کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
25K subscribers
8.69K photos
347 videos
3.58K files
6.2K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
🔰گزارش تصویری
کتابخانه وزیری یزد

🔸کتابخانه وزیری یزد که در مجاورت مسجد جامع یزد قرار دارد، پنجمین کتابخانه بزرگ کشور و بزرگترین کتابخانه وقفی استان یزد است که با وجود ۶ هزار نسخه خطی، ۶ هزار کتاب چاپ سربی و سنگی و هزاران سند قدیمی، یکی از گنجینه‌های مکتوب ایران به شمار می‌رود.

ibna.ir/x6JsY

@ibna_official
https://www.epigraphie-islamique.uliege.be/thesaurus/User/MainSearch.aspx
این پایگاه بسیار مهم است و برای پژوهش در تاریخ اسلام، به‌ویژه کار با کتیبه‌های اسلامی، ارزش معرفی دارد.
نام آن Thesaurus d’Épigraphie Islamique (TEI) یا «گنجینه/دانشنامه کتیبه‌شناسی اسلامی» است. هدف پروژه گردآوری کتیبه‌های سراسر جهان اسلام به زبان‌های عربی، فارسی، ترکی و در مواردی زبان‌های دیگر تا سال ۱۰۰۰ق / ۱۵۹۱–۱۵۹۲م است.
این طرح را Ludvik Kalus حدود سال ۱۹۹۰ پایه‌گذاری کرد و از ۱۹۹۲ رسماً آغاز شد. او تا ۲۰۲۴ مدیریت آن را برعهده داشت. از ۲۰۲۵ مدیریت پروژه به Frédéric Bauden، استاد دانشگاه لیژ، سپرده شده و Frédérique Soudan نیز از ۱۹۹۲ در تدوین پایگاه نقش اصلی داشته است. مالکیت علمی پروژه متعلق به Fondation Max van Berchem در ژنو است و میزبانی و فعالیت کنونی آن با دانشگاه لیژ ارتباط دارد.
حجم پایگاه
پایگاه در حال حاضر بسیار بزرگ است. در صفحه جست‌وجوی آن اکنون ۵۸٬۳۱۸ رکورد کتیبه و ۴۸٬۵۰۷ تصویر ثبت شده است. نکته مهم این است که پایگاه ایستا نیست؛ از سال ۲۰۲۱ اطلاعات و اصلاحات آن به صورت پیوسته و مستقیم به‌روزرسانی می‌شود.
هر رکورد می‌تواند اطلاعات بسیار مفصلی داشته باشد: تاریخ هجری و میلادی، محل کتیبه، محل نگهداری فعلی، زبان، ماهیت متن، نوع بنا و محل نصب، جنس و ابعاد، نوع خط و ویژگی‌های کتیبه‌شناختی، متن کامل کتیبه، اختلاف قرائت‌ها، منابع چاپی، توضیحات پژوهشی و در بسیاری موارد تصویر.
برای نمونه، یک کتیبه منسوب به سده نخست هجری در اطراف مدینه در پایگاه ثبت شده که متن آن شانزده سطر دارد و نام‌هایی چون «عمارة بن حزم»، «سعد بن معاذ» و حتی قرائتی به صورت «علي بن أبو طالب» در آن گزارش شده است؛ پایگاه در عین حال اختلاف نظر پژوهشگران درباره تاریخ‌گذاری آن را نیز آورده و منابع مختلف را معرفی کرده است. این نشان می‌دهد که TEI صرفاً فهرست تصاویر نیست، بلکه نوعی ابزار پژوهشی انتقادی برای کتیبه‌ها نیز هست.
اهمیت ویژه برای ایران
برای مطالعات ایران اهمیت آن بیشتر هم می‌شود. بخش ایران و افغانستان در سال ۲۰۱۵ به مجموعه افزوده شده است. بنابراین می‌توان برای یافتن کتیبه‌های فارسی و عربی ایران، نام شهرها، بناها، اشخاص، تاریخ‌ها و حتی عبارات خاص کتیبه‌ای از آن استفاده کرد.
یکی از امکانات بسیار خوب، جست‌وجوی متن عربی است. می‌توانید یک واژه یا عبارت را با صفحه‌کلید عربی وارد کنید؛ پایگاه تمام کتیبه‌های حاوی آن را پیدا می‌کند و واژه مورد جست‌وجو را در متن کتیبه برجسته نشان می‌دهد. همچنین امکان محدودکردن نتایج و جست‌وجوی مجدد در میان نتایج قبلی وجود دارد.
این قابلیت برای پژوهش تاریخی امکانات جالبی ایجاد می‌کند؛ مثلاً می‌توان تحول کاربرد لقب‌هایی چون «امام»، «سلطان»، «شاه»، «امیرالمؤمنین» یا عبارات مذهبی و دعایی را در کتیبه‌های مناطق و ادوار مختلف دنبال کرد.
پروژه خود پیشنهاد می‌کند ارجاع علمی به هر مدخل به این صورت باشد:
Thesaurus d’Epigraphie Islamique (TEI), fiche n° xxx, consultée le [date].
ذکر تاریخ مراجعه مهم است، چون قرائت‌ها و اطلاعات مدخل‌ها ممکن است بعداً اصلاح شوند.
جست‌وجوی کتیبه‌ها در Thesaurus d’Épigraphie Islamique

https://t.me/UT_Central_Library
Audio
مقاله مدل‌سازی متاورس در آموزش عالی: یک مرور نظام‌مند (The Model of Metaverse in Higher Education: A Systematic Literature Review) نوشته Jia Cui و همکاران در سال ۲۰۲۵ منتشر شده است. این پژوهش، ۸ مقاله واجد شرایط را برای بررسی عمیق ساختاری انتخاب کرده است. یافته‌های این مرور سیستماتیک به شناسایی عناصر ده‌گانه کلیدی شامل زیرساخت، فناوری‌های غوطه‌ورکننده، تعامل، تجهیزات دسترسی، سناریوی سه‌بعدی، تکالیف یادگیری، طراحی آموزشی، پداگوژی، منابع چندرسانه‌ای و نظریه‌های علمی مرتبط منجر شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که همه‌گیری کرونا تمایل به ایجاد محیط‌های یادگیری سه‌بعدی را تسریع کرده است، اما هنوز در زمینه طراحی آموزشی و استراتژی‌های یادگیری ضعف‌هایی وجود دارد. این متون بر اهمیت توسعه پلتفرم‌های فراگیر برای رشته‌های تخصصی مانند پرستاری و معماری تأکید می‌کنند تا محدودیت‌های فیزیکی کلاس‌های سنتی از میان برداشته شود. در نهایت، نویسندگان خواستار تدوین استانداردهای اخلاقی و مدل‌های آموزشی جامع‌تر برای بهره‌برداری بهینه از این فناوری نوظهور در دانشگاه‌ها هستند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🔰«ستارۀ فروزان» به بازار کتاب آمد؛
تاریخ شفاهی با نوش‌آفرین انصاری

🔸کتاب «ستارۀ فروزان» در پنج فصل به زندگی و پژوهش‌های نوش‌آفرین انصاری می‌پردازد. این کتاب از سوی انتشارات سازمان اسناد و کتابخانة‌ ملی جمهوری اسلامی ایران منتشر شد.

🔸نوش‌آفرین انصاری سال ۱۳۴۲ از طریق دکتر مهری آهی، با توران میرهادی آشنا شد و از تأسیس شورای کتاب کودک (سال ۱۳۴۱) مطلع گردید و به عضویت آن درآمد. سپس بافاصلة زمانی کم از عضویت، به‌عنوان یکی از اعضای هیئت‌مدیرة شورای کتاب کودک انتخاب شد و در کنار فعالیت‌های دانشگاهی، در پیشبرد اهداف این شورا نقش مؤثری داشت. همچنین از سال ۱۳۷۸ که از دانشگاه کناره گرفت، تمام‌ وقت و نیروی خود را صرف خدمت داوطلبانه در شورای کتاب کودک کرد و توانست به‌عنوان دبیر شورا، ادبیات کودک و نوجوان ایران را در دهه‌های مختلف به جهانیان معرفی کند و در کسب جوایز متعدد برای نویسندگان، مترجمان و تصویرگران کتاب کودک، نقش بسزایی داشته باشد.


@ibna_official
🛠️ میکرواسپیس؛ کتابخانه دانشگاهی به‌مثابه آزمایشگاه نوآوری و خلاقیت

در سال‌های اخیر، میکرواسپیس (Makerspace) به یکی از شاخص‌ترین نوآوری‌های کتابخانه‌های دانشگاهی جهان تبدیل شده است. میکرواسپیس فضایی مجهز به فناوری‌ها و ابزارهای ساخت و نمونه‌سازی است که کاربران می‌توانند در آن ایده‌های خود را به محصول یا نمونه اولیه تبدیل کنند. این فضاها معمولاً به چاپگرهای سه‌بعدی، دستگاه‌های برش لیزری، تجهیزات الکترونیک، کیت‌های رباتیک، ابزارهای برنامه‌نویسی، دستگاه‌های دوخت، تجهیزات تولید پادکست و گاهی فناوری‌های واقعیت مجازی مجهز هستند. هدف اصلی میکرواسپیس، تقویت یادگیری تجربی، حل مسئله، کار گروهی، خلاقیت و نوآوری در میان دانشجویان و پژوهشگران است. کتابخانه‌ها با ایجاد این محیط، نقش خود را از محل نگهداری منابع اطلاعاتی به مرکز تولید دانش، طراحی و نوآوری گسترش داده‌اند. بسیاری از دانشگاه‌ها نیز از این فضاها برای آموزش مهارت‌های میان‌رشته‌ای، ساخت نمونه اولیه طرح‌های پژوهشی و حمایت از کارآفرینی دانشگاهی استفاده می‌کنند.

https://t.me/UT_Central_Library
✴️ نمونه‌هایی از کتابخانه‌های دانشگاهی دارای میکرواسپیس

• کتابخانه‌های دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی (North Carolina State University Libraries)، ایالات متحده

◦ این کتابخانه دارای میکرواسپیس مجهز به چاپگرهای سه‌بعدی، دستگاه برش لیزری، تجهیزات الکترونیک، ابزارهای ساخت و کارگاه‌های آموزشی برای دانشجویان و پژوهشگران است.


• کتابخانه دانشگاه کانزاس (University of Kansas Libraries)، ایالات متحده

◦ میکرواسپیس این کتابخانه در کتابخانه آنشوتز (Anschutz Library) قرار دارد و خدماتی مانند چاپ سه‌بعدی، استودیوی ضبط پادکست، تولید محتوای صوتی و تصویری و طراحی دیجیتال را به دانشگاهیان ارائه می‌دهد.


• کتابخانه‌های دانشگاه مینه‌سوتا (University of Minnesota Libraries)، ایالات متحده

◦ این کتابخانه‌ها چندین فضای میکرواسپیس با امکانات چاپ سه‌بعدی، اسکن سه‌بعدی، تجهیزات واقعیت مجازی و کارگاه‌های آموزشی رایگان برای دانشجویان و اعضای هیئت علمی ایجاد کرده‌اند.


• کتابخانه دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا (University of California, Santa Barbara Library)، ایالات متحده

◦ میکرواسپیس این کتابخانه امکاناتی مانند چاپ سه‌بعدی، برش لیزری، نمونه‌سازی الکترونیکی و آموزش فناوری‌های نوین را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.


• کتابخانه دانشگاه آریزونا استیت (Arizona State University Library)، ایالات متحده

◦ این میکرواسپیس با ارائه خدمات ساخت نمونه اولیه، چاپ سه‌بعدی، تولید محتوای چندرسانه‌ای و آموزش فناوری‌های نوین، از فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه پشتیبانی می‌کند.

این نمونه‌ها از شناخته‌شده‌ترین میکرواسپیس‌های مستقر در کتابخانه‌های دانشگاهی هستند و می‌توانند الگوی مناسبی برای توسعه خدمات نوآورانه در کتابخانه‌های دانشگاهی ایران باشند.

North Carolina State University Libraries. (2025). Makerspace, D. H. Hill Jr. Library. https://www.lib.ncsu.edu/spaces/hill-library-makerspace
University of Kansas Libraries. (2025). Makerspace. https://www.lib.ku.edu/makerspace
University of Minnesota Libraries. (2025). Makerspaces. https://www.lib.umn.edu/spaces/makerspaces
University of California, Santa Barbara Library. (2025). Makerspace & Media Rooms. https://www.library.ucsb.edu/makerspace
Arizona State University Library. (2025). Makerspace. https://lib.asu.edu/makerspace

https://t.me/UT_Central_Library
Audio
این مقاله پژوهشی با عنوان «شناسایی و اعتبارسنجی پیامدهای پیوستن ایران به معاهدات بین‌المللی حق‌مؤلف: رویکرد دلفی » در فصلنامه «تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی» توسط مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران به چاپ رسیده است. مقاله در دوره 59، شماره  3، پاییز 1404منتشر شده و به بررسی پیامدهای احتمالی الحاق ایران به معاهدات بین‌المللی حق مؤلف از چهار منظر اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و حقوقی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که پیوستن به این پیمان‌ها می‌تواند به رشد اقتصادی، تقویت صنایع خلاق و تسهیل ورود به سازمان تجارت جهانی منجر شود. در مقابل، چالش‌هایی نظیر افزایش هزینه‌های تولید آثار محتوا‌محور و بیم از سلطه فرهنگی بیگانگان نیز مطرح شده است. این منبع علمی تلاش دارد چارچوبی مستدل برای تصمیم‌گیری‌های راهبردی در حوزه حقوق مالکیت فکری ایران ارائه دهد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
🔰فراتر از سواد؛
«سواد واقعی» بر موفقیت و سلامت روان موثر است

🔸دکتر شانت هالی، استاد زبان انگلیسی، می‌گوید مسئله فقط توانایی خواندن نیست؛ مسئله درک و تحلیل آن چیزی است که می‌خوانیم. او توضیح می‌دهد چرا سواد عمیق می‌تواند بر موفقیت، سلامت روان و حتی کیفیت زندگی اثر بگذارد.

🔸داده‌ها نشان می‌دهند که سواد قوی و عمیق نه فقط برای موفقیت مالی، بلکه برای سلامت روان و حتی طول عمر نیز ضروری است. محققان دانشگاه ییل دریافته‌اند که کتاب‌خوان‌های منظم، در مقایسه با همسالانِ خود، تا ۲۰ درصد ریسک مرگ کمتری دارند.



@ibna_official
واعظ قزوینی
یارب بفضل خویش، گناهان ما ببخش
از تست جمله بخشش و، از ما خطا ببخش
هر چند نیستم سزاوار بخششت
ما را بروی شاه رسل، مصطفی ببخش
ما در طریق بندگیت، گر پیاده ایم
ما را بشهسوار عرب مرتضی ببخش
جز سوختن اگر چه نباشد سزای ما
اما بسوز سینه خیرالنسا ببخش
ما را که خسته است بالماس غم جگر
از بهر خاطر حسن مجتبی ببخش
ما مجرمان که تشنه لب آب رحمتیم
ما را بشاه تشنه لب کربلا ببخش
یارب بآه و ناله سجاد و درد او
کز درد بیغمی همگی را دوا ببخش
در دوستی باقر و جعفر چو صادقیم
ما را بآن دو پیشرو اولیا ببخش
این نامه ها بگریه کاظم بشو ز جرم
این جهل ها بدانش و علم رضا ببخش
بر دامن و تقی و نقی دست ما ببین
ما را به آن دو سرور اهل سخا ببخش
از عسکریست عاقبت کار ما حسن
زین حسن اعتقاد، بدیهای ما ببخش
شد ز انتظار صاحب ما، چشم ما سفید
ما را بدرد دوری آن مقتدا ببخش
زین چهارده بس است یکی بهر عالمی
ما را برای خاطر هر یک جدا ببخش
واعظ شکسته بر در ایشان چو استخوان
او را باین شکستگی، ای پادشا ببخش!
کارش تباه و، درد ز حد بیش و، صبر کم
حالش ببین و، رحم نما و، دوا ببخش
https://t.me/UT_Central_Library
🔰به مناسبت سالروز وفات پیامبر اکرم(ص)؛‌
پیامبری در متن زندگی مردم
بازخوانی سیمای نبوی در نسبت با ثروت، عدالت و مسئولیت اجتماعی

🔸محمد (ص) پیامبری بود که در متن زندگی مردم حضور داشت؛ در بازار راه می‌رفت، بازرگانان را هدایت می‌کرد، ثروت را ابزار عدالت می‌دانست و در برابر فساد و تکاثر با قاطعیت می‌ایستاد

🔸متون حدیثی و تاریخی از حضور گسترده پیامبر (ص) در بازارهای مکه و مدینه، از نظارت، صیانت، هدایت و اصلاح بازار و حرکت آن به سوی عدالت خبر می‌دهند. شاید یکی از اسرار لطیف تعبیر «وَیَمْشُونَ فِی الْأَسْوَاقِ» در آیه «وَما أَرْسَلْنا قَبْلَکَ مِنَ الْمُرْسَلِینَ إِلَّا إِنَّهُمْ لَیَأْکُلُونَ الطَّعامَ وَیَمْشُونَ فِی الْأَسْواقِ» (فرقان/۲۰) نیز همین باشد؛ اینکه حضور در بازار نسبتی ذاتی با رسالت دارد. بازار همان‌گونه که می‌تواند آوردگاه عدالت و توحید باشد، می‌تواند میدان استثمار، تکاثر، شرک و فریب نیز باشد و پیامبران را نشاید که از آن غفلت ورزند. آنان باید در میان مردم باشند، رنج و فقر آنان را بشناسند، مترفان و اهل تکاثر را هشدار دهند و مناسبات اجتماعی را از درون اصلاح کنند؛ و این همان تفاوت بنیادین بازار با مسجد است.

🔸این تصویر پویا و اجتماعی از پیامبر اکرم (ص)، ما را به نقد یکی از ریشه‌دارترین انگاره‌های تمدن اسلامی نیز رهنمون می‌کند؛ انگاره‌ای که می‌توان آن را «پارادایم تصوف و ایدئولوژی زهد» نامید. این پارادایم بر دنیاگریزی و مخالفت با ثروت استوار است و طی قرون متمادی تصویری همسو با آرمان‌های خود از شخصیت و سیره رسول خدا (ص) ارائه کرده است. امروز نیز در بسیاری از منابر و رسانه‌های جهان اسلام، همین تصویر زاهدانه از پیامبر بازتولید می‌شود؛ تصویری که تأثیرات عمیقی بر فرهنگ، تمدن، سبک زندگی و حتی نگرش مسلمانان به دانش و اقتصاد برجای نهاده است.



@ibna_official
4_6046277929346800445_260812_131415.pdf
7.5 MB
📚کتاب دانشنامه امام حسن عليه السلام

📙 ناشر چاپی : پايگاه تخصصي عاشورا

🌐‌ ناشر دیجیتالی: مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان

هدف از تولید این دانشنامه، جمع آوری انبوهی از مطالب با محوریت امام حسن مجتبی (ع) و کمک به تسهیل پژوهش محققان حوزه و دانشگاه است.

https://t.me/UT_Central_Library
🏆 فراخوان چهل‌وچهارمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران

📚 دبیرخانه جایزه کتاب سال از ناشران، پژوهشگران، محققان، مؤلفان، مترجمان و مصححان دعوت می‌کند کتاب‌های خود را برای شرکت در این جایزه ارسال کنند.

📖 شرایط آثار:
✅ نخستین‌بار در سال ۱۴۰۴ منتشر شده باشند.
✅ دارای برگه اعلام وصول باشند.
❌ کتاب‌های کمک‌درسی و عکس‌برداری‌شده پذیرفته نمی‌شوند.


⭐️ بخش ویژه:
«وحدت و دفاع ملی؛ جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان»

🗓 مهلت ارسال آثار: تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵

📦 ثبت‌نام از طریق تارنمای ketabsal.ketab.ir و ارسال ۲ نسخه از کتاب به دبیرخانه جایزه کتاب سال انجام می‌شود.

اطلاعات بیشتر

#خانه_کتاب_و_ادبیات_ایران
‌
@AvayeQalam
🔰بازخوانی یک شاهکار ادبی؛
خواندن «ایلیاد» تجربه‌ای شبیه چرخیدن در فضای مجازی است

🔸شاید عجیب به نظر برسد، اما خواندن ایلیاد، حماسه جاودانه هومر، برای مخاطب امروز بیش از آنکه یادآور متنی کهن و دور از دسترس باشد، تجربه‌ای شبیه بالا و پایین کردن بی‌وقفه ویدیوهای کوتاه در تیک‌تاک، اینستاگرام یا یوتیوب است.

🔸️ایلیاد نشان می‌دهد که انسان هزاران سال پیش نیز با همین ریتم عاطفی و همین نیاز به تجربه لحظه‌های پرکشش، روایت می‌ساخته و روایت می‌شنیده است. از این منظر، شاهکار هومر نه یادگاری خاموش از گذشته، بلکه اثری زنده است که همچنان با شیوه توجه و دریافت مخاطب امروز سخن می‌گوید.


@ibna_official