”Men qila olmayman” deyish bu sun’iy chegara qo’yish

Kecha kitob o’qishni youtube ko’rishdan ustun ekanligini targ’ib etuvchi post qo’ygan edim. Unda 200 betli kitobni bir o’tirishda o’qib tugatish mumkinligini yozgan edim. Men izohlarni o’qib anchagina hayron qoldim. Negadir bitta kichik kitobni bir o’tirishda o’qib tugatishni ilojsiz yoki juda mushkul vazifa deb o’ylaydiganlar men o’ylagandan ko’ra anchagina ko’p ekan. Bu qandaydir super kuch emasligini, qandaydir texnikasiz, shunchaki o’rtacha tezlikda kitob o’qish ekanligini qayta-qayta ta’kidlasam ham bunga ishonmaganlar bo’ldi.

Tushunish muhim shunchaki o’qish emas, eslab qolish muhim, miya soatlab ishlay olmaydi, buni iloji yo’q kabi izohlardan bir nechta bo’ldi. Endi bir postni o’qiganlar ichida fikr bildiruvchilar 1-2% tashkil etishini hisobga olsak, bitta kitobni bir o’tirishda o’qishga ishonmaydiganlar anchagina ekanligini tushunish mumkin.

Azizlar, bir necha soatlab o’tirib kitob o’qish, aqliy mehnat qilish iloji bor, tarixda va hozirgi zamonda bunday qilayotganlar millionlab bor. Buni ilojsiz deb qarash kerak emas. Bundaylar atrofimizda ko’p.

Tarixda birinchi marta Antarktikada to’liq Ironman tugatgan bir yigit bor. Ironman bu 3 sport turini o’z ichiga oladi: 3,8 km suzish, 180km velosipedda yurish va 42,2km yugurish. Hammasi birin-ketin. Bu yigit ismi Anders Hoffman, daniyalik, yoshi 23 edi. Hech qanday sportchi emas u. Biznes sohasida o’qigan. 2 yil tayyorgarlikdan so’ng Antarktikada mana shuni tugata oldi. Antarktika haqida ozgina tasavvur. U yer muz va qor. Harorat -90 gacha tushadi, shamol esa 50 dan 250km/s. Ana shu joyda okeanda 4kmcha suzish, undan keyin qor ustida 180km velosipedda yurish va undan keyin 42,2km yugurishni uddalay oldi shu yigit. Andersni bir gapi bor: ”Limitations are perceptions”, taxminiy tarjimasi ”oldimizga qo’yadigan chegaralar faqat kallamizda xolos”.

Roger Bannister degan inson bo’lgan. U 1954 yilgacha 1 milni (1600metr) 4 daqiqa ichida yugurish aslo iloji yo’q degan ishoncha bo’lgan. Bannister 1954-yili tarixda birinchi marta 1 milni 4 daqiqa ichida yugurgan. Hozirgacha bu rekordni 2000 ga yaqin odam takrorlagan.

Eluid Kipchoge tarixda birinchi marta marafonni 2 soatdan kam vaqtda tugatdi.

Elon Musk tarixda birinchi marta osmondan raketalarni qayta yerga qo’ndirib yana qayta uchirdi.

Isaak Asimov 500 dan ortiq kitob yozgan.

Bu ro’yhatni davom ettirish mumkin. Islom olamida esa bundaylar juda ko’p. Mana shunday insonlar miyamiz kuchli ekani, uni uzoq muddat ishlay olishi va ko’p narsalarga qodir ekanligiga yaqqol misol. Hammasi ”endi ular boshqachada, men unday bo’la olmayman, men bitta kitobni tugata olmayman” deyishdan boshlanadi.

Miya uzoq ishlay olmaydi deydiganlar uchun isbot. Tili arab tili bo’lmagan, o’qiyatgan narsasini tushunmaydigan 8-10 yoshli qori va qoriya bolalar bor. 6-8 yoshda yoshda diqqat qanchalik tarqoq bo’ladi, bola qanchalik o’yinqaroq bo’ladi? Nafaqat o’qish, balki tovushma-tovush yodlashmoqda. Bundaylar minglab. Ular qandaydir geniy emas.

Bunga ham bahona topishadi baribir. Bolalikda eslab qolish oson degan. ”Iloji yo’q” degan infeksiyadan qutulish vaqti allaqachon kelgan azizlar. Siz iloji yo’q desangiz boshqalar sizni xato ekanligingizni qayta-qayta isbotlashmoqda. Qaysarlik qilishni to’xtatib, fikringizni o’zgartirish vaqti keldi.

Bek Olimjon
17.08.23
Norvegiya

Bir ukamiz bor, vodiydan. Andijonda tibbiyot institutini tamomlaganiga 2 yildan oshdi. Uni talabalik paytidan taniyman. Ko’p qatori maslahat so’ragan. Oftalmologiyaga qiziqishi borligini aytgan edi. Ammo atrofidagilari bundan qaytargan edi. Uzbda operatsiya qilishni o’rgana olmasang oddiy poliklinikada ishlaysan deyishgan edi. Mendan oftalmologiya tanlasammi yoki boshqa soha tanlaymi deb maslahat so’ragan edi.

Men hamma qatori ingliz tili o’rganing degan edim. Yo’q bo’lib ketdi. Oradan bir necha oy o’tdi, menga IELTS sertifikatini yubordi. 7,0 olgan edi.

Institutni bitirdi, oftalmologiyada davom etmoqchi bo’ldi. Endi nima qilay deb maslahat so’radi. Endi nemis tili o’rganing dedim. Germaniyadagi imkoniyatlar haqidagi ma’lumotlarni berdim. Yana yo’q bo’lib ketdi. Oradan bir necha oy o’tdi yana. Keyin nemis tilidan B1 sertifikati rasmini yubordi, oradan bir muddat o’tib B2 sertifikat olganini aytdi. Germaniyaga ketishga harakat qilayotganini aytdi. Qiyinchiliklari bo’ldi. Viza chiqmagan, ish topilmagan va hok.

Oradan yarim yilcha vaqt o’tdi shekilli. Keyin Germaniyaga kelgani haqida yozdi. Ish topishga qiynalayotgani haqida yozdi. Bir necha bor intervyulardan yiqilganini aytdi. Men harakat qilishdan to’xtamasligini, niyyatni yaxshi qilib, qattiq mehnatda davom etishini aytdim.

O’tgan kuni yana yozipti. Bir universitet klinikasi uni oftalmolog assistenti qilib ishga olishga tayyor ekanligini aytgan. Unga bemor ko’rishga ruhsat bergan, operatsiyaga olib kirgan. Qattiq hurmat qilgan holda Germaniyada oftalmolog bo’lishi uchun yordam berishlarini aytgan. Albatta maosh berishadi.

Oradan yana bir necha oy o’tadi va u menga yana yozadi. Endigi safar litsenziya olgani haqida yozadi. Undan keyin mutaxassislik qiladi. Keyin praksisga ega bo’ladi agar hohlasa.

Germaniya prezidentidan ko’ra ko’proq maosh olishni boshlaydi. Atrofidagilarga, oilasiga, ota-onasiga yordam berishni boshlaydi. Jamiyatga, insoniyatga manfaati tegishni boshlaydi. Bu uchun yana 5-6 yil muddat kerak xolos.

Sizga shuni aytishim mumkin, u yigit men bilan aloqaga chiqqaniga hali 3 yil bo’lmadi. Unga 3 yil oldin ”sen oddiy poliklinika vrachi bo’lasan” deb past nazar bilan qarashgan. Oradan 3 yil o’tdi, yana 5 yil kerak xolos. O’shanda dunyodagi eng yaxshi klinikalardan birida mutaxassis bo’lib ishlashni boshlaydi.

Bunday hamyurtlardan men bilgan va bilmagani bir qancha.

Sizchi? Siz haliyam rus tili o’rganaymi yo ingliz tili deb ikkilanyapsizmi?

Bek Olimjon
20.08.23
Norvegiya

A'lamov Ozodbek