📚 #معرفی_کتاب #تازه‌های_نشر

🔺حواس سوگواری: مناسک محرم در ایران شیعی؛ از عصر قاجار تا دوران کووید

🔺Senses of Mourning: Moharram Performances in Shiʿi Iran from the Qajar to the Covid Era

👈🏻 نویسنده: Babak Rahimi
👈🏻 ناشر:  University of Pennsylvania Press
👈🏻 سال انتشار : (2026)
👈🏻شابک: 9781512828344

معرفی ناشر

سنت‌های سوگواری محرم شامل مجموعه‌ای از مناسک و اجراهای آیینی شیعیان است که به یادبود شهادت حسین بن علی، نوه‌ی پیامبر اسلام و امام سوم شیعیان در سال ۶۸۰ میلادی، برپا می‌شود. این شعائر سنتی در ایام سوگواری‌های جمعی برگزار می‌شود و توأم با یادآوری فداکاری حسین و مهر تأیید شیعیان بر وفاداری به او و خاندان پیامبر است. مسلمانان شیعه، از رهگذر یادآوری شهدای کربلا، در رنج‌ها و آرمان‌های خویش تأمل می‌کنند و بازتاب آن‌ها را بر کنش‌های اخلاقی و عبادی روزمره‌ی خود می‌سنجند.

نویسنده‌ی کتاب در این پژوهش، آیین‌های محرم در ایران را از دریچه‌ی حواس پنج‌گانه – بینایی، شنوایی، لامسه، بویایی و چشایی –  می‌کاود. او تمرکز خود را بر پیوند میان مناسک مذهبی به‌مثابه‌ی «تجربه‌های بدن‌مند» استوار می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه این اجراهای آیینی و تجربه‌ی عاملان از آن‌ها در گذر زمان دستخوش دگرگونی شده است. نویسنده کاوش تاریخی خود را از قرن نوزدهم و عصر قاجار شروع می‌کند که دوران تبدیل محرم به یک آیین فراگیر جمعی در سراسر شهرهای ایران بود. او در این مسیر، اجراهای نمایشی «تعزیه» در عهد قاجار، دگردیسی آن‌ها به جلوه‌های فرهنگی در عصر پهلوی، دسته‌های عزاداری عمومی در قامت اعتراضات خیابانی سال ۱۹۷۸ (۱۳۵۷)، آیین خیمه‌سوزان در شهر جنوبی بوشهر در سال ۲۰۰۶، و در نهایت، مراسم ادای نذر در فضای دیجیتال طی همه‌گیری سال ۲۰۲۰ را به‌تفصیل بررسی می‌کند.
اثر حاضر با مطالعه‌ی پدیده‌ی عزا از منظر حواس در یک بستر تاریخی و اجتماعی مشخص، نه فقط ابعاد بدن‌مند و متغیر آن دسته از مناسک مذهبی را که نقشی درهم‌تنیده در «زیست‌جهان» پیچیده‌ی ایرانیان شیعه داشته است به تصویر می‌کشد، بلکه تحول مناسک محرم را در دل تاریخ کلان‌تر ایران شیعی، در عصر به‌هم‌پیوسته‌ی جهانی، موشکافی می‌کند. رویکرد چندحسی این کتاب، پرتویی تازه بر «اجراگری» مناسک بدن‌مند می‌افکند و نشان می‌دهد که چگونه در طول زمان معنویات، مادیات و سیاست امر قدسی  از دل این مناسک زیسته صورت‌بندی می‌شود.
 
فهرست مطالب

مقدمه
۱) شنیدن تعزیه: سنت شفاهی، هم‌کنشی و چشم‌انداز شنیداری-دیداری تکیه، ۱۸۶۶/۱۸۶۷ - ۱۹۴۷
۲) روی صحنه بردن تعزیه: آریایی‌گرایی، میراث و جشنواره‌ی هنر شیراز، ۱۹۶۷–۱۹۷۷
۳) لمس انبوهه‌ی انقلابی: سیاست بساوایی جمعیت در محرم ۱۹۷۸
۴) «رایحه‌ی سوگ»: اجرای آیین خیمه‌سوزان در میان عرب‌های ایرانی بوشهر، ۲۰۰۷
۵) قصه‌ی چشایی دو مجلس: آیین‌های نذری و فضای (دیجیتال) در تهران دوران همه‌گیری
نتیجه‌گیری: ادراک هاله‌ای محرم
 

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

بازدید مدیرعامل ایرنا از کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران - ایرنا
https://www.irna.ir/news/86196061/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86

کتاب دستنامه جامع یادگیری اجتماعی و هیجانی: پژوهش و عمل (Handbook of Social and Emotional Learning: Research and Practice)  منتشر شده در 2015، مرجعی جامع در زمینه یادگیری اجتماعی و هیجانی (SEL) است که با همکاری تیمی از برجسته‌ترین پژوهشگران و متخصصان حوزه تعلیم و تربیت تدوین شده است. نویسندگان بر این باورند که تمرکز صرف بر نمرات آزمون‌های استاندارد، نیازهای عاطفی کودکان را نادیده گرفته و پیوند میان معلم و دانش‌آموز را که هسته اصلی آموزش است، تضعیف می‌کند. این منبع با ارائه شواهد علمی نشان می‌دهد که تقویت مهارت‌هایی نظیر خودآگاهی، همدلی و تصمیم‌گیری مسئولانه نه تنها سلامت روان دانش‌آموزان را ارتقا می‌دهد، بلکه منجر به پیشرفت چشمگیر در عملکرد تحصیلی آن‌ها نیز می‌شود. منبع حاضر با بررسی الگوهای عملی، بر ضرورت ایجاد محیط‌های آموزشی حمایتی و تدوین سیاست‌های کلان برای آماده‌سازی کودکان جهت موفقیت در زندگی و محیط کار تأکید دارد. در نهایت، این اثر به عنوان نقشه‌ای راهبردی برای پیوند دادن پژوهش‌های علمی با سیاست‌گذاری‌های آموزشی در جهت رشد همه‌جانبه نسل آینده عمل می‌کند.
 
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

چهار نحوه دسترسی به پایان نامه و رساله های دانشگاه تهران: (دانشجویان دانشگاه تهران و پژوهشگران غیر دانشگاه تهران)

1-در حال حاضر 117408 عنوان پایان نامه شامل 115809 عنوان فارسی و 1599 عنوان پایان نامه انگلیسی در سامانه آذرسا در دسترس است . کاربران دانشگاه تهران با احراز هویت مرکزی می توانند تمام متن پایان نامه ها را ببینند (اما دانلود خیر). کاربران غیر دانشگاه تهران دسترسی به 15 صفحه اول دارند(تا قبل از سال 98). https://lib.ut.ac.ir
2-پایان نامه های فوق از طریق اپلیکیشن سابیت قابل خرید هستند. https://app.sabitapp.com/login. سابیت وابسته به شرکت پارس آذرخش است و گرچه در حال حاضر مختصر مشکلاتی دارد امیدواریم با قولی که داده اند پس از یک ماه بدون اشکال منابع دانشگاه تهران را ارائه کند.
3-تعداد 66هزار پایان نامه / رساله دانشگاه تهران از طریق noordoc.ir در دسترس علاقمندان قرار دارد. کاربران جهت استفاده نیاز به عضویت در سامانه های نور را دارند. https://noordoc.ir. طبعا باید اشتراک داشته باشند.
4-رساله ها و پایان نامه های دانشگاه تهران از طریق سامانه گنج ایرانداک هم در دسترس قرار دارد(مطابق با مقررات ایرانداک). https://ganj.irandoc.ac.ir (آمار دقیق مشخص نیست، و آنچه از طریق وبسایت ایرانداک مشخص است 23 هزار عنوان است که بسیار کمک است. در حال بررسی هستیم).
https://t.me/UT_Central_Library

📘 معرفی کتاب: فارسی دبیرستان (دههٔ ۴۰ و ۵۰ شمسی)

این کتاب، یکی از منابع آموزشی دورهٔ متوسطه در نظام پیشین آموزش وپرورش ایران است که به همت جمعی از برجسته ترین چهره های ادبی و تاریخی کشور تدوین شده است:

🔹 عبدالحسین زرین کوب – نویسنده و تاریخ نگار نام آور
🔹 بدیع الزمان فروزانفر – استاد مسلم ادبیات عرفانی و مولوی پژوه
🔹 منوچهر آدمیت – مورخ برجستهٔ دورهٔ مشروطه
🔹 حسین بحرالعلوم – ادیب و محقق برجسته
🔹 غلامحسین گلشن ابراهیمی – از نویسندگان و مدرسان توانمند ادبیات

ویژگیهای این کتاب:
✅ نثری فاخر، روان و متناسب با سن مخاطب
✅ گزینش هوشمندانه از متون کهن فارسی، شاهنامه، گلستان، بوستان و اشعار معاصر
✅ توجه به تاریخ ملی و فرهنگ ایرانی با رویکردی هویت بخش
✅ رویکرد اخلاقی و تربیتی در کنار آموزش زبان

این اثر، فراتر از یک کتاب درسی، نمونه های از همکاری اندیشمندانی است که هر یک، ستونی از دانش انسان دوستی، ادب و تاریخ این سرزمین بوده اند. نسلی که با این کتاب رشد یافت، متنهای زبان فارسی را نیک آموخت، بلکه با ریشه های فرهنگی خویش نیز پیوندی استوار یافت.

📖 علاقه مندان برای دسترسی به کتاب‌های درسی، تاریخ آموزش، ادبیات کهن می توانند به وب سایت کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران مراجعه نمایند.

https://lib.ut.ac.ir

#معرفی_منابع
#کتاب_درسی

https://t.me/UT_Central_Library

تنها کتابی که به خط ابن طاووس (م 664) از علمای برجسته شیعه، به دست ما رسیده، نسخه ای از «ملاحم و فتن» ایشان است که به شماره 5228 در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران نگه داری می شود.
https://t.me/UT_Central_Library

ملاحم و فتن به خط ابن طاوس در کتابخانه مرکزی
https://t.me/UT_Central_Library

📜 معرفی یک پایان نامه در گنجینه کتابخانه مرکزی
🔍 موضوع: شرح حال محتشم (پایان‌نامه کارشناسی)

سال دفاع: ۱۳۱۳ هجری شمسی
نگارنده: حبیب‌الله اسلامی مرندی
مقطع: کارشناسی | رشته: فلسفه و ادبیات
محل نگهداری: کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران (شماره مدرک: ۱۶۲۳۴۱۲)

این اثر که در دوران دانشسرای عالی به رشته تحریر درآمده، نه تنها به عنوان یک پژوهش ادبی در حوزه تصحیح و شرح حال محتشم کاشانی حائز اهمیت است، بلکه به عنوان یک سند تاریخی از نظام آموزشی و پژوهش‌های ادبی ایران در دهه ۱۳۰۰ شمسی ارزش منحصربه‌فردی دارد. بررسی این گونه آثار نادر، تصویر روشنی از پیشینه علمی دانشگاه تهران و سیر تحول پایان‌نامه‌نویسی در ادبیات فارسی ارائه می‌دهد.

💡 ارزش ویژه برای پژوهشگران:

قدمت تاریخی (نزدیک به یک قرن): نشان‌دهنده سبک تحقیق و منابع در دسترس آن دوران.

مدرک آکادمیک از نخستین دوره‌های آموزش عالی ایران.

موضوع ادبی مرتبط با یکی از بزرگان شعر آیینی (محتشم کاشانی).

پژوهشگران علاقه‌مند به تاریخ ادبیات و سیر تحقیقات دانشگاهی می‌توانند با مراجعه به وب سایت کتابخانه مرکزی از این منبع ارزشمند بهره‌مند شوند.

https://lib.ut.ac.ir

https://t.me/UT_Central_Library

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی


🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱
جهت تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند:

🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲ ارسال فرمایند.
نحوه درخواست و دریافت:
1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا
2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست
3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800
4) ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره
5) دریافت فایل

🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد.
https://t.me/UT_Central_Library

قابل توجه پژوهشگران گرامی دانشگاه تهران

دسترسی دانشگاه به پایگاه های Science Direct - Scopus-Scopus Ai - Zendy و هوش مصنوعی Zaia برقرار است. جهت استفاده به وب سایت کتابخانه مرکزی به آدرس library.ut.ac.ir بخش منابع اطلاعات علمی مراجعه فرمایید.

https://t.me/UT_Central_Library

امکان مطالعه پایان نامه ها برای اعضای دانشگاه تهران
️ تمامی دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارمندان دانشگاه تهران می توانند متن کامل پایان نامه های دانشگاه را در سامانه آذرسا مطالعه نمایند. ️ برای مطالعه پایان‌نامه ها لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نموده و در قسمت جستجوی پیشرفته، کلیدواژه موردنظر خود را جستجو نموده و گزینه منابع دیجیتال را تیک بزنید. در این صورت پایان‌نامه‌هایی که فایل دارند برای شما بازیابی می‌شود. با کلیک بر روی عنوان پایان‌نامه به نمایش فایل آن نیز دسترسی پیدا می‌کنید.️ توجه داشته باشید که طبق مصوبه هیات محترم رییسه دانشگاه، پایان نامه هایی در دسترس قرار می‌گیرند که 2 سال از تاریخ دفاع آنها گذشته باشد.
https://lib.ut.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioAdvancedSearch.jspx

https://t.me/UT_Central_Library

این مقاله با عنوان «مطالعۀ تطبیقی متون محراب مساجد جامع ایران (دورۀ عباسی تا پایان قاجار)» در نشریه « پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی» متعلق به مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 58، شماره 1و سال 1404 هجری شمسی منتشر شده و به بررسی تطبیقی کتیبه‌های محراب در مساجد جامع ایران از دوره عباسی تا پایان قاجار می‌پردازد. نویسندگان با تحلیل محتوایی ۲۱ محراب شاخص، سیر تحول مضامین مذهبی شامل آیات قرآن، احادیث، ادعیه و اشعار را واکاوی کرده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که با وجود تغییر سلسله‌ها، تکرار برخی سوره‌ها مانند آل‌عمران و اسراء بیانگر تداوم باورهای مشترک اسلامی است. همچنین، از دوره‌های صفوی و قاجار، مضامینی چون ستایش ائمه و اشعار توصیفی به شکلی برجسته وارد تزئینات نوشتاری محراب‌ها شده است. این منبع به خوبی پیوند میان هنر معماری، مذهب و اندیشه‌های سیاسی را در طول تاریخ تمدن اسلامی به تصویر می‌کشد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

مقاله «ارزش ربوده‌شده: بازشناسی جایگاه پنهان علوم انسانی در محیط کار» (Stolen Valor: How the Humanities '@ Work' Are Hidden in Plain Sight) توسط کلیر الیز کاتز در سال ۲۰۲۵ به رشته تحریر درآمده است. این مقاله توضیح می‌دهد که مهارت‌های حیاتی مانند تفکر انتقادی، اخلاق و قضاوت صحیح که کارفرمایان به شدت به دنبال آن‌ها هستند، ریشه در علوم انسانی دارند اما اغلب توسط رشته‌های دیگر بدون قدردانی از منبع اصلی مصادره می‌شوند. نویسنده به این تضاد می‌پردازد که با وجود نیاز مبرم بازار کار به این توانمندی‌ها، دپارتمان‌های علوم انسانی در دانشگاه‌ها به دلیل تصورات غلط درباره «بی‌فایده بودن»، در حال تضعیف و حذف شدن هستند. او با بررسی نمونه‌های تاریخی مانند تجربه شرکت «بل»، نشان می‌دهد که مطالعه عمیق ادبیات و فلسفه چگونه می‌تواند رهبرانی با بصیرت، منعطف و دارای قدرت تصمیم‌گیری بالا تربیت کند. در نهایت، کاتز از اهالی دانشگاه و مدیران می‌خواهد که ارزش واقعی و کاربردی علوم انسانی را در تمام محیط‌های کاری بازشناسی کنند تا این «ارزش ربوده‌شده» دوباره به جایگاه اصلی خود بازگردد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

✅ هوش مصنوعی مولد در دانشگاه؛ از شتاب‌بخشی به پژوهش تا ضرورت بازتعریف اخلاق علمی

گزارش تازه منتشرشده از دانشگاه فینیکس، بر پایه یک مطالعه مروری، تصویری روشن از نحوه ورود ابزارهای هوش مصنوعی مولد به زیست‌بوم آموزش عالی ارائه می‌دهد. این پژوهش نشان می‌دهد که ابزارهایی مانند ChatGPT به‌سرعت در حال تبدیل شدن به بخشی از جریان روزمره فعالیت‌های دانشگاهی هستند و پژوهشگران، به‌ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، از آن‌ها برای ایده‌پردازی، نگارش علمی، مرور ادبیات و سازمان‌دهی دانش بهره می‌گیرند.
یافته‌ها حاکی از آن است که هوش مصنوعی می‌تواند با تسهیل جست‌وجوی اطلاعات و خلاصه‌سازی حجم گسترده‌ای از منابع، بهره‌وری پژوهشی را افزایش دهد و زمان انجام وظایف پیچیده علمی را کاهش دهد. با این حال، نویسندگان تأکید می‌کنند که استفاده از این فناوری نباید جایگزین تحلیل انتقادی، قضاوت علمی و اصالت فکری پژوهشگر شود.
از منظر تحلیلی، مهم‌ترین دغدغه مطرح‌شده در مقاله، مسئله اخلاق و سلامت علمی است. شفافیت در اعلام نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، رعایت اصول استناددهی، حفظ مالکیت فکری و پیشگیری از وابستگی بیش از حد به تولیدات ماشینی، از جمله چالش‌هایی است که دانشگاه‌ها باید برای آن‌ها سیاست‌گذاری کنند. همچنین، پژوهش بر ضرورت ارتقای سواد هوش مصنوعی در میان اعضای هیئت علمی و دانشجویان تأکید دارد تا کاربران بتوانند ظرفیت‌ها و محدودیت‌های این ابزارها را به‌درستی تشخیص دهند.
در مجموع، این گزارش نتیجه می‌گیرد که آینده آموزش عالی نه در تقابل با هوش مصنوعی، بلکه در بهره‌گیری مسئولانه و آگاهانه از آن رقم خواهد خورد؛ آینده‌ای که در آن، فناوری به ابزاری برای تقویت خلاقیت و پژوهش تبدیل می‌شود، نه جایگزینی برای تفکر و داوری انسانی.
این گزارش خبری بر اساس نتایج مطالعه‌ای مروری تهیه شده و نشان می‌دهد که توسعه سواد هوش مصنوعی و تدوین چارچوب‌های اخلاقی روشن، به یکی از اولویت‌های اصلی دانشگاه‌ها در عصر هوش مصنوعی مولد تبدیل شده است.

Akojie, P., Blake, M., & Underdahl, L. (2026). Academic applications of generative artificial intelligence tools: A scoping review. International Journal of Digital Society. https://www.phoenix.edu/press-release/generative-ai-tools-in-higher-ed.html

https://t.me/UT_Central_Library

💥 انتخاب هوشمند موضوع پژوهش با Paperguide؛ دستیار هوش مصنوعی پژوهشگران

انتخاب یک موضوع مناسب، نخستین گام برای انجام پژوهشی موفق است؛ اما بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران در یافتن موضوعی نو، کاربردی و متناسب با اهداف تحقیق با چالش مواجه هستند. ابزار Research Topic Generator در پلتفرم Paperguide با استفاده از هوش مصنوعی، این فرایند را هدفمند و ساده‌تر کرده است.
کاربران با وارد کردن اطلاعاتی مانند رشته تحصیلی، حوزه پژوهشی، کلیدواژه‌ها یا هدف تحقیق، می‌توانند موضوعات پیشنهادی را دریافت کنند که از نظر علمی منسجم، متناسب با حوزه تخصصی و قابل توسعه در قالب مقاله، پایان‌نامه یا رساله هستند.
این ابزار به‌ویژه برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، پژوهشگران و اعضای هیئت علمی که در مرحله تدوین پروپوزال یا آغاز یک پروژه تحقیقاتی قرار دارند، می‌تواند نقطه شروعی مناسب برای شکل‌دهی ایده‌های پژوهشی باشد.

دسترسی به ابزار:
https://paperguide.ai/research-topic-generator/

https://t.me/UT_Central_Library