1 C дастурининг 3,0 редакциясини урганувчилар учун видео дарсликларни каналимизга жойлашда давом этамиз. @accounting_stuff

1 C дастурининг 3,0 редакциясини урганувчилар учун видео дарсликларни каналимизга жойлашда давом этамиз. @accounting_stuff

1 C дастурининг 3,0 редакциясини урганувчилар учун видео дарсликларни каналимизга жойлашда давом этамиз.

#soliq_hisobotlari

Soliq hisobotini avtomatlashtirish va jarimalarni pasaytirish

2026-yil 1-yanvardan:
🔹quyidagi soliq hisobotlari soliq organlari tomonidan shakllantiriladi -
▫️mol-mulk solig‘i,
▫️yer solig‘i,
▫️jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i va ijtimoiy soliq;
🔹soliq to‘lovchilarga 5 ish kuni ichida soliq organlari tomonidan shakllantirilgan soliq hisobotlariga zarur tuzatishlar kiritish va taqdim etish huquqi beriladi.

Shuningdek, soliq hisobotini o‘z vaqtida taqdim etmaganlik uchun ma’muriy jarima miqdori
🔸kichik biznes subyektlarining mansabdor shaxslariga bazaviy hisoblash miqdori (BHM)ning 10 baravaridan 3 baravariga;
🔸fuqarolar uchun BHMning 3 baravaridan 1 baravariga tushiriladi.

Ma'lumot uchun. 1 BHM = 412 000 so'm

Agarda hisobot davrida soliq to'lovchi tomonidan bir nechta soliq turlari bo‘yicha soliq hisobotlari taqdim etilmagan bo'lsa, barcha taqdim etilmagan hisobotlar bo‘yicha umumiy bitta jarima qo‘llaniladi.

Oxirgi 3 oyda soliq hisobotlarini o‘z vaqtida taqdim etib kelgan tadbirkorlik subyektlariga soliq hisobotini o‘z vaqtida taqdim etmaganlik uchun 5 kungacha ma’muriy jarima qo‘llanilmaydi.

👉PF-138-son, 19.08.2025-yil

Тelegram |Facebook |Youtube| Instagram |X| Threads

📦 Омборда муаммо бор-йўқлигини қандай билиш мумкин?

Бир коэффициент борки, у ҳар қандай ишчининг гапидан ҳам, "интуициядан" ҳам кўра аниқроқ — бу товар айланмаси коэффициенти.

💡 Формула шундай:
1 ойда сотилган товарларнинг тан нархи / шу ойдаги ўртача омбор қолдиғи
(ўтган ой охиридаги қолдиқ + жорий ой охиридаги қолдиқ) / 2

Агар сиз барчасини "дафтар"да қилаётган бўлсангиз — ҳисоблаш қийин. Лекин агар ҳисоб-китоб тизимингиз яхши йўлга қўйилган бўлса — бу рақамни 30 сонияда чиқариб оласиз.

📊 Бу коэффициент нима ҳақида гапиради?
У шунчаки: ой давомида омбордаги товар неча марта "айланганини" кўрсатади. Яъни олиб келдингиз, сотдингиз, яна олиб келдингиз. Қанча кўп айланса — шунча яхши: сотув тез, пуллар "қотиб" қолмайди.

Лекин битта рақамнинг ўзи камлик қилади.
⛔️ Масалан: 6, 7, 5 — яхшими ёмонми?
Шунчаки қараб хулоса қилиш мумкин эмас. Динамикага қараш керак.
Мисол:
- Июн — 7
- Июль — 6
- Август — 4.8

Нима бўляпти? Товар омборда “тўхтаб” қоляпти. Пуллар товарда қоляпти, фойда эса йўқоляпти. Бу эса — маълум даражада хавфли сигнал.

📉 Нима учун бундай бўлиши мумкин?
- Сотувчилар фаол эмас
- Менежер ортиқча сотиб оляпти
- Омбор бошқаруви йўқ
- Маҳсулот “кетмай” қолди

🔥 Нима учун бу муҳим?
Омбор — шунчаки жой эмас. У ерда сизнинг пулларингиз "қути" ичида турибди. Улар қанча кўпроқ қолса — бизнес шунча секин ўсади.

📌 Агар ҳисоб-китоб юритсангиз — охирги 3 ой учун айланма бўйича ҳисобот қилиб кўринг. Қизиқарли нарсалар чиқади.
Агар ҳали юритмаётган бўлсангиз — дархол бошлашни масдахат берган бўлар эдим.

Бизнесда ҳар бир кунлик кечиккан товар — йўқотилган фойда. Омборингиз бизнесингизни "тормоз" қилмасин.

❓Ko‘chmas mulk ijara shartnomasini soliq organlarida hisobga qo‘ymaganlik uchun jarima qo‘llaniladimi

Agar fuqarolar o‘rtasida bino, inshoot yoki ularning bir qismi, turar joyni ijaraga berish shartnomasi (yoki tekin foydalanish shartnomasi) mavjud bo‘lmasa, shuningdek, ijaraga berish shartnomasini soliq organlarida majburiy hisobga qo‘yish talabi buzilsa – bazaviy hisoblash miqdorining 5 baravaridan 10 baravarigacha* jarima solinishiga sabab bo‘ladi.

👉MJKT 159¹-modda

*1 BHM = 412 000 so‘m

💰 ЗАҲИРА ЖАМҒАРМАСИ — КЕРАКСИЗ НАРСА ЭМАС, БАЛКИ ЗАРУРАТ!


Ўзингиз ёки яқинларингизнинг беморлиги, ишдан айрилиш ёки ота-онангизга зудлик билан молиявий ёрдам керак бўлиб қолиши бу ҳаёт учраб турадиган ҳолатлар.
Шундай пайтда сизга асқотадиган нарса ваҳима эмас, балки шундай ҳолатларга аввалдан тайёргарлик кўриш бўлади.
________________________________________
🔹 Нима учун заҳира жамғармаси шакллантириш керак?
1. Тиббий харажатлар — шошилинч жарроҳлик амалиёти, дори-дармон ва бошқа керакли муолажалар учун.
2. Ишсиз қолиш хатари — янги иш қидириш вақтида хотиржамликни таъминлаш учун.
3. Қарз ва бошқа молиявий мажбуриятлаар — кутилмаган ҳолатлар оқибатида тўловларда узилиш бўлмаслиги учун.
4. Фавқулотда ҳолатлар — автомашинани зудлик билан таъмирлаш зарурати каби турли кутилмаган харажатларни қоплаш учун.
________________________________________
🔹 Заҳирани қандай ва қаерда сақлаш мумкин (мулоҳаза учун ғоялар):

$2–3 минг жамғармани — нақд пулда;

$3–5 минг жамғармани — олтинда. Бу қиймат сақловчи усул бўлиб, 1–2 кунда нақд пулга айлантириш мумкин.

$5–10 минг жамғармани — ҳалол депозит/омонат/инвестцияларда, 1–2 ҳафтада қўлга олиш мумкин (агар ишончли омонат ёки инвестиция турлари мавжуд бўлса албатта).
________________________________________
🚫 Нима ҚИЛМАСЛИК керак:
❌ Заҳирани акцияларда сақламанг, чунки улар анча беқарор.
❌ Заҳирани уй-жой кўринишида шакллантирманг, чунки уларни тез пулга айлантириш қийин.
❌ Заҳирангизни криптовалюталарда сақламанг, чунки бу шубҳали ва хатарли.
________________________________________
💡 Ёдингизда бўлсин:
Агар сиз оилангиз ва ота-онангиз олдида масъул бўлсангиз унда заҳира жамғармаси бу фақат оғир кунлар учун йиғилган пул эмас, балки бу ўзингизга бўлган ишончдир!

«Корхона металл юк контейнерини ижарага бермоқда. Ижара шартномасини E-ijara тизимида рўйхатдан ўтказиш керакми? Контейнер учун ижара тўловини ҳисоблашда 1 кв. м учун минимал ижара тўлови ставкаси қўлланиладими?» E-ijara тизимида кўчмас мулкни ижарага бериш ёки текин фойдаланиш шартномалари, шунингдек транспорт воситаларини ижарага бериш шартномалари рўйхатдан ўтказилади 22.09.2021 й. ВМҚ-595-сон 3-б. «в» к.б. 07.07.2022 й. ПҚ-311-сон 4-б..

«Ўзбекистон Республикасининг 2025 йилги Давлат бюджети тўғрисида»ги қонун билан кўчмас мулк ва автомобиль транспортини ижарага беришда минимал ижара тўлови ставкалари тасдиқланган.

Юк контейнери кўчмас мулк ёки транспорт воситаси ҳисобланмайди. Шунинг учун: юк контейнери ижара шартномасини E-ijara тизимида рўйхатдан ўтказиш шарт эмас; уни ижарага беришда минимал ижара тўлови ставкалари қўлланилмайди.

💼 Иш ҳақи фонди (ФОТ): Жамоангизга ғамхўрлик қилиш — муваффақиятга йўл
Сиз тадбиркор сифатида наfaqat компанияни, балки ҳақиқий жамоани қуряпсиз. Жамоага ғамхўрлик қилиш эса иш ҳақи фондини (ФОТ) тўғри бошқаришдан бошланади. Келинг, унинг қандай аҳамиятли эканлигини кўриб чиқайлик!

📊 ФОТ нима?
Иш ҳақи фондига ходимларингизга тўланадиган маош, премия, ижтимоий тўловлар ва компенсациялар киради. Бу сиз учун одамларингизга қўйган сармоянгиз — уларнинг мотивацияси ва самарадорлиги учун асос.

📈 ФОТни қандай тақсимлаш керак?
Биринчи қадам — тўғри режалаштириш. Маошлар компания ривожини таъминлаб, ходимлар учун адолатли ва самарали бўлиши керак. Ходимлар сизнинг энг асосий ресурсингиз, уларнинг маоши эса аниқ режалаштирилиши зарур.

📊 ФОТни самарали бошқаришнинг афзалликлари
Маош тизимини тўғри йўлга қўйиш истеъдодли кадрларни жалб қилади, тажрибали ходимларни сақлаб қолади ва жамоани умумий мақсад сари бирлаштиради. Бу сизнинг компаниянгизга қўйилган сармоя кабидир: жамоага қанчалик кўп ёрдам берилса, ўсиш салоҳияти шунчалик катта бўлади.

📈 ФОТ ва бизнес муваффақияти
Эсда тутинг: маошлар — бу харажат эмас, балки инвестиция. Жамоангизга ғамхўрлик қилинг ва уларнинг бизнесингизнинг муваффақияти учун курашувчи кучга айланишини кузатинг!

💡 Иш ҳақи фонди — бу фақат пул эмас, балки жамоангизнинг асоси ҳамдир. Уни тўғри режалаштиринг, ходимларингизга ғамхўрлик қилинг ва бизнесингизнинг барқарор ривожланишини таъминланг!

🤩 Bugun – Xalqaro buxgalterlar kuni!

Bugun aniq fanlarga ixtisoslashgan soha vakillari – buxgalterlar o‘z kasb bayramlarini nishonlamoqda!

🗓 Nega aynan 10-noyabr?

1494-yilning aynan shu kuni venetsiyalik olim Luka Pachioli "Hisob-kitoblar va qaydlar haqida" nomli kitobini chop ettirgan. Bu kitob buxgalteriya ishini birinchi marta tizimli tarzda qog‘ozga tushirgan asar sifatida tarixga kirgan.

Bu kasb egalari har bir biznesning yuragi, tartib va ishonch timsoli hisoblanadi. Ularsiz raqamlar ham, ishlar ham tartibsiz bo‘lar edi.

✨ Barcha buxgalterlarni kasb bayrami bilan tabriklaymiz!

Инфляция — бу товар ва хизматлар нархларининг умумий даражада узлуксиз ўсиши бўлиб, натижада пулнинг қиймати пасаяди, яъни шу пулга камроқ нарса сотиб оласиз.

МЧЖ шаклидаги ҳусусий мактабда тўловларнинг бир қисми нақд шаклда қабул қилинади. Ўқувчиларга 3 маҳал овқат берилади.
Овқат учун масаллиқ харид қилиш учун кассага қабул қилинган пулларни ишлатиш мумкун ми? Касса операцияларини тартибга солувчи меъёрий ҳужжатлар мавжудми? Нақд пул тушумига эга бўлган барча хўжалик юритувчи субъектлар нақд пул тушумини банкларга топширадилар (09.08.1996 йилдаги 1504-сонли ПФ 3-б.).

Аҳолига ва барча хўжалик юритувчи субъектларига банк кассаларидан нақд пулларни бериш, уларнинг банкдаги депозит ҳисобварақларидаги маблағлари доирасида, касса ҳужжатларида кўрсатилган мақсадлар учун амалга оширилади. Банклар аҳолига ва хўжалик юритувчи субъектларига нақд пулларни уларнинг биринчи талаби бўйича узлуксиз тарзда чиқим қилиб берилишини таъминлайдилар (АВда 01.05.2018 йилда 3003-сон билан рўйхатга олинган Йўриқнома 30-б.).

Юқоридагиларга кўра нақ пул тушумини банкга топширишингиз керак, ушбу маблағларнинг керак вақтда ва керакли миқдорда банкдан олишингиз ҳам кафолатланган, амалда ҳам бугунги кунда бу муаммоли масала эмас. Шундай экан, норматив ҳужжат нормасини бузмаслик учун пулни банкга топширинг ва керакли миқдорини белгиланган тартибда қайтариб олинг.

Касса амалиётларини тартибга солувчи норматив ҳужжатлар қуйидагилардир:

АВда 01.05.2018 йилда 3003-сон билан рўйхатга олинган Йўриқнома,
АВда 11.07.2008 йилда 1834-сон билан рўйхатга олинган Йўриқнома,
АВда 29.06.2018 йилда 3028-сон билан рўйхатга олинган Йўриқнома,
30.10.2018 йилдаги 5564-сон ПҚ,
06.09.2019 йилдаги 5813-сон ПҚ.

Ижара шартномасини солиқ органларида рўйхатдан ўтказиш бўйича асосий қоидалар
1. Рўйхатдан ўтказиш мажбурияти
Ижара шартномаси солиқ органларида рўйхатдан ўтказилиши шарт (595-сон ВМҚ, 150-сон ВМҚ).
Бу амал ижара шартномаси тузилган кундан бошлаб 3 кун ичида ижарага берувчи томонидан бажарилиши керак.

2. Рўйхатдан ўтказилмаган ижара шартномасининг оқибатлари
A) ЭҲФ (Электрон ҳисоб-фактура) расмийлаштиришга чеклов йўқ
Ижара шартномаси солиқ органларида рўйхатга қўйилмаган бўлса ҳам,
ЭҲФ чиқаришга ҳеч қандай таъқиқ йўқ.
Қонунчиликда бундай чеклов назарда тутилмаган.

B) Солиқ томонидан келиб чиқадиган оқибатлар
2. Товар-моддий захираларга боғлиқ қатъий чекловлар
Рўйхатдан ўтказилмаган ижара асосида фойдаланилаётган омбор/бинода турган товар-моддий захиралар:
инвентаризациядан ўтказилмайди,
солиқ мақсадларида мавжуд эмас деб баҳоланади (595-сон ВМҚ 3в-б.).
Бу жуда жиддий оқибат, чунки солиқ текширувида омборингиздаги товарлар қонуний деб танилмаслиги мумкин.

3. Маъмурий жавобгарлик
Ижара шартномасини рўйхатга қўймаганлик
маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади (МЖтК 175-модда).

3. Хулоса (Қисқа қилиб)
✔️ Ижара шартномаси 3 кун ичида солиқда рўйхатдан ўтказилиши шарт.
✔️ Рўйхатдан ўтказилмаган бўлса ҳам ЭҲФ чиқса бўлади.
✖️ Аммо солиқ оқибатлари бор:
банк ҳисобварақлари тўхтатилиши мумкин,
омбордаги товарлар “мавжуд эмас” деб баҳоланиши мумкин,
маъмурий жарима бор.

Sunʼiy intellekt va robotlar ham soliq toʻlashi kerak – Bill Gates

Sun’iy intellekt va robotlar mehnat bozorini tubdan o‘zgartirmoqda. Ko‘plab jarayonlarni endi odam emas, algoritm bajaradi. Gatesning fikricha, bu o‘zgarish shunchaki texnologik yutuq emas — iqtisodiy muvozanat masalasi.

🔍 Muammo nimada?
Ishlaydigan odamlar turli xil soliqlarni toʻlaydi va bu orqali davlat budjeti shakllanadi. Lekin o‘sha ishni robot yoki AI bajarganda:
— ishlab chiqarish oshadi,
— xarajat kamayadi,
— ammo davlatga soliqdan pul tushmaydi.

Bu uzoq muddatda budjet defitsitiga, ijtimoiy tizimlarning bosim ostida qolishiga olib kelishi mumkin.

💡 Gatesning taklifi:
Robot odam o‘rnini egallayotgan bo‘lsa, kompaniya shu jarayon uchun alohida soliq to‘lasin. Va bu mablag‘ ijtimoiy himoya tizimiga, AI tufayli ishini yoʻqotgan odamlarni yangi kasblarga o‘qitishga, budjet xarajatlariga yoʻnaltirish kerak.

🔝 @foydali_moliya – obuna boʻling!