🇺🇿21-oktabr – O‘zbek tili bayrami!

Dunyoda har ikki haftada bir til yo‘qolib bormoqda. Til yo‘qolsa, xalqning asrlik xotirasi va tajribasi ham yo‘qoladi. O‘zbek tili esa millionlab insonlar uchun muloqot vositasi, tariximiz va o‘zligimiz ifodasidir.

2019-yilda Prezidentimiz tashabbusi bilan 21-oktabr O‘zbek tili bayrami kuni etib belgilandi, 2020-yilda esa tegishli qonun qabul qilindi. Shundan buyon tilimiz nufuzini oshirish bo‘yicha qator ishlar amalga oshirilmoqda.

"Mutolaa" loyihasi orqali 5,2 million kitobxonlar 4000 ga yaqin elektron va audio kitoblarni 21,5 million marotaba tinglab o'qimoqdalar.

• “Yoshlar uchun ming kitob” loyihasida 100 dan ortiq asar tanlandi, 47 tasi nashr etilib, 140 ming nusxada kutubxona va OTMlarga yetkazildi. Loyiha 30 mingdan ortiq yoshni qamrab oldi.

• “WikiMarafon” orqali o‘zbekcha Vikipediyadagi maqolalar 2022-yildagi 140 mingdan 367 mingga yetdi, o‘zbek tili jahon reytingida 60-o‘rindan 39-o‘ringa ko‘tarildi. Maqolalar yiliga 300 million marta ko‘rilmoqda.

• “Ibrat farzandlari” loyihasidagi o‘zbek tili darslari 2,3 million marta ko‘rildi, LearnUzbek.ai platformasidan 105 mingdan ortiq kishi foydalanmoqda. Ibrat Academy ilovasida esa 22 ta xorijiy til o‘zbek tili orqali o‘rgatilyapti.

• “Bek va Lola” multfilmining 52 ta qismi 621 milliondan ortiq marta ko‘rildi, kunlik ko‘rishlar 4 milliondan oshdi.

• “Gen AI Office” o‘zbek tilida 500 dan ortiq media mahsulot yaratdi, ular so‘nggi 30 kunda 200 milliondan ortiq marta ko‘rildi.

• “Kitobxonlik jamg‘armasi” tanlovlarida 418 nafar ijodkor ishtirok etdi, iste’dodli mualliflarga 3,4 milliard so‘m mukofot berildi.

• “Oltin ovozlar” loyihasi doirasida O‘zbekistondagi ilk professional dublyaj maktabi tashkil etilmoqda.

O‘zbek tilidagi texnologik startaplar ham “Yoshlar Ventures” jamg‘armasi tomonidan moliyalashtirilmoqda:

• “NavAI startapi” jamg‘armadan 80 ming dollar investitsiya jalb qildi. O‘zbek nutqini eng aniq taniydigan tizim sifatida 100 mingdan ortiq qo‘ng‘iroqni qayta ishladi, GSMA M360 Eurasia tanlovida 1-o‘rinni egalladi va President Tech Award’da 50 ming dollar grant yutdi.

• “Tilmoch AI startapi“ 2025-yilda jamg‘armadan 50 ming dollar sarmoya oldi va AQSh, MDH hamda Markaziy Osiyo bozoriga chiqdi. Bugun uning oylik daromadi 20 ming dollardan oshadi.

Bugun o‘zbek tilida 60 milliondan ortiq inson so‘zlashadi, u 50 dan ortiq xorijiy ta’lim muassasasida o‘qitiladi. 2025-yilda Oksford universitetida o‘zbek tili bo‘yicha bepul kurs ochildi.

Bu miqyos tilimizning iqtisodiy imkoniyatlarini ham ko‘rsatadi. O‘zbek tilida sifatli video, onlayn kurs, kitob, mobil ilova va startaplar yaratish orqali keng auditoriyaga chiqish mumkin. Har bir yangi tarjima, maqola va raqamli mahsulot tilimiz imkoniyatlarini kengaytiradi.

Yoshlarni ona tilimiz ravnaqiga hissa qo‘shishga, o‘zbek tilida yangi bilim yaratishga va ijod qilishga chaqiraman. Ajdodlarimiz qoldirgan merosni asrash va yangi yutuqlar bilan boyitish bizning zimmamizda.

Barchangizni O‘zbek tili bayrami bilan chin qalbimdan tabriklayman!

#OnaTilimFaxrim #21Oktabr

@alisher_sadullaev