مقاله «بازآفرینی آموزش عالی در عصر هوش مصنوعی» توسط رحمت ستوده قره‌باغ در سال 1405 تألیف شده است. این پژوهش با تمرکز بر بازتعریف نقش دانشگاه‌ها در مواجهه با ابرفناوری هوش مصنوعی و تحلیل پیامدهای آن بر آموزش و پژوهش تدوین گردیده است. متن بر رویکرد «انسان در حلقه» تأکید دارد و هوش مصنوعی را ابزاری برای توانمندسازی می‌داند که همچنان نیازمند قضاوت اخلاقی، مسئولیت‌پذیری و درک زمینه‌های انسانی توسط فرد است. تحقق این بازآفرینی مستلزم توسعه شایستگی‌های جدیدی چون تفکر انتقادی، سواد داده و مهندسی پرامپت در اکوسیستم‌های یادگیری و نوآوری دانشگاهی است. در نهایت، مقاله بر ضرورت حکمرانی مسئولانه و تغییر مأموریت دانشگاه از انتقال صرف دانش به سمت خلق ارزش در تعامل هوشمندانه میان انسان و ماشین تأکید می‌کند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

♻️ معرفی ElevenLabs؛ هوش مصنوعی پیشرفته برای تولید، شبیه‌سازی و ترجمه صدا

با گسترش فناوری‌های هوش مصنوعی، ابزارهای تولید صدا به یکی از مهم‌ترین فناوری‌های مورد استفاده در آموزش، پژوهش و تولید محتوای دیجیتال تبدیل شده‌اند. ElevenLabs یکی از پیشرفته‌ترین پلتفرم‌های هوش مصنوعی در حوزه تولید گفتار طبیعی (Text-to-Speech) است که می‌تواند متن را با صدایی بسیار روان، طبیعی و نزدیک به گفتار انسان در ده‌ها زبان و گویش مختلف به فایل صوتی تبدیل کند و از زبان فارسی نیز پشتیبانی می‌کند. این پلتفرم علاوه بر تولید صدا، قابلیت‌هایی مانند شبیه‌سازی صدا (Voice Cloning)، طراحی صدای اختصاصی (Voice Design)، تغییر صدا (Voice Changer)، دوبله هوشمند چندزبانه (AI Dubbing) و توسعه دستیارهای صوتی مبتنی بر هوش مصنوعی را نیز در اختیار کاربران قرار می‌دهد.
در محیط‌های دانشگاهی، ElevenLabs می‌تواند نقش مؤثری در تولید محتوای آموزشی ایفا کند. اعضای هیئت علمی می‌توانند جزوات، اسلایدها، کتاب‌های الکترونیکی و یادداشت‌های درسی را به فایل‌های صوتی با کیفیت تبدیل کنند تا دانشجویان در هر زمان و مکان به محتوای آموزشی دسترسی داشته باشند. این قابلیت به‌ویژه برای آموزش الکترونیکی، یادگیری و افزایش دسترس‌پذیری برای دانشجویان دارای محدودیت‌های بینایی یا مشکلات خواندن بسیار ارزشمند است.
از منظر پژوهشی، ElevenLabs ابزاری کاربردی برای تولید نسخه صوتی مقالات، گزارش‌های علمی، ارائه‌های کنفرانسی، پادکست‌های آموزشی و دوره‌های مجازی محسوب می‌شود. پژوهشگران می‌توانند محتوای علمی خود را به چندین زبان دوبله کرده و دامنه مخاطبان بین‌المللی آثار خود را افزایش دهند. همچنین قابلیت شبیه‌سازی صدا و تولید گفتار با لحن و احساس طبیعی، فرصت‌های جدیدی را برای تولید محتوای علمی، آموزش مجازی و ارتباطات پژوهشی فراهم کرده است. با این حال، استفاده از قابلیت شبیه‌سازی صدا باید با رعایت اصول اخلاقی، حفظ حریم خصوصی و کسب رضایت افراد انجام شود تا از سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری شود.

نشانی دسترسی:
https://elevenlabs.io/

https://t.me/UT_Central_Library

‍ فراخوان مقاله انگلیسی- مجله تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (نشریه کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران)
Call for Special Issue Papers
Journal: Academic Librarianship and Information Research
Special Issue Title: AI Literacy and the Future of Academic Libraries: Redefining Roles, Services, and Research
Editor: Dr. Alireza Noruzi

Suggested Topics
We welcome original research articles, review papers, short communications, and case studies. Suggested topics include, but are not limited to:
- AI Literacy: Frameworks, pedagogy, and best practices for teaching AI literacy to students, faculty, and librarians in academic settings.
- Integration of GenAI in Library Services: Practical applications of AI (e.g., ChatGPT, Copilot, DeepSeek) in reference services, information retrieval, research support, and user education.
- Impact on Scholarly Communication and Information Research: AI tools for literature review, data analysis, research data management, and the evolution of academic publishing and peer review.
- Information Integrity and Misinformation: The role of academic libraries in detecting and combating AI-generated misinformation, deepfakes, and algorithmic bias.
- Ethical, Legal, and Policy Implications: Privacy, copyright, intellectual property, academic integrity, and the development of institutional AI policies and guidelines.
- AI in Collection Development and Resource Management: Using AI for collection analysis, weeding, selecting, and managing electronic resources and institutional repositories.
- Redefining Library Spaces and Roles: AI's impact on library infrastructure, professional identities, staff competencies, and the evolving job market for academic librarians.
- User Studies and Behavioral Research: Empirical studies on user perceptions, acceptance, and interaction with AI-powered library tools and services.
- Critical Librarianship and AI: Examining power structures, digital divide, and social justice issues related to AI implementation in academic libraries.
- Future Visions and Strategic Foresight: Speculative papers, scenario planning, and long-term strategic roadmaps for academic libraries in an AI-driven future.

Important Dates
Abstract Submission Deadline (Optional): [October 15, 2026]
Full Paper Submission Deadline: [November 10, 2026]
Notification of Acceptance/Revision: [November 25, 2026]
Final Revised Manuscript Due: [December 15, 2026]
Expected Publication Date: [December 28, 2026]

Submission Guidelines
All submitted manuscripts must be original, unpublished, and not currently under consideration for publication elsewhere.

Review Process: In accordance with the journal’s strict editorial standards, all papers are subject to a rigorous double-blind peer-reviewing process. Authors must ensure that all identifying information is removed from the main manuscript file to facilitate this process.
Formatting: Manuscripts should be prepared according to the journal of Academic Librarianship and Information Research author guidelines, available at [https://jlib.ut.ac.ir/journal/authors.note?lang=en].
How to Submit: Please submit your manuscripts electronically through the journal’s online submission system at [https://jlib.ut.ac.ir/contacts?lang=en]. During the submission process, please select the special issue title: [AI Literacy and the Future of Academic Libraries: Redefining Roles, Services, and Research] to ensure your paper is routed to the Editor.
Open Access: As an open-access journal, all accepted articles will be freely available to readers worldwide immediately upon publication. No Article Processing Charges (APCs) are required from the author(s).

✅️ کتابداران به‌عنوان راهنما در عصر هوش مصنوعی؛ تحول نقش کتابخانه‌ها در آموزش، پژوهش و سواد اطلاعاتی

گزارش تحلیلی منتشرشده توسط Elsevier نشان می‌دهد که گسترش ابزارهای هوش مصنوعی در آموزش عالی و پژوهش دیگر یک روند فناورانه صرف نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای بازتعریف نقش کتابداران و کتابخانه‌های دانشگاهی محسوب می‌شود. این گزارش که بر اساس مباحث «انجمن آینده کتابخانه‌ها» (Library Futures Forum) و نظرسنجی‌های مرتبط تدوین شده، تأکید می‌کند که استفاده روزافزون دانشجویان و پژوهشگران از هوش مصنوعی مولد (GenAI)، نیازمند بازنگری اساسی در مفهوم «تفکر انتقادی» است. برخلاف تصور رایج که هوش مصنوعی را جایگزین تفکر انسانی می‌داند، بهره‌گیری مؤثر از این فناوری مستلزم سواد اطلاعاتی نوین، مهارت در پرامپت‌نویسی و ارزیابی دقیق خروجی‌های تولیدشده توسط ماشین است و اینجاست که کتابداران به‌عنوان راهنمایان اصلی در این اکوسیستم جدید ایفای نقش می‌کنند.
بر اساس این گزارش، تحول نقش کتابداران حوزه‌های اصلی دانشگاه از جمله کشف منابع، فرایندهای پژوهشی، خدمات مرجع و مدیریت داده‌ها را دربرمی‌گیرد. بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی امکان جست‌وجوی پیشرفته در پایگاه‌های داده پیچیده، تسریع در انجام مرورهای دامنه‌ای (Scoping Reviews)، تجسم داده‌های آزمایشگاهی و ارتقای دانش تخصصی پژوهشگران را فراهم می‌کند. با این حال، کتابداران تأکید می‌کنند که ابزارهای هوش مصنوعی برای پشتیبانی از پژوهش و آموزش باید بر پایه محتوای معتبر و باکیفیت بنا شده و دارای ویژگی‌هایی نظیر شفافیت، حاکمیت داده‌ای، تعامل‌پذیری با سامانه‌های موجود و نظارت انسانی باشند. همچنین، خودکارسازی فرایندهایی نظیر مدیریت ابرداده‌ها (Metadata) و توسعه مجموعه‌ها، موجب آزاد شدن زمان کتابداران برای تمرکز بر تعاملات انسانی و خدمات تخصصی‌تر می‌شود.
در بخش دیگری از گزارش، به مزایای راهبردی این تحول اشاره شده که از جمله آن‌ها می‌توان به افزایش قابلیت کشف منابع، بهبود کیفیت تصمیم‌گیری پژوهشی، توسعه سواد هوش مصنوعی در دانشگاه‌ها و ارتقای تعاملات چهره‌به‌چهره کتابداران با کاربران اشاره کرد. در مقابل، چالش‌هایی مانند عدم آمادگی کتابداران برای پذیرش فناوری‌های نوین، شکاف عمیق میان اعتماد دانشجویان به ابزارهای تاییدشده توسط کتابخانه (۵۸ درصد) و احساس عدم آمادگی ۷۰ درصدی کتابداران برای به‌کارگیری GenAI در سال آینده، مهم‌ترین موانع اجرای موفق این تحول معرفی شده‌اند. گزارش تأکید می‌کند که این چالش‌ها تنها از طریق توسعه حرفه‌ای مستمر، آموزش هدفمند و حضور فعال کتابداران در تدوین سیاست‌ها و چارچوب‌های اخلاقی هوش مصنوعی در سطح دانشگاه برطرف می‌شوند.
در ادامه، گزارش با بررسی دیدگاه‌های مطرح‌شده در انجمن آینده کتابخانه‌ها نشان می‌دهد که موفقیت در ادغام هوش مصنوعی در جریان پژوهش، بیش از آنکه به خود فناوری وابسته باشد، به نظارت انسانی، ارزیابی دقیق ابزارها و مداخله فعال کتابداران بستگی دارد. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که هوش مصنوعی می‌تواند مرورهای نظام‌مند را بهبود بخشد، اما هرگز نمی‌تواند جایگزین فرایند تصمیم‌گیری انسانی شود. در مجموع، این گزارش نتیجه می‌گیرد که کتابدار آینده، کتابداری پیش‌کنشگر، توانمند و انسان‌محور است که با عبور از رویکرد انفعالی، سیاست‌ها و خطوط راهنمای اخلاقی را ترسیم کرده و هوش مصنوعی را نه به‌عنوان جایگزین، بلکه به‌عنوان ابزاری برای ارتقای کیفیت آموزش، پژوهش و سواد اطلاعاتی در دانشگاه به کار می‌گیرد.

Elsevier. (2025). Librarians as guides in the age of AI. Elsevier Connect. https://www.elsevier.com/en-in/connect/librarians-as-guides-in-the-age-of-ai

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

✅ بازاندیشی در داوری همتا در عصر هوش مصنوعی؛ مسئولیت‌پذیری، شفافیت و جایگاه قضاوت انسانی در انتشارات علمی

گزارش تحلیلی منتشرشده توسط Elsevier نشان می‌دهد که بازاندیشی در فرایند داوری همتا (Peer Review) در عصر هوش مصنوعی دیگر یک انتخاب فناورانه نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای حفظ اعتماد، شفافیت و مسئولیت‌پذیری در انتشارات علمی محسوب می‌شود. این گزارش تأکید می‌کند که نوآوری‌های قدرتمند و انتظارات فزاینده جامعه پژوهشی، ناشران را به ادغام هوشمندانه فناوری‌ها سوق داده است. برخلاف تصور رایج، هوش مصنوعی در این اکوسیستم جایگزین قضاوت انسانی نیست، بلکه مستلزم آن است که داوری همتا همچنان بر پایه تفکر انتقادی، تخصص عمیق در حوزه موضوعی و قوه تشخیص اخلاقی استوار بماند؛ ویژگی‌هایی که ماشین‌ها از بازتولید آن ناتوان‌اند.

بر اساس این گزارش، ادغام هوش مصنوعی در داوری همتا می‌تواند به‌عنوان یک ابزار پشتیبان، فرایندهای انتشارات علمی را ارتقا بخشد. بهره‌گیری از این فناوری‌ها امکان تسریع در تحلیل و خلاصه‌سازی اطلاعات، بهبود جست‌وجوهای ادبیات پژوهش و کمک به سردبیران برای تطبیق دقیق‌تر مقاله با داور متخصص را فراهم می‌کند. این امر موجب افزایش کارایی فرایند داوری و آزاد شدن زمان ارزشمند داوران برای تمرکز بر ابعاد پیچیده‌تر ارزیابی علمی می‌شود. با این حال، سیاست‌های فعلی ناشران معتبر، بارگذاری مقالات در ابزارهای عمومی هوش مصنوعی را به دلیل ملاحظات محرمانگی مجاز نمی‌داند و بر این نکته تأکید دارد که هرگونه استفاده از این ابزارها باید با نظارت کامل انسانی و رعایت دقیق اصول اخلاقی همراه باشد تا کیفیت پژوهش‌های علمی تضمین شود.

در بخش دیگری از گزارش، به مزایای راهبردی استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی اشاره شده که از جمله آن‌ها می‌توان به حفظ استانداردهای اخلاقی، ارتقای شفافیت و اعتماد در اکوسیستم پژوهش و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های انسانی اشاره کرد. در مقابل، چالش‌هایی مانند فقدان درک عمیق ماشینی از ظرافت‌های علمی، غیرقابل‌قبول بودن داوری کاملاً ماشینی و نیاز به ایجاد «حفاظ‌های ایمنی» (Guardrails) نظیر ادغام ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی در سامانه‌های مدیریت محتوای نشریات، مهم‌ترین دغدغه‌های این حوزه معرفی شده‌اند. گزارش تأکید می‌کند که حفظ یکپارچگی سوابق علمی تنها از طریق تلاش جمعی و مشارکت فعال همه ذی‌نفعان شامل ناشران، پژوهشگران، نهادهای تأمین‌کننده مالی، کتابداران و انجمن‌های علمی محقق می‌شود.

در ادامه، گزارش با بررسی دیدگاه‌های مدیران نوآوری و سردبیران نشریات معتبر Elsevier نشان می‌دهد که موفقیت در این مسیر بیش از آنکه به قدرت الگوریتم‌ها وابسته باشد، به تعهد به نظارت انسانی و همکاری جمعی بستگی دارد. سردبیران تأکید می‌کنند که در حوزه‌های تخصصی، داوران انسانی با تکیه بر تجربه و اشتیاق خود عمل می‌کنند و هوش مصنوعی نیازی به «آموزش دادن» به آن‌ها ندارد؛ بلکه داوری همتا امری مبتنی بر زمان، تعهد و احترام است. در مجموع، این گزارش نتیجه می‌گیرد که آینده انتشارات علمی و داوری همتا، آینده‌ای است که در آن فناوری از فرایند پشتیبانی می‌کند، اما این «بینش و قضاوت انسانی» است که همواره رهبری و هدایت آن را بر عهده دارد و علم را به جلو می‌راند.

Elsevier. (2025). Rethinking peer review in the AI era with responsibility and transparency. Elsevier Connect. https://www.elsevier.com/en-in/connect/rethinking-peer-review-in-the-ai-era-with-responsibility-and-transparency

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

عنوان مقاله: Centring the human: critical AI literacy, student engagement, and institutional implications
مولفان: David C.L. Lim ;Hamidah Mat ;Fatimah Yusooff
ناشر: Emerald
سال انتشار: 2025

این مقاله پژوهشی به بررسی ابعاد انسانی هوش مصنوعی در نظام آموزشی دانشگاه‌های در کشورهای در حال توسعه آسیایی می‌پردازد. نویسندگان با تمرکز بر سواد انتقادی هوش مصنوعی میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی، تلاش می‌کنند تا دیدگاه‌های آنان را به عنوان ذینفعان اصلی در فرآیند یادگیری برجسته کنند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه دانشجویان به پتانسیل‌های این فناوری واقف هستند، اما نوعی تردید کنجکاوانه نسبت به جایگزینی ویژگی‌های انسانی با ابزارهای ماشینی در آن‌ها دیده می‌شود. این مطالعه با استفاده از روش داستان‌های همدلانه، بر ضرورت اتخاذ رویکردی انسان‌محور و اخلاقی در ادغام هوش مصنوعی با آموزش عالی تأکید دارد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

نام کتاب: «امنیت در تجارت الکترونیک»، نویسنده: دکتر علی موقر، ناشر: انتشارات هورین است. این اثر به بررسی مفاهیم پایه، زیرساخت‌های فنی، قوانین و سیاست‌های توسعه تجارت الکترونیک در ایران و جهان می‌پردازد. تمرکز اصلی کتاب بر امنیت داده‌ها، روش‌های مختلف رمزنگاری، امضای دیجیتال و مکانیزم‌های تائید هویت در بستر شبکه است. نویسنده با تحلیل تهدیداتی چون فیشینگ، حملات DDoS و بدافزارها، راهکارهای کلان و عملیاتی برای حفاظت از سیستم‌های تجاری ارائه می‌دهد. در نهایت، بر اهمیت آموزش مستمر کاربران و پیاده‌سازی پروتکل‌های امنیتی جهت حفظ حریم خصوصی و جلب اعتماد مشتریان تأکید شده است.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

کتاب فراتر از ممکن، نویسنده نیرمال پورجا، ناشر (نسخه الکترونیک) محمد علیزاده عطار؛ این اثر روایتگر صعود حماسی و بی‌سابقه به چهارده قله هشت‌هزار متری زمین است . نویسنده با بهره‌گیری از تجربیات نظامی خود در ارتش بریتانیا، چالش‌های طاقت‌فرسای «پروژه ممکن» را برای جابجایی مرزهای توانمندی بشر به تصویر می‌کشد . او موفق شد تمامی این قلل سرسخت را تنها در ۶ ماه و ۶ روز فتح کرده و رکورد هفت‌ساله پیشین را با اقتدار جابه‌جا کند ، 607]. این کتاب علاوه بر وقایع‌نگاری صعودها، بر اهمیت کار تیمی، خودباوری و معرفی توانایی‌های بومی کوهنوردان نپالی تأکید ویژه دارد . در نهایت، این اثر بیانیه‌ای است بر این باور که با اراده‌ای مصمم، هیچ هدفی در این سیاره غیرقابل دسترس نخواهد بود.
https://t.me/KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

♻️ معرفی پایگاه Academic Search Ultimate؛ دروازه‌ای جامع به منابع تمام‌متن پژوهشی برای دانشگاهیان

دسترسی به منابع علمی معتبر و تمام‌متن، یکی از مهم‌ترین نیازهای دانشجویان، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران در فرایند آموزش و پژوهش است. Academic Search Ultimate یکی از جامع‌ترین پایگاه‌های اطلاعاتی شرکت EBSCO به شمار می‌رود که مجموعه گسترده‌ای از مقالات علمی تمام‌متن را در طیف وسیعی از رشته‌های دانشگاهی در اختیار کاربران قرار می‌دهد. این پایگاه با پوشش موضوعاتی مانند علوم انسانی، علوم اجتماعی، مدیریت، آموزش، هنر، مهندسی، علوم پایه، علوم پزشکی و بسیاری از حوزه‌های میان‌رشته‌ای، به یکی از منابع اصلی پژوهش در دانشگاه‌های جهان تبدیل شده است.
مزیت مهم Academic Search Ultimate، دسترسی به مقالات تمام‌متن (Full Text) از هزاران نشریه علمی معتبر است. این ویژگی به پژوهشگران امکان می‌دهد بدون نیاز به جست‌وجو در پایگاه‌های متعدد، مقاله‌های موردنیاز خود را به‌صورت یکپارچه بازیابی و در صورت دسترسی سازمانی، متن کامل آن‌ها را دریافت کنند. به همین دلیل، این پایگاه برای انجام مرور ادبیات، تدوین پیشینه پژوهش، نگارش پایان‌نامه، رساله و مقالات علمی، ابزاری بسیار ارزشمند محسوب می‌شود.
امکانات جست‌وجوی پیشرفته، استفاده از عملگرهای منطقی، فیلتر کردن نتایج بر اساس موضوع، سال انتشار، نوع منبع و زبان، موجب افزایش دقت و سرعت بازیابی اطلاعات می‌شود. همچنین اطلاعات کتاب‌شناختی مقالات به‌راحتی قابل انتقال به نرم‌افزارهای مدیریت منابع مانند EndNote و Zotero است که فرایند استناددهی و سازمان‌دهی منابع را تسهیل می‌کند.
برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگرانی که به دنبال جست‌وجوی منابع معتبر و دانلود مقالات تمام‌متن هستند، Academic Search Ultimate یکی از بهترین گزینه‌ها در میان پایگاه‌های اطلاعاتی EBSCO به شمار می‌رود. استفاده هدفمند از این پایگاه می‌تواند کیفیت مرور منابع، دقت استنادها و در نهایت کیفیت تولیدات علمی را به‌طور چشمگیری ارتقا دهد.

نشانی دسترسی:

https://www.ebsco.com/products/research-databases/academic-search-ultimate

https://t.me/UT_Central_Library

📣 #رویداد

🔺فراخوان مقاله: کنفرانس «ترکیب‌بندی و ساختار قرآن: چارچوب، سبک و معنا» 🔺

🔺CfP: The Composition of the Qur’an: Structure, Style & Meaning 🔺

🔹 مؤسسه شرق‌شناسی بیروت | ۱۹ و ۲۰ مارس ۲۰۲۷ 🔹

مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی: مؤسسه شرق‌شناسی بیروت (OIB) با همکاری مؤسسه دومینیکن برای مطالعات شرقی (IDEO) قصد دارد در روزهای ۱۹ و ۲۰ مارس ۲۰۲۷ کنفرانسی با موضوع «ترکیب‌بندی و ساختار قرآن: چارچوب، سبک و معنا» برگزار کند و بدین منظور از عموم علاقه‌مندان و پژوهشگران برای ارسال طرح‌های پژوهشی خود دعوت کرده است.

در توضیحات این برنامه آمده است:

پرسش‌های مربوط به ساختار و تصنیف قرآن، چارچوب، سبک و نظم آن، سده‌هاست که ذهن اندیشمندان مسلمان را به خود مشغول ساخته و همچنان در کانون مطالعات قرآنی معاصر جای دارد. با این وجود، بحث بر سر گردآوری و نظم متن، صرفاً مسئله‌ای محدود به قالب ادبی نیست؛ بلکه به این امر نیز می‌پردازد که قرآن چگونه معنا می‌آفریند، استدلال‌ها را سامان می‌بخشد، مسیر تفسیر را هدایت می‌کند، مرجعیت و اقتدار می‌سازد، و روابط میان وحی، تلاوت و جامعه را شکل می‌دهد.

رویکردها به این پرسش‌ها تنوع چشمگیری داشته‌اند. سنت‌های علمی اسلامی، تأملات ژرف و دقیقی را درباره‌ی نظم متن از رهگذر تفسیر، علم بلاغت، نظریه‌های نظم و مناسبات، و علوم قرآنی پرورانده‌اند. در دوران معاصر، پژوهش‌ها این مباحث را با تکیه بر رویکردهای ادبی، بلاغی، فقه‌اللغوی، تاریخی-انتقادی، نسخه‌شناختی و تطبیقی بسط داده‌اند؛ در حالی که هم‌زمان، به بررسی تعامل قرآن با فرهنگ‌های فکری و دینی گسترده‌تر در دوران باستان متأخر نیز می‌پردازند.

این کنفرانس، به جای طرح صرف این پرسش که قرآن چگونه شکل گرفته و تصنیف شده است، در پی آن است که دریابد این ساختاربندی چه چیزی را محقق می‌سازد. قالب ساختاری چگونه به معنا شکل می‌دهد؟ سنت‌های گوناگون علمی این روابط را چگونه فهمیده‌اند؟ با هم‌نشینی و گفتگوی رویکردهای ادبی، فقه‌اللغوی، تاریخی، کلامی و تفسیری، چه چشم‌اندازهای جدیدی پدیدار خواهد شد؟

کنفرانس از مقالاتی استقبال می‌کند که به بازنگری در مفروضات رایج بپردازند، چشم‌اندازهای روش‌شناختی جدیدی ارائه دهند، یا به واکاوی این مهم بپردازند که چگونه ساختاربندی، به مثابه یک فرایند پویای معناساز در درون قرآن و در گستره سنت‌های تفسیری آن، عمل می‌کند.

برای اطلاع از محورهای پیشنهادی و راهنمای ارسال آثار اینجا کلیک کنید.

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی
@islamicstudies

🔰یادداشت؛
[رژیم اطلاعاتی]

🔸جامعه امروز به «اینفوتراپیست» نیاز دارد؟
امیررضا اصنافی، دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی، می‌پرسد، چه کسی می‌تواند کمک کند تا مردم رابطه سالم‌تری با دنیای اطلاعات برقرار کنند؟ از تشخیص منابع معتبر تا کاهش اضطراب ناشی از اخبار، طراحی رژیم اطلاعاتی.

🔸️در سال‌های اخیر اصطلاحاتی مانند «اضطراب اطلاعاتی»، «اضافه‌بار اطلاعاتی»، «خستگی دیجیتال» و «اخبار جعلی» وارد ادبیات علمی شده‌اند. این مفاهیم نشان می‌دهند که اطلاعات، اگرچه ارزشمند است، اما استفاده نادرست از آن می‌تواند کیفیت زندگی، تصمیم‌گیری، سلامت روان و حتی روابط اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.

🔸️منظور از اینفوتراپی، صرفاً ارائه اطلاعات بیشتر نیست، بلکه کمک به افراد برای انتخاب، ارزیابی، مدیریت و استفاده سالم از اطلاعات است؛ به گونه‌ای که اطلاعات به جای ایجاد اضطراب و سردرگمی، به تصمیم‌گیری بهتر، یادگیری مؤثرتر و زندگی آگاهانه‌تر منجر شود.

🔸️بر این اساس می‌توان از نقش جدیدی با عنوان «اینفوتراپیست» سخن گفت؛ متخصصی که وظیفه او درمان بیماری‌های جسم یا روان نیست، بلکه کمک به افراد برای مدیریت مسائل اطلاعاتی است. همان‌گونه که روان‌درمانگر به فرد کمک می‌کند احساسات و هیجانات خود را سامان دهد، اینفوتراپیست می‌تواند به افراد کمک کند تا رابطه سالم‌تری با دنیای اطلاعات برقرار کنند؛ از تشخیص منابع معتبر گرفته تا مدیریت اضافه‌بار اطلاعاتی، کاهش اضطراب ناشی از اخبار، طراحی رژیم اطلاعاتی، تقویت سواد اطلاعاتی و بهره‌گیری آگاهانه از هوش مصنوعی.

@ibna_official

پانزدهمین کنفرانس دو سالانه انجمن ایران پژوهی
برنامه

📚 #معرفی_کتاب

🔺کولی‌ها در جهان اسلامِ سده‌های میانه: سواد، فرهنگ و مهاجرت

🔺Roma in the Medieval Islamic World: Literacy, Culture, and Migration

👈🏻 نویسنده: Kristina Richardson
👈🏻 ناشر: I.B. Tauris
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9780755635788

معرفی ناشر

در شهرهای خاورمیانه، از همان اواسط سده هشتم میلادی، گروهی به نام «بنی‌ساسان» به تکدی‌گری، تربیت حیوانات، فروش گیاهان دارویی و معجون‌ها، و فال‌گیری مشغول بودند. آنان تخیل نویسندگان و نمایش‌نامه‌نویسان عرب را به تسخیر خود درآوردند؛ تا آنجا که این ادیبان، رسوم و شیوه‌های غریب بنی‌ساسان را در اشعار، نمایش‌نامه‌ها و داستان‌های «هزار و یک شب» جاودانه ساختند. ریچاردسون با بهره‌گیری از طیف گسترده‌ای از منابع، به واکاوی تجربیات زیسته این گروه از بنی‌ساسان می‌پردازد که در اواخر سده سیزدهم میلادی، نام خود را به «غُرَبا» (غریبه‌ها) تغییر دادند. این نام در زبان عربی به واژه‌ای برای اشاره به قوم «روما» و گروه‌های وابسته به آنان تبدیل شد که با واژه «کولی» نیز شناخته می‌شوند.

این کتاب برای درک ساختار قبیله‌ای و جایگاه‌های شغلیِ این مردمان، عمدتاً بر آثاری تکیه دارد که خود «غربا» تألیف کرده‌اند و در کنار آن، واژه‌نامه‌ای از زبان آنان یعنی زبان «سین» نیز ارائه می‌دهد. همچنین، خانه‌های شهری، محله‌ها و گورستان‌هایی که آنان بنا کرده‌اند، در این اثر مطالعه شده است. آنان در درون این جوامع منزوی، فرهنگ ادبی ژرف و سنت طالع‌بینی خاصی را پروراندند و توسعه دادند؛ موضوعی که درک و شناخت ما را از دستاوردهای فرهنگی جوامع اقلیت در سده‌های میانه وسعت می‌بخشد. نکته درخور توجه آنکه، «غربا» در سده دهم میلادی—یعنی سده‌ها پیش از رسیدن صنعت چاپ به اروپای مرکزی—چاپ کلیشه‌ای تعویذها و طلسم‌های مکتوب را آغاز کرده بودند. هنگامی که قبایل روما در دهه ۱۴۱۰ میلادی از قلمرو عثمانی به بایرن و بوهم مهاجرت کردند، چه‌بسا همین فناوری چاپ را با خود به امپراتوری مقدس روم برده باشند.

فهرست مطالب
مقدمه
۱) قوم روما، بنی‌ساسان و غربا
۲) سین: زبان بنی‌ساسان و غربا
۳) فرهنگ‌های ادبیِ غریب در قاهره عصر ممالیک
۴) مسکن، محله‌ها و گورستان‌های غربای شهرنشین
۵) کتاب‌های مصور طالع‌بینی (بُلهان‌ها)
۶) روایتی نو از چاپ پیشامدرن در آفریقا-اوراسیا
۷) طالع‌بینان غربا و صنعت چاپ در اروپای مرکزی سده پانزدهم

📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies

Christians and Tafsir: Interreligious Readings of Muslim Exegetical Sources from the Middle Ages to Early Modern Times
ویراستار: Ulisse Cecini
ناشر: De Gruyter
موضوع کتاب بررسی این است که مسیحیان در قرون وسطی و آغاز دوران جدید چگونه از تفاسیر قرآنِ مسلمانان استفاده و آنها را مطالعه می‌کردند.
این اثر برخلاف بسیاری از پژوهش‌ها که تنها بر ترجمه‌های قرآن به زبان‌های اروپایی تمرکز دارند، نشان می‌دهد که برخی از متکلمان، شرق‌شناسان و مبلغان مسیحی مستقیماً به منابع تفسیری مسلمانان (تفسیرها) مراجعه می‌کردند تا:
قرآن را بهتر بفهمند؛
در مناظرات اسلامی–مسیحی از استدلال‌های مفسران مسلمان استفاده کنند؛
یا برداشت‌های خود از اسلام را بر پایهٔ منابع اسلامی تنظیم کنند.
به احتمال زیاد کتاب شامل مطالعات موردی درباره شخصیت‌ها و سنت‌های مختلف (لاتینی، بیزانسی، سریانی و...) و نحوهٔ استفاده آنان از تفاسیر مسلمانان است.
این کتاب برای پژوهشگران حوزه‌های زیر بسیار ارزشمند است:
تاریخ تفسیر قرآن
روابط اسلام و مسیحیت
مطالعات بین‌ادیانی
تاریخ ترجمه و انتقال دانش
شرق‌شناسی پیشامدرن
https://t.me/UT_Central_Library

Images of Industry: Representations of Work in Iranian Photography, 1873–1938
نویسنده: Jonas Wenger
این کتاب به بررسی بازنمایی کار، صنعت و مشاغل در عکاسی ایران از ۱۸۷۳ تا ۱۹۳۸ می‌پردازد؛ یعنی از اواخر دوره ناصری تا پایان دوره رضاشاه.
به‌جای آنکه صرفاً تاریخ عکاسی ایران را روایت کند، می‌پرسد:
کارگران، صنعتگران، کشاورزان و صاحبان حرفه‌ها چگونه در عکس‌های دوره قاجار و پهلوی اول به تصویر کشیده شده‌اند؟
این تصاویر چه تصویری از نوسازی، اقتصاد و جامعه ایران ارائه می‌کنند؟
۱۸۷۳: آغاز دوره‌ای که عکاسی در ایران به‌طور گسترده‌تر برای ثبت فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی به کار گرفته شد.
۱۹۳۸: سال‌های تثبیت پروژه نوسازی رضاشاه و گسترش عکاسی دولتی و صنعتی.
تاریخ عکاسی ایران
تاریخ اجتماعی کار
صنعت، پیشه‌ها و تولید
بازنمایی بصری مدرنیته
نقش دولت، دربار و عکاسان در ساختن تصویر «ایران در حال پیشرفت»
این اثر از نخستین پژوهش‌های مستقلی است که به‌جای تمرکز بر پرتره‌های درباری یا عکاسی هنری، عکس‌های مربوط به کار، تولید، کارخانه‌ها، کشاورزی و نیروی کار را شرح داده است.
https://t.me/UT_Central_Library

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی


🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱       
جهت  تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند:

🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲  ارسال فرمایند.
نحوه درخواست و دریافت:
1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا
2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست
3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800
4)  ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره
5) دریافت فایل

🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

امکان مطالعه پایان نامه ها برای اعضای دانشگاه تهران
️ تمامی دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارمندان دانشگاه تهران می توانند متن کامل پایان نامه های دانشگاه را در سامانه آذرسا مطالعه نمایند. ️ برای مطالعه پایان‌نامه ها لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نموده و در قسمت جستجوی پیشرفته، کلیدواژه موردنظر خود را جستجو نموده و گزینه منابع دیجیتال را تیک بزنید. در این صورت پایان‌نامه‌هایی که فایل دارند برای شما بازیابی می‌شود. با کلیک بر روی عنوان پایان‌نامه به نمایش فایل آن نیز دسترسی پیدا می‌کنید.️ توجه داشته باشید که طبق مصوبه هیات محترم رییسه دانشگاه، پایان نامه هایی در دسترس قرار می‌گیرند که 2 سال از تاریخ دفاع آنها گذشته باشد.
https://lib.ut.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioAdvancedSearch.jspx

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

🔻باغ نگارستان؛ از کاخ قاجاری تا خانه آموزش هنر

🔹در قلب تهران، باغ نگارستان یکی از یادگارهای ارزشمند دوره قاجار است؛ باغی که به دستور فتحعلی‌شاه قاجار در سال‌های نخست حکومت او ساخته شد و بخشی از مجموعه‌های سلطنتی آن دوره به شمار می‌رفت.
🔹این باغ در طول زمان از یک فضای درباری به محلی برای فعالیت‌های علمی، فرهنگی و هنری تبدیل شد.
🔹عمارت‌های تاریخی، تالارهای زیبا و نقاشی‌های قاجاری آن، بخشی از شکوه هنر دربار قاجار را روایت می‌کنند.
🔹باغ نگارستان بعدها با فعالیت‌های آموزشی دانشگاه تهران نیز پیوند خورد و به یکی از مکان‌هایی تبدیل شد که مسیر آموزش هنر و فرهنگ نوین در تهران را همراهی کرد.

@akhbartehran