✴️ صعود ایران به جایگاه ششم جهان در پژوهش‌های علمی پراستناد

✍️ منتشر شده ۱ ژوئن ۲۰۲۶

بر اساس گزارش جدید مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)، ایران در سال ۲۰۲۵ به رتبه ششم جهان از نظر سهم پژوهش‌های پراستناد دست یافته است.
این جایگاه نسبت به سال ۲۰۲۳ دو پله ارتقاء یافته و نشان‌دهنده افزایش تأثیرگذاری بین‌المللی پژوهش‌های ایرانی است.
داده‌ها نشان می‌دهد ۱۵.۹ درصد از مقالات علمی ایران در میان ۱۰ درصد مقالات پرارجاع جهان قرار گرفته‌اند. این رقم در سال ۲۰۲۳ برابر با ۱۴.۱ درصد بوده و روندی رو به رشد را نشان می‌دهد.
براساس این گزارش، ایران تنها کشوری در میان ۲۰ تولیدکننده برتر علم جهان بوده که طی این دوره دو رتبه صعود کرده است. این دستاورد بیانگر افزایش کیفیت و دیده‌شدن تحقیقات ایرانی در جامعه علمی بین‌المللی است.
نکته قابل توجه آن است که با وجود کاهش رتبه ایران از نظر تعداد کل تولیدات علمی، کیفیت و میزان استناد به پژوهش‌ها افزایش یافته است. به بیان ساده، حدود ۱۶ مقاله از هر ۱۰۰ مقاله ایرانی در زمره پژوهش‌های اثرگذار و پرارجاع جهان قرار دارند. این میزان بالاتر از میانگین جهانی است که حدود ۱۰ درصد برآورد می‌شود.
کارشناسان این روند را نشانه حرکت نظام علمی کشور به سمت تولید دانش با کیفیت و اثرگذاری بیشتر می‌دانند.
با این حال، گزارش بر ضرورت حمایت از پژوهشگران، تقویت زیرساخت‌های علمی و جلوگیری از مهاجرت نخبگان تأکید می‌کند.
این موفقیت می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای جایگاه علمی ایران و گسترش همکاری‌های پژوهشی در سطح بین‌المللی باشد.

https://www.presstv.ir/Detail/2026/05/31/769571/Iran-climbs-to-sixth-place-globally-in-high-impact-scientific-research-ISC

https://t.me/UT_Central_Library

متن عربی و ترجمه انگلیسی کتاب دستور معالم الحکم و مأثور مکارم الشیم» است که مشتمل بر فرمایشات امام علی علیه السلام است. این کتاب اثر ابوعبدالله محمد سلامی قضاعی (م 454) است.
این اثر از قدیمی‌ترین مجموعه‌های گردآوری‌شده از سخنان منسوب به امام علی(ع) است و حدود نیم قرن پیش از تدوین بسیاری از مجموعه‌های متأخر شیعی در دسترس بوده است.
اهمیت کتاب از چند جهت است:
از کهن‌ترین جوامع حدیثی درباره کلمات قصار امام علی(ع) است.
گردآورنده آن یک عالم سنی‌مذهب مصری است.
بخشی از سخنان آن با مطالب نهج البلاغه مشترک است.
برای بررسی انتقال میراث علوی در قرون چهارم و پنجم هجری منبع مهمی به شمار می‌رود.
اگر این کتاب را در اختیار دارید، می‌توانم درباره:
نسخه عربی اصلی،
نسبت آن با نهج البلاغه،
اعتبار روایات آن،
و ترجمه‌های فارسی و انگلیسی آن
https://t.me/UT_Central_Library

LibriVox
یک کتابخانهٔ رایگان کتاب صوتی است. کتاب‌های آن را داوطلبان از سراسر جهان می‌خوانند و ضبط می‌کنند؛ متن‌ها معمولاً از آثار مالکیت عمومی هستند، یعنی آثاری که حق نشرشان در آمریکا پایان یافته است. خود LibriVox می‌گوید داوطلبانش کتاب‌های مالکیت عمومی را ضبط می‌کنند و فایل‌های صوتی را رایگان در اینترنت می‌گذارند.
از نظر حجم، آمار دقیق روزانه ممکن است تغییر کند، اما گزارش‌های موجود نشان می‌دهد فهرست LibriVox در دسامبر ۲۰۲۴ به حدود ۲۰ هزار ضبط/پروژه صوتی رسیده بود. برخی اپلیکیشن‌های وابسته یا فهرست‌های تجمیعی عددهای بزرگ‌تری مثل ۴۰ تا ۴۵ هزار کتاب صوتی ذکر می‌کنند، اما برای خود پروژهٔ اصلی LibriVox عدد محتاطانه‌تر همان حدود ۲۰ هزار پروژه است.
این سایت وابسته به دولت یا دانشگاه خاصی نیست. پروژه در سال ۲۰۰۵ به ابتکار Hugh McGuire آغاز شد و ساختار آن داوطلبانه و جهانی است. LibriVox با Project Gutenberg پیوند محتوایی دارد، چون بسیاری از متن‌ها از آنجا گرفته می‌شوند، و فایل‌های صوتی آن معمولاً در Internet Archive میزبانی می‌شوند.
ویژگی مهم آن این است که کیفیت خوانش‌ها یکدست و حرفه‌ای نیست؛ بعضی خوانش‌ها عالی‌اند و بعضی ساده‌تر، چون کار داوطلبانه است. اما برای دسترسی رایگان به آثار کلاسیک انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، عربی و زبان‌های دیگر بسیار ارزشمند است. برای آثار فارسی و عربی هم باید جداگانه جست‌وجو کرد؛ تعدادشان نسبت به انگلیسی بسیار کمتر است
https://t.me/UT_Central_Library

برای نمونه از اینجا می توانید فایل صوتی کتاب طبایع الاستبداد عبدالرحمن کواکبی را دانلود کنید.

عنوان کتاب: Bridging the Gap Between AI and Reality
مولف: Steffen, Bernhard
ناشر: Springer
سال انتشار: 2025

این متن به معرفی کتاب و مقالات کنفرانس بین‌المللی AISoLA 2025 می‌پردازد که با تمرکز بر کاهش فاصله میان هوش مصنوعی و واقعیت برگزار شده است. محور اصلی این نوشتار، بررسی روش‌های صوری و رویکرد هوش مصنوعی اینترسیمبولیک برای ترکیب دقت سیستم‌های قانون‌محور با قدرت یادگیری ماشین است. همچنین، موضوعات پیشرفته‌ای نظیر هوش مصنوعی تجسم‌یافته و احتمال دستیابی ماشین‌ها به ادراک و آگاهی از طریق تعامل با دنیای فیزیکی مورد بحث قرار می‌گیرند. در نهایت، این منابع بر اهمیت شفافیت، ایمنی و توسعه ابزارهای کمکی برای برنامه‌نویسی و تأیید صوری نرم‌افزارها تأکید دارند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

💬 بازنگری در سنجش علم؛ چرا کیفیت باید جایگزین کمیت در پژوهش شود؟

پژوهشگران و سیاست‌گذاران علمی هشدار داده‌اند که نظام کنونی ارزیابی پژوهش، بیش از حد بر شاخص‌های کمی مانند ضریب تأثیر (Impact Factor) و شاخص اچ (H-index) متکی است.
به اعتقاد آنان، فرهنگ «منتشر کن یا حذف شو» باعث افزایش فشار بر پژوهشگران و تولید انبوه مقالات شده است.
این روند در سال‌های اخیر به رشد چشمگیر تعداد نشریات و انتشار مقالات کم‌کیفیت در برخی مجلات منجر شده است.
نویسندگان مقاله تأکید می‌کنند که افزایش تعداد مقالات لزوماً به معنای پیشرفت علمی نیست و گاهی کیفیت پژوهش را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در این میان، رویکرد «علم باز» (Open Science) به‌عنوان راهکاری برای افزایش شفافیت و اعتماد به پژوهش معرفی شده است.
بر اساس این رویکرد، داده‌ها، روش‌ها و کدهای پژوهشی باید تا حد امکان در دسترس جامعه علمی قرار گیرند.
پژوهشگران معتقدند که دسترسی آزاد به داده‌ها می‌تواند از تقلب علمی جلوگیری کرده و امکان راستی‌آزمایی نتایج را فراهم سازد.
مقاله همچنین بر اهمیت ارزیابی کیفی پژوهش‌ها به جای تکیه صرف بر تعداد مقالات و استنادها تأکید دارد.
نمونه‌هایی از نظام‌های ارزیابی جدید نشان می‌دهد که عواملی مانند تربیت پژوهشگران جوان، همکاری‌های علمی و تأثیر اجتماعی پژوهش نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
در بخش دیگری از مقاله، نقش هوش مصنوعی در کمک به فرآیند داوری و ارزیابی علمی بررسی شده است.
با این حال، نویسندگان هشدار می‌دهند که هوش مصنوعی نباید جایگزین قضاوت انسانی شود و تنها باید به‌عنوان یک ابزار کمکی به کار رود.
در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که حرکت از ارزیابی مبتنی بر کمیت به سمت کیفیت، شفافیت و مسئولیت‌پذیری، یک ضرورت اخلاقی برای حفظ اعتبار علم و ارتقای کیفیت خدمات سلامت است.

Adani, A. V., Crosetto, P., Galbiati, L., Giglia, E., Scarpa, A., & Perrone, F. (2026). Ethics in the evaluation of the quality of scientific research: An AIOM-TJ roundtable. Tumori Journal. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/03008916261441119

https://t.me/UT_Central_Library

✍️ معرفی Paperpal؛ ویراستار هوشمند مقالات علمی برای افزایش شانس پذیرش در مجلات معتبر

یکی از چالش‌های رایج پژوهشگران، تبدیل نتایج علمی به متنی روان، استاندارد و منطبق با الزامات مجلات بین‌المللی است. Paperpal یک ابزار هوش مصنوعی تخصصی در حوزه نگارش آکادمیک است که برای بهبود کیفیت مقالات علمی طراحی شده و در مراحل مختلف نگارش مقاله کاربرد دارد.
این ابزار به‌ویژه در زمان نگارش بخش‌های «مقدمه»، «بحث»، «نتیجه‌گیری» و «پاسخ به داوران» بسیار مفید است. Paperpal علاوه بر اصلاح خطاهای گرامری و نگارشی، پیشنهادهایی برای بهبود سبک نگارش علمی، افزایش شفافیت جملات و ارتقای انسجام متن ارائه می‌دهد.
یکی از قابلیت‌های ارزشمند این سامانه، بازنویسی جملات پیچیده به شکلی حرفه‌ای و آکادمیک است. بسیاری از پژوهشگران، به‌ویژه نویسندگان غیربومی زبان انگلیسی، در انتقال دقیق مفاهیم علمی با چالش مواجه هستند؛ Paperpal به رفع این مشکل کمک می‌کند.
این ابزار همچنین می‌تواند واژگان تخصصی‌تر و ساختارهای رایج در مقالات علمی را پیشنهاد دهد و از به‌کارگیری عبارات غیررسمی یا نامناسب در متن پژوهشی جلوگیری کند. علاوه بر این، برخی قابلیت‌های آن امکان بررسی سازگاری متن با استانداردهای مجلات علمی را فراهم می‌آورد.
در مرحله نهایی پیش از ارسال مقاله نیز Paperpal به‌عنوان یک دستیار کنترل کیفیت عمل کرده و اشکالات زبانی و نگارشی باقی‌مانده را شناسایی می‌کند. استفاده از این ابزار می‌تواند زمان و هزینه ویرایش تخصصی را کاهش داده و کیفیت نهایی مقاله را ارتقا دهد.
بنابراین اگر مرحله جست‌وجوی منابع را پشت سر گذاشته‌اید و وارد فاز نگارش مقاله شده‌اید، Paperpal می‌تواند یکی از کاربردی‌ترین ابزارهای هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت نگارش و افزایش آمادگی مقاله جهت ارسال به مجلات بین‌المللی باشد.

https://paperpal.com

https://t.me/UT_Central_Library

سخنان زنده‌یاد ایرج افشار در مراسم رونمایی شاهنامۀ فردوسی به تصحیح مرحوم دکتر جلال خالقی مطلق

مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی
۲۰ تیر ۱۳۸۶

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

این اثر با عنوان «ذخیره فضایل» [معالم الحکم] مجموعه‌ای گران‌بها از سخنان، خطبه‌ها و آموزه‌های حضرت علی (ع) است که توسط القاضی القضاعی گردآوری شده است. نویسنده با هدف هدایت معنوی و اخلاقی، ۱۲۰۰ حکمت و دستورالعمل را در قالب نه فصل مجزا از جمله کلمات قصار، موعظه‌ها، پاسخ به پرسش‌ها و اشعار دسته‌بندی کرده است. متن بر مفاهیم بنیادینی همچون تقوا، صبر، عدالت و ارزش دانش تمرکز دارد و بر این باور استوار است که خرد حقیقی نعمتی الهی برای برگزیدگان است. این منبع با زبانی فصیح، رهنمودهایی برای خودسازی و رفتار اصلاح‌شده ارائه می‌دهد تا خواننده را به مسیر سعادت و نزدیکی به خداوند رهنمون سازد. در مجموع، کتاب تصویری جامع از سیره فکری و اخلاقی پیشوای اول شیعیان را به عنوان الگوی کامل خرد و فضیلت ترسیم می‌کند.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

ترجمه انگلیسی نهج البلاغه از طاهره قطب الدین 👇👇

عنوان کتاب
Nahj al-Balaghah: The Wisdom and Eloquence of Ali
(نهج البلاغه: حکمت و بلاغت علی)
گردآورنده
Al-Sharif al-Radi
(سید شریف رضی، متوفای ۴۰۶ ق)
مترجم و ویراستار
Tahera Qutbuddin
ویژگی مهم کتاب
این ترجمه از سوی انتشارات دانشگاهی New York University Press منتشر شده و بخشی از مجموعه مشهور Library of Arabic Literature است.
مزایای آن:
متن عربی و ترجمه انگلیسی به صورت روبه‌رو (Parallel Text)
ترجمه‌ای علمی و آکادمیک
مقدمه مفصل درباره تاریخ نهج البلاغه
یادداشت‌های توضیحی و کتاب‌شناسی
تلاش برای حفظ جنبه ادبی و بلاغی متن
اهمیت علمی
این ترجمه در سال‌های اخیر یکی از معتبرترین ترجمه‌های دانشگاهی نهج البلاغه در جهان انگلیسی‌زبان محسوب می‌شود. پیش از آن، ترجمه‌های معروفی مانند ترجمه:
Syed Ali Reza
William Chittick (برای بخش‌هایی از متن)
وجود داشت، اما ترجمه طاهره قطب‌الدین از این جهت اهمیت دارد که نخستین ترجمه کامل دانشگاهی نهج البلاغه در مجموعه Library of Arabic Literature به شمار می‌رود.
نکته جالب
طاهره قطب‌الدین استاد دانشگاه شیکاگو و متخصص بلاغت عربی است. او در مقدمه کتاب تأکید می‌کند که نهج البلاغه را صرفاً یک متن مذهبی نمی‌توان دانست، بلکه از شاهکارهای نثر عربی و از آثار تأثیرگذار در تاریخ ادبیات اسلامی است.
برای پژوهش‌های دانشگاهی درباره امام علی(ع)، نهج البلاغه و ادبیات عرب، این ترجمه در حال حاضر از منابع مرجع در دانشگاه‌های غربی محسوب می‌شود.
https://t.me/UT_Central_Library

گویند هوای فصل آزار خوش است
بوی گل و بانگ مرغ زار خوش است
ابریشم زیر و نالهٔ زار خوش است
ای بی خبران این همه با یار خوش است - ( سعدی )
محمّد سلحشور ۱۳۷۱
تذهیب : اردوان اعتمادی

( اندازه : ۶۸.۲ × ۴۶.۶ سانتی متر )
( با تشکّر از آقای حمید سلحشور )

#محمد_سلحشور
#نستعلیق_معاصر
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive

ای سایۀ آفتاب زلف سیهت
بوس مه دو هفته طرف کلهت
ای شام علمدار خط مشکینت
وی صبح جبینت روی چو مهت

در عشق تو ای صنم چنانم
کز هستی خویش در گمانم - ( ابن یمین )

بر جان و دل من رحمت کن کین بی ‌دل من - ( مولوی )

( عکس برداری : استاد حمید ملکیان )
( محلّ نگهداری : مرکز اسناد و کتابخانه ملّی فارس )

#فتحعلی_حجاب_شیرازی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive

#فراخوان

🔹فراخوان‌های باز بنیاد علم🔹

✅ فراخوان خوشه‌های پژوهشی چندتخصصی با محوریت علوم پایه (مهلت تا ۱۵ خرداد۱۴۰۵)

✅ فراخوان مشترک بنیاد ملی علم ایران و بنیاد علم روسیه
(مهلت تا ۱۶ خرداد ۱۴۰۵)

✅ فراخوان مشارکت در پروژه‌های علمی پرچم‌دار (Flagship) بریکس ۱۴۰۵
(آخرین مهلت ارسال به دبیرخانه بریکس تا ۲۵ خرداد ۱۴۰۵، آخرین مهلت ارسال به بنیاد علم تا ۳۰ خرداد ۱۴۰۵)

✅ فراخوان متداول (Regular) بریکس ۱۴۰۵
(آخرین مهلت ارسال به دبیرخانه بریکس تا ۲۵ خرداد ۱۴۰۵، آخرین مهلت ارسال به بنیاد علم تا ۳۰ خرداد ۱۴۰۵)

✅ زیست‌فناوری پزشکی-۲ (مهلت ارسال برای طرح پژوهشی تا ۲۹ خرداد، برای رساله و پژوهش پسادکتری تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۵)


✅ حمایت از برگزاری رویداد «شب علم»
(مهلت تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵)

✅ حمایت از تشکیل خوشه‌های پژوهشی چند تخصصی با محوریت علوم انسانی و اجتماعی (مهلت تا ۳۱ تیر ۱۴۰۵ )


✅ برنامه حمایت از دستیابی به نمونه‌محصول بدیع و نوظهور-۱۴۰۵ (مهلت تا ۳۰ دی ۱۴۰۵)

✅ مدیریت، هدایت و راهبری کلان‌چالش‌ها با نگرش سیستمی- مهر (باز در تمام مدت سال)
https://t.me/insf_pr

♦️ زلزله در ترافیک اینترنت؛ بات‌ها از انسان‌ها جلو زدند!

🔹بر اساس داده‌های جدید شرکت کلادفلر، برای اولین‌بار در تاریخ وب، ترافیک تولید شده توسط بات‌ها و ایجنت‌های هوش مصنوعی از کاربران انسانی پیشی گرفته است. سهم بات‌ها به عدد شگفت‌انگیز ۵۷.۴ درصد رسیده است.
🔹مدیرعامل کلادفلر این اتفاق را «غافلگیرکننده و بسیار زودتر از پیش‌بینی‌ها» توصیف کرده و گفته بود انتظار داشت این نقطه عطف حوالی سال ۲۰۲۷ رخ دهد./ خبرفوری
📲🇮🇷 ✊ @AkhbareFori | Link

💥 شکاف جنسیتی در نویسندگی علمی؛ چرا جایگاه‌های کلیدی مقالات هنوز در اختیار مردان است؟

گزارش تازه‌ای در مجله Nature نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های قابل توجه زنان در عرصه پژوهش، همچنان احتمال حضور مردان در جایگاه‌های نخست و پایانی نویسندگان مقالات علمیِ منتشرشده در نشریات معتبر بیشتر از زنان است. این دو جایگاه معمولاً به‌عنوان مهم‌ترین موقعیت‌های نویسندگی شناخته می‌شوند و نقش برجسته‌ای در ارزیابی عملکرد علمی پژوهشگران دارند.
این گزارش با استناد به یک مطالعه گسترده، الگوهای نویسندگی در نشریات برجسته علمی را بررسی کرده و نشان می‌دهد که نابرابری جنسیتی در سطوح بالای تولید دانش همچنان پابرجاست.
بر اساس یافته‌ها، مردان بیش از زنان در جایگاه نویسنده اول یا نویسنده مسئول (آخرین نویسنده) قرار می‌گیرند؛ موقعیت‌هایی که معمولاً با رهبری علمی پروژه‌ها، دریافت اعتبار پژوهشی و فرصت‌های ارتقای حرفه‌ای ارتباط دارند.
پژوهشگران معتقدند این الگو تنها بازتاب تعداد پژوهشگران زن و مرد نیست، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده تفاوت در دسترسی به فرصت‌های رهبری علمی، منابع پژوهشی و شبکه‌های همکاری باشد.
این مطالعه همچنین بر اهمیت نقش نویسندگی در شکل‌گیری مسیر شغلی دانشگاهی تأکید می‌کند؛ زیرا ارزیابی‌های استخدامی، ارتقای مرتبه علمی و دریافت بودجه‌های پژوهشی اغلب بر اساس همین شاخص‌ها انجام می‌شود.
نتایج گزارش نشان می‌دهد که اگرچه حضور زنان در بسیاری از حوزه‌های علمی افزایش یافته، اما دستیابی به موقعیت‌های تأثیرگذار در نظام انتشار علمی همچنان با موانع ساختاری همراه است.
تحلیل‌گران این وضعیت را بخشی از چالش گسترده‌تر برابری جنسیتی در نظام علم می‌دانند؛ چالشی که از مراحل آموزش و جذب پژوهشگر آغاز شده و تا سطوح مدیریتی و رهبری علمی ادامه می‌یابد.
گزارش همچنین یادآور می‌شود که تنوع جنسیتی در تیم‌های پژوهشی می‌تواند به افزایش خلاقیت، کیفیت تصمیم‌گیری و گسترش دیدگاه‌های علمی منجر شود.
از منظر سیاست‌گذاری، این یافته‌ها ضرورت بازنگری در سازوکارهای ارزیابی پژوهش، فرصت‌های mentoring و حمایت از پژوهشگران زن را برجسته می‌کند.
کارشناسان بر این باورند که رفع شکاف جنسیتی در نویسندگی علمی صرفاً مسئله عدالت نیست، بلکه می‌تواند به ارتقای کیفیت و اثربخشی نظام پژوهش جهانی نیز کمک کند.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که بسیاری از دانشگاه‌ها و ناشران علمی در سال‌های اخیر برنامه‌هایی برای افزایش تنوع و برابری در محیط‌های پژوهشی اجرا کرده‌اند.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که با وجود پیشرفت‌های حاصل‌شده، دستیابی به برابری واقعی در رهبری علمی و نویسندگی مقالات هنوز نیازمند اقدامات ساختاری، سیاست‌های حمایتی و پایش مستمر شاخص‌های جنسیتی در نظام علم است.

Nature. (2026, June). First and last authors more likely to be men in leading science journals. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-01495-8.

https://t.me/UT_Central_Library

🔴 شکست اساتید دانشگاه استنفورد در پاسخگویی به سؤالات حقوقی از هوش مصنوعی

✍️ منتشر شده در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ 

پژوهشی جدید نشان می‌دهد که در پاسخ‌گویی به سؤالات دانشجویان حقوق، اساتید این رشته پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را به پاسخ‌های همکاران انسانی خود ترجیح می‌دهند. این یافته‌ها در حوزه‌ای که کاملاً به قضاوت و استدلال وابسته است، می‌تواند آینده آموزش عالی و نحوه تدریس در دانشگاه‌ها را دگرگون کند.
در این پژوهش، محققان ۴۰ سؤال از مباحث «حقوق قراردادها» را که معمولاً دانشجویان در کلاس یا ساعات اداری می‌پرسند، طراحی کردند و به هوش مصنوعی و اساتید دانشگاه استنفورد دادند. سپس ۱۶ استاد حقوق از دانشگاه‌های برجسته آمریکا مثل ییل، نیویورک و شیکاگو بدون اینکه بدانند کدام پاسخ متعلق به همکارانشان و کدام متعلق به هوش مصنوعی است، به ارزیابی آن‌ها پرداختند که درنهایت، سیستم‌های هوش مصنوعی توانستند عملکردی کاملاً هم‌تراز و در مواردی بهتر از بهترین اساتید حاضر در مطالعه ثبت کنند.
در این پژوهش هوش مصنوعی موفق شد در ۷۵ درصد از رقابت‌ها، نمره بالاتری نسبت به اساتید حقوق کسب کند و به عنوان گزینه برتر انتخاب شود.
دلیل اصلی اهمیت این موضوع، ماهیت تحلیلی رشته حقوق است که برخلاف سایر علوم، اغلب پاسخ قطعی ندارد و نیازمند قضاوت، استدلال ظریف و توانایی رفع ابهام است. پیش‌ازاین، ارزیابی‌های هوش مصنوعی بیشتر روی موضوعاتی با پاسخ‌های مشخص و دوتایی (درست یا غلط) متمرکز بود.
«سارات سانگا» (Sarath Sanga)، یکی از نویسندگان این مقاله و استاد دانشکده حقوق دانشگاه ییل، دراین‌باره می‌گوید:
«در حقوق، دو استدلال کاملاً متضاد می‌توانند همزمان خوب باشند. هدف ما این بود که بدانیم آیا هوش مصنوعی می‌تواند استاندارد حرفه‌ای و پنهانی را که وکلا برای ارزیابی استدلال‌های یکدیگر استفاده می‌کنند، برآورده سازد یا خیر؛ پاسخ مثبت بود.»
بسیاری از سؤالات این آزمون نیازمند ترکیب مطالب پیچیده و اعمال آن‌ها در موقعیت‌های جدید بود که نشان می‌دهد مدل‌های زبانی از توانایی حفظ طوطی‌وار اطلاعات عبور کرده و به درک تحلیلی رسیده‌اند.
همچنین داده‌های این پژوهش به شکل غافلگیرکننده‌ای نشان داد که پاسخ‌های هوش مصنوعی بسیار کمتر از پاسخ‌های انسانی برای دانشجویان مضر و گمراه‌کننده هستند. اساتید حاضر در این مطالعه، تنها ۳.۵ درصد از پاسخ‌های هوش مصنوعی را به عنوان محتوای «از نظر آموزشی مضر» علامت‌گذاری کردند، درحالی‌که این رقم برای پاسخ‌های نوشته‌شده توسط همکاران دانشگاهی آنها به ۱۲ درصد رسید.
محققان برای اطمینان از اعتبار و دقت این نتایج، اقدامات احتیاطی گسترده‌ای انجام دادند؛ برای مثال پاسخ‌های هوش مصنوعی برای هم‌ترازی با طول و ساختار پاسخ‌های انسانی کالیبره شده بودند. در این تحقیق سیستم‌های مختلفی از جمله دستیارهای آموزشی تجاری و مدل NotebookLM شرکت گوگل مورد بررسی قرار گرفتند و حتی در مواردی که محدودیت‌های زمینه بر پاسخ هوش مصنوعی تأثیر می‌گذاشت، باز هم اساتید آنها را به پاسخ‌های انسانی ترجیح می‌دادند.
با وجود این موفقیت بزرگ، محققان هشدار می‌دهند که این ابزارها نباید چشم‌بسته جایگزین کلاس‌های درس شوند. «جولیان نیارکو» (Julian Nyarko)، استاد دانشکده حقوق استنفورد، ضمن مخالفت با شک‌گرایی مطلق و همچنین پذیرش بی‌قیدوشرط این فناوری، نتیجه‌گیری می‌کند:
«آموزش حقوق بدین معناست که وکلای آینده را برای تفکر انتقادی، بحث متقاعدکننده و بررسی پیچیدگی‌های اخلاقی پرورش بدهیم. اکنون باید تمرکز گفتگوها از این سؤال که آیا هوش مصنوعی پاسخ‌های باکیفیتی می‌دهد به این سمت تغییر کند که چگونه می‌توانیم این ابزارها را مسئولانه و به نفع یادگیری دانشجویان به‌کار بگیریم.»
یافته‌های این پژوهش در ژورنال SSRN منتشر شده است.

https://dgto.ir/44ql

https://t.me/UT_Central_Library

نقشه اصفهان از سال ۱۳۰۲ ش
موزه کتابخانه مرکزی