Бүгін Шейх Әли Һәнимен кездестім. Ол кісі сияқты өте қарапайым, мінезі көркем, әдебі жоғары адамды көрген емеспін. Оған қарап тұрғанымды көргенінде бұрыннан таныс сияқты бірден маған қарай келді. Алайда, шейхпен менің бұл алғашқы кездесуім. Кей адамдармен кездескенде оған деген сүйіспеншілік бірдеп пайда болады дейтін еді. Шейхпен кездескендегі менің жағдайым сондай болды.

كل علم يأخذ من رجاله

Әр ілім өз адамынан алынады

Әдәб әл-Бәхс уә әл-Муназара дәрістерінен не үйренеміз:

🔹Тәқсимнің мағынасын, түрлерін және шарттарын;

🔹Тәқсим ақли мен тәқсим истиқраидің айырмашылығын; (الفرق بين التقسيم العقلي والاستقرائي)

🔹Тәқсим хақиқи мен тәқсим иғтибаридің айырмашылығын; (الفرق بين التقسيم الحقيقي والاعتباري)

🔹Куллидің жузиге қарай тәқсимі мен куллидің жузге қарай тәқсимінің айырмашылығын; (الفرق بين تقسيم الكل إلى أجزائه وتقسيم الكلي إلى جزئياته)

🔹Тәқсимге қалай сын айтуға болатынын және соған қалай жауап берілетіндігін;

🔹Муназара іліміндегң мақсатты айқындауды;

🔹Тәқсимде қалай пікір-талас жүргізілетіндігін;

🔹Тәқсим исми мен тәқсим хақиқидің айырмашылығын;

🔹Анықтамада пікір-талас қалай жүргізілетіндігін;

🔹Маңызды терминдердің түсіндірмесін:
— Мәнғ және оның түрлері (المنع وأقسامه)
— Сәнәд және оның түрлері (السند وأقسامه)
— Сәнәд жәуәзи (السند الجوازي)
— Сәнәд хилли (السند الحلي )
— Сәил және муғаллил (السائل والمعلل)
— Ғасб (الغصب)
— Мукабара (المكابرة)
— Муғарада және оның түрлері (المعارضة وأقسامها)
— Муғарада би әл-Қалб (المعارضة بالقلب)
— Муғарада би әл-Мисл (المعارضة بالمثل)
— Муғарада би әл-Ғайр (المعارضة بالغير)
— Нақд және оның түрлері (النقض وأقسامه)
— Мусадара (المصادرة)

🚨 Әдәб әл-Бахс уә әл-Муназара дәрісіне тіркелу әлі жалғасула 👇

https://t.me/AQLNAMA/517

Кей шәкірттердің сұрақтары осылай сияқты:

Бірде бір адам табиғиндердің бірінен былай деп сұрапты: “Ібілістің әйелінің аты кім”?. Табиғин сұрағына: “Тойына қатыспаппын “ - деп жауап берген екен.

https://t.me/AQLNAMA

Басталуына 2 күн қалды ⌛️

3 күн қалды ⌛️

4 күн қалды ⌛️

1 аптадан кейін басталады ⌛️

ЖАРТЫ САҒАТТЫҚ ДАМЫЛ ЖӘНЕ МӘҢГІЛІК ІЛІМ

Ол түнде тек екі сағат немесе одан сәл көбірек ұйықтайды екен. Ояна қалса болды төсегінен демде тұрып оқу бөлмесіне барып кітап оқитын болған. Демалып алу үшін күндіз кішігірім көз шырымын алып алатынын айтқан еді ұстазымыз. Сосын ойымызға бір сәтке болса да ұйқының маңызы зор ғой деген ой келді.

Қонақтардың бірі: “Ұйқыңыз қанша уақытқа созылады” — деп сұрағанында, ойымыздағы пікірді дұрыстап: “Шамамен жарты сағат” — деп жауап береді.

©️ Шейх Абдулхаким әл-Әнис ұстазы Шейх әд-Дәбән туралы естелігінен

https://t.me/AQLNAMA

АҚИДАДА ЗАННИ ДӘЛЕЛДЕР АБСОЛЮТТІ ТҮРДЕ НЕГІЗГЕ АЛЫНБАЙ МА?

Ақида екі бөлімнен тұрады:
— Алла Тағаланың бар әрі бір екендігін білу сияқты Яқинға қол жекізу міндет саналатын бөлім.

— Пайғамбардың періштеден артық болуы сияқты яқинге қол жеткізу мүмкін болмайтын занни бөлім. Аталмыш орында ғалымдардың бірауыз занни дәлелді пайдаланудың еш әбестігі жоқ. Себебі ғалымдар осы бөлімді ақида кітаптарында келтіруге бір ауыздан келіскен. Кейбір мутакаллимдердің занни дәлелдер дәлел ретінде жарамсыз деген пікірлері үзілді-кесілді қабыл етілмейді.

#Кәләм_мәселелері (1)

Алла Тағаланың сипаттарының бекітуінің шариғаттың бекітілуіне тәуелді болып, болмауына байланысты екі бөлімнен тұрады.

إثبات صفات الباري سبحانه وتعالى من حيث توقف ثبوت الشرع عليها أو لا قسمان:

1. Шариғат бекітілу үшін алдымен бекітілуі қажет сипаттар:

١- صفات يتوقف ثبوت الشرع عليها:

— Бар болу (الوجود)
— Тірі болу (الحياة)
— Ілім (العلم)
— Құдырет (القدرة)
— Қалау (الإرادة)
— Сөйлеу (الكلام) (талас бар)

Сәйкесінше ақыли дәлелдермен аталмыш сипаттарды бекітуден алдын шариғатты бекіту мүмкін емес. Сипаттарды бекіту үшін шариғат арқылы қуаттауға, және шариғат арқылы ақыл оған кескінді түрде үкім беруге дайын екендігін көрсетуге болады.

Дәурге түсіп қалу қаупі болғандықтан алғашқыда аталған осы сипаттарды шариғатпен бекіту мүмкін емес. Өйткені елші жіберу ісі тек ғана елші жіберушінің бар болуы және елшіні білуі арқылы жүзеге асады. Сонымен қатар оған бағынбаққа әмір етуші, тыюшы, қалаушы және елші жіберуге қауқарлы болуы қажет.

لم يمكن إثبات هذه الصفات بالشرع ابتداء للزوم الدور؛ إذ لا يمكن إرسال رسول إلا إذا كان المرسِل موجودًا وعالما بالرسول، وآمرا وناهيا ومريدا لِأَنْ يطاع، وقادرا على الإرسال.

2. Шариғаттың бекітілуі мұқтаж емес сипаттар. Нәтижесінде шариғи дәлелдермен бекітуге болады.


٢- صفات لا يتوقف ثبوت الشرع عليها:

— Жалғыз болу (الوحدانية)
— Есту (السمع)
— Көру (البصر)

Ескертпе: Шариғи дәлелдер арқылы қалау, ілім және құдірет сипаттарының байланыстарының барлық нәрсені қамтуына дәлел келтіруге болады.

#Кәләм_мәселелері (2)
-----------
https://t.me/AQLNAMA

Умм Мәғбад әл-Хузағийа (أم معبد الخزاعية رضي الله عنها). Толық аты-жөні - Атика бинт Халид ибн Мунқиз ибн Рабиға Алла елшісі (Алланың игілігі мен сәлемі болсын) Меккеден Мединаға һижрет еткендегі қонған шатыр осы Умм Мәғбадтың шатыры. Аталмыш орын күні бүгінге дейін Умм Мәғбадтың шатыры деп аталады.

Сахаба анамыз аталмыш файлда Алла елшісін (Алланың игілігі мен сәлемі болсын) сипаттаған.

ӘДЕП ІЛІМНІҢ КІРІСПЕСІ

Имам Мәліктен мынадай бір оқиға риуаят етіледі: Имам құрайыштық жас жігітке: “Уа, бауырым! Ілім алмастан алдан әдеп үйрен!” - деген екен.

Өзі жайында былай дейтін: “Бала күнімде анам мені киіндіріп, басыма сәлде орап Рабиға ибн Әбу Абдурахман ілім алуға жіберерде: “Рабиғаның мәжілісіне барасың. Оның хадисі мен түсінігін үйренуіңнен алдын ізгі қасиеті мен әдебін үйрен” - деп айтатын.

https://t.me/AQLNAMA

Заттардың ақиқаты өз болмысында тұрақты, біреудің қалауына немесе ойлап табуына тәуелді емес. Сәйкесінше мантық қағидалары формалды келісімнен туған жасанды ереже емес, адам ойлау жүйесінің табиғи процесі.

Сол сияқты, кей адамдардың пікірінше аталмыш қағидалар — мантық ғалымдары өзара келісіп алған терминдер жиынтығы сияқты. Бұл, дәл бір адамның тартылыс күшін Ньютон ойлап тапты деп ойлағанымен тең. Ал шын мәнінде Исаак Ньютон оны ойдан шығарған жоқ, тек ашты, мәніне жете білді.
-Дәл сол сияқты, Аристотель, Ибн Сина және тағы басқа ғалымдар – адам ақыл-ойының шын мәніндегі қалай пікір жүргізетіндігін және ойлау тәсілдерін ашып көрсеткен.
- Яғни өздері қағидаларлы ойлап тауып және оны терминге айналдырған жоқ, тек адамның ойлауының табиғи процесін көрсетті.

Алланың қалауымен және көмек-жәрдемімен «Шарх Мухтасар әл-Манар» кітабынан «Сүннет пен Ижмағ» бөлімін 7 мәжілісте тәмамдадық. Рабиғул ахир айының 11-і күні (1446 ж/03.10.2025) аяқталды. Алдағы уақытта «Қияс» тарауын бастайтын боламыз Алла қаласа.

https://t.me/AQLNAMA

Кәләм іліміне арнап жазылған еңбектерге жазылған тахқиқтардан фәләкті (планета мен жұлдыздардың орны) иғтибари деп көрсеткенін көріп қалдым. Алайда, дұрысы һәм көпшілікке мәлімі ол - жисм.

Бұл сурет Философтардың түсінігіндегі фәләк жайында. Олардың пікірінше фәләк дегеніміз - планеталар мен жұлдыздардың орны (сол орын жисм саналады).