давоми
Мана шу – фано (ўзликни унутиш, йўқлик) ҳолатидир... Агар сен Аллоҳни Азим деб кўрсанг, ўзлигинг эриб, ғойиб бўлади. Шунинг учун ҳам мўминни камсуқум ва тавозели ҳолда топасан. Чунки у Аллоҳнинг улуғлигини кўргандир. У ҳеч қачон: «Мен», деб айтмайди, балки: «Мен эриб битдим, эй Роббим! Сен Билувчисан, биз эса жоҳиллармиз, эй Роббим! Сен Қодирсан, биз эса заифлармиз, эй Роббим! Сен Ғанийсан , биз эса фақирлармиз, эй Роббим! Биз Сен билан бормиз», дейди.
Мўмин киши Аллоҳнинг ал-Азим исми билан одобланадиган энг биринчи одоб кибр, мутакаббирлик, такаббурлик ва ўзига бино қўйишнинг йўқолишидир. Қачонки инсонда кибр, такаббурлик, манманлик ва ўзига бино қўйиш йўқолса, Аллоҳ унинг азизлиги, шарафини янада зиёда қилади.
Ер юзида Аллоҳ азиз қилган, номини улуғлаган ва мақомини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мақомларидан ҳам юқори қилган бирор инсон бор деб ўйлайсизми?!
Сиз Мадинаи мунавварага қайси вақтда борманг, у ерда албатта миллионлаб намозхонни сиғдира оладиган масжиди Набавийни кўрасиз. Инсонлар ер юзининг турли бурчакларидан — Покистондан, Америкадан, Филиппиндан, Австралиядан, Хитойдан, Ҳиндистондан ва бошқа юртлардан Пайғамбар алайҳиссаломни зиёрат қилиш учун келадилар.
Бу зот инсонларга нима бердиларки, улар ҳузурларида кўзларига ёш олиб, чексиз одоб ва эҳтиром билан турадилар?
Мен, ер юзида зикри Пайғамбар алайҳиссаломники каби баланд қилинган, мақоми у кишиники каби юксалтирилган бошқа бир инсон бор деб эътиқод қилмайман.
Шу билан бирга, айни вақтнинг ўзида Аллоҳга энг муҳтож, У Зотга энг кўп ёлворган, Унинг ҳузурида энг кўп тавозе қилган инсон ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эдилар. Аллоҳга бўлган муҳтожлигингизни қанча зиёда қилсангиз, Аллоҳ сизга шунча азизлик беради.
Қачонки сиз Аллоҳга тавозе қилиб, зорланиб, муҳтожлигингизни изҳор қилсангиз, Аллоҳ сизнинг зикрингизни юксалтиради.
Ҳар куни ер юзида беш вақт азонда: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан Расулуллоҳ», деган калима айтилганда Пайғамбар алайҳиссаломнинг муборак исмлари бутун дунё бўйлаб тилга олинади.
Аллоҳ таоло Пайғамбар алайҳиссаломдан бошқа қайси инсоннинг умри билан қасам ичган? «Умрингга қасамки, албатта, улар ўз мастликларида сарсон бўлиб юрибдилар”, Ҳижр сураси, 72-оят.
Бу оятда Аллоҳ таоло Пайғамбар алайҳиссаломнинг мақомларини юксалтириб, у зотнинг умрлари билан қасам ичган.
Сиз Аллоҳга муҳтож бўлиб, ҳожатларингизни Ундан сўраганингизда ва шундай деганингизда:
"Эй Роббим! Мен ҳеч нарсани билмайман, Сен ҳар нарсани билувчи Зотсан.
Мен кучсизман, қувватим Сенинг фазлинг биландир.
Мен муҳтожман, мени беҳожат қилгин.
Мен жоҳилман, менга илм ато этгин.
Мен халқ ичидаги энг заифларданман.
Эй Роббим! Сен буюк ва карамли Зотсан”, десангиз Аллоҳ сизга азизлик ато этади.
давоми бор...
@arabicuz
Мана шу – фано (ўзликни унутиш, йўқлик) ҳолатидир... Агар сен Аллоҳни Азим деб кўрсанг, ўзлигинг эриб, ғойиб бўлади. Шунинг учун ҳам мўминни камсуқум ва тавозели ҳолда топасан. Чунки у Аллоҳнинг улуғлигини кўргандир. У ҳеч қачон: «Мен», деб айтмайди, балки: «Мен эриб битдим, эй Роббим! Сен Билувчисан, биз эса жоҳиллармиз, эй Роббим! Сен Қодирсан, биз эса заифлармиз, эй Роббим! Сен Ғанийсан , биз эса фақирлармиз, эй Роббим! Биз Сен билан бормиз», дейди.
Мўмин киши Аллоҳнинг ал-Азим исми билан одобланадиган энг биринчи одоб кибр, мутакаббирлик, такаббурлик ва ўзига бино қўйишнинг йўқолишидир. Қачонки инсонда кибр, такаббурлик, манманлик ва ўзига бино қўйиш йўқолса, Аллоҳ унинг азизлиги, шарафини янада зиёда қилади.
Ер юзида Аллоҳ азиз қилган, номини улуғлаган ва мақомини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мақомларидан ҳам юқори қилган бирор инсон бор деб ўйлайсизми?!
Сиз Мадинаи мунавварага қайси вақтда борманг, у ерда албатта миллионлаб намозхонни сиғдира оладиган масжиди Набавийни кўрасиз. Инсонлар ер юзининг турли бурчакларидан — Покистондан, Америкадан, Филиппиндан, Австралиядан, Хитойдан, Ҳиндистондан ва бошқа юртлардан Пайғамбар алайҳиссаломни зиёрат қилиш учун келадилар.
Бу зот инсонларга нима бердиларки, улар ҳузурларида кўзларига ёш олиб, чексиз одоб ва эҳтиром билан турадилар?
Мен, ер юзида зикри Пайғамбар алайҳиссаломники каби баланд қилинган, мақоми у кишиники каби юксалтирилган бошқа бир инсон бор деб эътиқод қилмайман.
Шу билан бирга, айни вақтнинг ўзида Аллоҳга энг муҳтож, У Зотга энг кўп ёлворган, Унинг ҳузурида энг кўп тавозе қилган инсон ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам эдилар. Аллоҳга бўлган муҳтожлигингизни қанча зиёда қилсангиз, Аллоҳ сизга шунча азизлик беради.
Қачонки сиз Аллоҳга тавозе қилиб, зорланиб, муҳтожлигингизни изҳор қилсангиз, Аллоҳ сизнинг зикрингизни юксалтиради.
Ҳар куни ер юзида беш вақт азонда: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллоҳу ва ашҳаду анна Муҳаммадан Расулуллоҳ», деган калима айтилганда Пайғамбар алайҳиссаломнинг муборак исмлари бутун дунё бўйлаб тилга олинади.
Аллоҳ таоло Пайғамбар алайҳиссаломдан бошқа қайси инсоннинг умри билан қасам ичган? «Умрингга қасамки, албатта, улар ўз мастликларида сарсон бўлиб юрибдилар”, Ҳижр сураси, 72-оят.
Бу оятда Аллоҳ таоло Пайғамбар алайҳиссаломнинг мақомларини юксалтириб, у зотнинг умрлари билан қасам ичган.
Сиз Аллоҳга муҳтож бўлиб, ҳожатларингизни Ундан сўраганингизда ва шундай деганингизда:
"Эй Роббим! Мен ҳеч нарсани билмайман, Сен ҳар нарсани билувчи Зотсан.
Мен кучсизман, қувватим Сенинг фазлинг биландир.
Мен муҳтожман, мени беҳожат қилгин.
Мен жоҳилман, менга илм ато этгин.
Мен халқ ичидаги энг заифларданман.
Эй Роббим! Сен буюк ва карамли Зотсан”, десангиз Аллоҳ сизга азизлик ато этади.
давоми бор...
@arabicuz
😢17❤15👍10🔥7
давоми
Сиз эришган ҳар бир муваффақиятингиз ҳақида:
«Бу Роббимнинг менга берган фазлидир.
Аллоҳ мени муваффақ қилди.
Аллоҳ мени ҳурмат қилди.
Аллоҳ менга бу ҳақда сўзлашни муяссар қилди.
Аллоҳ тилимни равон қилди.
Аллоҳ менга Ўзига итоат қилишда ёрдам берди.
Аллоҳ фарзандларим тарбиясида ёрдам берди.
Аллоҳ ризқ топишимда ёрдам берди.
Аллоҳ мени динимда мустақим қилди», деб айтинг.
Бу борада биз учун энг яхши намуна — Юсуф алайҳиссаломдир.
Аллоҳ таоло айтади: «Агар Сен уларнинг макрини мендан нари қилмасанг, уларга мойил бўлиб, жоҳиллардан бўлиб қоламан», деди.
Юсуф сураси, 33-оят.
Юсуф алайҳиссалом барча муваффақиятларини Аллоҳнинг ёрдами билан эканини эътироф қилдилар.
Асл масала — Аллоҳ таоло билан бўлган муносабатингизда муҳтожлигингизни изҳор қилиб, У Зотга одоб билан ёлворишингиздир.
Чунки Аллоҳ ҳар жиҳатдан буюк ва Азим Зотдир.
Нафсингизни Аллоҳнинг ҳузурида ҳақир деб билишингиз лозим.
Бу борада энг яхши намуна — саҳобаи киромлардир.
Аллоҳ таоло Бадр ғазоти ҳақида айтади: “Батаҳқиқ, Бадрда сизлар озчилик бўлганингиз ҳолда ҳам Аллоҳ сизларга нусрат берди. Бас, Аллоҳга тақво қилинглар, шояд шукр қилсангиз”, Оли Имрон сураси, 123-оят.
Саҳобалар қурол-аслаҳа жиҳатидан ҳам, сон жиҳатидан ҳам оз эдилар. Улар уч юздан сал ортиқ киши эдилар. Мушриклар эса минг киши атрофида эдилар. Шундай бўлса-да, Аллоҳ таоло саҳобаларга ғалаба насиб қилди.
Аммо Ҳунайн ғазотида саҳобалар ўн минг нафар эдилар. Улар қурол-аслаҳа ва сон жиҳатидан ҳам жуда кучли эдилар.
Шунда баъзи саҳобалар: «Бугун биз сон жиҳатидан оз эмасмиз», дедилар.
Аллоҳ таоло бу ҳақда айтади: «Албатта, Аллоҳ сизларга кўп жойларда, шунингдек, Ҳунайн кунида ҳам нусрат берди. Ўшанда кўплигингиз сизларни мағрур қилган эди. Лекин у сизларга ҳеч қандай фойда бермади. Ер кенг бўлишига қарамай, сизларга тор бўлиб қолди. Сўнг орқангизга қараб қочдингиз», Тавба сураси, 25-оят.
Таниқли хатиблардан бири жума куни жуда таъсирли хутба қилди. Минбардан тушиб, намозни бошлади. Лекин «Фотиҳа» сурасини эсидан чиқарди. Аллоҳ гоҳида инсонни шу тарзда унуттириб қўяди.
Ҳа, Аллоҳ гоҳида инсон яхши биладиган нарсасини ҳам унуттириб қўяди.
Шунинг учун ҳеч қачон «мен», деб фахрланманг. Аллоҳнинг тоатига, илм мажлисига, солиҳ амалларга ва намозга бирор дунёвий нарсани ҳаргиз устун қўйманг.
Фузайл ибн Иёз раҳимаҳуллоҳ: «Илмига амал қиладиган ва инсонларга таълим берадиган олим осмон аҳли наздида улуғ мақомли киши ҳисобланади», дедилар. Чунки у ўзини доимо Аллоҳга муҳтож ва ҳақир деб билади.
Агар Аллоҳнинг ал-Азим эканини англасангиз, Улуғ Зотни улуғлаш сизнинг бурчингизга айланади. Унинг амрини улуғлайсиз, Пайғамбарини улуғлайсиз, Китобини улуғлайсиз, мўминларни улуғлайсиз, одамларга илм ўргатаётган олимларни улуғлайсиз. Уларни ҳақорат қилмайсиз, обрўларига тажовуз қилмайсиз, камситмайсиз.
Баъзан, Аллоҳга чақираётган бир кишини кўрасиз-да, унинг ўзини катта иш қилаётгандек тутишига қараб: «Бу жуда кичик одам», деб баҳолайсиз. Ҳолбуки, ҳақиқатда кичик бўлган — сизсиз. Чунки сиз Аллоҳнинг валийларини улуғлашни билмадингиз. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: «Огоҳ бўлинглар! Аллоҳнинг валийларига ҳеч қандай хавф йўқ ва улар маҳзун ҳам бўлмайдилар. Улар иймон келтирган ва тақво қилган зотлардир», Юнус сураси, 62–63-оятлар.
давоми бор...
@arabicuz
Сиз эришган ҳар бир муваффақиятингиз ҳақида:
«Бу Роббимнинг менга берган фазлидир.
Аллоҳ мени муваффақ қилди.
Аллоҳ мени ҳурмат қилди.
Аллоҳ менга бу ҳақда сўзлашни муяссар қилди.
Аллоҳ тилимни равон қилди.
Аллоҳ менга Ўзига итоат қилишда ёрдам берди.
Аллоҳ фарзандларим тарбиясида ёрдам берди.
Аллоҳ ризқ топишимда ёрдам берди.
Аллоҳ мени динимда мустақим қилди», деб айтинг.
Бу борада биз учун энг яхши намуна — Юсуф алайҳиссаломдир.
Аллоҳ таоло айтади: «Агар Сен уларнинг макрини мендан нари қилмасанг, уларга мойил бўлиб, жоҳиллардан бўлиб қоламан», деди.
Юсуф сураси, 33-оят.
Юсуф алайҳиссалом барча муваффақиятларини Аллоҳнинг ёрдами билан эканини эътироф қилдилар.
Асл масала — Аллоҳ таоло билан бўлган муносабатингизда муҳтожлигингизни изҳор қилиб, У Зотга одоб билан ёлворишингиздир.
Чунки Аллоҳ ҳар жиҳатдан буюк ва Азим Зотдир.
Нафсингизни Аллоҳнинг ҳузурида ҳақир деб билишингиз лозим.
Бу борада энг яхши намуна — саҳобаи киромлардир.
Аллоҳ таоло Бадр ғазоти ҳақида айтади: “Батаҳқиқ, Бадрда сизлар озчилик бўлганингиз ҳолда ҳам Аллоҳ сизларга нусрат берди. Бас, Аллоҳга тақво қилинглар, шояд шукр қилсангиз”, Оли Имрон сураси, 123-оят.
Саҳобалар қурол-аслаҳа жиҳатидан ҳам, сон жиҳатидан ҳам оз эдилар. Улар уч юздан сал ортиқ киши эдилар. Мушриклар эса минг киши атрофида эдилар. Шундай бўлса-да, Аллоҳ таоло саҳобаларга ғалаба насиб қилди.
Аммо Ҳунайн ғазотида саҳобалар ўн минг нафар эдилар. Улар қурол-аслаҳа ва сон жиҳатидан ҳам жуда кучли эдилар.
Шунда баъзи саҳобалар: «Бугун биз сон жиҳатидан оз эмасмиз», дедилар.
Аллоҳ таоло бу ҳақда айтади: «Албатта, Аллоҳ сизларга кўп жойларда, шунингдек, Ҳунайн кунида ҳам нусрат берди. Ўшанда кўплигингиз сизларни мағрур қилган эди. Лекин у сизларга ҳеч қандай фойда бермади. Ер кенг бўлишига қарамай, сизларга тор бўлиб қолди. Сўнг орқангизга қараб қочдингиз», Тавба сураси, 25-оят.
Таниқли хатиблардан бири жума куни жуда таъсирли хутба қилди. Минбардан тушиб, намозни бошлади. Лекин «Фотиҳа» сурасини эсидан чиқарди. Аллоҳ гоҳида инсонни шу тарзда унуттириб қўяди.
Ҳа, Аллоҳ гоҳида инсон яхши биладиган нарсасини ҳам унуттириб қўяди.
Шунинг учун ҳеч қачон «мен», деб фахрланманг. Аллоҳнинг тоатига, илм мажлисига, солиҳ амалларга ва намозга бирор дунёвий нарсани ҳаргиз устун қўйманг.
Фузайл ибн Иёз раҳимаҳуллоҳ: «Илмига амал қиладиган ва инсонларга таълим берадиган олим осмон аҳли наздида улуғ мақомли киши ҳисобланади», дедилар. Чунки у ўзини доимо Аллоҳга муҳтож ва ҳақир деб билади.
Агар Аллоҳнинг ал-Азим эканини англасангиз, Улуғ Зотни улуғлаш сизнинг бурчингизга айланади. Унинг амрини улуғлайсиз, Пайғамбарини улуғлайсиз, Китобини улуғлайсиз, мўминларни улуғлайсиз, одамларга илм ўргатаётган олимларни улуғлайсиз. Уларни ҳақорат қилмайсиз, обрўларига тажовуз қилмайсиз, камситмайсиз.
Баъзан, Аллоҳга чақираётган бир кишини кўрасиз-да, унинг ўзини катта иш қилаётгандек тутишига қараб: «Бу жуда кичик одам», деб баҳолайсиз. Ҳолбуки, ҳақиқатда кичик бўлган — сизсиз. Чунки сиз Аллоҳнинг валийларини улуғлашни билмадингиз. Аллоҳ таоло марҳамат қилади: «Огоҳ бўлинглар! Аллоҳнинг валийларига ҳеч қандай хавф йўқ ва улар маҳзун ҳам бўлмайдилар. Улар иймон келтирган ва тақво қилган зотлардир», Юнус сураси, 62–63-оятлар.
давоми бор...
@arabicuz
❤25😢14👍7🔥5
давоми
Масалан, жамоат транспортида кетаётганингда мусулмонларга хос либосдаги бир киши чиқиб келса, ҳурмат юзасидан унга жойингни бўшатиб берсангиз, сиз унинг шахсини эмас, балки динни ва унинг динга мансублигини улуғлаган бўласиз.
Агар диндор, диёнатли бир инсонни кўриб, уни менсимасангиз, паст кўрсангиз, Аллоҳнинг азобига дучор бўлишингиздан қўрқинг. Айниқса, уламоларнинг шаънига тил теккизиб, уларнинг ақидаси, манҳажи ёки дини ҳақида билмасдан гапирадиган, уларни камситадиган ва ҳақорат қиладиган кишиларни Аллоҳ таоло Ўзига дўст бўлган авлиёларига адоват қилганлари ва уларга тажовуз этганлари учун қаттиқ жазолайди.
Шунинг учун мўмин киши Аллоҳ таолони улуғлаши, Унинг Китобини, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни, У Зотнинг амр ва қайтариқларини ҳамда дин нишоналарини улуғлаши лозим.
Бунинг далили Аллоҳнинг қуйидаги сўзидир: «Ана шундай. Ким Аллоҳнинг нишоналарини улуғласа, бас, албатта, бу қалбларнинг тақвосидандир”, Ҳаж сураси, 32-оят.
Қуръонни улуғлаш ҳам шу жумладандир. Чунки у Аллоҳ таолонинг Каломидир. Шунинг учун мусҳафни уйнинг баланд ва муносиб жойида сақлаш, уни паст ёки ҳақорат саналадиган жойларга қўймаслик лозим. Мусҳафни эҳтиром қилиш — Аллоҳни улуғлашнинг белгисидир. Намозни улуғлаш ҳам Аллоҳни улуғлашнинг белгисидир. Шунингдек, Унинг амру қайтариқларини эҳтиром қилиш ҳам Аллоҳ азза ва жаллани улуғлашнинг далилидир. Мана шу — буюк Аллоҳга иймон келтирган мўмин эгаллаши лозим бўлган иккинчи мақомдир.
Баъзи уламолар мўминнинг Аллоҳ таолонинг ал-Азим исми билан одоби ҳақида сўз юритиб, шундай деганлар: “Агар инсоннинг ақлида Аллоҳ азза ва жаллани улуғлаш туйғуси ғолиб келса, у Роббисига бўйсунади, Унинг тақсимотига рози бўлади, Унинг ўрнига бошқасини хоҳламайди, Унинг ҳукмига эътироз билдирмайди ҳамда имкони борича Унинг розилигини қўлга киритиш учун ҳаракат қилади. Чунки Роббисининг азаматини ҳақиқатан англаган киши учун дунё ва ундаги барча нарсалар жуда кичик бўлиб қолади. Шунинг учун бошига бир мусибат тушса, у: «Эй Азим Зот!» дейди.
Имом Муслим Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда келтиришича, бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, мол сўради. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга икки тоғ оралиғини тўлдирадиган миқдорда қўй-эчкилар ҳадя қилдилар. У ўз қавми олдига қайтиб: «Эй қавмим! Исломни қабул қилинглар. Муҳаммад шундай саховат билан берадики, гўё фақирликдан ҳеч қачон қўрқмайди!» деди.
Агар Аллоҳ азза ва жалла сенинг қалбингда ҳақиқий улуғликка эга бўлса, сен учун тилла билан тупроқ баробар бўлиб қолади. Аллоҳ учун кўп нарсани сарфлайсан ва Унинг йўлида ҳеч қандай қийинчиликни оғир санамайсан.
Энди савол туғилади: улуғ инсонлар кимлар?
Улар — Аллоҳнинг пайғамбарлари, Унинг валий бандалари ва мўминлардир. Ана ўшалар ҳақиқий буюк зотлардир.
Масалан, Пабло Пикассо каби рассомнинг асарларидан бири миллионлаб маблағга сотилган бўлиши мумкин. Аммо бу унинг Аллоҳ наздида буюк эканини англатмайди. Шунингдек, машҳур рассомлар, санъат аҳли, Америкада темир-саноат соҳасининг эгалари, нефт магнатлари ва дунё наздида буюк саналадиган бошқа бой-бадавлат кишилар ҳам ҳақиқий буюклар эмаслар.
Ҳақиқий буюк инсон — пайғамбардир. Ҳақиқий буюк инсон — Аллоҳнинг валийсидир. Ҳақиқий буюк инсон — Аллоҳ азза ва жаллага иймон келтирган мўминдир. Ана шундай кишилар ҳақида: «фалончи буюк инсон», деб айтишга ҳақли бўлинади.
Аллоҳ субҳанаҳу ва таолодан бизга ушбу илмлардан манфаат беришини, бизга яхшилик ва Тўғри Йўлни илҳом қилишини сўрайман.
Доктор Муҳаммад Ротиб Наблусийнинг "Аллоҳнинг гўзал исмлари" асари асосида.
@arabicuz
Масалан, жамоат транспортида кетаётганингда мусулмонларга хос либосдаги бир киши чиқиб келса, ҳурмат юзасидан унга жойингни бўшатиб берсангиз, сиз унинг шахсини эмас, балки динни ва унинг динга мансублигини улуғлаган бўласиз.
Агар диндор, диёнатли бир инсонни кўриб, уни менсимасангиз, паст кўрсангиз, Аллоҳнинг азобига дучор бўлишингиздан қўрқинг. Айниқса, уламоларнинг шаънига тил теккизиб, уларнинг ақидаси, манҳажи ёки дини ҳақида билмасдан гапирадиган, уларни камситадиган ва ҳақорат қиладиган кишиларни Аллоҳ таоло Ўзига дўст бўлган авлиёларига адоват қилганлари ва уларга тажовуз этганлари учун қаттиқ жазолайди.
Шунинг учун мўмин киши Аллоҳ таолони улуғлаши, Унинг Китобини, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни, У Зотнинг амр ва қайтариқларини ҳамда дин нишоналарини улуғлаши лозим.
Бунинг далили Аллоҳнинг қуйидаги сўзидир: «Ана шундай. Ким Аллоҳнинг нишоналарини улуғласа, бас, албатта, бу қалбларнинг тақвосидандир”, Ҳаж сураси, 32-оят.
Қуръонни улуғлаш ҳам шу жумладандир. Чунки у Аллоҳ таолонинг Каломидир. Шунинг учун мусҳафни уйнинг баланд ва муносиб жойида сақлаш, уни паст ёки ҳақорат саналадиган жойларга қўймаслик лозим. Мусҳафни эҳтиром қилиш — Аллоҳни улуғлашнинг белгисидир. Намозни улуғлаш ҳам Аллоҳни улуғлашнинг белгисидир. Шунингдек, Унинг амру қайтариқларини эҳтиром қилиш ҳам Аллоҳ азза ва жаллани улуғлашнинг далилидир. Мана шу — буюк Аллоҳга иймон келтирган мўмин эгаллаши лозим бўлган иккинчи мақомдир.
Баъзи уламолар мўминнинг Аллоҳ таолонинг ал-Азим исми билан одоби ҳақида сўз юритиб, шундай деганлар: “Агар инсоннинг ақлида Аллоҳ азза ва жаллани улуғлаш туйғуси ғолиб келса, у Роббисига бўйсунади, Унинг тақсимотига рози бўлади, Унинг ўрнига бошқасини хоҳламайди, Унинг ҳукмига эътироз билдирмайди ҳамда имкони борича Унинг розилигини қўлга киритиш учун ҳаракат қилади. Чунки Роббисининг азаматини ҳақиқатан англаган киши учун дунё ва ундаги барча нарсалар жуда кичик бўлиб қолади. Шунинг учун бошига бир мусибат тушса, у: «Эй Азим Зот!» дейди.
Имом Муслим Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда келтиришича, бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келиб, мол сўради. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам унга икки тоғ оралиғини тўлдирадиган миқдорда қўй-эчкилар ҳадя қилдилар. У ўз қавми олдига қайтиб: «Эй қавмим! Исломни қабул қилинглар. Муҳаммад шундай саховат билан берадики, гўё фақирликдан ҳеч қачон қўрқмайди!» деди.
Агар Аллоҳ азза ва жалла сенинг қалбингда ҳақиқий улуғликка эга бўлса, сен учун тилла билан тупроқ баробар бўлиб қолади. Аллоҳ учун кўп нарсани сарфлайсан ва Унинг йўлида ҳеч қандай қийинчиликни оғир санамайсан.
Энди савол туғилади: улуғ инсонлар кимлар?
Улар — Аллоҳнинг пайғамбарлари, Унинг валий бандалари ва мўминлардир. Ана ўшалар ҳақиқий буюк зотлардир.
Масалан, Пабло Пикассо каби рассомнинг асарларидан бири миллионлаб маблағга сотилган бўлиши мумкин. Аммо бу унинг Аллоҳ наздида буюк эканини англатмайди. Шунингдек, машҳур рассомлар, санъат аҳли, Америкада темир-саноат соҳасининг эгалари, нефт магнатлари ва дунё наздида буюк саналадиган бошқа бой-бадавлат кишилар ҳам ҳақиқий буюклар эмаслар.
Ҳақиқий буюк инсон — пайғамбардир. Ҳақиқий буюк инсон — Аллоҳнинг валийсидир. Ҳақиқий буюк инсон — Аллоҳ азза ва жаллага иймон келтирган мўминдир. Ана шундай кишилар ҳақида: «фалончи буюк инсон», деб айтишга ҳақли бўлинади.
Аллоҳ субҳанаҳу ва таолодан бизга ушбу илмлардан манфаат беришини, бизга яхшилик ва Тўғри Йўлни илҳом қилишини сўрайман.
Доктор Муҳаммад Ротиб Наблусийнинг "Аллоҳнинг гўзал исмлари" асари асосида.
@arabicuz
❤44👍12😢9🔥7
14109. Ибн Касир айтади: Бир куни Ибн Саммок Ҳорун ар-Рашиднинг ҳузурига кирди. Ҳорун ар-Рашид сув сўради. Унга совутилган сув солинган кўза келтирилди.
Шунда у Ибн Саммокка: «Менга насиҳат қилинг», деди.
Ибн Саммок деди: «Эй мўминлар амири, агар сизга ушбу бир қултум сувни бериш ман этилганида, уни қанча эвазига сотиб олган бўлардингиз?».
Ҳорун ар-Рашид: «Мулк-салтанатимнинг ярмига», деб жавоб берди.
Ибн Саммок: «Ёқимли иштаҳа, ичинг», деди.
У сувни ичиб бўлгач, Ибн Саммок яна сўради: «Айтинг-чи, агар ушбу сувнинг баданингиздан чиқиши тўсилиб қолса, уни баданингиздан чиқариш учун қанча эваз берардингиз?»
Ҳорун ар-Рашид: «Мулкимнинг қолган ярмини», деди.
Шунда Ибн Саммок: «Ярмининг қиймати бир қултум сувга, қолган ярмининг қиймати эса бир марта пешоб чиқаришга тенг бўлган мулк — аслида ўзаро талашишга ва берилишга лойиқ эмасдир!», деди. Буни эшитиб Ҳорун ар-Рашид йиғлаб юборди.
“Ал бидоя ван ниҳоя”дан.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
Шунда у Ибн Саммокка: «Менга насиҳат қилинг», деди.
Ибн Саммок деди: «Эй мўминлар амири, агар сизга ушбу бир қултум сувни бериш ман этилганида, уни қанча эвазига сотиб олган бўлардингиз?».
Ҳорун ар-Рашид: «Мулк-салтанатимнинг ярмига», деб жавоб берди.
Ибн Саммок: «Ёқимли иштаҳа, ичинг», деди.
У сувни ичиб бўлгач, Ибн Саммок яна сўради: «Айтинг-чи, агар ушбу сувнинг баданингиздан чиқиши тўсилиб қолса, уни баданингиздан чиқариш учун қанча эваз берардингиз?»
Ҳорун ар-Рашид: «Мулкимнинг қолган ярмини», деди.
Шунда Ибн Саммок: «Ярмининг қиймати бир қултум сувга, қолган ярмининг қиймати эса бир марта пешоб чиқаришга тенг бўлган мулк — аслида ўзаро талашишга ва берилишга лойиқ эмасдир!», деди. Буни эшитиб Ҳорун ар-Рашид йиғлаб юборди.
“Ал бидоя ван ниҳоя”дан.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
❤66😢50👍20🔥9
14110. Қайтарилиши шарт бўлган қарзлар...
Яхшилик Одам боласи учун зое кетмайди... Гуноҳ эса, ҳатто маълум вақт ўтса ҳам, унутилмайди...
Дайён – Аллоҳ таолодир, У тирикдир ва ҳеч қачон ўлмайди...
Эй Одам боласи, хоҳлаганингча масхара қил... хоҳлаганинг устидан кул... хоҳлаганингга тажовуз қил... хоҳлаганингни дилини оғрит... ва хоҳлаганингга яхшилик қил...
Зеро, Аллоҳ зарра қадар яхшиликни ҳам зое қилмайди... зарра қадар ёмонликни ҳам зое қилмайди...
Қандай яхшилик қилган бўлсанг, охиратдан олдин шу дунёнинг ўзидаёқ унинг мукофотини оласан...
Ва қандай ёмонлик қилган бўлсанг, кичикми ёки каттами, охиратдан олдин шу дунёнинг ўзидаёқ худди шундай жазосини оласан...
Чунки Роббимиз муҳлат беради, лекин эътиборсиз қолдирмайди.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
Яхшилик Одам боласи учун зое кетмайди... Гуноҳ эса, ҳатто маълум вақт ўтса ҳам, унутилмайди...
Дайён – Аллоҳ таолодир, У тирикдир ва ҳеч қачон ўлмайди...
Эй Одам боласи, хоҳлаганингча масхара қил... хоҳлаганинг устидан кул... хоҳлаганингга тажовуз қил... хоҳлаганингни дилини оғрит... ва хоҳлаганингга яхшилик қил...
Зеро, Аллоҳ зарра қадар яхшиликни ҳам зое қилмайди... зарра қадар ёмонликни ҳам зое қилмайди...
Қандай яхшилик қилган бўлсанг, охиратдан олдин шу дунёнинг ўзидаёқ унинг мукофотини оласан...
Ва қандай ёмонлик қилган бўлсанг, кичикми ёки каттами, охиратдан олдин шу дунёнинг ўзидаёқ худди шундай жазосини оласан...
Чунки Роббимиз муҳлат беради, лекин эътиборсиз қолдирмайди.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
😢106❤62👍25🔥7😱2
Амаллар сандиғи
📜(Умрнинг ўтадиган) кунлари инсонлар учун хазина(сандиқлари)дир. Улар инсонлар унинг ичига жойлаб борадиган яхшилик ва ёмонликлар билан лиммо-лим тўлади. Қиёмат кунида эса бу хазиналар ўз эгаларига албатта очилади.
Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
📜(Умрнинг ўтадиган) кунлари инсонлар учун хазина(сандиқлари)дир. Улар инсонлар унинг ичига жойлаб борадиган яхшилик ва ёмонликлар билан лиммо-лим тўлади. Қиёмат кунида эса бу хазиналар ўз эгаларига албатта очилади.
Ибн Ражаб раҳимаҳуллоҳ.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
😢64❤37👍17🔥1😱1
14111. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Мохов касаллигига чалинганларга узоқ тикилиб қараманглар”, дедилар.
Ибн Можа ривояти.
Изоҳ: Беморнинг кўнглини оғритмаслик: Ислом инсонларнинг қалби ва ғурурини ҳимоя қилишга катта эътибор қаратади. Оғир ёки ногиронлик келтирувчи касалликка чалинган инсонга тик қараб туриш унинг қалбини синдириши, хижолатга қўйиши ва руҳий азоб бериши мумкин. Шунинг учун бундай беморларнинг ҳиссиётини ҳурмат қилиб, уларга узоқ тикилиб қараш қайтарилган.
Руҳий саломатлик ва ортиқча ваҳиманинг олдини олиш: Ҳар хил оғир дардга чалинган кишиларга узоқ тикилиш инсонда қўрқув, ваҳима ёки ёқимсиз ҳаёлларни уйғотиши мумкин. Бу эса инсоннинг хотиржамлигига салбий таъсир кўрсатади.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
Ибн Можа ривояти.
Изоҳ: Беморнинг кўнглини оғритмаслик: Ислом инсонларнинг қалби ва ғурурини ҳимоя қилишга катта эътибор қаратади. Оғир ёки ногиронлик келтирувчи касалликка чалинган инсонга тик қараб туриш унинг қалбини синдириши, хижолатга қўйиши ва руҳий азоб бериши мумкин. Шунинг учун бундай беморларнинг ҳиссиётини ҳурмат қилиб, уларга узоқ тикилиб қараш қайтарилган.
Руҳий саломатлик ва ортиқча ваҳиманинг олдини олиш: Ҳар хил оғир дардга чалинган кишиларга узоқ тикилиш инсонда қўрқув, ваҳима ёки ёқимсиз ҳаёлларни уйғотиши мумкин. Бу эса инсоннинг хотиржамлигига салбий таъсир кўрсатади.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
❤76👍37😢29🔥8
Соғинч
📜Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Умматимда менга муҳаббати кучли бўлган шундай кишилар борки, улар мендан кейин келишади ва аҳлини ва молини фидо қилиб бўлса ҳам, мени кўришни орзу қилишади».
Имом Муслим ривояти.
◽️Изоҳ: Расулуллоҳ Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни яхши кўриш — имоннинг энг улуғ кўринишларидан биридир. Мусулмонларнинг у зотга бўлган муҳаббат даражаси ўз имонлари ва қилаётган тоат-ибодатларининг даражасига қараб бир-биридан фарқ қилади.
Мусулмон кишининг Набийга ва у зотнинг суннати шарифларига эргашиши қанчалик ортса, бу у зот соллаллоҳу алайҳи ва салламга бўлган муҳаббати ва имонининг зиёда эканидан далолат беради.
Ушбу ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларига "муҳаббати кучли бўлган шундай кишилар" - у зотнинг вафотларидан кейинги даврда яшайдиган ва мавжуд бўладиган кишилар эканини хабар бермоқдалар. Бунга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам яшаган даврга замон жиҳатидан яқин ёки узоқ бўлган (вафотларидан кейин келган) барча кишилар, мусулмонлар киради.
Улардан бири, "аҳлини ва молини фидо қилиб бўлса ҳам" Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламни кўриш шарафига эришишни орзу қилади ва буни жуда-жуда хоҳлайди. Яъни, қалбидаги Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бўлган имоннинг кучлилиги ва чексиз муҳаббати сабабли у зотни бир бор кўришни ўз аҳли ва молидан устун кўради.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
📜Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Умматимда менга муҳаббати кучли бўлган шундай кишилар борки, улар мендан кейин келишади ва аҳлини ва молини фидо қилиб бўлса ҳам, мени кўришни орзу қилишади».
Имом Муслим ривояти.
◽️Изоҳ: Расулуллоҳ Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламни яхши кўриш — имоннинг энг улуғ кўринишларидан биридир. Мусулмонларнинг у зотга бўлган муҳаббат даражаси ўз имонлари ва қилаётган тоат-ибодатларининг даражасига қараб бир-биридан фарқ қилади.
Мусулмон кишининг Набийга ва у зотнинг суннати шарифларига эргашиши қанчалик ортса, бу у зот соллаллоҳу алайҳи ва салламга бўлган муҳаббати ва имонининг зиёда эканидан далолат беради.
Ушбу ҳадисда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзларига "муҳаббати кучли бўлган шундай кишилар" - у зотнинг вафотларидан кейинги даврда яшайдиган ва мавжуд бўладиган кишилар эканини хабар бермоқдалар. Бунга Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам яшаган даврга замон жиҳатидан яқин ёки узоқ бўлган (вафотларидан кейин келган) барча кишилар, мусулмонлар киради.
Улардан бири, "аҳлини ва молини фидо қилиб бўлса ҳам" Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламни кўриш шарафига эришишни орзу қилади ва буни жуда-жуда хоҳлайди. Яъни, қалбидаги Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бўлган имоннинг кучлилиги ва чексиз муҳаббати сабабли у зотни бир бор кўришни ўз аҳли ва молидан устун кўради.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
❤109😢64🔥14👍10🤩2
14113. Ажабланарлиси шундаки, инсонга ҳаром ейиш, зулм, зино, ўғрилик, хамр ичиш, ҳаромга қараш ва бошқа шу кабилардан сақланиш ҳамда эҳтиёт бўлиш осон туюлади-ю, аммо тилининг ҳаракатидан сақланиш унга қийин кечади.
Хатто шундай кишини кўрасанки, уни дини, тақвоси ва ибодати билан таърифланади, лекин у Аллоҳнинг ғазабини келтирадиган, аҳамият бермайдиган сўзларни гапиради ва улардан биргина сўз сабабли машриқу мағриб оралиғидаги масофадан ҳам пастроққа қулайди.
Қанчадан-қанча одамларни кўрасан, ошкора фаҳш ишлар ва зулмдан ўзини тийган-у, лекин тили билан тириклар ва вафот этган инсонларнинг обрў-шаънига тегадиган нолойиқ сўзларни айтаверади ва нима деяётганига парво қилмайди.
“Дард ва даво” китобидан.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
Хатто шундай кишини кўрасанки, уни дини, тақвоси ва ибодати билан таърифланади, лекин у Аллоҳнинг ғазабини келтирадиган, аҳамият бермайдиган сўзларни гапиради ва улардан биргина сўз сабабли машриқу мағриб оралиғидаги масофадан ҳам пастроққа қулайди.
Қанчадан-қанча одамларни кўрасан, ошкора фаҳш ишлар ва зулмдан ўзини тийган-у, лекин тили билан тириклар ва вафот этган инсонларнинг обрў-шаънига тегадиган нолойиқ сўзларни айтаверади ва нима деяётганига парво қилмайди.
“Дард ва даво” китобидан.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
😢111❤48👍18🔥9😱1
Мадина
Ҳар бир шаҳар ҳам шаҳар деб номланурми?
Йўқ, агар «ал-Мадина» дейилса — бу айнан ўша Мадинадир, ўша(Пайғамбар шаҳри)дир.
У - қалблар ором оладиган "Тойба"(покиза шаҳар)дир.
Мадина — бу дунёда мавжуд бўлган (нафслар шифо топувчи) руҳий шифохонадир.
Кимки қалбига саломатлик истаса, бас, Мадина сари талпинсин, у ерга борсин.
У осмондан ерга енгиллик билан нозил қилинган олий, самовий бир намунадир.
Яъни у, ерга туширилган жаннатнинг бир парчаси, бўлагидир.
Гўё одамларга: «Сизларга жаннат ҳақида сўзлаб беришди, агар унинг намунасини кўрмоқчи бўлсангиз, ана шу маконга боринглар», дейилгандек...
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
Ҳар бир шаҳар ҳам шаҳар деб номланурми?
Йўқ, агар «ал-Мадина» дейилса — бу айнан ўша Мадинадир, ўша(Пайғамбар шаҳри)дир.
У - қалблар ором оладиган "Тойба"(покиза шаҳар)дир.
Мадина — бу дунёда мавжуд бўлган (нафслар шифо топувчи) руҳий шифохонадир.
Кимки қалбига саломатлик истаса, бас, Мадина сари талпинсин, у ерга борсин.
У осмондан ерга енгиллик билан нозил қилинган олий, самовий бир намунадир.
Яъни у, ерга туширилган жаннатнинг бир парчаси, бўлагидир.
Гўё одамларга: «Сизларга жаннат ҳақида сўзлаб беришди, агар унинг намунасини кўрмоқчи бўлсангиз, ана шу маконга боринглар», дейилгандек...
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
❤127😢60👍17🔥14🤩5
14115. Тасбеҳ — барча махлуқотлар: инсонлар, жинлар, фаришталар, ҳайвонлар, наботот ва жамодот - яъни, ўсимликлар ва жонсиз нарсаларнинг Аллоҳга тасбеҳ айтишидир.
Аллоҳ таоло: «Уни етти осмону ер ва улардаги зотлар поклаб ёд этурлар. Уни ҳамди ила поклаб ёд этмаган ҳеч бир нарса йўқ. Лекин уларнинг тасбеҳини англамайсизлар. Албатта, У ўта ҳилмлидир, ўта мағфиратлидир», деган. (Исро сураси, 44 – оят)
- Тасбеҳ — Аллоҳ таолони ҳар қандай нуқсондан пок деб билиш ва Унинг барча гўзаллик ҳамда камолот сифатларига эга эканини эътироф этишдир.
- Тасбеҳ — тавҳид, ҳамд ва вараъни ўзида жамлаган ибодатдир. Аллоҳ таоло: «Бу – менинг йўлимдир. Мен Аллоҳга ишонч ила чақираман ва менга эргашганлар ҳам. Аллоҳ покдир. Ва мен мушриклардан эмасман», деб айт»», деган. Юсуф сураси, 108 – оят.
- Тасбеҳ — тилда енгил, мезонда оғир бўлган ибодатдир. У Раҳмонга суюклидир*. Қалбни поклайди, кўксни кенгайтиради, ғам-ташвишни кетказади, ғафлатни бартараф этади, нафсга куч-қувват бағишлайди ва фаолликни тиклайди.
Изоҳ: *Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Икки калима бор – Раҳмонга суюкли, тилга енгил, тарозида оғирдир: «Субҳааналлоҳи ва биҳамдиҳии, Субҳааналлоҳил-ъазиим».
Имом Бухорий ривояти.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
Аллоҳ таоло: «Уни етти осмону ер ва улардаги зотлар поклаб ёд этурлар. Уни ҳамди ила поклаб ёд этмаган ҳеч бир нарса йўқ. Лекин уларнинг тасбеҳини англамайсизлар. Албатта, У ўта ҳилмлидир, ўта мағфиратлидир», деган. (Исро сураси, 44 – оят)
- Тасбеҳ — Аллоҳ таолони ҳар қандай нуқсондан пок деб билиш ва Унинг барча гўзаллик ҳамда камолот сифатларига эга эканини эътироф этишдир.
- Тасбеҳ — тавҳид, ҳамд ва вараъни ўзида жамлаган ибодатдир. Аллоҳ таоло: «Бу – менинг йўлимдир. Мен Аллоҳга ишонч ила чақираман ва менга эргашганлар ҳам. Аллоҳ покдир. Ва мен мушриклардан эмасман», деб айт»», деган. Юсуф сураси, 108 – оят.
- Тасбеҳ — тилда енгил, мезонда оғир бўлган ибодатдир. У Раҳмонга суюклидир*. Қалбни поклайди, кўксни кенгайтиради, ғам-ташвишни кетказади, ғафлатни бартараф этади, нафсга куч-қувват бағишлайди ва фаолликни тиклайди.
Изоҳ: *Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар: «Икки калима бор – Раҳмонга суюкли, тилга енгил, тарозида оғирдир: «Субҳааналлоҳи ва биҳамдиҳии, Субҳааналлоҳил-ъазиим».
Имом Бухорий ривояти.
@arabicuz
iOS | Android
Instagram | Facebook | Twitter | Tiktok | Youtube
❤53👍17🔥9😢4