وقتی شما می خواهید ادعا کنید که تیپ بودن پلان های یک مجتمع مسکونی موجب کاهش حس تعلق ساکنین به آن خواهد شد،
باید روشن کنید که اولا تعریف عملیاتی تیپ بودن چیست و ثانیا تعریف عملیاتی حس تعلق.
بعد از این تعاریف عملیاتی شما باید بتوانید میان چند نفر به لحاظ حس تعلق رتبه بندی ایجاد کنید
@archresearchmethod
باید روشن کنید که اولا تعریف عملیاتی تیپ بودن چیست و ثانیا تعریف عملیاتی حس تعلق.
بعد از این تعاریف عملیاتی شما باید بتوانید میان چند نفر به لحاظ حس تعلق رتبه بندی ایجاد کنید
@archresearchmethod
همون طور هنر، معماری و همه پدیده های انسانی در ارتباط با وضعیت انضمامی و ملموس زمان شکل میگیره، و اصالت پیدا میکنه، پژوهش هم از این قائده مستثنی نیست.
البته اگر کاریکاتور موجودی که از آن به دست ما رسانده اند را فراموش کنیم
بعد از فجایع جنگ ها جهانی و به خصوص کوره های آدم سوزی آلمان نازی، باید همه شئونات فکری غرب را رصد کرد تا این بده بستان شرایط انضمامی و تفکر انتزاعی را متوجه شد.
وضعیت این است: آیشمن یکی از مسئولان رده بالای نازی ها توسط موساد دستگیر و در اورشلیم محاکمه می شود.
یک فیلسوف و متفکر در حوزه سیاست به نام هانا آرنت، می رود حضوری و دادگاه را تحلیل و بعد در کتاب هایش به نظریه پردازی پیرامون اعمال شیطانی و پدیده شر می پردازد.
می توانید با کلید واژه ابتذال شیطان، از این نگاه موشکافانه آگاه شوید
خب این نظرورزی در مقام فلسفه، پیرامون یک وضعیت انضمامی و عینی است
سپس یک روانشناس که متعلق به علوم انسانی است ، به نام میلگرام می رود نگاه آرنت را به مقوله شر با داده های تجربی می آزماید.
این آزمایش را به تفصیل در یک پست توضیح خواهم داد.
او نشان داد بیش از ۸۰ درصد شرکت کنندگان در آزمایشی که ترتیب داده بود، براحتی با مسئول ندانستن خود، دست به اعمال خشونت زدند. خشونت را هیولاها و روانی ها مرتکب نمی شوند بلکه به طرزی خیلی پیش پا افتاده و مبتذل، خشونت از دل موقعیت ها در تک تک افراد امکان جاری شدن دارد. این ایده را فیلیپ زیباردو در یک آزمایش مبتکرانه دیگر دانشگاه استنفورد تکرار کرد.
این پاسکاری در پژوهش های فلسفی و علمی جای تامل بسیار دارد.
ما چه زمانی و کجا به شرایطمان نگاه کردیم ؟
کی پژوهشی برآمده از دل وضعیت خود را کلید زدیم؟
علم، فلسفه، هنر و هر فرآورده انسانی یک پاسخ است به وضعیت، نه کاری برای پر کردن اوقات فراغت و ارتقا گرفتن در دانشگاه...
برای رسیدن به این نقطه باید از صفر آغاز کرد
باید داستان را دوباره فهمید...
محمدیاسر موسی پور
@archresearchmethod
البته اگر کاریکاتور موجودی که از آن به دست ما رسانده اند را فراموش کنیم
بعد از فجایع جنگ ها جهانی و به خصوص کوره های آدم سوزی آلمان نازی، باید همه شئونات فکری غرب را رصد کرد تا این بده بستان شرایط انضمامی و تفکر انتزاعی را متوجه شد.
وضعیت این است: آیشمن یکی از مسئولان رده بالای نازی ها توسط موساد دستگیر و در اورشلیم محاکمه می شود.
یک فیلسوف و متفکر در حوزه سیاست به نام هانا آرنت، می رود حضوری و دادگاه را تحلیل و بعد در کتاب هایش به نظریه پردازی پیرامون اعمال شیطانی و پدیده شر می پردازد.
می توانید با کلید واژه ابتذال شیطان، از این نگاه موشکافانه آگاه شوید
خب این نظرورزی در مقام فلسفه، پیرامون یک وضعیت انضمامی و عینی است
سپس یک روانشناس که متعلق به علوم انسانی است ، به نام میلگرام می رود نگاه آرنت را به مقوله شر با داده های تجربی می آزماید.
این آزمایش را به تفصیل در یک پست توضیح خواهم داد.
او نشان داد بیش از ۸۰ درصد شرکت کنندگان در آزمایشی که ترتیب داده بود، براحتی با مسئول ندانستن خود، دست به اعمال خشونت زدند. خشونت را هیولاها و روانی ها مرتکب نمی شوند بلکه به طرزی خیلی پیش پا افتاده و مبتذل، خشونت از دل موقعیت ها در تک تک افراد امکان جاری شدن دارد. این ایده را فیلیپ زیباردو در یک آزمایش مبتکرانه دیگر دانشگاه استنفورد تکرار کرد.
این پاسکاری در پژوهش های فلسفی و علمی جای تامل بسیار دارد.
ما چه زمانی و کجا به شرایطمان نگاه کردیم ؟
کی پژوهشی برآمده از دل وضعیت خود را کلید زدیم؟
علم، فلسفه، هنر و هر فرآورده انسانی یک پاسخ است به وضعیت، نه کاری برای پر کردن اوقات فراغت و ارتقا گرفتن در دانشگاه...
برای رسیدن به این نقطه باید از صفر آغاز کرد
باید داستان را دوباره فهمید...
محمدیاسر موسی پور
@archresearchmethod
👍1
به امید خدا از این هفته دوره تازه ای رو در کانون معماران معاصر آغاز میکنیم...
برای کانال هم در حال برنامه ریزی های جدیدی هستم
و برخی مطالب از دوره های گذشته رو به صورت فایل صوتی قرار خواهم داد...
دوره حاضر برای پژوهش هایی که به جای کار میدانی و تجربی نیاز به استدلال منطقی دارند مناسب است...
@archresearchmethod
برای کانال هم در حال برنامه ریزی های جدیدی هستم
و برخی مطالب از دوره های گذشته رو به صورت فایل صوتی قرار خواهم داد...
دوره حاضر برای پژوهش هایی که به جای کار میدانی و تجربی نیاز به استدلال منطقی دارند مناسب است...
@archresearchmethod
Forwarded from کانال علی اعطا
خشت و خیال-۹۵۰۲۰۱-اعطا-موسی پور
<unknown>
👆👆👆برنامه خشت و خیال از رادیو فرهنگ، گفت و گوی من با علی اعطا، پیرامون پژوهش و نظریه در معماری-بخش اول
@archresearchmethod
@archresearchmethod
📝دوستی در باب مقاله مروری سوال پرسیدند...
این مقالات معمولا برای ما در ابتدا ابهام انگیزند،
زیرا تصور کلی این است که اگر مقاله ای حرف جدیدی به علم اضافه نکند، نمی تواند به عنوان مقاله علمی پژوهشی به چاپ برسد
و مسئله این است که این مقالات چه چیزی اضافه میکنند؟
در حقیقت به طور معمول شما برای هر پژوهشی یک بار ادبیات موضوع را مرور میکنید ، اما در مقالات مروری کاری که انجام می پذیرد مرور نظام مند و یا systematic review نام دارد. بر خلاف ظاهرا امر،
از قضا این مقالات را فقط شیوخ و کارکشته های یک حوزه در علم می توانند انجام دهند. زیرا در مرور نظام مند باید همه مطالب ریز و درشت با ملاک ها و محک ها مشخص جمع آوری بشود و سپس به طرز تحلیلی مورد بررسی قرار بگیرند تا دسته بندی های مشخصی از دل مطالعاتی که تا امروز انجام شده استخراج بشود و دانش یک بار در باره این موضوع مرتب و منظم شود.
@archresearchmethod
این مقالات معمولا برای ما در ابتدا ابهام انگیزند،
زیرا تصور کلی این است که اگر مقاله ای حرف جدیدی به علم اضافه نکند، نمی تواند به عنوان مقاله علمی پژوهشی به چاپ برسد
و مسئله این است که این مقالات چه چیزی اضافه میکنند؟
در حقیقت به طور معمول شما برای هر پژوهشی یک بار ادبیات موضوع را مرور میکنید ، اما در مقالات مروری کاری که انجام می پذیرد مرور نظام مند و یا systematic review نام دارد. بر خلاف ظاهرا امر،
از قضا این مقالات را فقط شیوخ و کارکشته های یک حوزه در علم می توانند انجام دهند. زیرا در مرور نظام مند باید همه مطالب ریز و درشت با ملاک ها و محک ها مشخص جمع آوری بشود و سپس به طرز تحلیلی مورد بررسی قرار بگیرند تا دسته بندی های مشخصی از دل مطالعاتی که تا امروز انجام شده استخراج بشود و دانش یک بار در باره این موضوع مرتب و منظم شود.
@archresearchmethod
📋 میزان اهمیت چنین مقالاتی تا حدی است که معمولا سردبیر نشریات پژوهشی آن را به محققان خبره در یک حوزه سفارش می دهند.
دسته بندی و تیپولوژی ارائه شده در مقالات مروری می تواند از این جمله باشد که برای مثال، مقالات حوزه دلبستگی به مکان را می توان به دو دسته تقسیم کرد، مقالاتی که کیفی به این موضوع پرداخته اند و مقالاتی که کمی پرداخته اند. همچنین می توان آنها را در سه دسته دیگر هم تقسیم کرد، مقالاتی که به متغیر انسانی پرداخته اند ، یا مقالاتی که به متغیر کالبدی و یا به فرایندها و رخداد های میان این دو.
به زودی یک مقاله مروری در همین باره را آپلود خواهم کرد
شاید برای ما مهم تر از نوشتن چنین مقاله سنگینی، جست و جو کردن برای آن است.
وقتی میخواهید پژوهشی را کلید بزنید، با کلید واژه مقاله مروری آن را سرچ کنید
اگر مقاله ای نوشته شده باشد و بیابید
گوهری یافته اید که تمام دانش پیش از خود را به صورت شسته و رفته در اختیار شما قرار می دهد.
@archresearchmethod
دسته بندی و تیپولوژی ارائه شده در مقالات مروری می تواند از این جمله باشد که برای مثال، مقالات حوزه دلبستگی به مکان را می توان به دو دسته تقسیم کرد، مقالاتی که کیفی به این موضوع پرداخته اند و مقالاتی که کمی پرداخته اند. همچنین می توان آنها را در سه دسته دیگر هم تقسیم کرد، مقالاتی که به متغیر انسانی پرداخته اند ، یا مقالاتی که به متغیر کالبدی و یا به فرایندها و رخداد های میان این دو.
به زودی یک مقاله مروری در همین باره را آپلود خواهم کرد
شاید برای ما مهم تر از نوشتن چنین مقاله سنگینی، جست و جو کردن برای آن است.
وقتی میخواهید پژوهشی را کلید بزنید، با کلید واژه مقاله مروری آن را سرچ کنید
اگر مقاله ای نوشته شده باشد و بیابید
گوهری یافته اید که تمام دانش پیش از خود را به صورت شسته و رفته در اختیار شما قرار می دهد.
@archresearchmethod
بخش دوم گفت و گو با برنامه خشت و خیال پیرامون نظریه و پژوهش
در این قسمت کمی هم به ویژگی خاص نظریه های مربوط به هنر، از باب نسبت تئوری و پراتیک پرداخته شده
@archresearchmethod
در این قسمت کمی هم به ویژگی خاص نظریه های مربوط به هنر، از باب نسبت تئوری و پراتیک پرداخته شده
@archresearchmethod
ما میدانیم که در تحقیقات تجربی، یک محک شفاف وجود دارد که کدام سخن روا و کدام نارواست
آن محک هم تجربه نام دارد
اگر بگویید نور نامناسب کلاس درس، یادگیری را پایین می آورد
مشخص است که از طریق تجربه و فاکت های تجربی می توانید این سخن را محک بزنید
اما در تحقیقات غیر تجربی داستان از چه قرار می شود؟
آیا هیچ محکی در کار نیست؟
اگر مثلا بگوییم :معماری هیچ رسالتی در قبال عملکرد ندارد و مانند هنر باید آزاد از هر قیدی درنظر گرفته شود»
این هم یک گزاره است
با چه چیزی باید این گزاره را محک زد؟
چگونه باید در حوزه های غیرتجربی تحقیق کرد؟
این گزاره را نمی شود با پرسشنامه و مشاهده توجیه کرد
این یکی از مهم ترین دغدغه های کسانی است که روش تحقیق در معماری را فرا میگیرند و از آنچه می شنوند قانع نمی شوند
@archresearchmethod
آن محک هم تجربه نام دارد
اگر بگویید نور نامناسب کلاس درس، یادگیری را پایین می آورد
مشخص است که از طریق تجربه و فاکت های تجربی می توانید این سخن را محک بزنید
اما در تحقیقات غیر تجربی داستان از چه قرار می شود؟
آیا هیچ محکی در کار نیست؟
اگر مثلا بگوییم :معماری هیچ رسالتی در قبال عملکرد ندارد و مانند هنر باید آزاد از هر قیدی درنظر گرفته شود»
این هم یک گزاره است
با چه چیزی باید این گزاره را محک زد؟
چگونه باید در حوزه های غیرتجربی تحقیق کرد؟
این گزاره را نمی شود با پرسشنامه و مشاهده توجیه کرد
این یکی از مهم ترین دغدغه های کسانی است که روش تحقیق در معماری را فرا میگیرند و از آنچه می شنوند قانع نمی شوند
@archresearchmethod
اگر دانشمندان با مسائل تجربی سر و کار دارند و شیوه های محک زدن گزاره هایشان را با فاکت های تجربی به خوبی میشناسند
گروه دیگری هستند که کارشان درافتادن با همین مسائل غیرتجربی است
می توانیم برویم و در روش شناسی آنها سرک بکشیم
آنها را به اسم فیلسوف میشناسیم
و روش شان به روش فلسفی معروف هست
این روش یک محک مهم و وتو کننده دارد:«منطق»
اولین گام این است که منطق را فرا بگیریم
@archresearchmethod
گروه دیگری هستند که کارشان درافتادن با همین مسائل غیرتجربی است
می توانیم برویم و در روش شناسی آنها سرک بکشیم
آنها را به اسم فیلسوف میشناسیم
و روش شان به روش فلسفی معروف هست
این روش یک محک مهم و وتو کننده دارد:«منطق»
اولین گام این است که منطق را فرا بگیریم
@archresearchmethod
👆👆👆مبانی معرفت شناسی روش تحقیق کیفی
ارائه ۳۰ اردیبهشت
فایل پاورپوینت به همراه صدای ضبط شده
@archresearchmethod
ارائه ۳۰ اردیبهشت
فایل پاورپوینت به همراه صدای ضبط شده
@archresearchmethod
عرض سلام خدمت همه دوستان عزیزی که صبورانه مطالب این کانال رو دنبال میکنند
...
عذر من رو بابت کم کاری بپذیرید
فصل داغ نشست ها و کلاس ها زمان لازم را از من سلب کرده
و در عین حال مذاکراتی با یکی از نشر های خوب انجام شده و در حال تدوین کتاب هستم
تصمیم گرفتم در این ایام به واسطه بارگزاری فایل های صوتی، به انجام وظیفه ادامه بدم...
فایل پاورپوینت جلسه دیروز در جمع بخشی از فرهیختگان پزشکی رو به همراه صدا آپلود کردم 👆
به زودی فایل کم حجم شده سمینارم در گروه دکتری دانشگاه هنر تهران رو هم آپلود خواهم کرد
امیدوارم جمعه بسیار زیبایی داشته باشید
@archresearchmethod
...
عذر من رو بابت کم کاری بپذیرید
فصل داغ نشست ها و کلاس ها زمان لازم را از من سلب کرده
و در عین حال مذاکراتی با یکی از نشر های خوب انجام شده و در حال تدوین کتاب هستم
تصمیم گرفتم در این ایام به واسطه بارگزاری فایل های صوتی، به انجام وظیفه ادامه بدم...
فایل پاورپوینت جلسه دیروز در جمع بخشی از فرهیختگان پزشکی رو به همراه صدا آپلود کردم 👆
به زودی فایل کم حجم شده سمینارم در گروه دکتری دانشگاه هنر تهران رو هم آپلود خواهم کرد
امیدوارم جمعه بسیار زیبایی داشته باشید
@archresearchmethod
➖چرا ما در تحقیق فلسفی از طرف مقابل دلیل میخواهیم؟
✅به خاطر اینکه یک وقتی «ترجیحات فردی» یا «عقاید گروهی» در استدلال رخنه نکنند.زیرا این دو به حال استدلال فلسفی مضرند.
ترجیح فردی را میگویند:
individual preference
و عقاید گروهی را معمولاً میگویند:
collective opinion.
ترجیح فردی یعنی اینکه مثلاً کسی میگوید پرتقال از سیب خوشمزهتر است. این یک ترجیح فردی را نشان میدهد و نمیتوان آن را هیچ وقت در استدلال به کار برد؛ زیرا در واقع به نظر چنین کسی، شما بدون دلیل از من میخواهید که بپذیرم پرتقال از سیب خوشمزهتر است.یک چنین چیزهایی که دلالت بر ترجیحات فردی میکنند نباید در استدلال فلسفی رخنه بکنند و طرف بخواهد با رخنه دادن یک ترجیح فردی در استدلال، استدلال را به نفع خودش تمام کند. نظیر این ترجیحات فردی را به عقاید گروهی هم میدهند. میگویند یک هندو حق ندارد بگوید که گاو حیوان مقدسی است.
«گاو حیوان مقدسی است» فقط عقیدهی هندوان است. یک عقیدهی گروهی است و هیچ وقت نباید در استدلال راه پیدا کند. گوشت گاو را نباید خورد، گاو را باید احترام کرد و امثال ذلک.این عقیدهی هندوان است. خوب، احالهاش میدهند به مسلمین. میگویند مسلمین هم مثلاً میگویند گوشت گاو را باید خورد یا لااقل میشود خورد.
برای اینکه ترجیحات فردی و عقاید گروهی در استدلال رخنه نکند باید از طرف دلیل همگانی را مطالبه کنیم و بگوییم باید بر سخنت دلیل همگانی بیاوری. وقتی که گفته شد از راه دلیل میخواهیم ترجیح فردی و عقیدهی گروهی را نفی بکنیم، این خودش معنایش این است که برای دلیل خصلت عمومی قائلیم نه خصلت فردی و گروهی. و خصلت عمومی دلیل را معمولاً objectivity دلیل میگویند.
✅به خاطر اینکه یک وقتی «ترجیحات فردی» یا «عقاید گروهی» در استدلال رخنه نکنند.زیرا این دو به حال استدلال فلسفی مضرند.
ترجیح فردی را میگویند:
individual preference
و عقاید گروهی را معمولاً میگویند:
collective opinion.
ترجیح فردی یعنی اینکه مثلاً کسی میگوید پرتقال از سیب خوشمزهتر است. این یک ترجیح فردی را نشان میدهد و نمیتوان آن را هیچ وقت در استدلال به کار برد؛ زیرا در واقع به نظر چنین کسی، شما بدون دلیل از من میخواهید که بپذیرم پرتقال از سیب خوشمزهتر است.یک چنین چیزهایی که دلالت بر ترجیحات فردی میکنند نباید در استدلال فلسفی رخنه بکنند و طرف بخواهد با رخنه دادن یک ترجیح فردی در استدلال، استدلال را به نفع خودش تمام کند. نظیر این ترجیحات فردی را به عقاید گروهی هم میدهند. میگویند یک هندو حق ندارد بگوید که گاو حیوان مقدسی است.
«گاو حیوان مقدسی است» فقط عقیدهی هندوان است. یک عقیدهی گروهی است و هیچ وقت نباید در استدلال راه پیدا کند. گوشت گاو را نباید خورد، گاو را باید احترام کرد و امثال ذلک.این عقیدهی هندوان است. خوب، احالهاش میدهند به مسلمین. میگویند مسلمین هم مثلاً میگویند گوشت گاو را باید خورد یا لااقل میشود خورد.
برای اینکه ترجیحات فردی و عقاید گروهی در استدلال رخنه نکند باید از طرف دلیل همگانی را مطالبه کنیم و بگوییم باید بر سخنت دلیل همگانی بیاوری. وقتی که گفته شد از راه دلیل میخواهیم ترجیح فردی و عقیدهی گروهی را نفی بکنیم، این خودش معنایش این است که برای دلیل خصلت عمومی قائلیم نه خصلت فردی و گروهی. و خصلت عمومی دلیل را معمولاً objectivity دلیل میگویند.
فلسفه تحلیلی و فلسفه علم:
پوزیتیویسم منطقی به مثابه دشنام مکتب پوزیتیویسم منطقى که زمانى طلایه دار عرصه اندیشه بود اکنون به دشنام فلسفى بدل شده است. واژه پوزیتیویسم امروزه چنان است که به کار برنده آن گویى قتلى مرتکب شده و شایسته هر دشنامى است. شاید بیشترین انتقادات در تاریخ اندیشه بر این مکتب وارد شده و البته شایسته این انتقادات نیز بوده اند اما نادیده گرفتن آنها در گسترش فلسفه علم و تمام آموزه هاى آنها را به یک چوب زدن، بى انصافى است. پوزیتیویست هاى منطقى که گروهى از دانشمندان، ریاضیدان ها و فلاسفه حلقه وین بودند، منطق ریاضى را چارچوبى براى خود قرار دادند تا صورت بندى دقیقى از نظریه هاى علمى بیان کنند.
آنها سلسله جلساتى را در دهه ۱۹۲۰ تشکیل دادند که از بطن آن تجربه گرایى منطقى یا پوزیتیویسم منطقى (نامى که «فایگل» به مجموعه افکار گروه داده بود) شکل گرفت. آنچه در کار آنها تازه به نظر مى رسید استفاده آنها از منطق ریاضى بود که در آن زمان توسط فرگه و راسل ارائه شده بود. آنها بر این باور بودند که اگر بتوانند ارتباطى میان تصورات و تجربه هاى مرتبط با آنها را به وضوح نشان دهند، در این صورت امکان برقرارى تمایزى میان جملات متافیزیکى از علم تجربى وجود خواهد داشت. از نظر آنها تمامى واژگان معناى خود را از طریق ارتباط با آنچه که مى توانیم تجربه کنیم به دست مى آورند، هر چند این ارتباط ممکن است بعید باشد. مطابق این دیدگاه هر یک از تفکرات ما بایستى به نحوى با تصوراتى که ذهن از طریق تجربه حسى جهان کسب مى کند، گره بخورد. بنابراین برمبناى نظر آنها یک واژه براى معنادار شدن بایستى ارتباطى با آنچه مى توان تجربه کرد، داشته باشد.
شاید این تمام آنچه باشد که از پوزیتیویسم منطقى در کشور ما معروف شده است.
نام پوزیتیویسم براى ما تداعى کننده «تحقیق پذیرى» (Verification) است، بدین معنا که معناى جملات همانا روش تحقیق آن است، یعنى روشى که مى توان به وسیله تجربه «صدق» آن را نشان داد.
البته در طول زمان پوزیتیویست هاى منطقى تحت آماج انتقادات شدید قرار گرفتند و ملاک معنادارى آنها به زیر سئوال رفت. پوزیتیویست ها نیز بیکار ننشستند و سعى کردند ملاک معنادارى خود را تغییر و بهبود بخشند (شاید مهم ترین نقدى که بر این مکتب شد مقاله معروف کواین، دو جزم تجربه گرایى، بود که البته بعدها توسط برخى فیلسوفان مانند الیوت سوبر نشان داده شد که چندان استدلالات قوى اى هم نداشته است). بله درست است پوزیتیویست هاى منطقى این معیار معنا را براى نقد متافیزیک و هر آنچه از دید آنها علم دروغین بود به کار بردند و استدلال کردند که فرضیه هاى الهیاتى بى معنایند (اگرچه به مرور زمان نظر غالب شیفتگان این مکتب تغییر پیدا کرد) و مفاهیمى چون «ذات»، «شىء فى نفسه»، «خیر» و «مطلق» مفاهیمى هستند که جملات حاوى آنها هیچ چیزى را بیان نمى کنند. از تمام آموزه هاى این مکتب، آموزه معنادارى آنها در کشور ما بیشتر معروف شده و همین باعث شده تا واژه پوزیتیویسم منطقى به دشنامى فلسفى تبدیل شود. جالب است اکثر کسانى که از این واژه براى همین منظور استفاده مى کنند، همین آموزه معنادارى را نیز به درستى نمى دانند.
آرى پوزیتیویسم منطقى به شکل خام آن دیگر مورد قبول نیست. خود اعضاى گروه نیز به تدریج سعى کردند از بار منفى آن بکاهند (مثلاً کارناپ بسیار تمایل داشت که به جاى پوزیتیویسم منطقى از تجربه گرایى منطقى استفاده کند تا از بار معنایى منفى اى که این واژه به همراه داشت بکاهد). تلاش هایى نیز در همین اواخر براى احیاى برخى از آموزه هاى پوزیتیویسم صورت گرفت (به عنوان مثال مى توان کتاب مایکل فریدمن با عنوان «احیاى پوزیتیویسم منطقى» را نام برد) و حتى فیلسوفى چون کواین که از نقادان این مکتب بود، در نوشته هاى اواخر عمر خود دوباره به سمت این مکتب گرایش پیدا کرد.
فیلسوفانى نیز تلاش کرده اند تا شکل هاى پخته ترى از «تحقیق پذیرى» ارائه دهند. تاکید پوزیتیویست ها بر مشاهده و آزمایش و تلاش آنها براى مشخص کردن واژگان نظرى و مشاهده اى در علم و کارهایى که کارناپ بر روى احتمالات و منطق استقرایى انجام داده هنوز مورد توجه است. (گرچه نقدهایى نیز بر آنها وارد شده است).
حتى اگر پوزیتیویسم منطقى کاملاً مطرود باشد، بار دشنامى که به این واژه و مکتب داده مى شود، نادرست است. کسانى که گاه در بحث درمى مانند به این واژه تمسک مى جویند و از آن براى خلع سلاح حریف استفاده مى کنند. آرى ملاک معنادارى خام آنها مرده است اما «تائید پذیرى» (که شکل تغییر یافته اى از آن آموزه است) و کاربرد آن در علم هرچه باشد مرده نیست.
پوزیتیویسم منطقی به مثابه دشنام مکتب پوزیتیویسم منطقى که زمانى طلایه دار عرصه اندیشه بود اکنون به دشنام فلسفى بدل شده است. واژه پوزیتیویسم امروزه چنان است که به کار برنده آن گویى قتلى مرتکب شده و شایسته هر دشنامى است. شاید بیشترین انتقادات در تاریخ اندیشه بر این مکتب وارد شده و البته شایسته این انتقادات نیز بوده اند اما نادیده گرفتن آنها در گسترش فلسفه علم و تمام آموزه هاى آنها را به یک چوب زدن، بى انصافى است. پوزیتیویست هاى منطقى که گروهى از دانشمندان، ریاضیدان ها و فلاسفه حلقه وین بودند، منطق ریاضى را چارچوبى براى خود قرار دادند تا صورت بندى دقیقى از نظریه هاى علمى بیان کنند.
آنها سلسله جلساتى را در دهه ۱۹۲۰ تشکیل دادند که از بطن آن تجربه گرایى منطقى یا پوزیتیویسم منطقى (نامى که «فایگل» به مجموعه افکار گروه داده بود) شکل گرفت. آنچه در کار آنها تازه به نظر مى رسید استفاده آنها از منطق ریاضى بود که در آن زمان توسط فرگه و راسل ارائه شده بود. آنها بر این باور بودند که اگر بتوانند ارتباطى میان تصورات و تجربه هاى مرتبط با آنها را به وضوح نشان دهند، در این صورت امکان برقرارى تمایزى میان جملات متافیزیکى از علم تجربى وجود خواهد داشت. از نظر آنها تمامى واژگان معناى خود را از طریق ارتباط با آنچه که مى توانیم تجربه کنیم به دست مى آورند، هر چند این ارتباط ممکن است بعید باشد. مطابق این دیدگاه هر یک از تفکرات ما بایستى به نحوى با تصوراتى که ذهن از طریق تجربه حسى جهان کسب مى کند، گره بخورد. بنابراین برمبناى نظر آنها یک واژه براى معنادار شدن بایستى ارتباطى با آنچه مى توان تجربه کرد، داشته باشد.
شاید این تمام آنچه باشد که از پوزیتیویسم منطقى در کشور ما معروف شده است.
نام پوزیتیویسم براى ما تداعى کننده «تحقیق پذیرى» (Verification) است، بدین معنا که معناى جملات همانا روش تحقیق آن است، یعنى روشى که مى توان به وسیله تجربه «صدق» آن را نشان داد.
البته در طول زمان پوزیتیویست هاى منطقى تحت آماج انتقادات شدید قرار گرفتند و ملاک معنادارى آنها به زیر سئوال رفت. پوزیتیویست ها نیز بیکار ننشستند و سعى کردند ملاک معنادارى خود را تغییر و بهبود بخشند (شاید مهم ترین نقدى که بر این مکتب شد مقاله معروف کواین، دو جزم تجربه گرایى، بود که البته بعدها توسط برخى فیلسوفان مانند الیوت سوبر نشان داده شد که چندان استدلالات قوى اى هم نداشته است). بله درست است پوزیتیویست هاى منطقى این معیار معنا را براى نقد متافیزیک و هر آنچه از دید آنها علم دروغین بود به کار بردند و استدلال کردند که فرضیه هاى الهیاتى بى معنایند (اگرچه به مرور زمان نظر غالب شیفتگان این مکتب تغییر پیدا کرد) و مفاهیمى چون «ذات»، «شىء فى نفسه»، «خیر» و «مطلق» مفاهیمى هستند که جملات حاوى آنها هیچ چیزى را بیان نمى کنند. از تمام آموزه هاى این مکتب، آموزه معنادارى آنها در کشور ما بیشتر معروف شده و همین باعث شده تا واژه پوزیتیویسم منطقى به دشنامى فلسفى تبدیل شود. جالب است اکثر کسانى که از این واژه براى همین منظور استفاده مى کنند، همین آموزه معنادارى را نیز به درستى نمى دانند.
آرى پوزیتیویسم منطقى به شکل خام آن دیگر مورد قبول نیست. خود اعضاى گروه نیز به تدریج سعى کردند از بار منفى آن بکاهند (مثلاً کارناپ بسیار تمایل داشت که به جاى پوزیتیویسم منطقى از تجربه گرایى منطقى استفاده کند تا از بار معنایى منفى اى که این واژه به همراه داشت بکاهد). تلاش هایى نیز در همین اواخر براى احیاى برخى از آموزه هاى پوزیتیویسم صورت گرفت (به عنوان مثال مى توان کتاب مایکل فریدمن با عنوان «احیاى پوزیتیویسم منطقى» را نام برد) و حتى فیلسوفى چون کواین که از نقادان این مکتب بود، در نوشته هاى اواخر عمر خود دوباره به سمت این مکتب گرایش پیدا کرد.
فیلسوفانى نیز تلاش کرده اند تا شکل هاى پخته ترى از «تحقیق پذیرى» ارائه دهند. تاکید پوزیتیویست ها بر مشاهده و آزمایش و تلاش آنها براى مشخص کردن واژگان نظرى و مشاهده اى در علم و کارهایى که کارناپ بر روى احتمالات و منطق استقرایى انجام داده هنوز مورد توجه است. (گرچه نقدهایى نیز بر آنها وارد شده است).
حتى اگر پوزیتیویسم منطقى کاملاً مطرود باشد، بار دشنامى که به این واژه و مکتب داده مى شود، نادرست است. کسانى که گاه در بحث درمى مانند به این واژه تمسک مى جویند و از آن براى خلع سلاح حریف استفاده مى کنند. آرى ملاک معنادارى خام آنها مرده است اما «تائید پذیرى» (که شکل تغییر یافته اى از آن آموزه است) و کاربرد آن در علم هرچه باشد مرده نیست.