Eguerdi on, ARGIAzaleok!

Hezkuntza gaiak ditugu hizpide:

Euskadiko Eskola Kontseiluak bozkatuko du irakasle guztiei euskarazko C2 maila eskatu edo ez https://labur.eus/rzytwqd4

⚖️ Donostiako EH Bilduk eta elkarte memorialistek salatu dute La Cumbre jauregia memoria gune bihurtzeko prozesuak lau urte daramatzala geldirik https://labur.eus/yqpzscju

✊ Enigma, Euskal Herria, Galizia eta Kataluniako historia jasoko duen dokumentalerako diru bilketa abiatu dute https://labur.eus/bwrw8orm

❗️Iruñeko Arrozak deituta, faxismoaren eta arrazakeriaren aurkako Iruñea aldarrikatu dute urriaren 12an https://labur.eus/7dqslgr7

Gero arte!

👋🏽 Honatx arratsaldeko albiste buletina:

✊🏽 Ikasleek mobilizazioei eusten diete gobernuak eskainitako “apurren” aurrean: https://labur.eus/ubkhrrma

🚧 Azaroaren 11ko greba orokorrerako deialdia erregistratu dute etxebizitza sindikatuek eta gehiengo sindikalak: https://labur.eus/vafa0i3z

🇮🇱 ‘Naza’ filmaren zuzendariak eta parte hartzaileak ikertzeko galdegin du Netanyahuk

🔸 "Alde bietatik dago sutan Itsaso Gorria", Mikel Aramendiaren nazioarteko analisia: https://labur.eus/es6nggeg

📸: Euskal Irratiak

🎧 Gabon lagunok! Eta zuek, estralurtarrak existitzen direla uste al duzue? Gu ez gaude ziur, baina behintzat, badakigu piramideak ez zitutezla beraiek eraiki eta Ceutakoak ez zirela alienak, eta bada zerbait. ⤵️

Oroimen Histerikoa 5x02: Alienatuak

Gozatu!

Gaurko egunez duela 25 urte, 2001ean...

Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek. Txalupa txikietan irlara joan ziren eta kanporatu zituzten arte bertan egon ziren. Frantziako eta Espainiako Estatuek sei hilabetero eskuz aldatzen duten lur eremu horretako monumentua zigilatu, eta lurralde hori Euskal Herria zela aldarrikatu zuten. Bezperan Zarautzen lehen Desobedientzia Eguna antolatu eta gero, ondorengo taldeek egin zuten elkarrekin ekintza: Burujabetzaren Aldeko desobedientzialariak, AB, Zarautzek Intsumisioa, Zuzen Ekintza taldea eta Demoak.

Gehiago:

1841, duela 185 urte: Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek https://labur.eus/qjkxzeuw

1972: Biarritzen bere buruari su eman zion N’Guyen Van Dong-ek euskal errefuxiatuei elkartasuna adierazteko https://labur.eus/okwbc4zw

👋🏽 Asteazkenon, ARGIAzale:

👧🏽 Donostiako ikastetxe baten parean McDonald’s-a ez irekitzeko mobilizatu da hezkuntza komunitatea: https://labur.eus/hotr1lrv

🏭 Hilabete daramate Tubacex Taylorreko langileek greba mugagabean, eta zuzendaritzak negoziatzeko asmorik gabe jarraitzen duela salatu dute (Aiaraldea): https://labur.eus/hg23eaqb

Euskaraz pantailan handian, eta irratian:

🎥 Euskal Zine Bilera | Euskarazko zinemaren erdigune bihurtuko da Lekeitio urriaren 14tik 18ra: https://labur.eus/mkdla1al

🎤 Sarean Euskaraz: zuzeneko irratsaio berezia Baluartetik urriaren 14tik 16ra (Euskalerria irratia): https://labur.eus/olci6zum

📬 ARGIA 2.981 | Ane Zubeldia: literatura, etorkizun bizigarriak irudikatzeko

Leire Vargasek elkarrizketatu du idazlea. Horrez gain: animalia basatiak, beroak erasanda; Carlos Somigliana antropologoa; 36an fusilatutako aitonaren ilobaren mina... ⤵️

Azaleko argazkia: Dani Blanco

WEB | https://labur.eus/xuqufrgk

PDF | Hemen aldizkaria osorik eta libre

👋🏽Honatx eguerdiko albiste buletina:

👮🏻‍♂️ ⛔️Babacar Welleren heriotzari buruzko ikerketa etenda dauka Poliziaren Kontrol Batzordeak: https://labur.eus/amycwqxl

🏥 Mobilizazioak egin dituzte Osakidetzan langileen lan-baldintzak hobetzea aldarri: https://labur.eus/mj5z2ljp

🤚🏾 Vito Quilesen ekitaldiaren aurkako mobilizazio antifaxista antolatu dute ostegunerako Iruñean: https://labur.eus/d4kaz5qp

Amaitzeko, Xabier Letonaren analisia Espainiako hauteskunde orokorren harira:

📩 Haiek edo gu: https://labur.eus/h5kxtko4

🗳 Espainiako hauteskundeen atarian mugimendu politikoak etengabeak dira. Azkena: UPN eta PP berriz elkartu dira.

UPNk eta PPk Espainiako hauteskundeetara batera aurkezteko oinarriak adostu dituzte https://labur.eus/p3zglt8u

❗️ Sei laguneko familia bat, tartean bi haur, etxegabetuko dute astelehenean Donostiako Egian https://labur.eus/yzmyzkyl (Irutxuloko Hitza)

🆘 Babacar Welleren gorpua aberriratzeko diru bilketa abiatu dute https://labur.eus/f2vlmj6k

👉 Albiste faltsuen aurrean erantzukizun kolektiboa aldarrikatu du Zero Pobrezia plataformak https://labur.eus/ayycvay4

🛩 Ablitasko Aerodromorako II. Martxan parte hartzera eta atxikimendua ematera deitu du Bardenas Libres 2028k https://labur.eus/rtx9xoka

🧀 Zuberoako artzainen Azkorria gasnategi kolektiboak urteurren festa egingo du urriaren 17an https://labur.eus/rcnxwyly

Ondo izan!

Be, te, ele eta ene. BTLN, edo Betelana. Horixe egin behar izaten da askotan bizitzan eta bertsotan. Hori ondo dakite ARGIAren bideopodcasteko lau hizlariek.

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa izango dute hizketagai, finalaurrekoak eta finala, astelehenero, argia.eus-en.Danele Sarriugarte idazle eta itzultzaileak gidatuta, Asier Galarza, Oihana Arana eta Lide Arregi bertsolariak izango dira hizlari, iruzkingile eta analisigile.

Informazio guztia, hemen.

Gaurko egunez duela 90 urte, 1936an...

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala. Pasaian lurreratu eta Ondarretako kartzelan sartu, torturatu eta bi egunen buruan fusilatu zuten Hernaniko hilerrian. Euskaltzale, apaiz, kazetari eta idazle tolosarra, Primo de Riveraren diktadura osteko euskal kulturaren pizkundearen sustatzaile nagusietako bat izan zen. Abertzalea eta ELAren ideologoetako bat izan zen, eta 1936ko Gerra hasi berritan Lapurdin babes hartu arren, nazionalekin su-etena negoziatzeko asmoz gurutzatu zuen muga bestaldera.

Gehiago:

1896, duela 130 urte: Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin https://labur.eus/fgffgb87

2016, duela 10 urte: Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan https://labur.eus/ap8urvhw

Egun on, lagunak!

🟡 2018an Frantziako Estatua astindu zuen mugimendua bueltan izanen da asteburuan.

Jaka Horien mugimendua berrabiatuko dute larunbatean, lizeotarren protestei lotuta https://labur.eus/nd7qtnez

👨‍✈️ Krisia Santurtziko Udaltzaingoan, Anderren hilketaren ostean https://labur.eus/pgblwol4 (Gedar)

♀️ Abortua Konstituzioan sartu eta urtebetera, oztopoek irauten dute https://labur.eus/n4flo0wu (Euskal Irratiak)

♫ Iruñaldiak euskarazko kultura garaikidez loratuko du Iruñea azaroaren 5etik 14ra https://labur.eus/j5tvncxr (Sustatu)

Ondo segi!

⚾️ Urriak 15 duenean hasiko da Euskal Pilotako Munduko Txapelketa. Argentinan eta Uruguain jokatuko da, hilaren 24a bitartean, eta euskal selekzioak lehenbizikoz hartuko du bertan parte. 41 pilotari ariko dira selekzioan, hamahiru modalitatetan banatuta.

"Munduko txapelketa honetan lehiatzea aurrerapauso garrantzitsua baldin bada ere, ez da ahantzi behar selekzio honek ez diela euskaldun guziei gure koloreak defendatzen uzten", adierazi dute Euskal Selekzioa Orain elkarteak eta Nafarroako Euskal Pilota Sustatzeko Erakundeak: "Gaur egun oraino, salbuespenak salbuespen, Ipar Euskal Herriko eta Nafarroako pilotariek ezin dute selekzio honetan parte hartu". Bi erakundeok elkarretaratzea deitu dute hilaren 23an Hendaiako Gaztelu Zahar frontoian, zazpi herrialdeetako pilotariak hartuko dituen selekzioa aldarrikatzeko, besteak beste.

Urrats “garrantzitsua” izanik ere, zazpi herrialdeak hartuko dituen selekzioa aldarrikatu dute hainbat eragilek

👋🏽 Eguerdion, ARGIAzale:

🏠 ➡️ Cintruénigo eta Fiteroko 60 familia baino gehiago, etxegabetu nahi dituzten putre funtsen aurka borrokan: https://labur.eus/xpcxftjv

⚖️ Martxoaren 3ko “errepresio bortitza” judizialki aitortzeko prozedura abiatu du Arabako Fiskaltzak: https://labur.eus/f5ezbg5o

🔸Vito Quilesen ekitaldia Iruñeko Yamaguchi plazara eraman dute: https://labur.eus/wbttmt75

📚 Ixiar Rozasek irabazi du euskarazko literaturako Euskadi saria, Yolanda Arrietak haur literaturakoa eta Kike Ibáñezek ilustrazioetakoa: https://labur.eus/ngw1ojjf

Arratsalde on,

👉 Ehunka lagun batu dira Iruñean Vito Quiles probokatzaile faxistaren aurkako mobilizazioetan. Gaiari jarraipena egingo diogu.

⚠️ Euskara ofizialki aitortzeko Arberatze-Zilhekoako deliberoa bertan behera utzi du Paueko Administrazio Auzitegiak https://labur.eus/bqmkojgd

👩‍🌾 Gaur Landa Eremuko Emakumeen* Nazioarteko Eguna da eta ARGIA lau emakumerekin elkartu da, hiru baratzezain eta gaztagile batekin https://labur.eus/ucickf3h

🟣 Indarkeria matxistaren aurka, Beldur Barik bideo lehiaketaren hamazazpigarren edizioa abian da https://labur.eus/gxdtuhg6

Ongi segi, lagunok.

Gabon lagunok, erreportaje bat proposatzera gatoz.

🌡 Mundu mailan 1,5°C-ko beroketa gainditzeak zein inplikazio izanen dituen, zein zailtasun berri topatuko ditugun, eta zein ibilbide hartzen ahalko diren maila horren azpira itzultzeko. Horixe jaso du Nazio Batuen Ingurumenerako Programak argitaratu berri duen txosten batek. Argi da ez dela erraza izanen eta erabaki hartzaileek gehiegi itxaron izana garesti suertatuko dela. Are garestiago litzateke, ordea, gehiago itxarotea. Nicolas Goñiren eskutik ⤵️

1,5ºC-ko beroketa gainditzeak ekarriko diguna

‼️ Istilu artean, antifaxistek Quilesi aurre egin diote Iruñean. Pertsona bat larri zauritu dute foam bala batekin buruan jota. Hamar minutu egin ditu Quilesek joan aurretik.

Xabier Letonaren kronika https://labur.eus/ntctd9ly

Gaurko egunez 1979an...

Telenorteren egoitza okupatu eta emisioa eten zuten EMK-ko kideek. Euskadiko Mugimendu Komunistako 40 kide Telenorteren Bilboko egoitzara sartu ziren eta bi orduz bertan geratu ziren, kanpoan beste dozenaka kidek protesta egiten zuten bitartean. Espainiako telebista kate publikoaren Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarako saioari egozten zioten urriaren 25ean egitekoa zen Euskadiko Autonomia Estatutuaren erreferendumean abstentzioaren aldeko kanpaina isilaraztea. EMK-ko militanteek komunikatu bat irakurri nahi izan zuten, baina kateko arduradunek okupazioa aipatu gabe egitekotan onartuko zutela adieraztean, uko egin eta saioa eten zuten.

Gehiago:

1968: Mexikoko Olinpiar jokoetan Smith eta Carlos amerikarrek Pantera Beltzen agurra egin zuten podiumean https://labur.eus/ixbnsc3v

1973: Petrolioaren prezioa egun batetik bestera biderkatu zuten arabiar herrialdeek https://labur.eus/zdpvaw4n