نشست مرمت
الان کتابخانه مرکزی

مجلس یادبود دکتر جلال خالقی مطلق
به پاس سال‌ها همکاری با بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار

با سخنرانی:
سید مصطفی محقق داماد
ژاله آموزگار
سید احمدرضا قائم‌مقامی

همراه با پیام تصویری:
محمود امیدسالار

شاهنامه‌خوانی:
امیر صادقی

و با نمایش فیلم «تا خداینامه» مستندی از زندگی استاد جلال خالقی مطلق (به کارگردانی محمدعلی میرزایی- نمایش برای نخستین بار در ایران)

دبیر جلسه:
شهریار شاهین‌دژی

پنجشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۵
ساعت ۱۶
کانون زبان پارسی، واقع در باغ موقوفات دکتر محمود افشار

نشانی: خیابان ولی‌عصر، سه‌راه زعفرانیه، خیابان عارف‌نسب، شمارۀ ۱۲

ورود برای عموم آزاد است.

بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی

@AfsharFoundation

ظهر امروز دوشنبه 14 مهر ماه تالار نفیس کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی با حضور هیئت رئیسه و جمعی از اساتید و خیرین دانشکده افتتاح شد.
این تالار به همت کتابداران و کارکنان پشتیبانی دانشکده از تیر تا ابان 1404 راه اندازی شد.
اسامی همکاران فرایند ارزشمند و دشوار راه اندازی تالار نفیس به ترتیب حروف الفبا
کتابداران:
خانمها: امینی، جنت، عبهری، فروغی مجد، نقاشیان
کارکنان پشتیبانی و تاسیسات:
آقایان: آقاپور، راود، رستمی، سعیدیان، قلیزاده، کوهی، لطاف، میراحمدی و قاسم زاده
نمایشگاه اسناد مربوط به این رویداد تا روز شنبه در طبقه اول دانشکده برقرار است.

اخبار علمی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
@scientific_events_UT

این مقاله به بررسی مفهوم توسعه استعداد در محیط آموزش عالی می‌پردازد و از طریق مطالعه‌ای با گروه‌های متمرکز، تجربیات کارکنان دانشگاهی را واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند که فضای رقابتی حاکم بر دانشگاه‌ها باعث ایجاد رویکردی عملکردمحور به جای رویکرد توسعه‌محور شده است که در آن رقابت فردی و انتشار مقالات بیشتر ارج نهاده می‌شود. این سیستم غیرفراگیر و مبتنی بر فشار کاری، به‌ویژه بر پیشرفت شغلی زنان و اعضای هیئت علمی در مراحل بالاتر خدمتی تأثیر منفی می‌گذارد. نویسندگان استدلال می‌کنند که عدم توجه به توسعه همه‌جانبه استعدادها، کیفیت دستاوردهای علمی و اجتماعی دانشگاه‌ها را تضعیف می‌کند. بنابراین، برای بهبود شرایط، بازنگری در معیارهای ارتقای شغلی و حرکت به سوی علوم تیمی و ارزش‌گذاری طیف وسیع‌تری از توانمندی‌ها امری ضروری است.
 
@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

منبع حاضر به بررسی جامع و تحلیل هنرمندانه نقاشی‌های دربار مغول و سنتمند کتاب‌گری در دوره سه پادشاه بزرگ این سلسله، یعنی اکبر، جهانگیر و شاه جهان می‌پردازند. این مجموعه ارزشمند که بخش عمده آن در موزه ویکتوریا و آلبرت نگهداری می‌شود، شامل تصاویر و دست‌نویس‌های باشکوهی نظیر نسخه‌های تاریخی اکبرنامه و داستان‌های حماسی حمزه‌نامه است. این متن به تفصیل به نقش کلیدی امپراتوران در حمایت از هنرمندان و اساتید برجسته، از جمله باساوان، و همچنین پیوندهای فرهنگی میان سنت‌های ایرانی، هندی و اروپایی در خلق این آثار شاهکار می‌پردازند.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

عنوان:   The Impact of AI Writing Assistants on Academic Writing Performance
مولفان: Yulu Cui , Weimiao He , Xingke Du , …
ناشر:   IGI Global
سال انتشار: 2025

این مقاله با بررسی عملکرد ۴۴ دانشجو نشان می‌دهد که استفاده از دستیارهای نگارش هوش مصنوعی کیفیت نگارش دانشگاهی را به شکل معنی‌داری ارتقا می‌دهد (به‌ویژه در دقت زبانی، تحلیل انتقادی و منطق ساختاری). دانشجویانی که تفکر مستقل خود را حفظ کرده و از هوش مصنوعی صرفاً برای بهینه‌سازی استفاده می‌کنند بهترین نتیجه را می‌گیرند در حالی که اتکای منفعلانه می‌تواند به تضعیف تفکر انتقادی و وابستگی شناختی منجر شود همچنین آمادگی هوش مصنوعی (AI Readiness) به عنوان یک پیش‌نیاز شناختی، با تقویت انگیزه و احساس خودمختاری، کیفیت نگارش را به صورت غیرمستقیم بهبود می‌بخشد.

@KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

نوبل فیزیک ۲۰۲۶؛ شکار «ذرات شبح‌وار» کیهان در یخ‌های قطب جنوب
فرانسیس هالزن، فیزیک‌دان بلژیکی-آمریکایی، به دلیل نقش تعیین‌کننده‌اش در ساخت رصدخانه نوترینویی IceCube و کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ کیهانی، برنده جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶ شد؛ دستاوردی که راه تازه‌ای برای مشاهده جهان، نه با نور بلکه با ذرات بنیادی، گشوده است.
هالزن، استاد دانشگاه ویسکانسین–مدیسن، بخش بزرگی از فعالیت علمی خود را صرف یافتن راهی برای آشکارسازی نوترینوها کرده است. نوترینوها ذرات زیراتمی بسیار سبک و بدون بار الکتریکی‌اند که به‌ندرت با ماده برهم‌کنش می‌کنند. آنها می‌توانند از میان زمین و اجرام دیگر عبور کنند، بی‌آنکه به‌آسانی متوقف یا منحرف شوند. به همین دلیل گاهی از آنها با عنوان «ذرات شبح‌وار» یاد می‌شود.
همین ویژگی نوترینوها در عین دشوار کردن آشکارسازی آنها، مزیتی بزرگ برای اخترشناسان است. نور و بسیاری از ذرات دیگر ممکن است در مسیر خود جذب یا منحرف شوند، اما نوترینوها می‌توانند اطلاعاتی تقریباً دست‌نخورده از سرچشمه‌های بسیار دور کیهانی به زمین بیاورند. از این رو دانشمندان آنها را نوعی «پیام‌رسان کیهانی» می‌دانند.
تبدیل یخ‌های قطب جنوب به یک تلسکوپ عظیم
ریشه جایزه امسال به ایده‌ای بازمی‌گردد که هالزن در سال ۱۹۸۸ مطرح کرد. او دریافت که یخ بسیار خالص اعماق قطب جنوب می‌تواند به محیطی عظیم برای آشکارسازی نوترینوها تبدیل شود.
اجرای این فکر بیش از دو دهه زمان برد و سرانجام در سال ۲۰۱۱ رصدخانه IceCube Neutrino Observatory تکمیل شد. این رصدخانه یک تلسکوپ معمولی نیست؛ آشکارساز آن در حدود یک کیلومتر مکعب از یخ قطب جنوب گسترده شده و بیش از ۵۰۰۰ حسگر نوری در اعماق یخ نصب شده است. برخی از این حسگرها تا حدود ۲۵۰۰ متر زیر سطح یخ قرار دارند.
هنگامی که یک نوترینو در موارد بسیار نادر با ماده موجود در یخ برهم‌کنش می‌کند، ذراتی ایجاد می‌شوند که رد نوری بسیار ضعیفی بر جای می‌گذارند. حسگرهای IceCube این نور را ثبت می‌کنند و دانشمندان از روی آن می‌توانند انرژی و جهت حرکت نوترینو را محاسبه کنند. به این ترتیب، یک قطعه عظیم از یخ طبیعی قطب جنوب عملاً به یک رصدخانه نجومی تبدیل شده است.
چرا این دستاورد مهم است؟
تلسکوپ‌های سنتی جهان را عمدتاً از طریق انواع امواج الکترومغناطیسی، از نور مرئی و امواج رادیویی تا پرتو ایکس و گاما، مشاهده می‌کنند. اما IceCube به جای نور از نوترینو برای شناخت کیهان استفاده می‌کند.
از آنجا که نوترینو بار الکتریکی ندارد، میدان‌های مغناطیسی مسیر آن را منحرف نمی‌کنند. بنابراین جهت ورود یک نوترینوی پرانرژی می‌تواند دانشمندان را به سوی منبع کیهانی آن هدایت کند. این ویژگی امکان مطالعه برخی از پرانرژی‌ترین پدیده‌های جهان، از جمله انفجارهای ستاره‌ای و فرایندهای مرتبط با سیاه‌چاله‌ها و ستاره‌های نوترونی را فراهم می‌کند.
IceCube
نشان داده است که نوترینوهای پرانرژی نه فقط از کهکشان راه شیری، بلکه از نقاط بسیار دور خارج از کهکشان ما نیز به زمین می‌رسند. این دستاورد یکی از پایه‌های حوزه‌ای است که امروز «نجوم چندپیام‌رسانی» نامیده می‌شود؛ یعنی شناخت یک رویداد کیهانی از طریق ترکیب اطلاعات نور، امواج گرانشی، نوترینوها و دیگر پیام‌رسان‌های کیهانی.
ایده‌ای که در ابتدا چندان عملی به نظر نمی‌رسید
یکی از نکات جالب گزارش رویترز این است که موفقیت IceCube در آغاز قطعی به نظر نمی‌رسید. هالزن پس از اعلام جایزه گفت زمانی که پروژه آغاز شد، بسیاری آن را ایده‌ای جالب می‌دانستند، اما افراد بسیار کمی مطمئن بودند که واقعاً کار خواهد کرد؛ حتی خود او نیز تردیدهایی داشت.
با این حال، این پروژه سرانجام به یکی از مهم‌ترین ابزارهای مطالعه ذرات کیهانی تبدیل شد و راه جدیدی برای مشاهده جهان ایجاد کرد.
نسل بعدی؛ IceCube-Gen2
این مسیر هنوز به پایان نرسیده است. نسل جدید رصدخانه با نام IceCube-Gen2 در دست برنامه‌ریزی است و قرار است حجم آشکارسازی آن به حدود هشت کیلومتر مکعب یخ برسد. بر اساس گزارش رویترز، آغاز فعالیت آن برای حدود سال ۲۰۳۳ برنامه‌ریزی شده و انتظار می‌رود توان آشکارسازی نوترینوها را تقریباً ده برابر افزایش دهد.
هالزن معتقد است بخش مهمی از ثمرات علمی این فناوری هنوز در آینده قرار دارد. به گفته او، این شیوه «راهی تازه برای نگاه کردن به جهان» است و هنوز نمی‌توان پیش‌بینی کرد تلسکوپ‌های نوترینویی چه اسرار دیگری را آشکار خواهند کرد.
جایزه نوبل فیزیک امسال ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار است و مراسم رسمی اعطای آن طبق سنت در ۱۰ دسامبر در استکهلم برگزار خواهد شد.
https://t.me/UT_Central_Library
گزارش اصلی رویترز
اطلاعیه رسمی جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۶

«علم به سبک کلود»؛ هوش مصنوعی چگونه وارد فرایند واقعی پژوهش می‌شود؟

آیا هوش مصنوعی می‌تواند به‌جای آنکه فقط مقاله‌ها را خلاصه کند یا برای پژوهشگران کد بنویسد، در تولید واقعی دانش علمی مشارکت کند؟ متیو شوارتز، استاد فیزیک دانشگاه هاروارد، در گزارشی که اول اکتبر ۲۰۲۶ در وب‌سایت آنتروپیک منتشر شده، تجربه‌ای متفاوت از همکاری با Claude را شرح می‌دهد. نتیجه‌ای که او به آن رسیده، شاید برخلاف تبلیغات رایج درباره هوش مصنوعی باشد: مدل‌های زبانی هنوز «دانشمند» نیستند، اما اگر مسائلی متناسب با توانایی‌های خاص آنها انتخاب شود، می‌توانند سرعت پژوهش را به شکل چشمگیری افزایش دهند.
مشکل: هوش مصنوعی باهوش است، اما دانشمند نیست
شوارتز پیش‌تر Claude را مانند یک دستیار پژوهشی به کار گرفته بود. ارزیابی او این بود که Claude Opus 4.5 در برخی فعالیت‌ها مانند یک دانشجوی تحصیلات تکمیلی قوی، اما بسیار سریع‌تر عمل می‌کند. مشکل اینجا بود که پژوهشگر دائماً باید مسیر کار را اصلاح می‌کرد، مدل را از موضوعات بی‌اهمیت بازمی‌گرداند و نتیجه‌گیری‌هایش را کنترل می‌کرد.
به اعتقاد شوارتز، میان کاری که دانشمندان از هوش مصنوعی انتظار دارند و کاری که مدل‌های زبانی واقعاً در آن توانمندند، نوعی «عدم تطابق» وجود دارد. Claude و GPT ممکن است در علم بسیار توانا باشند، اما مانند یک دانشمند انسانی فکر و عمل نمی‌کنند. به‌خصوص در پرسش‌های عمیق مفهومی و تشخیص اینکه کدام مسئله از نظر علمی واقعاً مهم است، همچنان به هدایت انسان نیاز دارند.
شوارتز این بار تصمیم گرفت روش کار را معکوس کند: به جای تلاش برای وادار کردن Claude به کار کردن مانند یک پژوهشگر انسانی، به دنبال مسائلی رفت که با توانایی‌های Claude سازگار بودند. او این مسائل را «Claude-shaped problems» یا «مسائل متناسب با کلود» نامید.
تولد BootLoops
این تجربه به ساخت مجموعه‌ای متن‌باز از ابزارها و روش‌های علمی به نام BootLoops انجامید. این سامانه نوعی چارچوب برای استفاده از مدل‌های زبانی در محاسبات دقیق علوم کمی است و به یک مدل خاص نیز محدود نیست.
نقطه قوت هوش مصنوعی در اینجا، توانایی ترکیب حجم بزرگی از دانش ریاضیات، آمار، برنامه‌نویسی و مقالات علمی است. ممکن است روشی که سال‌ها در یک شاخه از فیزیک استفاده شده، برای حل مسئله‌ای در زیست‌شناسی نیز مناسب باشد، اما متخصصان دو حوزه از کار یکدیگر اطلاع نداشته باشند. Claude در پیدا کردن چنین ارتباط‌هایی توانایی قابل توجهی نشان داده است.
نخستین آزمایش جدی در حوزه تخصصی خود شوارتز، یعنی فیزیک ذرات، انجام شد. او از Claude خواست روش‌های محاسباتی مربوط به «دامنه‌های پراکندگی» را از مقالات و زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف جمع‌آوری و در قالبی واحد پیاده‌سازی کند. به گفته شوارتز، Claude یکی از نتایج مقاله او را در حدود ۲۰ دقیقه بازتولید کرد؛ کاری که نوشتن کد آن برای خود او هفته‌ها طول کشیده بود.
کار به همین‌جا ختم نشد. مجموعه ابزارهای ساخته‌شده توانست سراغ انتگرال‌های بسیار دشوار فیزیک نظری برود. پس از چند هفته، BootLoops سی انتگرال را از ابتدا تا انتها محاسبه کرده بود؛ ۱۵ مورد بازتولید نتایج شناخته‌شده و ۱۵ مورد، به گفته نویسنده، محاسباتی بودند که پیش از آن انجام نشده بودند.
از فیزیک به زیست‌شناسی و بوم‌شناسی
جالب‌ترین بخش تجربه زمانی آغاز شد که Claude متوجه شد روش‌های ریاضی مشابه در رشته‌های ظاهراً نامرتبط نیز وجود دارند. برخی از تکنیک‌های فیزیک ریاضی می‌توانستند برای مسائل ژنتیک جمعیت، زیست‌شناسی تکاملی، بوم‌شناسی و رشته‌های دیگر به کار روند.
برای مثال، در بوم‌شناسی معادله‌ای وجود داشت که حدود دو دهه امکان حل آن در مقیاس بزرگ فراهم نشده بود. Claude تشخیص داد این مسئله با ابزارهای BootLoops سازگار است و توانست آن را حل کند. استفاده از این روش روی داده‌های جنگل Barro Colorado Island در پاناما نشان داد ترکیب گونه‌های درختی بسیار سریع‌تر از آنچه «نظریه خنثی تنوع زیستی» پیش‌بینی می‌کند تغییر می‌کند.
اما اینجا نکته مهمی آشکار شد: حل یک مسئله لزوماً به معنای کشف علمی مهم نیست. وقتی شوارتز نتیجه را به یک متخصص بوم‌شناسی نشان داد، او توضیح داد که اصل این نتیجه برای بوم‌شناسان چندان شگفت‌آور نیست. متخصص انسانی جهت پژوهش را تغییر داد و همکاری پژوهشگر، Claude و متخصص حوزه در نهایت به مدلی برای بررسی ویژگی‌های زیستی گونه‌ها منجر شد.
بررسی ۵.۷ میلیارد جفت جهش ژنتیکی
نمونه مهم دیگر در ژنتیک جمعیت اتفاق افتاد. Claude ابتدا با استفاده از روش‌هایی برگرفته از فیزیک ریاضی یک مسئله محاسباتی قدیمی را حل کرد، اما متخصصان زیست‌شناسی پیشنهاد کردند پژوهش به سمت پرسش علمی مهم‌تری هدایت شود.
ادامه در پست بعدی

ادامه از پست قبلی
در ادامه، پژوهشگران با کمک Claude حدود ۵.۷ میلیارد جفت جهش نزدیک به یکدیگر را در داده‌های پروژه 1000 Genomes بررسی کردند و شواهدی از نقش فرایندی موسوم به gene conversion به دست آوردند. از دید شوارتز، این نمونه نشان می‌دهد هوش مصنوعی می‌تواند به پژوهشگران برای استخراج الگوهای علمی از مجموعه‌داده‌های عظیمی که هم‌اکنون در آرشیوهای عمومی وجود دارند کمک کند. این یافته همچنان در مسیر بررسی و اعتبارسنجی علمی قرار دارد.
از اقتصاد تا زبان‌شناسی
دامنه آزمایش‌ها حتی از علوم طبیعی نیز فراتر رفت. در یک پروژه اقتصادی، سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی بسته‌های بازتولید مربوط به ۴۴۵۲ مقاله در پنج مجله مهم اقتصادی را بررسی کرد و کدهای نوشته‌شده با ابزارهایی مانند MATLAB و Stata را به کد متن‌باز تبدیل کرد. حدود ۳۰ هزار روال محاسباتی در این فرایند بررسی شدند.
در زبان‌شناسی نیز Claude همراه با سه زبان‌شناس در ساخت پایگاه داده AccStack مشارکت کرد؛ مجموعه‌ای درباره الگوهای تکیه واژگان که ۶۰۷۲ زبان را پوشش می‌دهد و کتاب‌شناسی آن حدود ۱۶۰ هزار اثر در حوزه واج‌شناسی را در بر می‌گیرد.
پروژه‌های دیگری نیز در حوزه‌هایی مانند تبارشناسی تکاملی، علوم زمین، ژنومیک، لکه‌های خورشیدی، فیزیک ریاضی، کیهان‌شناسی و آمار در حال انجام یا بررسی هستند. نویسنده تأکید می‌کند که بسیاری از این نتایج هنوز باید بیشتر بررسی و اعتبارسنجی شوند.
درس اصلی: انسان هنوز باید «جهت» را تعیین کند
شاید مهم‌ترین نتیجه گزارش آنتروپیک نه توانایی Claude در محاسبه، بلکه مشخص شدن مرز میان نقش انسان و ماشین باشد.
تجربه شوارتز نشان داد Claude می‌تواند با سرعت بسیار بالا مقاله بخواند، برنامه بنویسد، محاسبات انجام دهد و میان رشته‌های مختلف ارتباط پیدا کند. اما در تشخیص اینکه کدام نتیجه از نظر علمی مهم است، عملکرد آن قابل اعتماد نیست. در چند پروژه، Claude نتیجه‌ای را بسیار مهم تلقی کرده بود، در حالی که متخصصان آن حوزه آن را چندان جالب نمی‌دانستند.
بنابراین الگویی که در این آزمایش‌ها موفق بوده تقریباً چنین است: هوش مصنوعی مسئله‌ها و ارتباط‌های بالقوه را پیدا می‌کند و محاسبات سنگین را انجام می‌دهد؛ پژوهشگر انسانی و متخصص حوزه، اهمیت علمی نتیجه را ارزیابی و مسیر تحقیق را تعیین می‌کنند.
شوارتز تأکید می‌کند که دانشمند باید نتایج Claude را زیر سؤال ببرد، محاسبات را بررسی کند و «ذوق علمی» و تشخیص مسئله مهم را خود وارد فرایند کند. همچنین نباید اجازه داد عامل هوش مصنوعی بدون کنترل، زمان و منابع محاسباتی را صرف مسیرهای بی‌ثمر کند.
آیا روش علمی در حال تغییر است؟
پاسخ نویسنده منفی است. به اعتقاد او حتی با پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی، علم همچنان به داده‌های واقعی، آزمایش، کنترل نتایج و طرح پرسش‌های جدید بر اساس یافته‌های قبلی نیاز خواهد داشت. هوش مصنوعی می‌تواند این چرخه را بسیار سریع‌تر کند، اما جایگزین خود چرخه علمی نمی‌شود.
از این منظر، آینده علم شاید نه «دانشمند هوش مصنوعی» در برابر «دانشمند انسانی»، بلکه نوع جدیدی از تقسیم کار باشد: ماشین در جست‌وجوی گسترده میان میلیون‌ها مقاله، روش و مجموعه‌داده و انجام محاسبات طاقت‌فرسا؛ و انسان در انتخاب پرسش‌های ارزشمند، تشخیص معنای نتایج و تعیین جهت پژوهش.
شاید مهم‌ترین پیام «Claude-shaped science» همین باشد: توان واقعی هوش مصنوعی در علم زمانی آشکار می‌شود که از آن نخواهیم دقیقاً مانند انسان پژوهش کند، بلکه بفهمیم ماشین در چه نوع مسائلی برتری دارد و سپس توانایی آن را با قضاوت و تخصص علمی انسان ترکیب کنیم.
https://t.me/UT_Central_Library

آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند از میراث مکتوب نظام آموزشی کشور، امکان دسترسی به متن کامل ۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی منتشر شده از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۵ را برای پژوهشگران، فرهنگیان، دانش‌آموزان و علاقه‌مندان فراهم کرده است.

برای استفاده از منابع آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی ابتد وارد وبگاه سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی به نشانی www.oerp.ir شده و از بخش «خدمات سازمان» به «سامانه کتابخانه و مرکز اسناد» و سپس «سامانه کتابخانه ـ آرشیو کتاب درسی» به نشانی http://splib.oerp.ir/simwebclt/WebAccess/SimwebPortal.dll مراجعه نمائید.

کاربران می‌توانند به‌عنوان میهمان، در بخش جست‌وجو با درج کلیدواژه مورد نظر و انتخاب محتوا «کتاب درسی»، متن کتاب‌ها را به همراه عنوان، مقطع، سال نشر و شماره صفحه مشاهده کنند.

به این ترتیب، آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، علاوه بر ایفای نقش در حفاظت و صیانت از میراث مکتوب برنامه درسی کشور، فرصتی برای بازخوانی مسیر تحول آموزش و پرورش و دسترسی آسان‌تر به منابع ارزشمند تاریخی و آموزشی فراهم کرده است.
https://t.me/UT_Central_Library

هو
من مقالات حضرت خواجه حافظ قدّس سرّه العزیز

رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید
وظیفه گر برسد مصرفش گل است و نبید
صفیر مرغ بر آمد بط شراب کجاست
فغان فتاد به بلبل نقاب گل که درید
مکن ز غصّه شکایت که در طریق طلب
به راحتی نرسید آن که زحمتی نکشید
عجایب ره عشق ای رفیق بسیار است
ز پیش آهوی این دشت شیر نر برمید
خدای را مددی ای دلیل راه حرم
که نیست بادیۀ عشق را کرانه پدید

کتبه عبد الله الحسینی غفر ذنوبه ۱۰۱۷

( اندازه : ۳۸.۹ × ۲۵.۲ سانتی متر )
( عرضه شده در حراج کریستیز - لندن انگلستان )

#عبد_الله_الحسینی
#نستعلیق_قدما
#نستعلیق
@Calligraphy_Archive

🔹 تهران؛ پایتختی با پشتوانهٔ تاریخی و قانونی

در جریان نهضت مشروطه، محمدعلی‌شاه قاجار متمم قانون اساسی مشروطه را امضا کرد؛ سندی ۱۰۷ اصلی که در اصل چهارم آن، برای نخستین‌بار، تهران به‌عنوان پایتخت ایران در قانون تثبیت شد. شورای شهر تهران بر همین اساس، روزی را به نام «روز تهران» نام‌گذاری کرده است.

🔹 گفتنی است برخی روایت‌های قدیمی‌تر، ریشهٔ این نام‌گذاری را به نشستی از نخستین دورهٔ مجلس شورای ملی نسبت داده‌اند، اما بررسی متن مذاکرات نشان می‌دهد در آن نشست چنین اشاره‌ای وجود ندارد؛ آنچه مستند و معتبر است، همان اصل چهارم متمم قانون اساسی است.

🔹 تهران تنها مجموعه‌ای از خیابان‌ها و ساختمان‌ها نیست؛ بخشی از حافظهٔ تاریخی ایران است که مشروطه، انقلاب، جنگ و دگرگونی‌های چند نسل را از سر گذرانده. بازخوانی این پیشینه، فرصتی است برای شناخت بهتر شهری که بیش از دو قرن پایتخت ایران بوده است.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

📕 کودتای نان!!

📌اثرحاضر، رساله‌ای انتقادی-دفاعی به قلم سعیدی فیروزآبادی است که در دوران تصدی وی به‌عنوان رئیس اداره نان شهر تهران نگاشته شده و در آن، نویسنده با استناد به مکاتبات، بخشنامه‌ها و مستندات اداری، روایت رسمی و اتهامات منتسب به خود را به چالش می‌کشد؛ محتوای اثر حول محور فساد اداری در اداره کل غله و نان، سوءاستفاده‌های مالی از طریق فروش جواز دکاکین دولتی، خرابی و کم‌تحویلی آرد سیلو، و ناکارآمدی نظارت‌های سازمانی سامان یافته و نویسنده با افشای این موارد، علت اصلی برکناری و «انتظار خدمت» خود را نه تخلف، بلکه کارشکنی و توطئه مدیرکل غله و نان و منافع مالی ناشی از انحصار نان معرفی می‌کند.

کتابخانه مسجد اعظم
@boroujerdilib