سخنرانی دکتر جواد بشری

سخنرانی استاد محمد حسین حکیم

سخنرانی سرکار خانم کرم رضایی

✳️ نقشه علمی ایران در آینه داده‌های باز؛ انتشار بزرگ‌ترین مجموعه داده علم‌سنجی دانشگاه‌ها، استادان و مقالات ایرانی

مطالعه‌ای جدید در نشریه Data in Brief از انتشار یک مجموعه داده جامع علم‌سنجی خبر می‌دهد که تصویری گسترده از نظام پژوهش و آموزش عالی ایران ارائه می‌کند. این پایگاه داده با استفاده از اطلاعات گردآوری‌شده از Google Scholar، بیش از ۱.۵ میلیون مقاله، حدود ۵۰ هزار عضو هیئت علمی و ۹۰ دانشگاه ایرانی را در قالب یک ساختار یکپارچه به یکدیگر پیوند داده است.
پژوهشگران با بهره‌گیری از ابزارهای برنامه‌نویسی و وب‌کاوی، داده‌های مربوط به دانشگاه‌ها، استادان و مقالات را استخراج و در قالب چند فایل داده‌ای سازمان‌دهی کرده‌اند تا امکان تحلیل عملکرد پژوهشی، شبکه‌های همکاری علمی و روندهای موضوعی فراهم شود.
این مجموعه داده به کاربران اجازه می‌دهد روابط میان دانشگاه‌ها، پژوهشگران، مقالات و حوزه‌های موضوعی را در قالب یک شبکه چندلایه بررسی کنند و الگوهای همکاری علمی و اثرگذاری پژوهش‌ها را شناسایی نمایند.
بر اساس گزارش، داده‌ها شامل شاخص‌هایی مانند تعداد استنادها، شاخص H، شاخص i10، روند استنادهای سالانه و اطلاعات جغرافیایی دانشگاه‌ها هستند که امکان ارزیابی دقیق‌تر عملکرد پژوهشی را فراهم می‌کنند.
یکی از ویژگی‌های مهم این پروژه، ایجاد نسخه پالایش‌شده‌ای از مقالات است که بر پژوهش‌های منتشرشده بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ و نویسندگان دارای بیش از ۱۰۰ استناد تمرکز دارد. این بخش برای تحلیل‌های سیاستی و ارزیابی عملکرد دانشگاه‌های دولتی طراحی شده است.
نویسندگان همچنین با استفاده از هوش مصنوعی، مقالات را در ۲۱ حوزه موضوعی طبقه‌بندی کرده‌اند تا امکان تحلیل روندهای علمی و مقایسه میان رشته‌ها فراهم شود.
نتایج پژوهش نشان می‌دهد این مجموعه داده می‌تواند برای رتبه‌بندی دانشگاه‌ها، تحلیل شبکه‌های همکاری، شناسایی پژوهشگران اثرگذار و تدوین سیاست‌های علم و فناوری مورد استفاده قرار گیرد.
محققان تأکید می‌کنند که این داده‌ها ظرفیت بالایی برای توسعه مدل‌های یادگیری ماشین، تحلیل شبکه‌های علمی و مطالعه روندهای پژوهشی در سطح ملی دارند.
در عین حال، مقاله به برخی محدودیت‌ها نیز اشاره می‌کند؛ از جمله وابستگی کامل به Google Scholar، وجود برخی داده‌های ناقص و احتمال خطا در طبقه‌بندی خودکار موضوعات پژوهشی.
از منظر سیاست‌گذاری علم، این پایگاه داده می‌تواند به تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد در زمینه تخصیص منابع، ارزیابی دانشگاه‌ها و تقویت همکاری‌های علمی کمک کند.
این پژوهش همچنین بر اهمیت داده‌های باز و قابل بازتولید در مطالعات علم‌سنجی تأکید دارد و تلاش می‌کند زیرساختی شفاف برای تحلیل نظام علمی ایران فراهم سازد.
در مجموع، این مجموعه داده را می‌توان یکی از گسترده‌ترین منابع باز علم‌سنجی ایران دانست که امکان ترسیم تصویری دقیق‌تر از ساختار، عملکرد و پویایی‌های نظام پژوهش کشور را برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران فراهم می‌کند.

📚 منبع:
Shafei, M., Zahedi, P., & Pirmohamadiani, R. (2025). Iranian Scientometrics; Dataset on Universities, Professors and Articles. Data in Brief, 63, 112285. DOI: 10.1016/j.dib.2025.112285.

https://t.me/UT_Central_Library

📊 اینفوگرافیک نقشه علمی ایران در آینه داده‌های باز؛ انتشار بزرگ‌ترین مجموعه داده علم‌سنجی دانشگاه‌ها، استادان و مقالات ایرانی

📚 منبع:

Shafei, M., Zahedi, P., & Pirmohamadiani, R. (2025). Iranian Scientometrics; Dataset on Universities, Professors and Articles. Data in Brief, 63, 112285. DOI: 10.1016/j.dib.2025.112285.

https://t.me/UT_Central_Library

💥 معرفی هوش مصنوعی Trinka و تحول در انتخاب مجلات علمی: راهکاری هوشمند برای کمک به انتشار اثربخش پژوهش‌ها

با افزایش تعداد مجلات علمی و پیچیدگی فرآیند انتشار، انتخاب مجله مناسب به یکی از چالش‌های اصلی پژوهشگران تبدیل شده است.
هوش مصنوعی Trinka با ارائه ابزار Journal Finder این فرآیند را تسهیل کرده و به محققان کمک می‌کند مناسب‌ترین مجلات را برای ارسال مقالات خود شناسایی کنند. این سامانه با تحلیل عنوان، چکیده و کلیدواژه‌های مقاله، فهرستی از مجلات مرتبط را پیشنهاد می‌دهد.
ابزار Trinka همچنین شاخص‌هایی مانند حوزه موضوعی، نمایه‌سازی، ضریب تأثیر و میزان تطابق موضوعی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. استفاده از این فناوری می‌تواند احتمال پذیرش مقاله را افزایش داده و از ارسال‌های ناموفق جلوگیری کند. از دیگر مزایای آن، صرفه‌جویی در زمان و کاهش خطاهای ناشی از انتخاب نامناسب مجله است.
در شرایط رقابتی امروز، Trinka به عنوان یکی از ابزارهای نوین و کاربردی، جایگاه ویژه‌ای در اکوسیستم پژوهش و نگارش علمی یافته است.

https://www.trinka.ai/features/journal-finder

https://t.me/UT_Central_Library

📚 کتاب راهنمای جامع نظارت بر پژوهشگران تحصیلات تکمیلی (Graduate Researcher Supervisor Manua)
 
این منبع شامل راهنمای ناظران پژوهشگران تحصیلات تکمیلی است که برای هدایت اساتید و دانشجویان در فرآیندهای دانشگاهی طراحی شده است. این سند که در مارس ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده، شامل بخش‌های مهمی همچون وظایف ناظران، مسئولیت‌های پژوهشگران و راهنمای اساتید راهنما است. محتوای این منبع شامل شرح وظایف اساتید راهنما و پژوهشگران، سیاست‌های دانشگاهی، فرآیند گزارش‌های پیشرفت و جزئیات مربوط به نحوه تعیین داوران و برگزاری جلسات دفاع و ارزیابی نهایی پایان‌نامه است. هدف اصلی این اثر، تضمین هدایت پژوهش‌ها با رعایت استانداردهای اخلاقی و کیفیت علمی بالا تا زمان اعطای مدرک تحصیلی است.

https://t.me/UT_Central_Library

عنوان کتاب:
A_Political_Science_Manifesto_for_the_Age_of_Populism
مولف:  Ricci, David M
ناشر:  Cambridge University Press  
سال انتشار: 2020

این متن به بررسی دیدگاه‌های دیوید ریچی می‌پردازد و استدلال می‌کند که تمرکز افراطی بر رشد اقتصادی، منجر به پدیده‌ای به نام تخریب خلاق شده است که نابرابری و خشم اجتماعی را شعله‌ور می‌کند. ریچی از دانشمندان علوم سیاسی می‌خواهد که فراتر از پژوهش‌های انتزاعی، بر واقع‌گرایی تجربی و مسائل انسانی تمرکز کنند و تأکید می‌کند که بازارهای طبیعی وجود خارجی ندارند و قوانین اقتصادی در واقع برآمده از تصمیمات سیاسی قدرت‌مندان هستند که به طبقه متوسط آسیب می‌زنند. در نهایت، این منابع بر ضرورت بازگشت به اندیشه‌های انسان‌گرایانه و استفاده از دولت برای مهار جنبه‌های ویرانگر سرمایه‌داری جهت تأمین رفاه عمومی تأکید دارند. این رویکرد مستلزم جایگزینی روایت‌های نئولیبرالی با داستان‌هایی است که کرامت انسانی را بر کارایی اقتصادی مقدم می‌شمارند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

عنوان کتاب: The Prospect of a Humanitarian Artificial Intelligence
مولف: Montemayor, Carlos
ناشر: Bloomsbury Academic
سال انتشار: 2023

کتاب «چشم‌انداز یک هوش مصنوعی انسان‌دوستانه» نوشته کارلوس مونتمایور، به بررسی چالش‌های فلسفی و اخلاقی در مسیر دستیابی به هوش مصنوعی عمومی می‌پردازد. نویسنده با تفکیک میان آگاهی و توجه، استدلال می‌کند که هوش واقعی نیازمند عاملیت معرفتی و توانایی انتخاب اهداف بر اساس نیازهای موجود است، نه صرفاً بهینه‌سازی داده‌ها. این متن بر اهمیت هم‌سویی ارزش‌ها تأکید کرده و هشدار می‌دهد که بدون در نظر گرفتن حقوق بشر و کرامت انسانی، فناوری ممکن است به ابزاری برای بی‌عدالتی تبدیل شود. مونتمایور معتقد است که هوش مصنوعی باید در خدمت خیر عمومی باشد و از مدل‌های توجه آگاهانه برای ایجاد اعتماد متقابل استفاده کند. در نهایت، کتاب چارچوبی بشردوستانه پیشنهاد می‌دهد تا از خطراتی مانند فریب‌کاری ماشین‌ها یا تضعیف توانمندی‌های انسانی پیشگیری شود.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

عنوان کتاب: Introduction to AI Safety, Ethics, and Society
مولف: Hendrycks, Dan
ناشر: Taylor & Francis
سال انتشار: 2025

این متن برگرفته از کتاب «مقدمه‌ای بر ایمنی، اخلاق و جامعه در هوش مصنوعی» نوشته دن هندریکس است که به بررسی تهدیدات بالقوه و بنیادین سیستم‌های هوش مصنوعی پیشرفته می‌پردازد. نویسنده با نگاهی چندرشته‌ای، ریسک‌های این فناوری را به چهار دسته اصلی شامل استفاده سوء‌عامدانه، رقابت تسلیحاتی میان دولت‌ها، خطاهای سازمانی و در نهایت هوش مصنوعی خودسر تقسیم‌بندی می‌کند. در این اثر، خطرات فاجعه‌باری همچون تولید سلاح‌های بیولوژیک، فروپاشی حقیقت از طریق انتشار اطلاعات دروغین و احتمال از دست دادن کنترل بر سیستم‌های خودمختار تحلیل شده‌اند. هدف نهایی منبع، ارائه چارچوبی جامع برای درک این چالش‌های پیچیده و تأکید بر لزوم همکاری‌های بین‌المللی جهت توسعه ایمن و اخلاقی هوش مصنوعی است.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

عنوان کتاب: AI Aesthetics
مولف: Thon, Jan-Noël; Wilde, Lukas R.A.
ناشر: Taylor & Francis
سال انتشار: 2025

این منبع به بررسی زیبایی‌شناسی هوش مصنوعی از دیدگاه مطالعات رسانه‌ای و فرهنگی می‌پردازد و چالش‌های نظری و روش‌شناختی ناشی از تصاویر تولید شده توسط مدل‌هایی مانند DALL·E و Midjourney را تحلیل می‌کنند. نویسندگان میان دو رویکرد تمایز قائل می‌شوند: یکی بر قضاوت‌های هنری و مهارت انسانی تمرکز دارد و دیگری به تجربه ادراکی و حسی مخاطب در مواجهه با خروجی‌های دیجیتال می‌پردازد. این متون مفهوم زیبایی‌شناسی پسا-دیجیتال را معرفی می‌کنند که در آن مرز میان ابزارهای سنتی و فناوری‌های نوین از طریق فرآیندهای «بازنمایی رسانه‌ای» کم‌رنگ شده است. همچنین، تأثیر این فناوری‌ها بر تخیل فرهنگی، مفاهیم اصالت و تغییر در ارزش آثار هنری به دلیل اتکا بر داده‌های آموزشی انبوه مورد بحث قرار می‌گیرد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه
هر که من مولای اویم این علی مولای اوست
پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله و سلّم

دین اگر خواهی سخن را راست گو
باش تابع بر امام راست گو
حقّ نخواهی دید الاّ با علی
رهبر کلّ جهانست آن ولیّ
گفت پیغمبر که شاهی ز آن تست
مظهر سرّ الهی جان تست
در همه روی زمینی مقتدا
گفت این در حقّ شاه اولیا
شاه بد آنکس که سرّ با چاه گفت
وز درونش نی بر آمد آه گفت
نی همی گوید که او بد سرّ حق
تو همی دانی اگر بردی سبق - عطّار نیشابوری

خط : رسول مرادی ۷۴

#رسول_مرادی
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive

کتابخانه‌های دانشگاهی در عصر دیجیتال؛ از مخزن دانش تا زیست‌بوم هوشمند یادگیری

مطالعه‌ای جدید در حوزه توسعه آموزش عالی نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی برای حفظ نقش خود در عصر تحول دیجیتال، نیازمند بازآفرینی اساسی در خدمات و زیرساخت‌های خود هستند. این پژوهش با تمرکز بر دانشگاه‌های چین، راهبردهایی برای ارتقای پلتفرم‌های خدماتی کتابخانه‌ها از منظر دیجیتالی‌سازی ارائه می‌کند.
نویسنده با بررسی وضعیت کتابخانه‌های دانشگاهی و تحلیل نمونه‌های موفق، تأکید می‌کند که بسیاری از کتابخانه‌ها هنوز در بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری‌های نوین فاصله قابل توجهی با استانداردهای کتابخانه‌های هوشمند دارند.
یافته‌ها نشان می‌دهد که چهار حوزه کلیدی شامل فرهنگ‌سازی دیجیتال، ترویج فرهنگ و میراث محلی، آموزش و ترویج مطالعه، و ایجاد کتابخانه‌های مجازی باید در کانون برنامه‌های تحول دیجیتال قرار گیرند.
بررسی ۱۳۷ کتابخانه دانشگاهی برتر چین نشان داد که بخش قابل توجهی از این مراکز هنوز فاقد زیرساخت‌های پیشرفته مانند کتابخانه‌های سه‌بعدی، تورهای مجازی و سامانه‌های تعاملی هوشمند هستند.
پژوهش بر اهمیت استفاده از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR)، کلان‌داده‌ها و شبکه‌های نسل پنجم ارتباطی برای توسعه خدمات کتابخانه‌ای تأکید می‌کند.
در این چارچوب، کتابخانه‌ها می‌توانند با تحلیل رفتار کاربران، خدمات شخصی‌سازی‌شده ارائه دهند و تجربه یادگیری و دسترسی به اطلاعات را بهبود بخشند.
مطالعه همچنین نقش کتابخانه‌ها را فراتر از ارائه منابع اطلاعاتی دانسته و آن‌ها را به‌عنوان بستری برای آموزش دیجیتال، تعامل فرهنگی و توسعه مهارت‌های یادگیری مادام‌العمر معرفی می‌کند.
یکی از پیشنهادهای مهم پژوهش، توسعه «دوقلوی دیجیتال کتابخانه» است؛ محیطی مجازی که امکان جست‌وجو، آموزش، بازدید و استفاده از خدمات کتابخانه را بدون محدودیت زمان و مکان فراهم می‌کند.
نتایج نشان می‌دهد که تلفیق فضای فیزیکی و مجازی کتابخانه‌ها می‌تواند مشارکت کاربران را افزایش داده و تجربه‌ای فراگیر و تعاملی برای دانشجویان و پژوهشگران ایجاد کند.
با این حال، نویسنده هشدار می‌دهد که تحول دیجیتال بدون توجه به امنیت اطلاعات، حریم خصوصی کاربران، حقوق مالکیت فکری و ملاحظات اخلاقی می‌تواند با چالش‌های جدی همراه شود.
این پژوهش همچنین بر ضرورت آموزش نیروی انسانی متخصص، تأمین منابع مالی پایدار و همکاری میان کتابخانه‌ها و دانشگاه‌ها برای تحقق کتابخانه‌های هوشمند تأکید دارد.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که آینده کتابخانه‌های دانشگاهی در گرو توسعه اکوسیستم‌های هوشمند، کاربرمحور و داده‌محور است؛ اکوسیستم‌هایی که می‌توانند کتابخانه را به یکی از ارکان اصلی آموزش و یادگیری در عصر دیجیتال تبدیل کنند.

منبع:
Zhou, X. (2025). Research on the upgrading of university library platform service from the perspective of digitalization. International Journal of Educational Development. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738059325000677v
 
https://t.me/UT_Central_Library