✨ Алланың қалауымен шәкірттердің “Қияс” бөлімін көп оқи бермейтінін ескеріп, Шарх Мухтасар әл-Манар кітабының аталмыш бөлімінен дәрістер ұйымдастырған едік . Оны 8 мәжілісте аяқтадық . Сондай-ақ “Сүннет” және “Ижмағ” бөлімін де өтіп, 7 мәжілісте аяқтадық .

Уақыт жоғалтқысы келмеген шәкірттер осы екі бөлімнен дайындалған дәрістерді көре алады.

🎓 Соған сәйкес төмендегідей дәрісті ұсынамыз!

📘 Кітаптың атауы:
«Шарх Мухтасар әл-Манар»

📝 Жоспар:
Кітаптың басынан бастап бірінші бөлімнің соңына дейін. Араб тілінде болады.

⏰ Сабақтың ұзақтығы:
Аптасына шамамен бір рет, екі сабақтан. Әр сабақтың ұзақтығы шамамен — 40 минут

📅 Басталар уақыты:
22.04.2026

📂 Кітаптың қазіргі баспаларының олылықтары мен кемшіліктеріне қарай, әр сабақтан алдын тахқиқ, тағлиқ жасалған нұсқаны файл күйінде жіберетін боламыз.

📚 ЖАҢА ДӘРІС ХАБАРЛАНДЫРУЫ

📚 Кітаптың аты: әл-Мақуләт әл-Ашр
(Философтар мен мутакаллимдердің көзқарастары аясында)

👤 Авторы: Мухаммад Рамадан Абдулла.

🗓 Дәріс уақыты: Аптасына бір рет (Жұма күні кешке).

⏰ Басталар уақыты: 24.04.2026

🎯 Бұл пәнді оқудың мақсаты: Аталмыш ғылым философияға кіріспе. Өз кезегінде философия кәлам іліміне кіріспе.

📌 Дәріске қатысу шарты: Бұған дейін мантық ілімінен бір немесе екі деңгей аяқтаған болуы қажет.

📖 Аталмыш дәріс және сол сияқты дәрістер болашақта Кәләм ілімін оқуымызға себеп болмақ. Бірден кәләм ілімінен бастамауыздың себебі алдағы уақытта дәріс барысында анықталады.

📲 Байланыс номері:
87752398083 (телеграм)
87714868190 (уатсап)

ҒЫЛЫМНЫҢ ЖОҒАЛУЫНЫҢ СЕБЕБІ

Бұрынғы кездері көкейімде бір ой жиі жүретін:
Біз, шәкірттер, көп кітаптың бұтақтары арасында адасып кетеміз. Ал бірнеше жыл өткен соң, сол кітаптардың бірде-бір жемісін көрмеген боламыз. Көп ойлана келе, бұның себебі – кітапқа деген ашкөздік екенін түсіндім. Яғни, кітапты қаптатып жинауға, оқуға тырысу, көп кітап оқығанмен жарысу.
Бірақ، ең азы бір кітапты терең түсінуге, оны меңгеруге деген ұмтылу жоқ екен.
Бұған дейін де айтып өткеніміздей, ілім алуда - тәртіппен, сатылап ілгерілеген адам ғана биіктерге жете алады.

Жақында осы мағынамен үндес бір сөзге тап болдым. Оны қадірлі ұстазымыз Шейх Абдулазиз Шәһауи (Алла оны сақтасын) айтыпты.
Тақырыбы — кітап жинауға қатысты фитна.

Ұстазымыз Бәдр әд-Дин Абдулазиз Шәһауи (Алла оны сақтасын) былай дейді:

> «Белгілі ғалым-ғұламалардан болған Хатиб ән-Нидидің:
“Ғылымды құртқан – кітаптың көптігі” деген сөзін естідік».

Сосын ұстазымыз мынаны қосты:
“Қажеті болмаса да, кітапты шектен тыс көп жинауға деген әуестікке таңым бар. Бұрынғы ұстаздарымыздың көбінде санаулы ғана кітаптар болатын. Сол кітаптарды жаттап, үнемі қайталап жүретін. Әрбірінің белгілі бір оқу тәртібі болатын. Тіпті, олар сол кітапсыз күннің бір сағатында өткізбейтін. Ал қазір ше? Кітап сөрелерде тізіліп тұр, бірақ оларды оқитын жан жоқ”».



(Бұғият әс-Сәуи, 83-бет)

(✍️Ұстаздан нақыл қылынды)

P.S.:
Нағыз ғалымдардың үйінде бірнеше сөре кітаптар ғана болатынын байқағанмын. Және осы сипаттағы ғалымдардың қатарында Шейх Зәһид Кәусаридеде (Алла ол кісіні рахымына бөлесін) болған екен.

Бұдан бұрында кітаптың көптігіне қатысты тақырыпты қозғаған жазбамен бөліскен едік. Негізі, кітаптың көптігі –ілімнің көптігіне нұсқамайды, бәлки, надандықтың көптігіне нұсқайды. Өйткені, ілім –адамның бойында қалыптасатын қабілет, мағлұмат жинау емес.

Құрметті бауырлар!
Кеше осы мақаланы жариялау арқылы арна иесі, ұстазымыз Шейх Атоның бір ойтүйсігін жеткізген болатынбыз.
Ұстаздың ғылыми мәселелердегі һәм ілім талап етудегі мәнһәжға байланысты көзқарас, ой-пікірін жеткізуден бөлек, сабақта (яғни Мантық, Кәләм, Пәлсәпә сабақтарында) айтылған “фәидә” және “нуктә”ларменде (пайдалы және қызықты мәселелер) бөліссекпе деген ойдамын.

(✍️Сабитхан)

МӘҚУЛАТ (КАТЕГОРИЯ) ІЛІМІН НЕ ҮШІН ОҚИМЫЗ

Аталмыш сұраққа Шейх Абдулазиз әл-Фәрһарауи әл-Мәтуриди Мәтуриди мәктебінде ең маңызды еңбектерген саналатын “Шарх әл-Ақаид ән-Нәсафийа “ жазған “Нибрас” атты хашиясында, жоғарыдағы категорияларды атап өтіп, кітаптың мазмұны оған арналмаса да кеңінен түсіндірме береді. Алайда ғалым хашияны жазудағы негізгі мақсаттан ауытқығаны үшін:

“Осы түсіндірмені жаттап ал. Бұл шархтан [Шарх әл-Ақаид ән-Нәсафийа] дәріс беріп жүріп, категория мәселелерінің егжей-тегжейінен хабарсыз жандарды талай көрдік. Бұл барып тұрған — жәһл мураккабтық”

— деп кешірім сұрайды.

Егер ой жүгіртетін болсақ, шынында солай екенін түсінеміз. Бұл пәнді және Пәлсәпа ілімін оқымастан “Шарх әл-Ақаид ән-Нәсафийа” кітабын оқу - уақыт жоғалту.
Ол кітапты оқып, дұрыс түсінгісі келген адам “Мақулат” пен “Пәлсапа” ілімдерін оқуға міндетті.

📌 әл-Мәқулат әл-Ашр дәрістеріне қабылдау әлі жалғасуда…

Дей тұрғанмен, Мәқулат (категория) ілімін оқудың негізгі шарты — кем дегенде мантық ілімінен бір немесе екі кітап оқу.

Осы орайда араб тілін білу керек деген шарт қоюдың аса бір маңызы жоқ. Аталмыш ғылымдарға ден қойған жан онсыз да араб тілін жетік білуі қажет.

Аталмыш сурет Шарх Мухтасар әл-Мәнар еңбегіне тәғлиқымыздан үзінді. Сондай-ақ дәріс барысында шәкірттерге оқып, дайындалулары үшін тәғлиқты жіберетін боламыз.

Бұған дейін кітаптың Сүннет, Ижмағ және Қияс бөлімдерін өткен едік. Аталған бөлімдерге қызығушы шәкірттер дайын видео-дәрістерді ала алады. Алдағы келе жатқан дәрістерде кітаптың басынан бірінші бөлімінің соңына дейін оқитын боламыз.

Дәрістің сілтемесі:

https://t.me/AQLNAMA/607

📌 Дәріске тіркелудің аяқталуына 5 күн қалды

Шәкірттің усул ілімінсіз фақиһ болуы мүмкін емес тіпті фиқһты бірнеше жылдар оқыса да. Кімде-кімнің бұдан басқа айтар сөзі болса, ол сөзі не білімсіздіктен не тәкаппарлықтан.

واعلم أنه لا يمكن للطالب أن يصير متفقها ما لم تكن له دراية بالأصول، ولو قرأ الفقه سنين وأعواما، ومن ادعى غير ذلك كان كلامه إما جهلا وإما مكابرة. ابن بدران

📕 Мәдхал. Ибн Бәдран

🚨 Шарх Мухтасар әл-Манар дәрістері қабылдау әлі жалғасуда 👇

https://t.me/AQLNAMA/607

⏰ Ертең усул дәрістеріне тіркелудің соңғы күні. Тіркелулер әлі де жалғасып жатыр…

Жұма мубарак болсын!

Бүгін Мәқулат дәрістеріне тіркелудің соңғы күні, Алла қалауымен бүгін бастайтын боламыз.

Құрметті шәкірттер қауымы!
Ілім жолында әрбір сәттің қадірін білейік және бұл ұлы һәм ауыр жолды ықыласпен жүріп өтейік! Ілім талап ету барысында ең маңызды сипаттардың бірі – ықыласты болу. Біздің, шәкірттердің, ең үлкен қателіктеріміздің бірі – кейбір пәндерге, дәрістерге “нәпіл” ретінде қарауымыз. Яғни, дәрістерді “маңызды” және “маңызды емес” дәрістерге бөлуіміз. Барлық пәндерге, дәрістерге “парыз” ретінде қарайық! Ниеттерімізді түзейік, ықыласты болайық және әр сабаққа ден қояйық! Осылай ғана оң нәтижелерге, жетістіктерге жете аламыз.

(Дәрістерде айтылған бір насихаттың түйіндісі)

✍️Сабитхан

Суретте толық аяқталған, жалғасып жатқан дәрістер жинағы көрсетілген. Атап айтар болсақ, аяқталған дәрістер:

— ибн әс-Сәйид “әд-Дурра” (мантық)
— Мухаммад Мухииддин Абдулхамид “Әдәб әл-Бахс уә әл-Муназар” (пікірталас өнері)
— Сағид әл-Бәләнбури “Мәбәди әл-Усул” (усул әл-Фиқһ)
— Қасым ибн Құтлубуға “Шарх мухтасар әл-Мәнар” (усул әл-Фиқһ, қияс бөлімі)
— Қасым ибн Құтлубуға “Шарх мухтасар әл-Мәнар” (усул әл-Фиқһ, сүннет, ижмағ бөлімдері)


Жалғасып жатқан дәрістер:

— “Тәһзиб муғни әт-Туллаб” (мантық)
— әл-Хайдабаради “әл-Мирқат” (мантық)
— Қасым ибн Құтлубуға “Шарх мухтасар әл-Манар” (Басынан бірінші бөлімнің соңына дейін)
— Мухаммад Рамадан Абдулла “әл-Мақулат әл-Ашр”

عن الحسن البصري رضي الله عنه:
- من لا أدب له لا علم له.
- ومن لا صبر له لا دين له.
- ومن لا ورع له لا زلفى له.

من أخطاء بعض المحققين أنهم كلما رأوا كلمة ثانيا او ثالثا ظنوها تعدادا، فيبدأ من أول السطر.