجینه در بررسی و معرفی کتابخانه موقوفه عمومی مرجع عالیقدر حضرت آیت‌الله العظمی ابوالمعالی سیدشهاب‌الدین المرعشی النجفی دامت برکاته
تحقیق از: دکتر علی‌اکبر خانمحمدی
سال انتشار: ۱۳۶۰
#کتاب
#کتابخانه_مرعشی
تحقیق از: دکتر علی‌اکبر خانمحمدی
سال انتشار: ۱۳۶۰
#کتاب
#کتابخانه_مرعشی
sarshomari-Ghom-65.pdf
35.6 MB
سرشماری عمومی نفوس و مسکن مهر ماه ۱۳۶۵، نتایج تفصیلی شهرستان قم
پدیدآورنده و ناشر: مرکز آمار ایران
#کتاب
#سرشماری_قم
پدیدآورنده و ناشر: مرکز آمار ایران
#کتاب
#سرشماری_قم
نمایشگاه عکسی از تصاویر ملک‌الشعرای بهار به مناسبت بیست‌ویکمین سالگرد درگذشت او در کتابخانه مرکزی. در این تصویر، استاد ایرج افشار و دکتر هوشنگ نهاوندی در حال بازدید از نمایشگاه همراه با جمعی از مهمانان دیده می‌شوند.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
بازدید شاهزاده فیلیپ دوک ادینبورو، همسر ملکه الیزابت دوم از مرکز اتمی سینتو دانشکده علوم سال 1339 خورشیدی- آلبوم شماره 3 کتابخانه مرکزی
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
فارسیات_سلمان_رسول_جعفریان_چاپ_شده_در_حقیقت_سلمان_فارسی،_1404.pdf
1001.6 KB
حقیقت سلمان فارسی، مجموعه مقالات کنگره ملی سلمان فارسی، اصفهان، شهریور 1404.
طوفان_فکری_خلاق_راهنمای_تولید_ایدهها_کتابچه_رایگان_مقاله_نویسی.pdf
7.6 MB
⬇️ کتابچه راهنمای هوش مصنوعی پژوهش: طوفان فکری خلاق
©توضیحات:
مجموعه کتابچه های هوش مصنوعی در پژوهش که از سوی کانال هوش مصنوعی در پژوهش عرضه می شود هر بار به یک مبحث در حیطه مقاله نویسی پرداخته و پس از توضیحات جامع و کامل، برای هر مبحث یک پرامپت پژوهشی پیشنهاد میکند.
#️⃣#کتاب_هوش_مصنوعی
🎞انتشار: کانال هوش مصنوعی در پژوهش
@AI_Best_Resources
©توضیحات:
مجموعه کتابچه های هوش مصنوعی در پژوهش که از سوی کانال هوش مصنوعی در پژوهش عرضه می شود هر بار به یک مبحث در حیطه مقاله نویسی پرداخته و پس از توضیحات جامع و کامل، برای هر مبحث یک پرامپت پژوهشی پیشنهاد میکند.
#️⃣#کتاب_هوش_مصنوعی
🎞انتشار: کانال هوش مصنوعی در پژوهش
هوش مصنوعی را #رایگان یاد بگیر – منابع معتبر، دسته‌بندی‌شده و به‌روز در کانال منابع آموزشی هوش مصنوعی
@AI_Best_Resources
16 مهرماه 1396، دوست پژوهشگر، مورخ و سند شناس، محسن جعفری مذهب چشم از جهان فروبست. چندی پیش از آن، همراه استاد جناب آقای مطلبی کاشانی توفیق عیادت ایشان را داشتیم و این عکس یادگار آن دیدار است. رحمت خداوند بر او باد.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
مشتمل بر اخبار مجلس اول تا سوم، فهرست اسامی نمایندگان، از انتشارات نشریه کاوه برلین. فایل را پایین ملاحظه فرمایید.
@UT_Central_Library
@UT_Central_Library
نهایی متن یزدنامک افشار.pdf
15 MB
ویژه‌نامه صدمین زادروز استاد ایرج افشار
یزدنامک – سال هفدهم – شماره هفتاد و هشتم – مهر و آبان ۴۰۴
سردبیر ویژه‌نامه: حسین مسرت
@mirasmaktoob
.@UT_Central_Library
یزدنامک – سال هفدهم – شماره هفتاد و هشتم – مهر و آبان ۴۰۴
سردبیر ویژه‌نامه: حسین مسرت
@mirasmaktoob
.@UT_Central_Library
نظامنامه وزارت پست.pdf
2.9 MB
✨ به مناسبت روز پست
📚 نظامنامه اختصاصی وزارت پست و تلگراف مصوب خرداد ۱۳۰۷
🖨 تهران: چاپخانه فرودسی.
🖇 اثر حاضر طی 82 ماده قوانین و مقررات پست ایران را شرح داده که به تایید وزیر وقت (قاسم صور اسرافیل) رسیده است.
🔍 موجود در کتابخانه آیت‌الله بروجردی (مسجد اعظم)
@boroujerdilib
📚 نظامنامه اختصاصی وزارت پست و تلگراف مصوب خرداد ۱۳۰۷
🖨 تهران: چاپخانه فرودسی.
🖇 اثر حاضر طی 82 ماده قوانین و مقررات پست ایران را شرح داده که به تایید وزیر وقت (قاسم صور اسرافیل) رسیده است.
🔍 موجود در کتابخانه آیت‌الله بروجردی (مسجد اعظم)
@boroujerdilib