▪️ مدرنیسم و تنِ معماری در ایران

🖋 محمدیاسر موسی پور| دانش‌آموختۀ دکتری معماری دانشگاه شهیدبهشتی

چندی پیش یکی از دانشجویان رشتۀ معماری پرسشی از من داشت، آیا نمی‌توانیم برای نقد و نظریه‌پردازی درباره معماری به جای مفاهیم وارداتی، از زبان فارسی خودمان کمک بگیریم؟ البته این اولین مواجهه‌ام با این پرسش نبود. در پاسخ برایش نوشتم، همین‌که از معماری به‌عنوان چیزی قابل نظریه‌پردازی و البته قابل نقد سخن می‌گوییم، یعنی پیشاپیش از چیزی حرف می‌زنیم که بیرون از زبان فارسی تشکیل شده است. فهم معماری در این معنا -که کاملاً با معنایی که ما در گذشته استفاده می‌کرده‌ایم متفاوت است- دارای یک تاریخ است که در زبان و در جغرافیای دیگری شکل‌گرفته و در فرایندهایی به زبان ما وارد شده است. این پاسخ در عین اشاره به یک فکت، حاوی یک پیام بود که فکر می‌کنم اگرچه تلخ یا سخت، باید شهامت مواجهه با آن را بیازماییم: دقیقاً در همان لحظه که می‌خواهیم با پرسیدن این سؤال، غرب را از خودمان بیرون بگذاریم و از شر سایه‌ی سنگین آن خلاص شویم، او یادآوری می‌کند پیشاپیش در ما حاضر است. بااین‌حال، هدف این پاسخ هرگز آن نبود که از نوعی خودکم‌بینی در مواجهه با غرب طرفداری کند. هدف، تغییر مفروضات هستی‌شناسانه ما به‌قصد افزایش توان نظری برای تحلیل پیچیدگی‌های وضعیتمان بود؛ اما منظور از مفروضات هستی‌شناسانه چیست؟ یکی از این مفروضات، آن است که ما، خود و غرب را مثل دو شیء مجزا در کنار هم فرض می‌کنیم. درحالی‌که هم‌آمیختگی‌های ذهنی و عینی بسیاری، چنین تفکیکی را اساساً ناممکن می‌کند.

⭕️ ادامۀ مطلب را می‌توانید در Instant View یا در وب‌سایت کوبه به نشانی زیر بخوانید:

https://telegra.ph/YM-09-07
http://koubeh.com/ym1/

@koubeh

این مطلب تلاش میکند مراجعه دوباره اما متفاوتی باشد به سوالی که قدیمی است اما ظاهراً قدیمی نمیشود؛ رابطه معماری ما و غرب.
و همچنین تلاشی برای مستقیم تر فکر کردن به معماری وقتی در تلاقی با علوم انسانی خوانده میشود. امید به اینکه برانگیزاننده سوالات تازه باشد و نقد و نظرتان را در ارتباط با آن با من در میان بگذارید.

@archresearchmethod

فایلهای بالا، محصول گفتگویی با موضوعیت استقلال دیسیپلین معماری است که بهانه درج مقاله ای از رضا عسگری در این زمینه توسط پویان روحی پیشنهاد شد. این گفتگو در تاریخ ۲۳ فروردین امسال برگزار شده و ترتیب ایراد صحبت ها منطبق با ترتیب انتشار آنها در اینجا است.

محتوای این پنل را میتوان تمرینی برای گفتگو میان قرائت های متفاوت از معماری و یادآوری این تفاوتها دانست.

امیدوارم فارغ از وقت محدود این گفتگوها و هزاران حرفی که برای هر سه نفر ناگفته گذاشت بتواند بهانه های مفیدی برای فکر کردن دوباره و دوباره به مسئله های معماری در آینده باشد.

@archresearchmethod

این گفتگو که مربوط به فروردین سال ۹۸ هست را در اینجا باز نشر میکنم. تلاش من در این گفتگو آن بود که به بهانه پیش کشیدن نقطه نگاهی مثل نگاه رم کولهاس، نشان دهم که اساسا چیزی به اسم گفتمان جهانی معماری که روی معماری همچون دیسیپلینی مستقل و محدود به ترسیمات تفاهم داشته باشد وجود ندارد و این یکپارچه سازی کاذب و خیالی که هر شکل دیگری از دریافت خودش را به کم اطلاعی حاصل از فضای بسته ایران ربط میدهد میتواند نقد شود. و البته در نهایت این نقد را نباید به معنای نفی مطالعه نظریه های ارزشمند معماری و ترجمه های خوب تفسیر کرد بلکه باید آن را تلاشی برای مواجهه فکری با نظریه به جای فتیشیزه (بت‌واره) کردن آن دانست.
@archresearchmethod

گفتگوی یاسر موسی پور با ابراهیم توفیق پیرامون «نامیدن تعلیق» در آخرین جلسه از دوره «اشباح دومینو؛خوانش معماری از فرم تا فرهنگ.»

ابراهیم توفیق نویسنده کتابهایی من جمله نامیدن تعلیق، درباره نظام دانش، علم و علم انسانی در دارالفنون ناصری و برآمدن ژانر خلقیات است.

نامیدن تعلیق، کتابی است که به معلق شدن و نیهیلیستی تلقی شدن لحظه حال نقد وارد میکند و آن را محصول نگرش های غیردرون ماندگار و استعلایی من جمله شرق شناسی میداند.
همین شیوه برخورد با معماری و شهر هم مصداق می یابد و نتیجه آن این است که اندیشمند به جای توضیح این که پدیده روبروی ما چیست دائما توضیح میدهد که چه چیز نیست. مثلا این شهر، شهر سنتی نیست، یا شهر مدرن نیست، یا کپنهاگ نیست...
در این گفتگو که متناسب با دانشجویان معماری تنظیم شده است، ابراهیم توفیق حرفهای متفاوتی برای مواجهه ما با تاریخ بیان میکند.
برای برون رفت از بن بست کنونی در توضیح وضعیت معماری، باید مرزهای گفتگو را به سوی افق های تازه گشود و نظم های سخن گفتن را تغییر داد.
این گفتگو با اجازه ایشان در اختیار دیگر علاقمندان این حوزه قرار میگیرد و امیدوارم که گفتگوی میان معماری و دیسیپلین های دیگر من جمله جامعه شناسی گفتگویی ادامه دار و سازنده باشد.

@archresearchmethod

بازنشر فایل صوتی گفتگو یاسر موسی‌پور با دکتر «ابراهیم توفیق» پیرامونِ کتاب «نامیدن تعلیق» و دلالت‌هایش برای معماری
🆔 @SocioMedia
✅ @archresearchmethod

🆔 @SocioMedia

فایل صوتی بازنشر شده در رسانه سوسیومدیا، برای عزیزانی که به فایل کم حجم تری از گفتگو با دکتر توفیق نیاز داشتند.
@archresearchmethod

لایو اینستاگرام با عنوان «مرزهای معماری: سخن در سرحدات»
سلسله گفتگوهای اینستاگرامی پیرامون پرسشی بنیادین از معماری

بیستمین؛
معماری به گزینش و گزارش:
محمدیاسر موسی پور

به میزبانی: هادی فردانش

معـماریــخانه، طی هفت روز هفت اثر را، که به زعم، طعم و فهم "محمدیاسر موسی پور" مصداق معماری‌ست و فهم‌ ایشان از معماری را نمایندگی می‌کند، منتشر و معرفی خواهد کرد. سپس طی گفتگویی مورخ ۲۲ اسفند۹۹، تعریف ایشان از معماری را ناظر بر مصادیق منتخب خواهیم شنید: گزارشی از چیستی و چرایی امری به نام «معماری».

هفت روز؛ هفت اثر؛
(توضیحات تکمیلیِ هر یک از عنوان های زیر؛ به بیان و گزارش محمدیاسر موسی پور، منتشر شده در صفحه معماریخانه | پیش از زمان لایو)

اولین: «طرح جامع الجزیره»
دومین: «سفارت هلند در برلین»
سومین: «شهر فضایی؛ یونا فریدمن»
چهارمین: «دورگه ی متصل»
پنجمین: «پل خواجو»
ششمین: «پروئت ایگو؛ با نگاهی به اکباتان»
هفتمین: «خانه ی N؛ خانه ی چَلِت»


زمان لایو: جمعه، ۲۲ اسفند ۹۹، ساعت ۱۹
پخش و مشاهده از طریق:
instagram.com/memarikhane
instagram.com/yaser_mousapour

@MemarNews