Davlat va jamoat arbobi Qallibek Kamalovning portretiga tikilar ekansiz, beixtiyor bir savol tug‘iladi: insondan umr o‘tib ketgach, nima qoladi?

Bu savolning javobini uning hayot yo‘lidan izlash mumkin.

Qallibek Kamalov 1926-yil 18 martda Qoraqalpog‘istonning Taxtako‘pir tumanida tug‘ilgan. 1955-yilda Nukus davlat universitetini tamomlab, mehnat faoliyatini Qoraqalpog‘iston Respublikasi yoshlar qo‘mitasi kotibi lavozimidan boshlagan.

Keyinchalik Vazirlar Kengashi raisining o‘rinbosari, Nukus shahar ijroiya qo‘mitasi raisi, vazir va partiya qo‘mitasi kotibi kabi mas’ul lavozimlarda ishlagan.

Lavozimlar ko‘p. Ammo insonning qiyofasi egallagan mansablari bilan emas, ular zimmasiga yuklangan mas’uliyat va amalga oshirgan ishlari bilan namoyon bo‘ladi.

1959–1963 yillarda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, 1963–1984 yillarda esa partiya qo‘mitasining birinchi kotibi, respublika rahbari sifatida faoliyat yuritgan Qallibek Kamalovning rahbarlik yillari hududning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyoti bilan chambarchas bog‘liq.

Murakkab iqlim sharoitida qishloq xo‘jaligi, sanoat va ishlab chiqarishni rivojlantirish, aholi turmush darajasini yaxshilashga qaratilgan ishlar uning rahbarlik faoliyati bilan bog‘liq.Biroq uni faqat rahbarlik minbarida tasavvur qilish to‘g‘ri emas.

1984–1986 yillarda diplomatik sohada faoliyat yuritgan Qallibek Kamalov keyingi yillarda nuroniylar safida ham jamoat ishlarida faol ishtirok etdi.

Uning hayot yo‘lini bir chiziqqa sig‘dirib bo‘lmaydi. Rahbarlikdan diplomatiyaga, diplomatiyadan jamoatchilik xizmatiga tutashgan bu yo‘lning o‘zgarmas bir nuqtasi bor edi: xalqqa xizmat qilish.

Davlat ham bu xizmatni munosib baholadi. U "Shuhrat” medali va "El-urt hurmati” ordeni bilan taqdirlangan.

2026-yil 11 fevral kuni u 100 yoshida vafot etdi.

Ammo ayrim insonlarning umri vafoti bilan tugamaydi. Ularning ikkinchi umri — xotiralardagi hayoti boshlanadi.

2026-yil 16 martda qabul qilingan Vazirlar Mahkamasining "Atoqli davlat va jamoat arbobi Qallibek Kamalov tavalludining 100-yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarori ham ana shu xotirani asrashga qaratilgan.

Unda "Uch avlod uchrashuvi”, ilmiy-amaliy konferensiya, hujjatli film, kitob-albom va xotira tadbirlarini tashkil etish kabi vazifalar belgilangan.

Jizzax politexnika institutida o‘tkazilgan ma’naviy-ma’rifiy uchrashuv ham bu ezgu maqsadning amaliy ifodasi bo‘ldi. Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi Jizzax viloyat bo‘limi rahbari Iqboloy Umarova tashabbusi bilan tashkil etilgan tadbirda Qallibek Kamalovning hayot yo‘li yoshlar nigohida qayta kashf etildi.

Bu yerda gap faqat o‘tgan asrda yashagan davlat arbobi haqida emasdi. Gap bugungi avlod qalbiga "Xalqqa xizmat qilish degani nima?” degan savolni qo‘ya bilish haqida edi.

Uchrashuvda nuroniylar, ustozlar va yoshlarning bir davrada jam bo‘lishi — kecha bilan ertaning, hayotiy tajriba bilan yangi orzularning uchrashuvi bo‘ldi.

Ana shunda Qallibek Kamalovning bir asrlik hayotining yana bir muhim qirrasi namoyon bo‘ladi: inson o‘zidan keyin nafaqat xotira, balki davom etuvchi ma’naviy ta’sir ham qoldiradi.

Qallibek Kamalov 100-yil yashadi. Ammo uning umrini faqat yuz yil bilan o‘lchash kamlik qiladi.

Chunki umrning haqiqiy o‘lchovi taqvimdagi yillar emas, el-urt xotirasida qolgan izning uzunligidir.

Uning hayot yo‘li — o‘tmish xotirasigina emas, bugungi va ertangi avlodlar uchun inson umrini mazmunli yashash, Vatan va xalq oldidagi mas’uliyatni his etish haqidagi hayotiy saboqdir.