••



مستندی کوتاه از سفر اکتشافی محققینِ اتریشی به ایران و بازدید از دریاچه‌ی بختگان در استان فارس در بهار ۱۳۲۸
••
#ایران_قدیم ،

قابل توجه دانشجویان و پژوهشگران گرامی


🌱دریافت فایل منابع موجود در کتابخانه مرکزی از طریق پیام رسان های بله و ایتا🌱
جهت تسهیل در امر مطالعه و پژوهش دانشجویان و پژوهشگران گرامی، کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد به اطلاع می‌رساند:

🔹پژوهشگران گرامی می‌توانند برای دریافت فایل اسکن منابع موجود (نسخه خطی، کتاب درسی، کتاب) در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران درخواست خود را به پیام رسان ایتا و بله به شماره ۵۴۰۸۰۷۳ ۰۹۰۲ ارسال فرمایند.
نحوه درخواست و دریافت:
1) ارسال مشخصات کامل منبع درخواستی در سامانه آذرسا
2) بررسی درخواست از نظر مقررات کتابخانه و اعلام هزینه درخواست
3) پرداخت هزینه به شماره حساب، شماره شبا IR830100004001070103006825 نزد بانک مرکزی به نام «تمرکز وجوه اختصاصی دانشگاه تهران» با شناسه واریز 313070174140120000000003700800
4) ارسال تصویر فیش درخواستی به پیام رسان ایتا و بله به همان شماره
5) دریافت فایل

🔸نکته: کلیه اقدامات فوق با رعایت قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان انجام می‌پذیرد.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

.
https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

امکان مطالعه پایان نامه هابرای اعضای دانشگاه تهران
تمامی دانشجویان، اعضای هیات علمی و کارمندان دانشگاه تهران می توانند متن کامل پایان نامه های دانشگاه را در سامانه آذرسا مطالعه نمایند. برای مطالعه پایان‌نامه ها لازم است نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نمایند.
Lib.ut.ac.ir

امکان مطالعه و دانلود پایان نامه های دانشگاه تهران( کلیه پژوهشگران)

علاقمندان برای دسترسی به پایان نامه های دانشگاه تهران می توانند به سامانه noordoc.ir مراجعه نمایند. بدیهی است برای استفاده لازم است عضو شده و اکانت خود را وارد نمایند .

در هیچ یک از سامانه های فوق پایان نامه های دو سال اخیر در دسترس نیست‌.

https://t.me/UT_Central_Library
ble.ir/Library_UT_AC

آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند از میراث مکتوب نظام آموزشی کشور، امکان دسترسی به متن کامل ۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی منتشر شده از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۵ را برای پژوهشگران، فرهنگیان، دانش‌آموزان و علاقه‌مندان فراهم کرده است.

برای استفاده از منابع آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی ابتد وارد وبگاه سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی به نشانی www.oerp.ir شده و از بخش «خدمات سازمان» به «سامانه کتابخانه و مرکز اسناد» و سپس «سامانه کتابخانه ـ آرشیو کتاب درسی» به نشانی http://splib.oerp.ir/simwebclt/WebAccess/SimwebPortal.dll مراجعه نمائید.

کاربران می‌توانند به‌عنوان میهمان، در بخش جست‌وجو با درج کلیدواژه مورد نظر و انتخاب محتوا «کتاب درسی»، متن کتاب‌ها را به همراه عنوان، مقطع، سال نشر و شماره صفحه مشاهده کنند.

به این ترتیب، آرشیو الکترونیکی کتاب‌های درسی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، علاوه بر ایفای نقش در حفاظت و صیانت از میراث مکتوب برنامه درسی کشور، فرصتی برای بازخوانی مسیر تحول آموزش و پرورش و دسترسی آسان‌تر به منابع ارزشمند تاریخی و آموزشی فراهم کرده است.
https://t.me/UT_Central_Library

💢لینک جستجوی درون‌متنی آرشیو مطبوعات ایران در مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

این سامانه دربرگیرنده مطبوعات ایران از سال ۱۳۰۰ تا ۱۳۵۷ شمسی است و در حال کامل شدن است. نسخه‌ای که در اختیار پژوهشگران قرار گرفته فعلا مراحل آزمایش خود را طی می‌کند.

برای جستجوی مطبوعات ایران در فاصله زمانی ۱۳۰۰ تا ۱۳۵۷ روی لینک زیر کلیک نمایید👇

archive.irdc.ir

سابیت درگاهی است که می توانید منابع مورد نیاز خود را در آن جستجو کنید. سرمایه های دیجیتالی کتابخانه مرکزی هم در این مجموعه قابل سرچ و دستیابی است. این کلیپ به شما آموزش می دهد چگونه از آن استفاده کنید.
https://t.me/UT_Central_Library

نامه سید حسن تقی زاده به استاد فروزانفر
از اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

استاد فروزانفر از چه سالی فعالیت درسی خود را در دانشکده معقول و منقول آغاز کرد؟ نامه علی اکبر سیاسی به وی در 21 آبان ماه 1321
از اسناد دانشگاه تهران
https://t.me/UT_Central_Library

عنوان:  The Contours of a Distinctive Metaphysics: Al-Fārābī's Book of Letters
نویسنده: Lucas P. Depierre
ناشر:  Wiley online Library
سال انتشار: 2026

این مقاله با عنوان "خطوط متمایز مابعدالطبیعه: بررسی کتاب الحروف فارابی" نوشته لوکاس پی. دوپیرا (Lucas P. Depierre)  به نقد و تحلیل ارزنده‌ای از تصحیح، ترجمه و شرح جدید چارلز باترورث  (Charles E. Butterworth) از کتاب الحروف فارابی می‌پردازد. این اثر شامل بخش‌های مختلفی درباره مباحث هستی‌شناسی، متافیزیک، پیدایش زبان و ذرات پرسشگری است که ارتباط میان فلسفه و دین را نیز واکاوی می‌کند. منتقد ضمن ستایش دقت نظر مترجم در حفظ انسجام مفهومی متن، چالش‌های مربوط به نسخه‌شناسی، تاریخ‌گذاری و ساختار پیچیده این اثر را تحلیل می‌کند. همچنین، این مقاله به تأثیر عمیق دیدگاه‌های فارابی بر فیلسوفان و اندیشمندان بعدی مانند ابن سینا و ابن رشد اشاره دارد.

  @KETABCAST_AI_LIB_UT_AC

بیست سال مطالعات اسلامی و ایرانی در دانشگاه ییل؛ از تاریخ اندیشه تا آرشیوهای دیجیتال

دانشگاه ییل در دو دهه گذشته (۲۰۰۶–۲۰۲۶) یکی از مراکز مهم پژوهش درباره تاریخ ایران، تمدن اسلامی و جهان فارسی‌زبان در آمریکا بوده است. ویژگی مطالعات اسلامی و ایرانی در این دانشگاه، پیوند میان پژوهش‌های تاریخی و متن‌محور با رویکردهای میان‌رشته‌ای و بهره‌گیری از مجموعه‌های غنی کتابخانه‌ای است. این فعالیت‌ها عمدتاً در گروه‌های تاریخ، مطالعات دینی، زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک و مرکز مک‌میلان دنبال می‌شوند.
در حوزه ایران‌شناسی، تأکید اصلی بر تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران، به‌ویژه دوره قاجار، انقلاب مشروطیت و تحولات ایران معاصر بوده است. تاریخ تشیع، بابیه، جنبش‌های دینی و فکری و مناسبات دین و سیاست نیز جایگاه مهمی در پژوهش‌های این دوره داشته‌اند. در سال‌های اخیر، مطالعات ایران در ییل از تاریخ سیاسی فراتر رفته و به تاریخ فرهنگی، ادبیات، جامعه و مناسبات ایران با جهان فارسی‌زبان، به‌ویژه هند و آسیای مرکزی، توجه بیشتری نشان داده است. بررسی هویت ایرانی، استمرار سنت‌های فرهنگی و پیوندهای تاریخی ایران با دیگر مناطق جهان اسلام از دیگر محورهای قابل‌توجه این پژوهش‌هاست.
در مطالعات اسلامی، تأکید اصلی همچنان بر تاریخ اندیشه و بررسی متون کلاسیک است. قرآن‌پژوهی، حدیث، فلسفه و کلام اسلامی، تصوف، تشیع و تاریخ نهادهای دینی از محورهای مهم پژوهشی دانشگاه هستند. توجه به انتقال دانش و متون فارسی و عربی میان سرزمین‌های اسلامی نیز از گرایش‌های قابل‌توجه سال‌های اخیر است.
یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های این پژوهش‌ها، کتابخانه‌های ییل، به‌ویژه کتابخانه نسخ نادر و خطی بینیکی است که هزاران نسخه خطی عربی، فارسی و ترکی عثمانی را نگهداری می‌کند.
اما مهم‌ترین طرح بزرگ ایران‌شناسی ییل، آرشیو اینترنتی تاریخ ایران (YIHA) است. این طرح با هدف دیجیتال‌سازی، بازنویسی و انتشار اسناد تاریخی فارسی شکل گرفته و نخستین مجموعه آن به اسناد قاسم غنی اختصاص دارد. این مجموعه بیش از هزار سند، از جمله مکاتبات رجال قاجار و منابع مرتبط با تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران، را دربرمی‌گیرد. دیجیتال‌سازی آن از سال ۲۰۱۵ آغاز شد و گسترش آرشیو به مجموعه‌های دیگر نیز در برنامه اولیه پیش‌بینی شده است.
در مجموع، مسیر مطالعات اسلامی و ایرانی ییل را می‌توان حرکت به سوی پژوهش‌های فرامنطقه‌ای، تاریخ فرهنگی و بهره‌گیری از منابع دیجیتال، در کنار استمرار مطالعات کلاسیک دانست. بااین‌حال، تا نوامبر ۲۰۲۶، اطلاعات رسمی روشنی از آغاز یک طرح کلان تازه با بودجه و جدول زمانی مشخص در این حوزه‌ها در دست نیست. آرشیو تاریخ ایران همچنان از مهم‌ترین طرح‌های بلندمدت و شایسته پیگیری این دانشگاه است.
منابع اصلی و نشانی‌های مستقیم
۱. برنامه مطالعات ایرانی دانشگاه ییل
https://macmillan.yale.edu/iranian-studies
۲. اهداف و ساختار برنامه مطالعات ایرانی
https://macmillan.yale.edu/iranian-studies/about-program-iranian-studies
۳. برنامه دکتری مطالعات اسلامی
https://religiousstudies.yale.edu/graduate-program/fields-of-study/islamic-studies
۴. آرشیو اسناد قاسم غنی و طرح تاریخ ایران
https://ghani.macmillan.yale.edu/
۵. مجموعه خاور نزدیک کتابخانه ییل
https://guides.library.yale.edu/near-east-collection/about
۶. نشست‌های پژوهشی ایران‌شناسی
https://macmillan.yale.edu/iranian-studies/iran-colloquium-series

https://t.me/UT_Central_Library

نمایشگاه «پنجاه سال پاسداری از میراث مکتوب شبه‌قاره هند؛ از شناسایی و گردآوری تا مستندسازی و حفاظت»
‌
مروری بر فعالیت‌ها و دستاوردهای مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور در پنج دهه تلاش برای حفظ و صیانت از میراث مکتوب و اسنادی شبه‌قاره هند
‌
کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران با همکاری مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور، نمایشگاهی با هدف معرفی بخشی از فعالیت‌ها و دستاوردهای پنجاه‌ساله این مرکز در حوزه شناسایی، گردآوری، سازماندهی و حفاظت از میراث مکتوب شبه‌قاره هند برگزار می‌کند.
‌
در این نمایشگاه، نمونه‌هایی از نسخ خطی، کتاب‌های چاپ سنگی و سربی، اسناد و دیگر منابع تاریخی و فرهنگی شبه‌قاره هند و همچنین دستاوردهای مرکز در زمینه شناسایی و فراهم‌آوری منابع، فهرست‌نویسی و سازماندهی، تهیه نسخه‌های میکروفیلمی، دیجیتال‌سازی و حفاظت از این آثار به نمایش گذاشته می‌شود.
‌
این رویداد فرصتی برای آشنایی با گستره و تنوع میراث مکتوب شبه‌قاره هند و تلاش‌های پنجاه‌ساله مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور در گردآوری، حفظ و فراهم‌سازی زمینه دسترسی پژوهشگران به این منابع ارزشمند است.
‌
زمان برگزاری: ۱۹ آبان تا ۱۴ آذرماه ۱۴۰۵
‌
ساعات بازدید: همه‌روزه، ساعت ۹ تا ۱۳
‌
مکان: طبقه همکف کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
‌
برگزارکنندگان: کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران با همکاری مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور
https://t.me/UT_Central_Library

دانمارک برای حمایت از چهره و صدای افراد در برابر دیپ‌فیک قانون وضع می‌کند
دانمارک قصد دارد با اصلاح قانون حق مؤلف (کپی‌رایت)، انتشار تصاویر، ویدئوها و صداهای واقع‌نمایانه‌ای را که با هوش مصنوعی از افراد ساخته یا دست‌کاری شده‌اند، بدون رضایت آنان ممنوع کند. این طرح که در اکتبر ۲۰۲۶ اعلام شده، با هدف حمایت از هویت و شخصیت دیجیتالی افراد، اعم از شهروندان عادی و هنرمندان، تهیه شده است.
دیپ‌فیک به تصاویر، ویدئوها یا فایل‌های صوتی گفته می‌شود که با استفاده از هوش مصنوعی تولید یا دست‌کاری شده‌اند تا فردی را در حال گفتن یا انجام کاری نشان دهند که در واقعیت اتفاق نیفتاده است. این فناوری در سال‌های اخیر به ابزاری برای انتشار اطلاعات نادرست، تخریب اعتبار اشخاص و تولید محتوای تحقیرآمیز، از جمله تصاویر جنسی جعلی، تبدیل شده است.
طرح دانمارک در ادامه توافق سیاسی گسترده‌ای مطرح شده است که در ژوئن ۲۰۲۵ میان احزاب سیاسی این کشور شکل گرفت. بر اساس آن، افراد می‌توانند در برابر تقلیدهای دیجیتالی بدون اجازه از چهره و صدای خود از حمایت قانونی برخوردار شوند. این حمایت همچنین شامل هنرمندان و شبیه‌سازی دیجیتالی اجراهای آنان خواهد بود.
در این طرح، برای حفظ آزادی بیان استثناهایی در نظر گرفته شده است. طنز، هجو، کاریکاتور و نقد سیاسی و اجتماعی اصولاً از شمول ممنوعیت خارج هستند؛ مگر آنکه محتوای منتشرشده به اطلاعات گمراه‌کننده‌ای تبدیل شود که خطر جدی و مشخصی برای حقوق دیگران، منافع اساسی، جان یا اموال آنان ایجاد کند.
وزیر فرهنگ دانمارک یکی از اهداف اصلی این قانون را واداشتن شرکت‌های بزرگ فناوری و شبکه‌های اجتماعی به حذف سریع محتوای دست‌کاری‌شده اعلام کرده است. دولت امیدوار است قانون از ابتدای سال ۲۰۲۷ اجرایی شود.
این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که کشورهای دیگر نیز مقرراتی برای مقابله با دیپ‌فیک وضع کرده‌اند. فرانسه انتشار تصاویر و صداهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی از افراد را در شرایطی که مصنوعی بودن آنها آشکار یا اعلام نشده باشد، ممنوع کرده است. در انگلستان نیز از فوریه ۲۰۲۶ ساخت یا درخواست ساخت تصاویر جنسی جعلی از افراد بدون رضایت آنان جرم محسوب می‌شود و انتشار چنین تصاویری می‌تواند مجازات زندان تا دو سال داشته باشد.
در سطح اتحادیه اروپا نیز دستورالعمل مقابله با خشونت علیه زنان، کشورهای مشمول را موظف کرده است تا ژوئن ۲۰۲۷ تولید و انتشار عمومی محتوای جنسی دست‌کاری‌شده بدون رضایت افراد را جرم‌انگاری کنند. دانمارک به دلیل برخورداری از استثنا در مقررات قضایی و امور داخلی اتحادیه اروپا، مشمول این دستورالعمل نیست.
اقدام دانمارک را می‌توان گامی در جهت به رسمیت شناختن حق افراد بر هویت دیجیتالی خود دانست؛ حقی که با پیشرفت هوش مصنوعی، فراتر از حفاظت از عکس و حریم خصوصی، کنترل نحوه بازنمایی چهره، صدا و شخصیت افراد را نیز دربرمی‌گیرد.
https://t.me/UT_Central_Library

https://parslib.com/دیدار-چهرههای-برجسته-علمی-و-فرهنگی-ا/

دیدار از غرفه پارس آذرخش در نمایشگاه هفته ترویج علم در دانشگاه تهران

این اثر، تصحیح و ترجمه فرانسوی بخش‌های باقی‌مانده از «کتاب المقالات» ابوالعباس قلانسی است که در سال ۲۰۲۱ از سوی انتشارات معتبر دِگرویتر منتشر شده است.
Publication : Ziad Bou Akl, Une doxographie sunnite du IVe/Xe siècle, Kitāb al-maqālāt d'Abū al-ʿAbbās al-Qalānisī - Centre Jean Pépin - CNRS UMR8230
عنوان فرانسوی:
Une doxographie sunnite du IVe/Xe siècle: Kitāb al-maqālāt d’Abū al-ʿAbbās al-Qalānisī
عنوان فارسی: «یک فرقه‌نگاری اهل سنت در قرن چهارم هجری/دهم میلادی: کتاب المقالات ابوالعباس قلانسی»
مصحح و مترجم: زیاد بوعقل (Ziad Bou Akl)
ناشر: De Gruyter، برلین/بوستون، ۲۰۲۱
مجموعه: Scientia Graeco-Arabica، جلد ۳۳
زبان: فرانسوی، همراه با متن عربی تصحیح‌شده
شابک: 978-3-11-073742-4

https://t.me/UT_Central_Library

در باره کتاب معرفی شده در پست بالا + لینک دانلود کتاب
ابوالعباس قلانسی از متکلمان کمترشناخته‌شده اهل سنت در اواخر قرن سوم و اوایل قرن چهارم
هجری است که احتمالاً در شهر ری زندگی می‌کرد. او به مکتب کلامی ابن‌کلاب تعلق داشت؛ جریانی که می‌کوشید با بهره‌گیری از استدلال‌های عقلی و روش‌های کلامی، از عقاید اهل سنت دفاع کند.
اهمیت قلانسی در آن است که برخلاف بسیاری از متکلمان نخستین، از محیط معتزله برخاسته نبود. او نماینده گرایشی است که می‌توان آن را کلام اهل حدیث یا کلام سنت‌گرایان نامید؛ جریانی که در روایت‌های رایج تاریخ کلام، غالباً زیر سایه معتزله و اشاعره قرار گرفته است.
بوعقل در این کتاب، قطعات باقی‌مانده از «کتاب المقالات» قلانسی را گردآوری، تصحیح و به فرانسوی ترجمه کرده و با مقدمه‌ای پژوهشی و توضیحات تاریخی و کلامی منتشر ساخته است.
نکته مهم نسخه‌شناختی آن است که متن قلانسی به‌صورت کتابی مستقل باقی نمانده است. قطعات مورد استفاده مصحح در حواشی نسخه‌ای از «الاقتصاد فی الاعتقاد» غزالی، به تاریخ ۵۴۳ هجری/۱۱۴۸ میلادی، در مجموعه اسکوریال اسپانیا حفظ شده‌اند. بنابراین، این اثر بازسازی بخشی از کتابی مفقود بر اساس نقل‌قول‌های پراکنده است، نه تصحیح نسخه کامل آن.
ifao.egnet.net
اهمیت پژوهشی اثر
این کتاب از سه جهت اهمیت ویژه دارد.
نخست، برای تاریخ فرق‌نگاری اسلامی؛ زیرا امکان مقایسه روایت قلانسی از اختلافات کلامی با آثار ابوالحسن اشعری و ابوالقاسم بلخی را فراهم می‌کند.
دوم، برای شناخت تاریخ کلام اهل سنت پیش از تثبیت مکتب اشعری؛ زیرا نشان می‌دهد که پیش از غلبه اشعریت نیز جریان‌هایی در میان اهل سنت وجود داشتند که از استدلال کلامی بهره می‌بردند.
سوم، برای بررسی رابطه اهل حدیث و متکلمان؛ زیرا قلانسی برخلاف دیدگاه‌هایی که این دو گروه را کاملاً متعارض می‌دانستند، امکان جمع میان پایبندی به سنت و استفاده از روش کلامی را مطرح می‌کرد.
بوعقل در مقدمه کتاب همچنین می‌کوشد توضیح دهد که چرا جریان کلامی اشعری در نهایت شهرت و نفوذ بیشتری یافت و سنت کلامی قلانسی به حاشیه رانده شد.

آیا کتاب رایگان است؟
بله. این کتاب به‌صورت دسترسی آزاد (Open Access) منتشر شده و نسخه دیجیتال آن قابل مطالعه است.
نشانی رسمی DOI:
https://doi.org/10.1515/9783110724974
نسخه PDF:
https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9783110732740_A42290102/preview-9783110732740_A42290102.pdf

https://t.me/UT_Central_Library