کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
25.1K subscribers
8.77K photos
351 videos
3.6K files
6.27K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
این کتاب مجموعه‌ای از مقالات پژوهشی به ویراستاری Ana Davitashvili است که در مجموعه Texts and Studies on the Qurʾān منتشر شده و به بررسی روابط میان قرآن و سنت‌های مسیحیِ سریانی (Syriac Christianity) در اواخر دوران باستان می‌پردازد.
موضوع اصلی کتاب این است که قرآن در چه مواردی با ادبیات و الهیات مسیحیت سریانیِ پیش از اسلام گفت‌وگو می‌کند، از آن تأثیر می‌پذیرد، یا در برابر آن موضع می‌گیرد. نویسندگان کتاب تلاش کرده‌اند به جای بحث کلی درباره «تأثیر مسیحیت بر قرآن»، بر درون‌مایه‌ها و موتیف‌های مشترک تمرکز کنند.
این اثر حاصل کنفرانس بین‌المللی‌ای است که در دانشگاه توبینگن آلمان در دسامبر ۲۰۲۲ برگزار شد و پژوهشگران برجسته مطالعات قرآنی، مسیحیت شرقی و زبان سریانی در آن شرکت داشتند.
فصل‌های کتاب حول چند محور اصلی شکل گرفته‌اند:
مفهوم نبوت و پیامبران در قرآن و ادبیات سریانی
داستان آدم و هبوط انسان
داستان یونس
مریم و عیسی در قرآن و متون سریانی
سقوط شیطان
مفاهیم بهشت و جهنم
نور و ظلمت
جهاد و مبارزه معنوی
الهیات عهد (Covenant Theology)
رابطه قرآن با سنت‌های شرق‌سریانی و غرب‌سریانی.
https://t.me/Historylibrary
The Iranian State: Formation and Imperial Expansion under the Naderids, 1722–1747
Edinburgh University Press
2024
این کتاب نخستین تبیین ساختارگرایانه از بنیان‌های ایدئولوژیک و نهادی امپراتوری نادری را ارائه می‌کند.

نخستین تک‌نگاری (مونوگراف) که فهمی یکپارچه از فرایند دولت‌سازی در ایران پساصفوی (حدود ۱۷۲۰ تا ۱۷۵۰ میلادی) عرضه می‌کند.
نشان می‌دهد که تحولات سیاسی ـ فرهنگی، نظامی، اداری و دینی چگونه با یکدیگر پیوند داشته و بر هم اثر گذاشته‌اند.
استدلال می‌کند که مهم‌ترین و ماندگارترین تحول این دوره، ظهور برداشت تازه‌ای از «دولت» (دولت/دولت‌داری) بوده است؛ برداشتی که نه بر پایه یک دودمان خاص، بلکه بر اساس «ایران و اهل ایران» تعریف می‌شد.
نشان می‌دهد که نادر، برخلاف تصویری که او را صرفاً یک «رهبر قبیله‌ای» معرفی می‌کند، دولتمردی جدی در امر دولت‌سازی و تمرکز قدرت بود که ارتشی دائمی پدید آورد و آن را با اتکاء به دیوان‌سالاری گسترش‌یافته و عقلانی‌شده در ایران پشتیبانی کرد.

دوره «فترت» یا «میان‌پادشاهی» سده هجدهم، میان دو سلسله صفوی و قاجار، همچنان یکی از کم‌مطالعه‌ترین ادوار تاریخ ایران است. این دوره غالباً به عنوان فاصله‌ای آشفته و کم‌اهمیت میان دو عصر بزرگ دودمانی تلقی شده است. با این حال، این کتاب استدلال می‌کند که در همین دوره، اندیشه ایران به عنوان مبنای هویت جمعی و تشکیل دولت پدیدار شد.

نویسنده روند شکل‌گیری هویتی سرزمینی و قدسی‌شده را دنبال می‌کند؛ هویتی که تصور احیاگرانه‌ای از «ایران‌زمین» را با تشیع درهم آمیخت و سرانجام به پدید آمدن اندیشه‌ای سیاسی و بی‌سابقه انجامید: اندیشه «دولت ایران» (دولتِ ایران) که بنا بود بر پایه اجماع همگانی «اهل ایران» شکل گرفته باشد.

کتاب سپس توضیح می‌دهد که این دولت، تحت رهبری نادرشاه (نادرِ ایران)، چگونه سرزمین‌های غیرایرانی را تحت فرمان خود درآورد و امپراتوری جدیدی با داعیه جهان‌شمولی اسلامی پدید آورد.

این اثر نخستین تک‌نگاری‌ای است که تصویری منسجم از فرایند دولت‌سازی در ایران پساصفوی (حدود ۱۷۲۰ تا ۱۷۵۰ میلادی) ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که تحولات سیاسی ـ فرهنگی، نظامی، اداری و دینی در این دوره چگونه با یکدیگر مرتبط بوده‌اند.

نویسنده با بهره‌گیری از طیف گسترده‌ای از منابع دست‌اول کمتر شناخته‌شده به زبان‌های عربی، ترکی (اعم از ترکی عجمی و عثمانی)، کردی هورامی، و نیز منابع فارسی و اروپایی، پرتوی تازه بر ایران در آخرین مرحله ظهورش به عنوان یک قدرت بزرگ منطقه‌ای می‌افکند.
https://t.me/UT_Central_Library
عنوان: نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت» در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران گشایش یافت

نگاهی به مستندات تاریخی، راهگشای مسیر آینده است. نمایشگاه «ایران؛ روایت ویرانی و مقاومت» که با همکاری خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) و کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران برپا شده، مجموعه‌ای غنی از اسناد تصویری و منابع مکتوب را گرد هم آورده است.

این رویداد فرهنگی-پژوهشی، به کوشش اداره فراهم‌آوری و سازماندهی کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران هماهنگی و اجرا شده است. این نمایشگاه با هدف ایجاد پل ارتباطی میان اسناد آرشیوی و نیازهای پژوهشی اساتید، دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی تاریخ معاصر و دیپلماسی، بخشی از منابع ارزشمند کتابخانه را در معرض دید عمومی قرار می‌دهد.

در این نمایشگاه می‌توانید از بخش‌های زیر دیدن کنید:

📸 بخش تصویری: عکس‌های جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل (برگرفته از آرشیو اختصاصی ایرنا) که گزینش و آماده‌سازی آن با دقت و توجه به جنبه‌های تاریخی و مستندسازی دقیق انجام شده است.

📚 بخش منابع کتابخانه: مجموعه‌ای از کتب با موضوعات خلیج فارس، تنگه هرمز، جزایر، جنگ‌های آمریکا و اسرائیل، صلح و گفت‌وگوی تمدن‌ها، دیپلماسی، رمان‌ها و خاطرات جنگ که با انتخاب علمی و موضوع‌محور توسط اداره فراهم‌آوری و سازماندهی گردآوری شده‌اند.

این نمایشگاه فرصتی ارزشمند برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به مباحث تاریخی و سیاسی است تا از نزدیک به بررسی مستندات دوران معاصر بپردازند و با ابعاد کمترشناخته‌شده‌ی تاریخ معاصر ایران آشنا شوند.

🗓️ زمان بازدید: ۶ تیر الی ۱۰ مرداد ۱۴۰۵
📍 مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
⏰ ساعات بازدید: ۸ صبح لغایت ۱۳ بعدازظهر

#نمایشگاه
#ایران_روایت_ویرانی_و_مقاومت
#ایرنا
#دانشگاه_تهران
#کتابخانه_مرکزی
#تاریخ_معاصر
#دیپلماسی
#جنگ

https://t.me/UT_Central_Library
بزرگترین کتابخانه آلمان؛ ۵۳ میلیون منبع در دو شهر

کتابخانه ملی آلمان با بیش از ۵۳ میلیون اثر، بزرگترین گنجینه مکتوب کشور است. این کتابخانه در دو شهر لایپزیگ و فرانکفورت مستقر است و وظیفه دارد تمام آثار منتشرشده به زبان آلمانی را جمع آوری و نگهداری کند.

از کتاب و روزنامه گرفته تا نقشه، نت موسیقی و منابع دیجیتال، همه در این مرکز عظیم بایگانی میشوند. مقصدی ایده آل برای پژوهشگران و دوستداران فرهنگ آلمان!

#کتابخانه_ملی_آلمان
#لایپزیگ
#فرانکفورت

https://t.me/UT_Central_Library
📜 معرفی نسخه‌ی خطی: بیاض تعزیه
📚 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران

🔹 شماره مدرک: ۱۶۰۲۸۸۸
🔹 شماره راهنما: ۱۱۵۸۰
🔹 زبان: فارسی
🔹 قطع: ۱۳۲ برگ، ۲۱/۵×۱۱ سانتی‌متر

این نسخه، بیاضی (جُنگی) از متون تعزیه است که به خط نستعلیق و نسخ راسته و چلیپا نوشته شده و عناوین آن به سرخی آمده است. اگرچه اثر تاریخ‌گذاری نشده، اما از ویژگی‌های نسخه‌شناسی آن می‌توان به جلد تیماج قهوه‌ای ساده و نوشته‌های دوطرفه‌ی اوراق اشاره کرد.

🔸 نکات قابل‌توجه:

لکه‌های قهوه‌ای و پخش‌شدگی مرکب بر روی برخی اوراق دیده می‌شود که نشان‌دهنده‌ی قدمت و استفاده‌ی مکرر از آن است.

بر روی برگ ۶۲ر، تملک «محمد آقا دستجردی ولد آقا یوسفی» درج شده است.

این نسخه برای پژوهشگران حوزه‌ی تاریخ نمایش‌های مذهبی، نسخه‌شناسی و تعزیه‌خوانی بسیار ارزشمند است.

#نسخه_خطی
#بیاض_تعزیه
#کتابخانه_مرکزی_تهران
#تعزیه
#نسخه_شناسی
#میراث_مکتوب
#دانشگاه_تهران

https://t.me/UT_Central_Library
💥 هوش مصنوعی در قلب کتابخانه هاروارد؛ آغاز عصر جست‌وجوی هوشمند در میراث علمی و تاریخی

گزارش جدید منتشرشده در Times of India نشان می‌دهد که کتابخانه دانشگاه هاروارد گام مهمی در مسیر تحول دیجیتال برداشته و با ادغام فناوری‌های هوش مصنوعی، دسترسی به منابع پژوهشی و آرشیوهای تاریخی خود را متحول کرده است.
این ابتکار با هدف تسهیل جست‌وجو، کشف دانش و بهره‌برداری مؤثرتر از میلیون‌ها سند، کتاب، نسخه خطی و منابع دیجیتال موجود در کتابخانه‌های هاروارد طراحی شده است.
بر اساس این گزارش، ابزارهای هوش مصنوعی جدید قادرند فراتر از جست‌وجوی مبتنی بر کلیدواژه عمل کرده و با درک معنایی پرسش‌ها، نتایج دقیق‌تر و مرتبط‌تری را در اختیار پژوهشگران قرار دهند.
این فناوری همچنین امکان شناسایی ارتباطات پنهان میان اسناد، آثار تاریخی و منابع پژوهشی را فراهم می‌کند؛ قابلیتی که می‌تواند فرایند کشف دانش را تسریع کند.
یکی از اهداف اصلی این پروژه، بهبود دسترسی پژوهشگران به مجموعه‌های آرشیوی گسترده هاروارد است؛ مجموعه‌هایی که بخش مهمی از میراث علمی و فرهنگی جهان را در خود جای داده‌اند.
گزارش تأکید می‌کند که دانشجویان، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران از طریق ابزارهای هوشمند جدید می‌توانند سریع‌تر به اطلاعات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند و زمان کمتری را صرف جست‌وجوی منابع کنند.
علاوه بر این، هوش مصنوعی در توصیف، سازمان‌دهی و نمایه‌سازی منابع آرشیوی نیز به کار گرفته شده است تا قابلیت بازیابی اطلاعات افزایش یابد.
مدیران کتابخانه هاروارد معتقدند که این فناوری نه جایگزین کتابداران، بلکه ابزاری برای تقویت خدمات تخصصی آنان و افزایش کیفیت پشتیبانی پژوهشی خواهد بود.
این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که بسیاری از کتابخانه‌های دانشگاهی جهان در حال بررسی ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای توسعه خدمات اطلاعاتی و پژوهشی هستند.
کارشناسان بر این باورند که استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها می‌تواند تجربه کاربران را بهبود بخشد، اما هم‌زمان مستلزم توجه جدی به مسائل اخلاقی، سوگیری الگوریتمی و حفظ حریم خصوصی است.
از منظر علم اطلاعات، این تحول نشان‌دهنده گذار کتابخانه‌های دانشگاهی از نقش سنتی ذخیره‌سازی منابع به نقش فعال در مدیریت دانش و پشتیبانی هوشمند از پژوهش است.
در مجموع، این گزارش هاروارد را یکی از پیشگامان بهره‌گیری از هوش مصنوعی در خدمات کتابخانه‌ای معرفی می‌کند و این اقدام را گامی مهم در جهت شکل‌دهی آینده کتابخانه‌های پژوهشی و دسترسی هوشمند به دانش می‌داند.

Times of India Education. (2026, March 11). Harvard Library integrates AI to enhance research and archives access: Students and scholars to benefit from smarter search tools. The Times of India. Retrieved from https://timesofindia.indiatimes.com/education/news/harvard-library-integrates-ai-to-enhance-research-and-archives-access-students-and-scholars-to-benefit-from-smarter-search-tools/articleshow/129388539.cms

https://t.me/UT_Central_Library