کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران
24.9K subscribers
8.65K photos
345 videos
3.57K files
6.15K links
وب سايت کتابخانه مرکزی:
Library.ut.ac.ir

آدرس:
خیابان انقلاب، خیابان ۱۶ آذر، داخل پردیس مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تامین منابع علمی.
Download Telegram
آیا هوش مصنوعی واقعاً «باهوش» است یا فقط هوش را شبیه‌سازی می‌کند؟

ادوارد فِسر، فیلسوف معاصر، در واکنش به پیشنهاد اخیر دونالد ترامپ برای استفاده از تعبیر Super Intelligence به جای Artificial Intelligence، به یک بحث قدیمی و مهم در فلسفه ذهن اشاره می‌کند. گزارش‌های خبری نیز تأیید می‌کنند که ترامپ در روزهای اخیر از اصطلاح «Super Intelligence» حمایت کرده و دولت آمریکا استفاده از این تعبیر را در برخی کاربردهای رسمی دنبال کرده است. Reuters
از نظر فسر، مسئله اصلی خودِ کلمه Artificial یا «مصنوعی» نیست؛ اتفاقاً این کلمه مفید است، زیرا یادآوری می‌کند آنچه رایانه انجام می‌دهد ممکن است شبیه هوش انسانی باشد، بدون آنکه عین همان چیزی باشد که در انسان «فهم» و «عقل» می‌نامیم.
برای فهم این حرف، یک مثال ساده مفید است. چمن مصنوعی ممکن است از دور کاملاً شبیه چمن طبیعی باشد: سبز است، روی زمین گسترده می‌شود و حتی ممکن است لمس آن نیز شبیه چمن باشد. اما رشد نمی‌کند، زنده نیست و فتوسنتز نمی‌کند. شباهت ظاهری در عملکرد، الزاماً به معنای یکسان بودن ماهیت دو چیز نیست.
فسر معتقد است ممکن است درباره هوش مصنوعی نیز مسئله مشابهی وجود داشته باشد.
یک مدل زبانی می‌تواند سؤال را بفهمد ــ یا دست‌کم چنان پاسخ دهد که گویی فهمیده است ــ متن بنویسد، مسئله حل کند، ترجمه کند و استدلالی ظاهراً پیچیده ارائه دهد. اما از این واقعیت به تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که در درون این سامانه همان نوع «فهم»، «آگاهی» یا «عقل» انسانی وجود دارد.
پس باید میان دو ادعا فرق گذاشت:
ادعای اول: هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از کارکردهای هوشمندانه انسان را انجام دهد.
ادعای دوم: هوش مصنوعی دارای فهم و عقل از همان نوعی است که انسان دارد.
موفقیت بسیار زیاد AI در ادعای اول، به خودی خود ادعای دوم را اثبات نمی‌کند.
این همان نقطه‌ای است که فسر آن را به بحث‌های مشهور جان سرل، هیوبرت دریفوس و راجر پنروز مرتبط می‌کند. البته استدلال‌های این متفکران یکسان نیست، اما همگی به شکل‌های مختلف این تصور را به چالش کشیده‌اند که اگر ماشین توانست خروجی هوشمندانه تولید کند، لزوماً باید نتیجه بگیریم که «فهم انسانی» نیز در آن وجود دارد.
مشهورترین مثال، اتاق چینیِ جان سرل است. فرض کنید کسی در اتاقی نشسته که اصلاً زبان چینی نمی‌داند. از بیرون، نوشته‌هایی به زبان چینی به او داده می‌شود و او با استفاده از یک کتاب دستورالعمل، علامت‌ها را مطابق قواعد معینی کنار یکدیگر می‌گذارد و پاسخ را بیرون می‌دهد. پاسخ‌ها آن‌قدر خوب‌اند که فرد چینی‌زبان بیرون اتاق تصور می‌کند شخص داخل اتاق چینی می‌فهمد.
اما شخص داخل اتاق واقعاً هیچ معنایی را نفهمیده است؛ فقط علامت‌ها را طبق قواعد دست‌کاری کرده است.
سرل از این مثال برای بیان تفاوت میان syntax و semantics استفاده می‌کند:
Syntax یعنی کارکردن با نشانه‌ها و قواعد؛
Semantics یعنی فهمیدن معنای آن نشانه‌ها.
سؤال فلسفی این است که آیا رایانه تنها در سطح نخست فعالیت می‌کند یا واقعاً به سطح دوم نیز می‌رسد.
فسر این تمایز را بسیار جدی می‌گیرد. از نگاه او، وقتی یک مدل هوش مصنوعی جمله‌ای درباره عشق، مرگ، عدالت یا رنج تولید می‌کند، نباید صرفاً از کیفیت جمله نتیجه بگیریم که خود سامانه تجربه‌ای از عشق، مرگ، عدالت یا رنج دارد.
این دیدگاه فقط متعلق به فسر نیست. در سند Magnifica Humanitas پاپ لئوی چهاردهم نیز تمایزی مشابه مطرح شده است: سند می‌گوید سامانه‌های AI برخی کارکردهای هوش انسانی را تقلید می‌کنند و حتی ممکن است در سرعت و محاسبه از انسان جلوتر باشند، اما این توانایی‌ها را نباید با تجربه زیسته، وجدان اخلاقی، روابط انسانی و فهم درونی انسان یکسان گرفت. واتیکان
از اینجا می‌توان اعتراض فسر به اصطلاح Super Intelligence را بهتر فهمید.
او نمی‌گوید سیستم‌های هوش مصنوعی ضعیف‌اند. اتفاقاً ممکن است یک سامانه در محاسبه، بازی شطرنج، جست‌وجوی اطلاعات، پردازش حجم عظیم داده یا حتی برخی انواع استدلال، بسیار بیشتر از یک انسان توانایی داشته باشد.
بحث او این است که:
«بیشتر بودن توانایی» با «برتر بودن همان نوع هوش» یکی نیست.
یک ماشین‌حساب نیز در ضرب کردن چند عدد بسیار بزرگ از انسان بهتر است، اما معمولاً از این واقعیت نتیجه نمی‌گیریم که ماشین‌حساب دارای «عقل ریاضی برتر» است. توانایی عملکردی بیشتر لزوماً وجود همان نوع ذهن را نشان نمی‌دهد.
به همین دلیل، فسر معتقد است عبارت Super Intelligence می‌تواند از نظر فلسفی گمراه‌کننده باشد. این عبارت ممکن است ناخودآگاه چنین تصویری ایجاد کند:
انسان دارای هوش است؛ AI هم دقیقاً همان هوش را دارد؛ فقط مقدار آن بیشتر است.

ادامه در پست بعدی 👇👇👇
در حالی که مسئله‌ای که فیلسوفانی مانند سرل مطرح کرده‌اند دقیقاً این است که شاید اصلاً تفاوت میان انسان و ماشین تفاوت مقدار نباشد، بلکه تفاوت نوع باشد.
یعنی مسئله شاید این نباشد:
انسان = ۱۰ واحد هوش
AI = ۱۰۰ واحد هوش

بلکه پرسش این باشد که:
آیا آنچه در انسان «فهم» نامیده می‌شود و آنچه ماشین انجام می‌دهد اصلاً از یک جنس‌اند؟
این، صورت دقیق‌تر اختلاف فلسفی است.
بنابراین می‌توان حرف فسر را در یک جمله برای دانشجویان چنین خلاصه کرد:
اینکه یک ماشین بتواند رفتار هوشمندانه انسان را با مهارت بسیار زیاد بازتولید کند، هنوز اثبات نمی‌کند که آن ماشین همانند انسان «می‌فهمد». عملکرد هوشمندانه و داشتن فهم، دو ادعای متفاوت‌اند.

البته باید یک نکته مهم را هم به دانشجویان گفت: این مسئله در فلسفه ذهن حل‌شده و مورد اجماع نیست. فسر، سرل، دریفوس و پنروز دلایلی علیه یکی‌دانستن محاسبه و فهم انسانی ارائه کرده‌اند، اما فیلسوفان دیگری ــ به‌ویژه کارکردگرایان و برخی پژوهشگران علوم شناختی و AI ــ با این نتیجه موافق نیستند. آنها ممکن است بگویند اگر یک سامانه واقعاً بتواند مجموعه کافی و پیچیده‌ای از کارکردهای شناختی را انجام دهد، دلیلی نداریم «فهم» را فقط به مغز زیستی انسان منحصر کنیم.
بنابراین بهترین پرسشی که می‌توان در پایان برای دانشجو گذاشت این است:
اگر روزی یک هوش مصنوعی در تمام گفتگوها، استدلال‌ها و رفتارهایش کاملاً شبیه یک انسانِ فهمنده عمل کند، از کجا می‌توانیم بفهمیم که واقعاً چیزی را می‌فهمد، نه اینکه فقط فهمیدن را به‌طور کامل شبیه‌سازی می‌کند؟
این دقیقاً همان نقطه‌ای است که بحث مهندسی هوش مصنوعی تبدیل به فلسفه ذهن می‌شود.
https://t.me/UT_Central_Library
حضور کتابداران و ناشران ایرانی از جمله مرحوم ایرج افشار و رمضانی در «سمینار کتاب» در شهر مدرس در جنوب هند، 1 تا 19 دسامبر 1959 میلادی (خبر روزنامه اطلاعات، 7 بهمن 1338ش).
https://t.me/UT_Central_Library
نمایندگان ایران در سمینار کتاب
از تاریخ اول دسامبر تا نوزدهم دسامبر ۱۹۵۹، سمینار کتاب با شرکت نمایندگان ایران، هندوستان، سیلان، پاکستان و برمه، تحت سرپرستی یونسکو، در شهر مدرس در جنوب هند تشکیل گردید.
درباره ازدیاد و ترویج و توزیع کتاب، بازار فروش کتاب، تشکیل کتابخانه‌های عمومی، تشکیل تراست کتاب و امور مالی و سایر کارهای مختلف مربوط به کتاب بحث و مذاکره گردید.
از طرف ایران خانم فلوریا منصور، کتابدار وزارت فرهنگ، آقایان ایرج افشار، کتابدار دانشکده حقوق، سیف‌الله شکری، رئیس اداره تعلیمات اساسی وزارت فرهنگ، جواد اقبال، مدیر کتابفروشی اقبال، و رمضانی، مدیر کتابفروشی ابن‌سینا، به سرپرستی بانو دکتر شمس‌الملوک مصاحب، مشاور وزارت فرهنگ در امر مبارزه با بی‌سوادی، در سمینار مزبور شرکت داشتند.
آقایان اقبال، مدیر کتابفروشی اقبال، و رمضانی، مدیر کتابفروشی ابن‌سینا، تعداد زیادی کتب فارسی با خود آورده و در مدرس غرفه‌ای از کتاب‌های فارسی ترتیب داده بودند که بسیار مورد توجه قرار گرفت و یکی از عوامل مؤثری بود که باعث آشنایی بیشتر نمایندگان کشورهای دیگر با نمایندگان کشور ایران گردید. آقایان اقبال و رمضانی کتاب‌های مزبور را پس از خاتمه کار سمینار، بین استادان زبان فارسی دانشگاه مدرس و علاقه‌مندان به فارسی، مجاناً توزیع کردند.
آقای رمضانی علاوه بر کتب مزبور، یک صندوق کتب فارسی جداگانه به دهلی نو آورده بود که تعداد سی جلد آن را به خانه فرهنگی ایران در دهلی و بقیه را به آقایان استادان، رؤسای دانشگاه علیگره، استادان دانشگاه دهلی، رئیس قسمت فارسی رادیو هند و سایر فضلا اهدا کردند.
https://t.me/UT_Central_Library
Audio
عنوان مقاله:  Generative AI’s Impact on Graduate Student Professional Writing Productivity and Quality
مولفان: ,Allison E. Connell Pensky, Jordan H. Usdan   Harley Chang
ناشر:  Springer
سال انتشار: 2025

این مقاله پژوهشی تأثیر استفاده از هوش مصنوعی مولد و آموزش هدفمند را بر بهره‌وری و کیفیت نگارش حرفه‌ای دانشجویان تحصیلات تکمیلی بررسی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی با راهنمایی‌های آموزشی مناسب، زمان نگارش را به‌طور چشمگیری کاهش داده و نمرات کیفی تکالیف را ارتقا داده است. علاوه بر این، این ابزارها تأثیر مثبتی برابرساز در عملکرد دانشجویان غیربومی زبان انگلیسی داشته و کیفیت کار آن‌ها را به سطح همتایان بومی خود رسانده‌اند. همچنین، این پژوهش ابعاد گوناگون کاربرد هوش مصنوعی در زیروظایف پژوهشی و نگارشی نظیر خلاصه‌سازی و ساختاردهی را تحلیل کرده و چالش‌های مرتبط با آن را تبیین می نماید. در نهایت، یافته‌ها حاکی از آن است که تلفیق آموزش هوش مصنوعی با فرآیندهای آموزشی می‌تواند دانشجویان را برای ورود به بازار کار مدرن و فناورانه به‌خوبی آماده سازد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
📚 #معرفی_کتاب

🔺طبابت و شریعت: گفت‌وگویی در باب اخلاق زیستی اسلامی

🔺 Medicine and Shariah: A Dialogue in Islamic Bioethics

👈🏻 ویراستار: Aasim I. Padela
👈🏻 ناشر:  University of Notre Dame Press
👈🏻 سال انتشار : (2021)
👈🏻شابک: 9780268108373

معرفی ناشر

این مجلد متخصصانی از حوزه‌های گوناگون، از جمله پزشکان بالینی، پژوهشگران مطالعات اسلامی و متکلمان مسلمان را گرد هم می‌آورد تا به واکاوی تعامل میان پزشکان و فقیهانی بپردازد که در حال پی‌ریزی و تکوین حوزه اخلاق زیستی اسلامی هستند.

اگرچه برای ارائه پاسخ‌های اسلامی به پرسش‌های اخلاق زیستی و واکاوی فتاوا قلم‌فرسایی‌های بسیاری شده است، اخلاق زیستی اسلامی همچنان حوزه‌ای نوپدید به شمار می‌رود. هنجارهای اخلاق زیستی اسلامی چگونه باید تدوین شود؟ آیا مکتوبات اخلاق زیستی اسلامی را باید به مثابه بخشی از گفتمان کلان‌تر آکادمیک در حوزه اخلاق زیستی تلقی کرد؟ اساسا گستره اخلاق زیستی اسلامی تا کجاست؟ مقالات مندرج در اثر حاضر با پرداختن به این پرسش‌ها و مباحث مرتبط، بستر لازم را برای شکل‌گیری حوزه‌ای استوارتر فراهم می‌آورد. این مجلد با طرح مفاهیم و اصطلاحات ضروری برای ترسیم نقشه این گفتمان آغاز می‌شود، و با ارائه الگویی چندرشته‌ای برای تاملات اخلاقی پایان می‌یابد؛ الگویی که رشته‌های گوناگون و ضروری برای استنباط هنجارهای اخلاقی اسلام و فهم زمینه‌های زیست‌پزشکی را در بر می‌گیرد. در میانه این دو بخش، نویسندگان با کاربست رویکردهای گوناگون تحلیلی، تجربی و هنجاری، به بررسی تعامل میان دانش زیست‌پزشکی (با نمایندگی پزشکان) و فقه اسلامی (با نمایندگی فقها) در روند تاملات اخلاق زیستی اسلامی می‌پردازند.

این کتاب با ارائه‌ی یک الگوی چندرشته‌ای جهت استنباط احکام اخلاق زیستی اسلامی، بنیان‌های حیاتی و انتقادی لازم را برای نوعی از اخلاق زیستی اسلامی فراهم می‌آورد که هم به زمینه‌های خاص زیست‌پزشکی توجه و اعتنای بیشتری دارد و هم چشم‌انداز اخلاقی اسلام را به شکلی دقیق بازتاب می‌دهد. مطالعه‌ی این مجلد برای متخصصان اخلاق زیستی و اسلام‌پژوهان، علاقه‌مندان به دیالکتیک سنت، مدرنیته، علم و دین، و در نگاهی کلان‌تر، برای جوامع آکادمیک و حرفه‌ای که در نقطه تلاقی سنت اسلامی و مراقبت‌های سلامتی معاصر فعالیت می‌کنند، امری ضروری و گریزناپذیر خواهد بود.
 
فهرست مطالب
مقدمه: درآمدی بر اخلاق زیستی اسلامی: تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان آن (عاصم آی. پادلا)
۱) پیوند میان دین و پزشکی: بینش‌ها (واردیت ریسپلر-حایم)
۲) اصل فقهی ضرورت مبرم (الضروره) در اسلام و کاربست آن در ساحت مداخلات زیست‌پزشکی (ابوالفضل محسن ابراهیم، عاصم آی. پادلا)
۳) چارچوبی اصولی برای همکاری میان فقها و پزشکان مسلمان و کاربست آن در تشخیص مرگ (محمد ولکان یلدیران استودولسکی، محمد امین خولودیا)
۴) تامل در باب هستی و شناخت در عصر تکنو-ساینس (علمِ فناورانه) (ابراهیم موسی)
۵) واکاوی نقش وضعیت روانی و شهادت کارشناس در آیین دادرسی اسلامی (هومن کشاورزی، بلال علی)
۶) دیدگاه‌های مسلمانان درباره‌ی نظام مراقبت‌های بهداشتی آمریکا: چارچوب‌بندی گفتمانیِ اخلاق زیستی اسلامی (عاصم آی. پادلا)
۷) پزشکان مسلمان و اخلاق زیستی اسلامی: بینش‌هایی برگرفته از یک پیمایش ملی در میان پزشکان مسلمان در ایالات متحده (عاصم آی. پادلا)
۸) فقها، پزشکان و سایر کارشناسان در مقام گفتگو: چشم‌اندازی چندرشته‌ای برای تاملات اخلاق زیستی اسلامی (عاصم آی. پادلا)
 

 📌مرکز و کتابخانه مطالعات اسلامی به زبان‌های اروپایی

@Islamicstudies
📚 راهنمای جدید انجمن کتابخانه‌های آمریکا برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در کتابخانه‌ها
 
انجمن کتابخانه‌های آمریکا (ALA) در ژوئیه ۲۰۲۶ راهنمای جدید «Guidance on the Use of Artificial Intelligence in Libraries»  را با هدف کمک به کتابخانه‌ها برای تدوین و بازنگری سیاست‌ها و رویه‌های مرتبط با هوش مصنوعی تصویب کرد.
این راهنما حاصل کار یک گروه ۳۰ نفره تخصصی است و هوش مصنوعی را نه صرفاً یک ابزار فناورانه، بلکه موضوعی مرتبط با ارزش‌های حرفه کتابداری می‌داند. 
یکی از اصول محوری سند، استفاده از AI برای اهداف روشن و کاربرمحور و حفظ نقش قضاوت و مسئولیت انسانی در کنار فناوری است.
این سند تأکید می‌کند که خروجی‌های هوش مصنوعی نباید جایگزین تخصص کتابداران شوند و کاربران باید در خدمات تحت تأثیر AI همچنان امکان دریافت کمک انسانی داشته باشند.
حریم خصوصی جایگاه مهمی در راهنما دارد و کتابخانه‌ها باید پیش از استفاده از ابزارهای AI، نحوه جمع‌آوری، ذخیره، نگهداری، اشتراک‌گذاری و استفاده از داده‌های کاربران را بررسی کنند.
این راهنما همچنین بر شفافیت تأکید دارد و توصیه می‌کند کتابخانه‌ها درباره استفاده از هوش مصنوعی در خدمات عمومی و محتوای تولید شده به کمک آن، اطلاع‌رسانی روشنی داشته باشند.
از دیدگاه  ALA، سواد هوش مصنوعی باید بخشی از خدمات آموزشی کتابخانه باشد تا کاربران بتوانند قابلیت‌ها، محدودیت‌ها، سوگیری‌ها و خطرات اطلاعات تولیدشده توسط AI را بهتر ارزیابی کنند.
در حوزه فنی نیز استفاده از AI برای فهرستنویسی، رده‌بندی و فرایندهای مرتبط باید با نظارت انسانی و امکان پذیرش، ویرایش یا رد پیشنهادهای سیستم همراه باشد.
راهنما همچنین موضوعاتی مانند آزادی فکری، عدالت و دسترسی، تأثیر هوش مصنوعی بر نیروی کار، پایداری محیط‌زیستی و اعتماد عمومی را در ارزیابی فناوری مورد توجه قرار می‌دهد.
نکته مهم این است که ALA پذیرش AI را به‌خودی‌خود هدف نمی‌داند؛ کتابخانه‌ها می‌توانند بر اساس ارزیابی ریسک و منفعت، یک ابزار را بپذیرند، محدود کنند، به‌صورت آزمایشی اجرا کنند یا حتی از پذیرش آن صرف‌نظر کنند. 
از این منظر، راهنمای ALA می‌تواند الگویی برای کتابخانه‌های دانشگاهی باشد تا پیش از استفاده گسترده از ابزارهای هوش مصنوعی، سیاستی مبتنی بر **خدمت عمومی، حریم خصوصی، شفافیت، نظارت انسانی و اخلاق حرفه‌ای
تدوین کنند. 
این سند یک راهنمای پویا و قابل‌به‌روزرسانی است و ALA اعلام کرده است که با تحول فناوری، قوانین و نیازهای جامعه، آن را بازبینی خواهد کرد.
 
دسترسی به متن کامل این راهنما از طریق لینک زیر امکان‌پذیر است:

https://www.ala.org/tools/standards-and-guidelines/guidance-use-artificial-intelligence-libraries
 
American Library Association. (2026, July 16). Guidance on the use of artificial intelligence in libraries. https://www.ala.org/tools/standards-and-guidelines/guidance-use-artificial-intelligence-libraries

https://t.me/UT_Central_Library
امکان مطالعه پایان نامه ها برای اعضای دانشگاه تهران
️ تمامی دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارمندان دانشگاه تهران می توانند متن کامل پایان نامه های دانشگاه را در سامانه آذرسا مطالعه نمایند. ️ برای مطالعه پایان‌نامه ها لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نموده و در قسمت جستجوی پیشرفته، کلیدواژه موردنظر خود را جستجو نموده و گزینه منابع دیجیتال را تیک بزنید. در این صورت پایان‌نامه‌هایی که فایل دارند برای شما بازیابی می‌شود. با کلیک بر روی عنوان پایان‌نامه به نمایش فایل آن نیز دسترسی پیدا می‌کنید.️ توجه داشته باشید که طبق مصوبه هیات محترم رییسه دانشگاه، پایان نامه هایی در دسترس قرار می‌گیرند که 2 سال از تاریخ دفاع آنها گذشته باشد.
https://lib.ut.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioAdvancedSearch.jspx

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی


🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱
جهت تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند:

🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲ ارسال فرمایند.
نحوه درخواست و دریافت:
1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا
2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست
3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800
4) ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره
5) دریافت فایل

🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
🔹 به مناسبت بزرگداشت مولانا

مولانا جلال‌الدین محمد بلخی، شاعر و عارف بزرگ قرن هفتم هجری قمری، در سال ۶۰۴ ه.ق در بلخ زاده شد. او در نوجوانی همراه خانواده به قونیه مهاجرت کرد و علوم دینی را نزد پدر و سپس برهان‌الدین محقق ترمذی فراگرفت. دیدار او با شمس تبریزی در سال ۶۴۲ ه.ق، نقطهٔ عطفی در زندگی‌اش بود و او را به عمق عرفان و شعر سوق داد.

🔹 مولانا قائل به مراتب در معرفت و شناخت بود و شناخت شهودی را برترین نوع معرفت می‌دانست؛ شناخت عقلی و حسی را در مرتبه‌های پس از آن قرار می‌داد.

🔹 دربارهٔ نزاع دیرینهٔ جبر و اختیار نیز خود را متعلق به هیچ‌یک از دو گروه نمی‌دانست و این کشمکش را وسیله‌ای برای آشکار شدن گوهر هر دو طرف می‌دید.


🔹 از میان آثار او می‌توان به مثنوی معنوی (در شش دفتر و نزدیک به بیست‌وهفت‌هزار بیت)، دیوان شمس و فیه‌ ما فیه اشاره کرد. مثنوی را با بیت معروف «بشنو این نی چون شکایت می‌کند» آغاز کرد و خود آن را در مقدمهٔ عربی کتاب، «اصول دین» نامیده است.

🔹 مولانا سرانجام در سال ۶۷۲ ه.ق در قونیه درگذشت.مولانا در سدهٔ ۲۱ میلادی به‌سرعت در جهان غرب مشهور شد به‌طوری‌که ترجمه کتاب او در آمریکا به بزرگ‌ترین و پرفروش‌ترین کتاب سال تبدیل گردید. ترجمهٔ کولمن بارکس در سال ۲۰۰۱ بیش از ۵۰۰ هزار نسخه در آمریکا فروش داشت.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC
✳️ برترین پایگاه‌ها و مخازن دسترسی آزاد برای دریافت متن کامل مقالات علمی

1. Directory of Open Access Journals (DOAJ)
یکی از معتبرترین نمایه‌های مجلات دسترسی آزاد جهان که تنها مجلات علمی داوری‌شده و باکیفیت را نمایه می‌کند و امکان دسترسی رایگان به میلیون‌ها مقاله تمام‌متن را فراهم می‌سازد.

نشانی: https://doaj.org

2. CORE
یکی از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های دسترسی آزاد جهان که مقالات را از هزاران مخزن دانشگاهی و مجله علمی گردآوری کرده و نسخه کامل آن‌ها را در صورت وجود در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

نشانی: https://core.ac.uk

3. OpenAlex
پایگاه اطلاعات علمی متن‌باز که علاوه بر اطلاعات استنادی، در صورت وجود نسخه دسترسی آزاد، پیوند مستقیم متن کامل مقاله را نیز نمایش می‌دهد.

نشانی: https://openalex.org

4. Google Scholar
پرکاربردترین موتور جستجوی علمی جهان که در صورت وجود نسخه رایگان مقاله در مخازن دانشگاهی، وب‌سایت نویسندگان یا منابع دسترسی آزاد، لینک PDF را نمایش می‌دهد.

نشانی: https://scholar.google.com

5. Semantic Scholar
موتور جستجوی علمی مبتنی بر هوش مصنوعی که علاوه بر پیشنهاد مقالات مرتبط، نسخه‌های رایگان و قانونی مقالات را نیز شناسایی و معرفی می‌کند.

نشانی: https://www.semanticscholar.org

6. Lens
پلتفرمی قدرتمند برای جستجوی مقالات، پتنت‌ها و استنادها که امکان فیلتر کردن منابع دسترسی آزاد را نیز فراهم می‌کند.

نشانی: https://www.lens.org

7. BASE (Bielefeld Academic Search Engine)
یکی از بزرگ‌ترین موتورهای جستجوی منابع علمی جهان که میلیون‌ها سند علمی را از مخازن دانشگاهی و کتابخانه‌های دیجیتال بازیابی می‌کند.

نشانی: https://www.base-search.net

8. OpenAIRE
زیرساخت علمی اتحادیه اروپا که مقالات، پایان‌نامه‌ها، داده‌های پژوهشی و سایر منابع علمی دسترسی آزاد را از هزاران مخزن معتبر گردآوری می‌کند.

نشانی: https://www.openaire.eu

9. OAIster
پایگاه گردآورنده منابع دسترسی آزاد از هزاران کتابخانه، دانشگاه و مؤسسه پژوهشی جهان که توسط WorldCat مدیریت می‌شود.

نشانی: https://oaister.worldcat.org

10. Zenodo
مخزن علمی توسعه‌یافته توسط CERN که مقالات، داده‌های پژوهشی، نرم‌افزارها و سایر محصولات علمی را با دسترسی آزاد منتشر می‌کند.

نشانی: https://zenodo.org

11. Figshare
مخزن بین‌المللی برای اشتراک‌گذاری مقالات، داده‌های پژوهشی، تصاویر، فایل‌های چندرسانه‌ای و سایر خروجی‌های علمی با دسترسی آزاد.

نشانی: https://figshare.com

12. Dryad
مخزن تخصصی داده‌های پژوهشی که بسیاری از مقالات علمی را همراه با داده‌های پژوهش در دسترس قرار می‌دهد.

نشانی: https://datadryad.org

13. PubMed Central (PMC)
کتابخانه دیجیتال رایگان کتابخانه ملی پزشکی آمریکا که متن کامل میلیون‌ها مقاله در حوزه پزشکی، سلامت و علوم زیستی را منتشر می‌کند.

نشانی: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov

14. Europe PMC
پایگاه اروپایی مقالات علوم زیستی و پزشکی که علاوه بر PubMed، دسترسی آزاد به میلیون‌ها مقاله تمام‌متن را فراهم می‌کند.

نشانی: https://europepmc.org

15. arXiv
بزرگ‌ترین مخزن پیش‌چاپ مقالات در حوزه‌های هوش مصنوعی، علوم رایانه، ریاضیات، فیزیک، آمار و مهندسی.

نشانی: https://arxiv.org

16. bioRxiv
مخزن تخصصی پیش‌چاپ مقالات علوم زیستی.

نشانی: https://www.biorxiv.org

17. medRxiv
پایگاه پیش‌چاپ مقالات پزشکی و علوم سلامت.

نشانی: https://www.medrxiv.org

18. ChemRxiv
مخزن دسترسی آزاد پیش‌چاپ مقالات حوزه شیمی و علوم وابسته.

نشانی: https://chemrxiv.org

19. EarthArXiv
مخزن پیش‌چاپ مقالات علوم زمین، محیط‌زیست و جغرافیا.

نشانی: https://eartharxiv.org

https://t.me/UT_Central_Library
✅ راهکارهای حرفه‌ای و قانونی برای دسترسی به متن کامل منابع علمی

د
سترسی نداشتن به متن کامل (Full Text) مقالات علمی یکی از چالش‌های رایج پژوهشگران، دانشجویان و اعضای هیئت علمی در سراسر جهان است. با این حال، روش‌های متعددی برای دسترسی قانونی به این منابع وجود دارد که می‌تواند فرایند پژوهش را تسهیل کند.
نخستین راهکار، جستجوی نسخه دسترسی آزاد مقاله در موتورهای علمی مانند Google Scholar و OpenAlex یا مخازن دانشگاهی است. در صورتی که نسخه آزاد در دسترس نباشد، یکی از مؤثرترین و حرفه‌ای‌ترین روش‌ها، برقراری ارتباط مستقیم با نویسنده مقاله است. بسیاری از پژوهشگران نسخه شخصی مقاله خود را از طریق شبکه‌های اجتماعی علمی مانند ResearchGate، Academia.edu، ORCID، SSRN و Mendeley در اختیار سایر پژوهشگران قرار می‌دهند یا در پاسخ به درخواست‌ها، فایل مقاله را از طریق ایمیل ارسال می‌کنند.
تجربه نشان داده است که اغلب نویسندگان با کمال میل نسخه مجاز مقاله را برای استفاده پژوهشی در اختیار متقاضیان قرار می‌دهند. همچنین، استفاده از افزونه‌هایی مانند Unpaywall و Open Access Button می‌تواند نسخه‌های قانونی و رایگان مقالات را در مخازن معتبر شناسایی کند.
بررسی صفحه شخصی نویسنده در وب‌سایت دانشگاه محل خدمت یا وب‌سایت شخصی او نیز راهکار دیگری برای یافتن نسخه کامل مقاله است. در بسیاری از موارد، نسخه پیش‌چاپ (Preprint) یا نسخه پذیرفته‌شده (Accepted Manuscript) مقاله در مخازنی مانند arXiv، bioRxiv، Zenodo یا مخازن سازمانی دانشگاه‌ها منتشر شده است. آشنایی با این راهکارها نه‌تنها موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه پژوهشگران می‌شود، بلکه دسترسی اخلاق‌مدار و قانونی به دانش علمی را نیز تقویت می‌کند.

Priem, J., Piwowar, H., & Orr, R. (2022). OpenAlex: A fully open index of scholarly works, authors, venues, institutions, and concepts. https://openalex.org
Piwowar, H., Priem, J., Orr, R., & Alperin, J. P. (2018). The state of OA: A large-scale analysis of the prevalence and impact of Open Access articles. PeerJ, 6, e4375. https://doi.org/10.7717/peerj.4375
ResearchGate. (2026). ResearchGate: Connect with researchers and access research. https://www.researchgate.net
Unpaywall. (2026). Unpaywall. https://unpaywall.org

https://t.me/UT_Central_Library
Audio
کتاب حاضر یک مجموعه علمی و دانشگاهی به نام «چالش‌های مدیریت استعداد» است که در دسامبر ۲۰۲۵ توسط انتشارات دانشگاه ماریبور منتشر شده است. هدف اصلی این کتاب بررسی چالش‌های حفظ و توسعه سرمایه‌های انسانی در مواجهه با تغییرات دیجیتالی، پیری جمعیت و کمبود نیروی کار متخصص است. محتوای اثر به هفت فصل تقسیم شده که موضوعاتی همچون تعاریف ذهنی موفقیت، مدیریت استعدادهای غیرمتعارف، تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر عملکرد شغلی و اهمیت تلاش در برابر استعداد ذاتی را تحلیل می‌کنند. علاوه بر این، کتاب راهکارهای عملی برای مدیریت کارکنان باسابقه (استعدادهای نقره‌ای) و ابزارهای سنجش پرسنل کلیدی را به منظور ایجاد مزیت رقابتی در سازمان‌ها ارائه می‌دهد. این اثر تأکید می‌کند که علی‌رغم پیشرفت هوش مصنوعی، استعداد انسانی همچنان قلب تپنده و جایگزین‌ناپذیر هر سازمان موفقی باقی خواهد ماند.
 
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
Audio
عنوان مقاله:  Not quite eye to A.I.: student and teacher perspectives on the use of generative artificial intelligence in the writing process
مولفان:  Alex Barrett & Austin Pack
ناشر:  Springer
سال انتشار: 2023

این پژوهش به بررسی دیدگاه‌های دانشجویان و اساتید پیرامون نحوه استفاده از هوش مصنوعی مولد در مراحل مختلف نگارش آکادمیک پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که هر دو گروه استفاده از این فناوری را برای طوفان فکری و ایده‌پردازی مجاز می‌دانند، اما ارسال محتوای تولیدشده بدون ذکر منبع را عملی غیرقابل قبول تلقی می‌کنند. همچنین، این مطالعه بر ضرورت تدوین راهکارهای صریح و آموزش اساتید برای یکپارچه‌سازی هدفمند هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی تأکید می‌کند.
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC
https://t.me/UT_Central_Library
فایل را پایین ملاحظه فرمایید
یک جام می از مملکت جم خوشتر
بوی قدح از غذای مریم خوشتر
آه سحری ز سینۀ خماری
از نالۀ بوسعید و ادهم خوشتر

از اسناد کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library
دیوان شحنۀ خراسانی.pdf
2.6 MB
دیوان شحنه خراسانی
(محمد مهدی‌خان اوبهی مازندرانی)
به کوشش حمیدالله کام‌گار
هرات، نشر کام‌گار، ۲۴۲ صفحه
چاپ دوم، بهار ۱۴۰۵ خورشیدی

توضیح: این نسخه با اجازه و خواستاری مصحّح اثر منتشر می‌شود و نقل آن در صفحات دیگر نه فقط بلامانع، بلکه مورد تأیید و تأکید است.
‏..

"چهار خطی"
رباعی فارسی، به روایت سید علی میرافضلی
https://telegram.me/Xatt4
روزنامه اطلاعات، یکشنبه 20 شهریور ماه 1322ش
https://t.me/UT_Central_Library