چرا واقعا؟ کاش یکی از وزارت خارجه بپرسه! چرا ایران ما رو همتراز این کشورها قرار می‌دید؟ فایده سیاسی و دیپلماتیک این رأی چیه؟

سازمان ملل قطعنامه‌ای را تصویب کرده است که از روسیه می‌خواهد هزاران کودک اوکراینی ربوده‌شده را بازگرداند.

۱۲ کشور علیه این قطعنامه رأی دادند:

🇷🇺 روسیه
🇮🇷 جمهوری اسلامی ایران
🇰🇵 کرهٔ شمالی
🇨🇺 کوبا
🇸🇩 سودان
🇧🇾 بلاروس
🇪🇷 اریتره
🇳🇮 نیکاراگوئه
🇧🇮 بوروندی
🇧🇫 بورکینافاسو
🇳🇪 نیجر
🇲🇱 مالی


موافق: ۹۱ کشور
مخالف: ۱۲ کشور
ممتنع: ۵۷ کشور

@Garajetadayoni | گاراژ

📄 عدالت علیه مالکیت
قانون اساسی چگونه به مصادره‌ها مشروعیت داد؟

👤 شادی معرفتی

صبح‌های نخستین پس از انقلاب، تهران تصویری تازه داشت: تابلوهای کوچک سفیدرنگ که با خطی درشت روی آن نوشته شده بود «مصادره شد». این تابلوها اول بر درِ کاخ‌هاسی خاندان پهلوی نشستند، بعد بر سردرِ کارخانه‌ها، انبارها، شرکت‌ها، مزارع و گاهی حتی مغازه‌های کوچک. جریان مصادره در بهار و تابستان ۵۸، نه یک سیاست منسجم که یک شور انقلابی بود؛ اما چند ماه بعد، همان موج پراکنده، قانونی شد؛ یک‌باره به متن قانون اساسی راه یافت و برای سال‌های بعد تبدیل شد به ستون اقتصادی جمهوری اسلامی. پرسش این است چطور روندی که از دل احساسات انقلابی برخاسته بود، در قانون اساسی رسمی شد؟ پاسخ به این پرسش در سه لایه شکل می‌گیرد: فضای فکری دهه‌های پیش از انقلاب، پیش‌نویس‌های اولیه قانون اساسی، و سپس اصولی که با زبانی مبهم زمینه مصادره قانونی را فراهم کردند.
این یادداشت روایتی از همین مسیر است؛ روایتی از اینکه چگونه ایده‌های عدالت‌خواهی، ملی‌سازی و سوسیالیسم ایرانی، «حقوق مالکیت» را از جایگاه طبیعی و بنیادین خود پایین آوردند و آن را به امری قابل مصادره و تابع تشخیص دولت تبدیل کردند.

وقتی امروز به بحث مصادره‌ها در سال‌های نخست انقلاب نگاه می‌کنیم، معمولاً تمام ماجرا را به حساب فضای انقلابی می‌گذاریم، اما واقعیت پیچیده‌تر از این است. پیش از آن‌که اصول اقتصادی قانون اساسی به نفع دولتی‌سازی و محدود کردن مالکیت خصوصی شکل بگیرد، فضای فکری جامعه ـ از چپ رادیکال تا چپ میانه‌رو ـ به‌گونه‌ای آماده شده بود که مصادره نه‌تنها «نامشروع» تلقی نشود، بلکه حتی «ضروری» به نظر برسد.

نویسندگان قانون اساسی اغلب در حوزه سیاست خواهان آزادی‌های فردی و ساختار جمهوری بودند؛ اما در حوزه اقتصاد، متأثر از سوسیالیسم دهه ۴۰ و ۵۰. از نظر آنان مالکیت خصوصی می‌توانست تهدید باشد، منافع ملی مقدم بر حقوق فردی بود، دولت باید اقتصاد را هدایت می‌کرد، سرمایه‌داری وابسته باید مهار می‌شد. این دوگانه موجب شد قانون اساسی بستری برای آزادی سیاسی و اقتصاد دولتی باشد. مصادره‌ها نتیجه همین دوگانگی‌اند.

نقطه آغاز مصادره‌ها، فرمان ۹ اسفند ۱۳۵۷ آیت‌الله خمینی بود؛ فرمانی که در آن اموال خاندان پهلوی و «وابستگان» آنان غنایم خوانده شد و به شورا سپرده شد تا در اختیار «محرومان» قرار گیرد. این فرمان، نه بر مبنای قانون قبلی، بلکه بر مبنای اقتدار انقلابی صادر شد و همین منطق، بعدها به مبنای حقوقی مصادره‌های گسترده‌تری تبدیل شد. کمیته‌ها، بازرگانان بازار و افراد نزدیک به نیروهای انقلابی مأمور مدیریت این اموال شدند و عملاً نهادی موازی با دولت شکل گرفت.

اما مسأله در همان خاندان پهلوی متوقف نماند. جلسات شورای انقلاب، بر اساس مذاکرات ثبت‌شده، به‌سرعت بحث را از «اموال شاه» به «اموال سرمایه‌داران فراری»، «اموال بدون سرپرست» و سپس «مالکیت صنعتی» و «مالکیت زمین» کشاند. در این جلسات آیت‌الله بهشتی و بنی‌صدر، هر دو، از حق شورای انقلاب برای ضبط و اداره اموال دفاع کردند و آن را جانشینی قانونی برای سلطنت و مجلس دانستند. با همین استدلال، شورا خود را محق دید که بدون طی روند قضایی، حکم مصادره صادر کند.

تا پیش از تصویب قانون اساسی، مصادره‌ها پراکنده بودند؛ اما از پاییز ۵۸ به بعد، ساختارها شکل گرفتند، دادگاه‌های انقلاب، بنیاد مستضعفان، کمیته‌های تعیین‌تکلیف، هیئت‌های واگذاری تشکیل شدند. قانون اساسی همان چیزی را که خیابان آغاز کرده بود، تثبیت کرد. مصادره دیگر یک اقدام انقلابی نبود؛ حکم قانون بود.

قانون اساسی ایران در سال ۱۳۵۸، حقوق مالکیت را نه به‌عنوان حق طبیعی انسان، بلکه به‌عنوان حقی محدود، اجتماعی و تابع اراده دولت تعریف کرد؛ و همین تغییر پارادایم، مصادره‌ها را از یک اقدام انقلابی به یک سازوکار قانونی تبدیل کرد. مجموعه‌ای از اصول قانون اساسی، پایه‌های حقوقی لازم برای مصادره گسترده اموال و شرکت‌ها را در سال‌های پس از انقلاب فراهم کرد؛ اصولی که به دلیل تفاسیر کش‌دار و نبود سازوکارهای قضایی مستقل، به ابزار مهمی برای دولتی‌سازی اقتصاد و محدودسازی مالکیت خصوصی تبدیل شدند. این اصول نه نتیجه شتاب انقلابی، بلکه انعکاس تصوری بودند که روشنفکری ایرانی از «اقتصاد عادلانه» داشت؛ تصوری که در عمل، مالکیت خصوصی را به حاشیه راند و دولت را تبدیل کرد به بزرگ‌ترین بازیگر اقتصاد ایران.


◽️@utfinance◽️

📄 ایده‌ها و دستکاری انسان: نقد رفتارگرایی در اندیشه مارکسیستی

👤 اویس ارشادیان

لودویگ فون میزس در سخنرانی پنجم کتاب «مارکسیسم بی‌نقاب» تحت عنوان «مارکسیسم و دستکاری انسان» بر اهمیت و قدرت اندیشه‌ها تأکید می‌کند.

◼️@oveissershadian
◽️@utfinance◽️

🖥 از نظریه‌های منفی‌باف تا وضعیت امروز ایران

👥 گفت‌وگوی اویس ارشادیان با مسعود یوسف‌حصیرچین


◽️@utfinance◽️

🖥 چرا هر روز فقیرتر می‌شی؟

👤 پوریا تاجیک

🔗 اینستاگرام

◽️@utfinance◽️

🖥 تورم و فلاکت

شرح کتاب «تورم و اخلاق»

👤 محمد فاضلی

© یوتیوب دغدغه ایران

◽️@utfinance◽️

📄 نقدی بر سیاست‌گذاری «تقاضا‌محور»

اقتصاد کینزی از نگاه لیبرالیسم کلاسیک و مکتب اتریشی

👤 پوریا تاجیک

◽️@utfinance◽️

📄 جنگ و تحریم نمی‌تواند افزایش قیمت ارز و طلا را توضیح دهد

👤 مهرپویا علا

جنگ و تحریم نمی‌تواند افزایش قیمت ارز و طلا را توضیح دهد. بله، اگر سرعت کاهش عرضۀ هر کالایی بالاتر از سرعت کاهش تقاضا برای آن کالا باشد، قیمت آن کالا افزایش می‌یابد و این شامل ارز و طلا هم می‌شود. جنگ و تحریم می‌تواند تقاضا برای ارز و طلا را افزایش دهد و عرضۀ دلار را کاهش دهد؛ ولی چقدر و تا چه مدت؟ هیچ‌کس نمی‌تواند این را که دلار ظرف کمتر از ده سال از ۳ هزار تومان به ۱۲۳ هزار تومان رسید، با کاهش عرضۀ دلار توضیح بدهد. مثلاً شما اگر ارز حاصل از صادرات را به داخل کشور بیاورید، شاید بتوانید قدری قیمت ارز را کاهش دهید. من این استدلال را می‌پذیرم که کسی بگوید اگر کسب‌وکاری به شیوه‌های گوناگون از دولت یارانه می‌گیرد، دیگر حق ندارد بگوید ارز حاصل از صادرات خود را به ترتیبی که خودم صلاح بدانم خرج می‌کنم. ما در ایران کسب‌وکار بزرگ به‌راستی خصوصی نداریم.

بااین‌حال زمانی که ایران درآمد نفتی بالای صد میلیارد دلار داشت، باز هم افزایش قیمت دلار داشتیم. البته آن زمان این افزایش قیمت کمتر بود، اما دلیلش بیش از آنکه به موجودی زیاد ارز ربط داشته باشد، به این ربط داشت که اختلاف میان هزینه‌های دولت با درآمد واقعی‌اش کمتر بود. پولی که به خزانۀ دولت وارد می‌شد بیشتر بود و در نتیجه بیشتر می‌توانست ولخرجی کند. بعداً پولی که وارد خزانۀ دولت می‌شود بر اثر تحریم و کاهش قیمت نفت افت کرد، درحالی‌که آن ولخرجی‌ها نهادینه شده بودند. پولی که آن زمان باید صرف سرمایه‌گذاری می‌شد، در ساختار دولتی اقتصاد ایران به هدر رفت. انواع و اقسام سازمان‌ها با رسالت‌های من‌درآوردی بدون خروجی مشخصی از دولت بودجه گرفتند و الان دولت دیگر زورش نمی‌رسد بودجۀ آن‌ها قطع کند و بگوید بروید بازار دنبال کار بگردید.

هر روز که می‌گذرد اختلاف میان درآمد واقعی دولت و هزینه‌هایش افزایش می‌یابد. تا کجا می‌خواهد مالیات را افزایش دهد؟ اصلاً باید کسب‌وکار خصوصی و درآمدی وجود داشته باشد که بعد شما بتوانید از آن مالیات بگیرید. کسب‌وکار خصوصی چاه نفت نیست که دائم از آن بکشید. پس دولت ناچار است به خلق پول و تورم روی بیاورد تا فعلاً بتواند پرداخت‌های خود را انجام دهد. دوران هر رئیس‌جمهوری از دوران رئیس‌جمهور قبلی بدتر می‌شود. هر رئیس‌جمهوری می‌تواند با استناد به آمارها ادعا کند که از رئیس‌جمهور پس از خودش بهتر کشور را اداره کرده است. در واقعیت هیچ‌کدام قدرت این را که بودجه کشور را منضبط کنند ندارند. در انضباط مالی تنها زورشان به ضعیف‌ترین و مولدترین اقشار می‌رسد. مؤسسات و سازمان‌های نامولد زورشان می‌رسد و بودجه‌شان قطع نمی‌شود. اما این تا کی می‌تواند ادامه پیدا کند؟ شما تا یک حدی می‌توانید اقشار مولد را بدوشید و به یک اقلیت نامولد بدهید. قشر مولد سرانجام ورشکست می‌شود و دیگر چیزی تولید نمی‌کند. پس از آن چه می‌کنید؟

◽️@utfinance◽️

داستان ونزوئلا؛ از عرش به فرش با همدستی سوسیالیسم، چاوز و مادورو را در شرق وحشی ببینید:

https://www.youtube.com/watch?v=MLM3si7rdAo


چند وقتی است که ونزوئلا به صدر اخبار برگشته و حضور نظامی ایالات متحده در اطراف این کشور و اعلام منطقۀ پرواز ممنوع بر فراز آن، باعث کنجکاوی‌های بسیاری دربارۀ این کشور و وضعیت آنجا شده است.
به همین مناسبت، در این ویدیو دربارۀ ونزوئلا صحبت کردم. از زمانی‌که از لحاظ تولید ناخالص داخلی رتبۀ 4 جهان بود تا زمانی‌که در صدر شاخص فلاکت قرار داشت.
این ویدیو، داستان سوسیالیسم و مردم ونزوئلاست، داستان اینکه سوسیالیسم چطور عمل می‌کند و همه چیز را می‌بلعد، کشور را به «زندان بردگان» تبدیل می‌کند و مردم ونزوئلا چطور روز به روز فقیرتر و ضعیف‌تر شدند.

این ویدیو را در شرق وحشی ببینید:
https://www.youtube.com/watch?v=MLM3si7rdAo

شرق وحشی
تلگرام | یوتوب

📄 موافقم، ولی تدریجی!

👤 مهرپویا علا

«تدریجی» یکی از بزرگ‌ترین مغالطات رایج در گفتار سیاسی و بحث‌های نظری است. تقریباً تمام کسانی که می‌گویند «با فلان چیز موافقم، ولی باید تدریجی عمل کرد»، منظورشان درواقع این است که با آن مخالفم و معتقدم تا می‌توان باید جلوی تحقق آن را گرفت، ولی چون نمی‌شود قاطع عمل کرد بهتر است به تدریج و با دوز و کلک جلوی تحقق آن را گرفت!

مثلاً وقتی می‌گویند بله آزادسازی اقتصادی خوب است، ولی نباید گذاشت صنعت خودروسازی داخلی ورشکسته شود و نباید «شوک‌درمانی» کرد؛ منظورشان این است که تا مغز استخوان با آزادی بازار مخالفم و اگر منطق امور اجازه می‌داد برای ریزترین کنش‌های اقتصادی تک تک آدم‌ها برنامه می‌نوشتم و بالا سر تمام آدم‌ها دوربین مداربسته نصب می‌کردم و هر کس تخطی کرد می‌دادم اعدامش کنند، ولی چون چنین کاری در عمل شدنی نیست باید نرمش نشان داد و تا می‌توان مطالبۀ آزادسازی را به تعویق انداخت.


◽️@utfinance◽️

🖥 شریعتی، عنگلی برای تمام فصول

👤 عباس سوری

©️ رسانه پارسی

◽️@utfinance◽️

📄 نشانه‌های پیتزا در قورمه‌سبزی

👤 مهرپویا علا

اینکه ما برویم از متن‌های قدیمی و متعلق به صدها سال پیش لیبرالیسم، سوسیالیسم یا هر ایسم مدرن دیگری را در بیاوریم، به فرض که چنین کاری شدنی باشد، چه فایده‌ای دارد؟ گیرم ما توانستیم از مثنوی مولوی نوعی رواداری را نتیجه بگیریم که شباهت‌هایی به رواداری لیبرال دارد؛ از تاریخ بیهقی یا نهج‌البلاغه یا هر کتاب شعر و نثر یا کتاب مذهبی دیگری آموزه‌هایی پیدا کردیم که با برخی گزاره‌های اقتصاد لیبرال یا سوسیالیست شباهت داشته باشند؛ یا به فرض توانستیم نشان دهیم که ابن‌سینا در «دانشنامه علایی» سخنانی را گفته بود که با سخنان فلان فیلسوف در قرن بیستم یک جورایی همانند هستند؛ یا حتی فراتر از همانندی اصلاً معلوم شود که ابن‌سینا همان حرف‌ها را نهصد سال زودتر گفته بود. پرسش بسیار ساده‌ای که کمتر دیدم مطرح بشود اینجاست: خب که چه؟

البته منظورم این نیست که چنین مطالعاتی فایدۀ پژوهشی ندارند؛ اما تمام این مطالعات در نهایت و در بهترین حالت به دانش تاریخی ما می‌افزایند و نه به دانش نظری ما. نه به نظریه عمق می‌بخشند و نه بیان نظریه را شفاف‌تر می‌کنند. ما اگر بتوانیم با کندوکاو بسیار در قرآن یا شاهنامه گزاره‌هایی در تأیید اقتصاد بازار بیابیم، باز به اندازۀ کتاب «اقتصاد در یک درس» هازلیت، به‌عنوان مثالی از یک کتاب آموزشی ساده، به فهم ما از اقتصاد بازار نمی‌افزاید. پس به فرض که توانستیم از درون «سنت» رگه‌هایی از اندیشه مدرن را پیدا کنیم؛ باز اثر ویژه‌ای روی طرز فکر ما ندارد.

تازه با این فرض این‌ها را می‌گویم که مدعی چنین یافته‌هایی به‌راستی نشسته و پژوهش کرده باشد. کسی که قدری با متون تاریخی سروکله زده باشد می‌داند که چنین پژوهش‌هایی تا چه میزان دشوارند. شما برای اینکه یک جملۀ جدید و قابل اعتنا ناظر بر یک دورۀ تاریخی بگویید، باید هزاران صفحه مطالعه کرده باشید. تازه پس از این هزاران صفحه مطالعه نیمی از راه را رفته‌اید. فرض بر این است که قبلاً نیمی دیگر از راه را رفته بودید - یعنی هزاران صفحه هم از مکتب فکری‌ای که می‌خواهید نشانه‌های آن را در متون کهن پیدا کنید خوانده باشید و کاملاً بر روی آن مسلط شده باشید. برای نمونه شما اگر بخواهید نشان دهید که رگه‌هایی از آموزه‌های مارکس را می‌توان در دیوان حافظ یافت، باید دانش بسیار ژرفی همزمان از دورۀ حافظ، دورۀ مارکس، آموزه‌های حافظ، آموزه‌های مارکس، آموزه‌های عرفا و کسانی که حافظ از آنان متأثر بود، آموزه‌های سوسیالیست‌ها و کسانی که مارکس از آنان متأثر بود و... داشته باشید. کسی که تصور می‌کند به دست آوردن هریک از این دانش‌ها کار سادۀ یک سال و دو سال است، اساساً تصوری از پژوهش در علوم انسانی ندارد. بگذریم که چقدر باید حضور ذهن و خلاقیت فکری داشته باشد تا بتواند اشعار حافظ را کنار جملات مارکس بگذارد و مقایسه کند و نتیجه بگیرد؛ و گیرم که چنین کرد. یکی مانند من پیدا می‌شود و می‌گوید من اصلاً مارکس را قبول ندارم و هیچ‌کدام از حرف‌هایش درست نیستند! چنین کسی اگر زمانش را صرف فهم بهتر از اقتصاد یا حتی فهم بهتر از مارکس و جریان سوسیالیسم می‌کرد بهتر نمی‌توانست در مقابل من نوعی در بیاید؟

آیا کسانی که در تاریخ معاصر ما تا امروز مانند آب خوردن از متون مذهبی و ادبی متعلق به صدها سال پیش انواع و اقسام نظریه‌های جدید را استخراج می‌کردند، به‌راستی دشواری چنین پژوهش‌هایی را بر خودشان هموار کرده بودند؟ باور کنید اکثریت قریب به اتفاق‌شان چنین نکرده‌اند. نمی‌گویم تمام‌شان چون شاید افراد گمنام یا نه چندان مشهوری باشند که در قالب مقاله و کتاب و پایان‌نامه کارهای مشابهی انجام داده باشند. چنین پژوهشی حتماً می‌تواند دارای ارزش‌هایی باشد؛ ولی باز مخاطبان این پژوهش‌ها نه تودۀ مردم بلکه طیف بسیار محدودی از پژوهشگران تاریخند.

◽️@utfinance◽️

🖥 پولِ آزادی

👥 گفت‌وگوی مصطفی صادق با امیر جوادی

◽️@utfinance◽️

📄 شهادت‌نامه‌ی یک ونزوئلایی

👤 مکس منرز، حقوق‌دان و کنش‌گر ونزوئلایی

به‌عنوان یک ونزوئلایی، بگذارید بی‌رحمانه صادق باشم:

پس از ۲۶ سال، ما همه چیز را امتحان کرده‌ایم: اعتراضات، انتخابات، گفت‌وگو، فشار بین‌المللی. در عوض، با شکنجه، زندان، ناپدیدشدن و کشتن انسان‌های بی‌گناه روبه‌رو شده‌ایم. هر کسی که جرات مخالفت داشته باشد تحت تعقیب قرار می‌گیرد، شکار می‌شود یا خاموشش می‌کنند. ما در این مسیر جان‌ها، امید و چندین نسل را از دست داده‌ایم.

هیچ‌کدام از این‌ها به یک دلیل ساده جواب نداده است: رژیم مادورو هرگز اجازه‌ی تغییر واقعی را نخواهد داد.

آیا ما خواهان یک حمله‌ی نظامی هستیم؟ نه.
اما آیا به کمک خارجی نیاز داریم؟ قطعن، هیچ انتخاب دیگری نداریم.

این یک حکومت اقتدارگرای معمولی نیست.
این رژیمی است که به‌ شکل بین‌المللی به ارتباط با قاچاق مواد مخدر، فساد و همکاری با شبکه‌های جنایی متهم شده است. افزون بر آن، گزارش‌های گسترده‌ی سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و آمریکای لاتین درباره‌ی حضور هسته‌ها و گروه‌های افراطی خارجیِ دشمن ایالات متحده هشدار داده‌اند که از خاک ونزوئلا به‌عنوان پناهگاه امن استفاده می‌کنند.

هیچ جمعیت غیرنظامی‌ای نمی‌تواند دیکتاتوری‌ای را که ارتش، دادگاه‌ها، رسانه‌ها، زندان‌ها و تک‌تک نهادها را از بالا تا پایین کنترل می‌کند، سرنگون کند، به‌ویژه دیکتاتوری‌ای که حاضر است شهروندان خودش را شکنجه کند و بکشد.

انتظار این‌که فقط ونزوئلایی‌ها بتوانند آن ماشین را از هم بپاشند نه‌تنها غیرواقع‌بینانه است، بلکه غیرانسانی است.

◽️@utfinance◽️

🎧 اقتصاد و دولت در ایران

چرا باید کتاب «اقتصاد و دولت در ایران» را خواند؟

کتاب «اقتصاد و دولت در ایران» نوشته موسی غنی‌نژاد، یکی از مهم‌ترین روایت‌ها درباره ریشه‌های فکری اقتصاد دولتی در ایران است؛ روایتی که برخلاف توضیحات رایجِ مادی، نشان می‌دهد چگونه ایده‌ها و ذهنیت‌ها مسیر یک قرن توسعه ایران را شکل داده‌اند.

◽️@utfinance◽️

#اقتصاد_و_دولت_در_ایران
#موسی_غنی‌نژاد

🖥 چالش ۱۰ ویدیو؛ رد ۱۰ ادعای بی‌اساس سوسیالیست‌ها

قسمت چهارم: مالیات

👤 پوریا تاجیک

🔗 اینستاگرام

◽️@utfinance◽️

#مالیات
#پوریا_تاجیک

🖥 دل ایرانشهر

👤 با اجرای اشکان زارع


◽️@utfinance◽️

📄 شاعران تروریست

بازنشر به مناسبت ۲۱ آذر، صدمین سالروز تولد احمد شاملو

دهه‌های منتهی به انقلاب ۱۳۵۷، یکی از تاریک‌ترین فصول تاریخ روشنفکری ایرانی است که در آن بخشی از جامعه هنر و ادبیات متعهد به ایده‌ی «مبارزه‌ی مسلحانه» و توجیه خشونت سیاسی پیوست.

این جریان، که در بستر مبارزه سیاسی با رژیم پهلوی و تحت تأثیر امواج جهانی جنبش‌های چپ‌گرایانه و ضدامپریالیستی سر برآورد، به‌تدریج از نقد صرف ساختارهای قدرت فراتر رفت و به تقدیس کنش رادیکالی رسید که در آن، اسلحه و کلمه درهم آمیختند و خشونت به مثابه‌ی یک ضرورت تاریخی و حتی یک فضیلت انقلابی، تئوریزه و زیبا‌سازی شد.

این رویکرد، بیش از آنکه محصول یک تحلیل استراتژیک دقیق باشد، برآمده از یک رمانتیسیسم تراژیک بود که در آن، «فدایی» یا چریک، به جایگاه یک اسطوره‌ی معصوم و قهرمان رستگاری‌بخش ارتقا می‌یافت.
شاعران و هنرمندان این دوره، به‌ویژه آنان که به سازمان‌های چریکی مارکسیستی-لنینیستی گرایش داشتند، نقش مهمی در ساخت و پرداخت این تصویر ایفا کردند. در آثار آنان، خشونت از ماهیت دهشتناک و ضدانسانی خود تهی می‌شد و در قالب استعاره‌هایی چون «خون دادن برای آبیاری نهال آزادی» یا «سلاح در دست گرفتن به عنوان امتداد قلم»، به یک کنش انقلابی و پالایش‌دهنده تبدیل می‌‌شد.

خسرو گلسرخی، سعید سلطان‌پور، غلامحسین ساعدی، رضا براهنی و احمد شاملو چند نمونه‌ی برجسته از این جریان فکری هستند که دادگاه و دفاعیات برخی از آن‌ها به یک پرفورمنس سیاسی تمام‌عیار برای ترویج ایدئولوژی مبارزه‌ی مسلحانه بدل شد. شعرها و نمایشنامه‌های آنان، صرفاً بیانیه‌ی هنری نبود، بلکه به منزله‌ی کیفرخواستی علیه نظم مستقر و در عین حال، دعوتی آشکار به برهم زدن آن از طریق قهرآمیز بود.

در این جهان‌بینی، مرز میان «ترور» و «عمل انقلابی» به‌کلی محو می‌شد. هرگونه اقدام خشونت‌آمیز علیه نمادهای حاکمیت، فارغ از پیامدهای انسانی آن، به عنوان یک گام ضروری در مسیر تاریخ و تجلی اراده‌ی خلق ستمدیده، مشروعیت می‌یافت. این گفتمان، با خلق یک دوقطبی مطلق میان «خلق» و «ضد خلق»، هر فرد وابسته به سیستم حاکم را از انسانیت خود تهی می‌کرد و او را به یک هدف مشروع برای حذف فیزیکی تقلیل می‌داد. هنرمند در این پارادایم، دیگر یک ناظر یا منتقد بی‌طرف نبود، بلکه یک سرباز ایدئولوژیک بود که وظیفه داشت با سلاح هنر، راه را برای سربازان مسلح هموار سازد و به مرگ در راه آرمان، هاله‌ای از قداست ببخشد. این رویکرد، در نهایت به بن‌بست اخلاقی و سیاسی رسید. تقدیس خشونت چرخه‌ی خشونتی را به راه انداخت که قربانیان اصلی آن، خودِ بسیاری از معتقدان به همین راه بودند. این جریان فکری، در درک این واقعیت بنیادین ناکام ماند که ابزارها و وسایل، سرشت اهداف را تعیین می‌کنند.

◽️@utfinance◽️