کتاب «دو رساله در اثبات سکون ارض» اثر میرزا محمدباقر همدانی، تلاشی کلامی و طبیعی برای نقد نظام نجومی کوپرنیکی و اثبات مرکزیت و ثبات زمین در اواخر عصر قاجار است. نویسنده بر این باور است که سکون زمین و حرکت خورشید با ظواهر دینی هماهنگی کامل داشته و نفی افلاک به بنیان‌های توحیدی آسیب می‌زند. استدلال محوری وی بر مشاهده حسی و «ثبات وضع ستاره جدی» استوار است؛ او معتقد است اگر زمین حرکت انتقالی داشت، باید در فصول مختلف سال تغییراتی محسوس در ارتفاع و زاویه ستارگان رخ می‌داد. از منظر او، اجتماع دو حرکت متضاد (وضعی و انتقالی) در یک جسم واحد از محالات عقلی است و منجمان جدید را به دلیل نادیده گرفتن لوازم منطقی فرضیاتشان به «غفلت» و «مکابره» متهم می‌کند. همدانی همچنین با تکیه بر قواعد «حکمت طبیعی قدیم»، حرکت جو همراه با زمین را رد کرده و معتقد است در صورت حرکت زمین با آن سرعت عظیم، باید آثار آن در وزش بادهای سهمگین و اصطکاک شدید حس می‌شد. در نهایت، این اثر بازتاب مقاومت «معرفت پیشین» در برابر پارادایم‌های علمی جدید غربی است که یافته‌های نجوم مدرن را صناعات مخترعه می داند.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

فرش امپراتور


ایران، دورۀ صفوی، نیمه دوم سدۀ ۱۶ م.
ابریشم (تار و پود)، پشم (پرز)؛ پرز با گره نامتقارن
بلندا: ۷۵۹.۵ سانتی‌متر
پهنا: ۳۳۹.۱ سانتی‌متر
وزن: ۶۵.۳ کیلوگرم
موزۀ متروپولیتن نیویورک
@artresearchh
@rezamahdavi51.

🏛 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران؛ گنجینه دانش و تاریخ

کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، به‌عنوان بزرگ‌ترین کتابخانه دانشگاهی ایران، نمادی از تداوم علمی و حفظ میراث فرهنگی کشور است. این مجموعه که بنیان آن با اهدای آثار نفیس سید محمد مشکات در سال ۱۳۲۸ نهاده شد، امروزه با زیرساخت‌هایی گسترده، در خدمت پژوهشگران است.

🔹 ویژگی‌های برجسته:

مدیریت تخصصی پانزده بخش خدماتی (از جمله نسخه‌های خطی و اسناد تاریخی، نشریات ادواری، فهرست‌نویسی کتب، پایان نامه ها، فراهم آوری و مجموعه سازی و... ).

🔗 جهت بهره‌مندی از خدمات آنلاین و دسترسی به منابع دیجیتال، پژوهشگران گرامی می‌توانند به وب‌سایت رسمی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران مراجعه نمایند.
🌐 https://library.ut.ac.ir/

#دانشگاه_تهران
#کتابخانه_مرکزی
#منابع_دانشگاهی
#پژوهش

https://t.me/UT_Central_Library

♦️ فریاد‌های هیهات منا الذله عزاداران رهبر شهید انقلاب در مصلای امام خمینی(ره)
#بدرقه_یار
🇮🇷 ✊ @AkhbareFori | Link

💥💥 شناسایی حوزه‌های نوظهور با یوریکا (Eureka): دستیار هوشمند پژوهش و توسعه محصول

این ابزار بر اساس حجم وسیعی از اطلاعات از جمله مقالات علمی، پتنت‌ها، ساختارهای شیمیایی و اسناد تحقیق و توسعه، آموزش دیده و به‌روزرسانی می‌شود. و این اطلاعات را برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های مختلف در زمینه تحقیقات و توسعه تحلیل می‌کند.

در واقع، یوریکا به‌عنوان اولین ابزار هوش مصنوعی برای تحقیق و توسعه (R&D)، امکان بررسی اختراعات جدید را فراهم می‌کند. بنابراین، کاربران می‌توانند با استفاده از  قابلیت گفتگوی تعاملی در قسمت پرسش و پاسخ این ابزار، از آخرین نوآوری‌ها و تحولات یک حوزه آگاهی پیدا کرده و به تبع آن، به حوزه‌های نوظهور و ترند در زمینه‌های مختلف دست یابند.

دسترسی به این هوش مصنوعی از طریق نشانی زیر امکان‌پذیر است:

https://eureka.patsnap.com/home

https://t.me/UT_Central_Library

کتابی ارزشمند درباره مسجد گوهرشاد از آقای مهدی صحرا گرد. صفحه ایشان در آکادمیا https://mshdiau.academia.edu/mahdisahragard

📚 گنجینه خیام در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران

کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، مجموعه نفیس «کتب خیام» را در خود جای داده است. این گنجینه که توسط جولین اف. مک دونالد اهدا شده، شامل ۱۵۲ عنوان از ویراست‌های رباعیات، مطالعات، نگارگری‌ها و آثاری مرتبط با ترجمه معروف فیتز جرالد است که از اواخر قرن ۱۹ تاکنون در خارج از کشور منتشر شده‌اند.

این مجموعه منبعی کم‌نظیر برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به فرهنگ ایرانی محسوب می‌شود.

🔗 جهت بهره‌مندی از خدمات ، پژوهشگران گرامی می‌توانند به وب‌سایت رسمی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران مراجعه نمایند.
🌐 https://library.ut.ac.ir/

#معرفی_منابع
#خیام
#رباعیات
#گنجینه_خیام
#خیام_شناسی

https://t.me/UT_Central_Library

♦️جمعیت انبوه عاشقان رهبر شهید در میدان انقلاب تهران
#بدرقه_یار

#اخبار_تهران در فضای مجازی👇
@akhbartehran

📊 از انتشار تا اثرگذاری؛ کتابداران چگونه دیده‌شدن پژوهش را در عصر علم باز متحول می‌کنند؟

یادداشتی تحلیلی در حوزه کتابداری و ارتباطات علمی نشان می‌دهد که نقش کتابداران دانشگاهی در عصر علم باز از مدیریت منابع اطلاعاتی فراتر رفته و به هدایت راهبردی پژوهشگران برای افزایش رؤیت‌پذیری و اثرگذاری علمی تبدیل شده است.
نویسنده تأکید می‌کند که امروزه دسترسی آزاد تنها یکی از ابعاد ارتباطات علمی است و پژوهشگران برای افزایش نفوذ علمی خود باید به دیده‌شدن آثار، تعامل با مخاطبان و گسترش همکاری‌های علمی نیز توجه کنند.
بر اساس این گزارش، کتابداران با ارائه مشاوره در زمینه انتشار دسترسی آزاد، انتخاب مجلات مناسب، مدیریت حقوق مؤلف و استفاده از مخازن سازمانی، نقش مهمی در افزایش دسترسی به دستاوردهای پژوهشی ایفا می‌کنند.
یکی از محورهای اصلی مقاله، اهمیت ایجاد و مدیریت هویت دیجیتال پژوهشگران از طریق شناسه‌هایی مانند ORCID، پروفایل‌های پژوهشی و سامانه‌های استنادی است که به افزایش قابلیت کشف و استناد به آثار علمی کمک می‌کند.
نویسنده همچنین بر ضرورت بهره‌گیری از فراداده‌های استاندارد، کلیدواژه‌های مناسب و شیوه‌های صحیح نمایه‌سازی تأکید می‌کند؛ عواملی که نقش مهمی در بازیابی و دیده‌شدن پژوهش‌ها در موتورهای جست‌وجوی علمی دارند.
گزارش نشان می‌دهد که کتابداران امروزی خدمات متنوعی مانند تحلیل استنادی، تفسیر شاخص‌های علم‌سنجی، آموزش آلتمتریکس و ارزیابی تأثیر پژوهش را به اعضای هیئت علمی و دانشجویان ارائه می‌کنند.
از منظر علم باز، کتابخانه‌ها با ترویج سپردن مقالات، داده‌های پژوهشی و سایر دستاوردهای علمی به مخازن باز، زمینه افزایش همکاری‌های علمی، شفافیت و بازاستفاده از دانش را فراهم می‌کنند.
نویسنده معتقد است که دیده‌شدن پژوهش تنها به تعداد استنادها محدود نیست، بلکه حضور مؤثر در شبکه‌های علمی، ارتباط با جامعه و انتشار مسئولانه یافته‌ها نیز از مؤلفه‌های اصلی اثرگذاری پژوهش محسوب می‌شوند.
این مقاله همچنین بر اهمیت آموزش پژوهشگران در زمینه راهبردهای ارتباطات علمی، انتشار مسئولانه و مدیریت چرخه کامل پژوهش تأکید دارد؛ وظیفه‌ای که کتابداران بیش از گذشته بر عهده گرفته‌اند.
از دیدگاه نویسنده، همکاری نزدیک میان کتابداران، پژوهشگران و مدیران دانشگاه می‌تواند جایگاه بین‌المللی مؤسسات علمی را ارتقاء داده و اثربخشی سرمایه‌گذاری‌های پژوهشی را افزایش دهد.
این یادداشت نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی در حال تبدیل شدن به مراکز راهبردی پشتیبانی پژوهش هستند؛ مراکزی که علاوه بر تأمین اطلاعات، در افزایش کیفیت، دسترس‌پذیری و تأثیر اجتماعی پژوهش نیز نقش‌آفرینی می‌کنند.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که کتابداران در عصر علم باز، شریک راهبردی پژوهشگران در مسیر انتشار، رؤیت‌پذیری و افزایش اثرگذاری علمی هستند و می‌توانند با تلفیق خدمات اطلاعاتی، علم‌سنجی و آموزش، سهمی مؤثر در ارتقای کیفیت نظام پژوهش ایفا کنند.

Ekpolomo, O. (2026, May 11). Research visibility and scholarly impact: How librarians support open scholarship. LinkedIn. https://www.linkedin.com/pulse/research-visibility-scholarly-impact-how-librarians-open-ekpolomo-q4eke

https://t.me/UT_Central_Library

📖 معرفی یک سند آموزشی: کتاب «جامع احمدی»

اگر به تاریخ آموزش در ایران علاقه دارید، «جامع احمدی» نمونه‌ای تماشایی است. این کتاب که در تصویر می‌بینید، در گذشته کتاب درسیِ درس «شرعیات»در ایران برای دانش‌آموزان کلاس پنجم و ششم ابتدایی بوده است.

✅ آنچه در این کتاب می‌خوانیم:

این اثر به قلم «شیخ محمدعلی طهرانی» و طبق دستورالعمل‌های رسمی «وزارت معارف و اوقاف» وقت تألیف شده و شامل خلاصه‌ای از مبانی احکام، اصول دین و آداب اخلاقی بوده که با زبانی ساده برای دانش‌آموزان تدوین شده است.

📜✨سندی که مشاهده می‌کنید، چاپ پانزدهم این کتاب است؛ یادآورِ دورانی که آموزش‌های مذهبی، یکی از ارکان اصلی برنامه درسیِ مدارس ابتدایی بود.

#آموزش_در_ایران
#کتاب_درسی_قدیمی
#تاریخ_آموزش
#جامع_احمدی

https://t.me/UT_Central_Library

کتاب "روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی" (Research Methods for the Social Sciences) نوشته‌ی ویلیام پلز (William Pelz) و آنول باتاچرجی (Anol Bhattacherjee) در سال ۲۰۲۵ گردآوری و منتشر شده است. این اثر جامع، دانشجویان را با کل فرآیند پژوهش علمی از مرحله‌ی نظریه‌پردازی و تقویت تفکر پژوهشگرانه تا طراحی و اجرای عملی تحقیق آشنا می‌سازد. محتوای کتاب در ۱۶ فصل تنظیم شده و مباحث کلیدی نظیر پارادایم‌های تحقیق، نمونه‌گیری، اندازه‌گیری سازه‌ها و روش‌های تحلیل داده‌های کمی و کیفی را پوشش می‌دهد. ویژگی متمایز این کتاب، تمرکز بر مفاهیم ضروری، بررسی دقیق اخلاق در پژوهش و ارائه راهکارهایی برای اجتناب از اشتباهات رایج در مسیر علمی است. این منبع به عنوان یک اثر آموزشی آزاد (OER) با هدف ترویج دانش علمی و کاهش هزینه‌های تحصیلی برای همگان در سطح جهانی تدوین شده است.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

✳️ از ایده‌یابی تا تولید فرضیه؛ چگونه Scopus AI مسیر انتخاب موضوع پژوهش را هوشمند می‌کند؟

با گسترش حجم تولیدات علمی، یافتن موضوعی نوآورانه و دارای شکاف پژوهشی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پژوهشگران تبدیل شده است. Scopus AI، ابزار هوش مصنوعی پایگاه Scopus، با بهره‌گیری از مدل‌های زبانی بزرگ و داده‌های نمایه‌شده در اسکوپوس، فرایند جست‌وجو، تحلیل ادبیات علمی و ایده‌یابی پژوهشی را هوشمندتر و سریع‌تر کرده است. این ابزار به‌جای نمایش صرف فهرستی از مقالات، تصویری تحلیلی از وضعیت دانش در یک حوزه ارائه می‌دهد.
از مهم‌ترین قابلیت‌های Scopus AI، شناسایی ترندهای موضوعی است. پژوهشگر می‌تواند با طرح یک پرسش به زبان طبیعی، روندهای نوظهور، موضوعات در حال رشد، حوزه‌های اشباع‌شده و زمینه‌های پژوهشی آینده را مشاهده کند. این ویژگی به پژوهشگران کمک می‌کند تا موضوعاتی را انتخاب کنند که علاوه بر تازگی، از اهمیت علمی و ظرفیت انتشار بالایی برخوردار باشند.
این ابزار با تحلیل هزاران مقاله، موضوعات مرتبط، شکاف‌های پژوهشی، پرسش‌های بی‌پاسخ و مسیرهای آینده تحقیقات را پیشنهاد می‌دهد. این قابلیت به‌ویژه برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگرانی که در مرحله مسئله‌یابی قرار دارند، بسیار کاربردی است.
در حوزه راهبرد جست‌وجو (Search Strategy) نیز Scopus AI نقش مهمی ایفا می‌کند. این ابزار می‌تواند بر اساس موضوع موردنظر، کلیدواژه‌های اصلی و مترادف‌ها، اصطلاحات تخصصی، مفاهیم مرتبط و حتی ساختار مناسب جست‌وجو را پیشنهاد دهد. در نتیجه، پژوهشگر قادر خواهد بود راهبردی جامع‌تر و دقیق‌تر برای بازیابی منابع علمی طراحی کند.
از دیگر امکانات قابل توجه Scopus AI، پیشنهاد فرضیه‌های پژوهشی است. این ابزار با تحلیل روابط میان یافته‌های پژوهش‌های پیشین، می‌تواند ایده‌هایی برای تدوین فرضیه، شناسایی متغیرهای مرتبط و کشف ارتباط‌های کمتر بررسی‌شده ارائه دهد. البته این پیشنهادها جایگزین قضاوت علمی پژوهشگر نیستند، بلکه نقطه شروعی برای توسعه ایده‌های پژوهشی محسوب می‌شوند.
این ابزار همچنین در شناسایی پژوهشگران و نویسندگان برجسته هر حوزه عملکرد قابل توجهی دارد. این ابزار با تحلیل میزان استناد، سابقه انتشار، همکاری‌های علمی و موضوعات تحقیقاتی، برجسته‌ترین نوبسندگان  و مؤسسات فعال را معرفی می‌کند. این قابلیت برای یافتن همکاران علمی، استادان راهنما، داوران بالقوه یا مرور آثار کلیدی یک حوزه بسیار ارزشمند است.
یکی دیگر از قابلیت‌های تحلیلی Scopus AI، ساخت نقشه‌های مفهومی (Concept Maps) است. این نقشه‌ها ارتباط میان مفاهیم، نظریه‌ها، کلیدواژه‌ها و موضوعات مختلف را به‌صورت بصری نمایش می‌دهند و به پژوهشگر کمک می‌کنند ساختار دانش یک حوزه را بهتر درک کرده، روابط میان مفاهیم را شناسایی کند و مسیرهای جدید پژوهش را کشف نماید.
در مجموع، Scopus AI تنها یک موتور جست‌وجوی پیشرفته نیست، بلکه یک دستیار هوشمند پژوهشی است که می‌تواند از مرحله ایده‌یابی و انتخاب موضوع تا طراحی راهبرد جست‌وجو، مرور ادبیات، شناسایی شکاف‌های پژوهشی، معرفی پژوهشگران اثرگذار و تحلیل ساختار مفهومی یک حوزه، پژوهشگران را همراهی کند. استفاده آگاهانه از این ابزار، در کنار ارزیابی انتقادی پژوهشگر، می‌تواند کیفیت و اثربخشی پژوهش‌های دانشگاهی را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

نشانی دسترسی:
مراجعه به وب‌سایت کتابخانه مرکزی/ بخش پایگاه‌های اطلاعاتی/ انتخاب پایگاه Scopus AI

https://t.me/UT_Central_Library

این مقاله پژوهشی با عنوان « پیدایش و تکامل متاورس در جایگاه واقعیتی اجتماعی و فناورانه » در فصلنامه « مطالعات کشورها» توسط انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 5، شماره 1 سال 1406 منتشر شده  و به بررسی پیدایش و تکامل متاورس به عنوان یک واقعیت اجتماعی و فناورانه نوظهور می‌پردازند که مرزهای میان دنیای فیزیکی و مجازی را تغییر داده است. متن با مرور تاریخچه این پدیده از پروتو-متاورس‌های متنی دهه ۱۹۷۰ تا پلتفرم‌های پیشرفته‌ای همچون سکندلایف، روبلوکس و ماینکرفت، نحوه شکل‌گیری تعاملات انسانی در فضاهای سه‌بعدی را تحلیل می‌کند. نویسندگان تأکید دارند که متاورس تنها یک ابزار سرگرمی نیست، بلکه بستری برای فعالیت‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است که پتانسیل ایجاد تغییرات عمیق در ساختارهای جامعه را دارد. در نهایت، این نوشتار بر لزوم توسعه سازوکارهای تنظیم‌گری برای مواجهه با ظرفیت‌های تعارضی و سیاسی در این فضای نوین دیجیتال اشاره می‌کند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

کتاب «ارزیابی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی: تجربه‌هایی از ایتالیا» (The Evaluation of Research in Social Sciences and Humanities: Lessons from the Italian Experience) اثر آندریا بوناکورسی (Andrea Bonaccorsi) در سال ۲۰۱۸ منتشر شده است. این متن به بررسی چالش‌های نظری و عملی ارزیابی پژوهش در حوزه‌های علوم انسانی و اجتماعی و تفاوت آن با رشته‌های علوم پایه می‌پردازد. نویسنده بر لزوم استفاده از یک رویکرد معرفت‌شناختی (Epistemic) تأکید دارد که بر اساس معیارهای درونی این جوامع علمی برای تولید و اعتباربخشی به دانش استوار باشد. در این اثر، موضوعاتی همچون داوری تخصصی (Peer Review)، اهمیت کتاب‌ها و تک‌نگاشت‌ها، و رتبه‌بندی مجلات علمی تحلیل شده‌اند. همچنین، استفاده از شاخص‌های نوین مانند گوگل اسکولار و تحلیل کاتالوگ‌های کتابخانه به عنوان مکمل روش‌های سنتی در تجربه ایتالیا بررسی شده است.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

معرفی پایان نامه شهید دکتر علی لاریجانی

علی لاریجانی (۱۳۳۶–۱۴۰۴)، از دیپلمات‌های برجسته و چهره‌های مطرح سیاسی کشور، مسیری علمی متفاوت داشت: دانش‌آموختهٔ ریاضی از صنعتی شریف و سپس دکتری فلسفهٔ غرب از دانشگاه تهران با رساله‌ای دربارهٔ ایمانوئل کانت. این گرایش را به توصیهٔ استاد شهید مرتضی مطهری (پدرهمسر آینده‌اش) برگزید و چندین کتاب دربارهٔ کانت تألیف کرد.

🔗 جهت بهره‌مندی از خدمات آنلاین و دسترسی به پایان نامه های دیجیتال، پژوهشگران گرامی می‌توانند به وب‌سایت رسمی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران مراجعه نمایند.
🌐 https://library.ut.ac.ir/

#معرفی_منابع
#لاریجانی_علی
#کتابخانه_مرکزی

https://t.me/UT_Central_Library