"Baxmal olmasi” geografik ko‘rsatkich sifatida davlat reyestriga kiritildi. Mazkur ro‘yxatdan o‘tkazish 2026-yil 9 oktabr sanasida qayd etilgan bo‘lib, geografik ko‘rsatkichdan foydalanish huquqi egasi etib Baxmal tumani hokimligi belgilangan.

Shu munosabat bilan Baxmal tumani hokimligida Jizzax viloyati Adliya boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari Bekzod Choliyev ro‘yxatdan o‘tkazilganlikni tasdiqlovchi guvohnomani tuman hokimi Aziz Ergashevga topshirdi.

Baxmal olmasi o‘zining ta’mi, yirikligi, shirdorligi va sifati bilan ajralib turadi. Bu xususiyatlar, avvalo, hududning o‘ziga xos tabiiy-iqlim sharoitlari bilan bog‘liq.

Tuman dengiz sathidan 600–1800 metr balandlikda joylashgan bo‘lib, olma bog‘larining asosiy qismi 1200–1600 metr balandlikdagi vodiylar va tog‘ yonbag‘irlarida barpo etilgan. Haroratning kun va tun davomidagi farqi, tog‘li hududga xos tabiiy havo oqimlari hamda boshqa iqlim omillari mevalarning ta’mi va sifat xususiyatlari shakllanishiga ta’sir ko‘rsatadi.

Bugungi kunda tumanda qariyb 7 ming gektar maydonda olma bog‘lari mavjud. Taxminan 9 300 ta xonadonda olma yetishtirish aholi daromadining muhim manbalaridan biri hisoblanadi. Hududda olmaning 10 ga yaqin navi parvarishlanadi.

Ushbu ko‘rsatkichlar bog‘dorchilik Baxmal tumani iqtisodiyotida, aholi bandligini ta’minlashda va xonadonlar farovonligini oshirishda muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Asrlar davomida shakllangan bog‘dorchilik tajribasi va hududning tabiiy imkoniyatlari esa Baxmal olmasining o‘ziga xosligini ta’minlovchi muhim omillardan sanaladi.

"Baxmal olmasi”ning geografik ko‘rsatkich sifatida davlat reyestriga kiritilishi hududning o‘ziga xos qishloq xo‘jaligi mahsulotini keng targ‘ib qilish, uning kelib chiqish hududi bilan bog‘liq xususiyatlarini e’tirof etish hamda bozorlardagi nufuzini mustahkamlash uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.

Shuningdek, mazkur ro‘yxatdan o‘tkazish Baxmal olmasining o‘ziga xos xususiyatlarini asrash, mahalliy bog‘dorchilik an’analarini qo‘llab-quvvatlash va mahsulotning raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qilishi mumkin.

Bu natija baxmallik bog‘bonlarning ko‘p yillik mehnati, avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan dehqonchilik tajribasi va tumanning tabiiy salohiyatini namoyon etadi.

Baxmal olmasi — hududning tabiiy boyligi, bog‘bonlar mehnatining samarasi va tumanning o‘ziga xos brendi!

Maktabgacha ta’lim tizimi bolalarning ilk bilim va ko‘nikmalarini shakllantirish, ularni maktab ta’limiga tayyorlashda muhim o‘rin tutadi.

Jizzax viloyatida ham maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarmog‘ini kengaytirish, bolalarni ta’lim-tarbiya bilan qamrab olish va soha infratuzilmasini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda.

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil 1 yanvar holatiga Jizzax viloyatida faoliyat yuritayotgan maktabgacha ta’lim tashkilotlari soni 1 709 tani tashkil etgan.

Viloyatda maktabgacha ta’lim xizmatlarini kengaytirish, yangi tashkilotlarni ishga tushirish va mavjud quvvatlarni oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Jumladan, 2026-yildagi dasturlar doirasida 11 ta davlat, 2 ta xususiy, 12 ta davlat-xususiy sheriklik asosidagi hamda 86 ta oilaviy maktabgacha ta’lim tashkilotini tashkil etish rejalashtirilgan. Bu orqali 6 750 ta qo‘shimcha o‘rin yaratish ko‘zda tutilgan.

Mazkur tashabbuslar bolalarning maktabgacha ta’lim bilan qamrovini oshirish, ota-onalar uchun qulay sharoitlar yaratish va ta’lim xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.

Eng muhimi, maktabgacha ta’lim tashkilotlari tarmog‘ining rivojlanishi bolalarning intellektual va ijtimoiy salohiyatini erta yoshdan shakllantirish, ularni maktab ta’limiga puxta tayyorlash hamda kelajakdagi ta’lim muvaffaqiyati uchun mustahkam zamin yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Arnasoy tumanida chorvachilikni rivojlantirish, naslli qoramollar sonini ko‘paytirish va tadbirkorlik tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash borasidagi ishlar izchil davom etmoqda. Buni "Oqbuloq” SIU hududidagi "Okean agro” MChJga qarashli yer maydonida barpo etilayotgan naslli chorvachilik majmuasi misolida ham ko‘rish mumkin.

Tuman hokimi mazkur loyiha bilan tanishib, uni amalga oshirish jarayoni, chorva parvarishi uchun zarur sharoitlarni yaratish hamda tadbirkorlik faoliyatini kengaytirish masalalariga e’tibor qaratdi.

Loyiha tashabbuskori — Bobur mahallasida yashovchi tadbirkor Abduaziz Bekmurodov. Uning faoliyati e’tiborga molik: tadbirkor dastlab o‘z xonadonida bir bosh naslli qoramol parvarishlashdan ish boshlagan bo‘lsa, bugungi kunda chorvachilikni kengaytirib, ixtisoslashgan majmua barpo etishga kirishgan. Bu esa kichik tashabbus, izchil mehnat va aniq maqsad sari intilish orqali istiqbolli loyihani ro‘yobga chiqarish mumkinligini ko‘rsatadi.

Tumanda chorvachilikni rivojlantirishga qaratilgan ishlar faqat alohida xo‘jaliklar faoliyati bilan cheklanib qolmayapti. Xususan, naslli qoramol parvarishiga qiziqish ortib, chorva uchun mustahkam ozuqa bazasini yaratishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda.

Agar 2024-yilda tumanda 600 tonna silos tayyorlangan bo‘lsa, 2025-yilda bu ko‘rsatkich 6 ming tonnaga yetdi. Aholi xonadonlaridagi naslli qoramollar soni 33 boshdan 600 boshga, chorvachilik bilan shug‘ullanuvchi xonadonlar soni esa 16 tadan 400 taga ko‘paydi.

Ushbu ko‘rsatkichlar chorvachilik sohasidagi o‘zgarishlar ko‘lamini namoyon etish bilan birga, ozuqa ta’minoti va aholi tashabbuslari o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ham ko‘rsatadi. Zero, naslli qoramol parvarishi faqat chorva sonini ko‘paytirish bilangina cheklanmaydi. Buning uchun sifatli ozuqa, veterinariya xizmati, naslchilik ishlarini takomillashtirish va mahsuldorlikni oshirish muhim ahamiyatga ega. Shu maqsadda tumanda sun’iy urug‘lantirish orqali qoramollar naslini yaxshilash ishlari ham olib borilmoqda.

Chorvachilikni rivojlantirishda davlat tomonidan yaratilayotgan imkoniyatlar ham muhim o‘rin tutadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5 avgustdagi "Chorvachilik tarmog‘i loyihalarini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorida naslchilik xo‘jaliklarini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash, ozuqa bazasini mustahkamlash va chorvachilik loyihalarini amalga oshirish mexanizmlari belgilangan. Jumladan, 2026-yil 1 sentabrdan 2030-yil 1 yanvarga qadar belgilangan shartlar asosida naslchilik xo‘jaliklarining ayrim xarajatlarini qoplash uchun subsidiyalar ajratish nazarda tutilgan.

Mazkur chora-tadbirlarning joylardagi amaliy ijrosi tadbirkorlarning tashabbuslarini rag‘batlantirish, naslchilik yo‘nalishidagi loyihalarni kengaytirish va sohaning iqtisodiy samaradorligini oshirish uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi.

Arnasoy tumanida barpo etilayotgan yangi chorvachilik majmuasi ham naslli qoramollar parvarishini kengaytirish, chorva uchun munosib sharoit yaratish va tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishga qaratilgan sa’y-harakatlarning amaliy ifodasidir.

Eng muhimi, bir bosh qoramol parvarishlashdan boshlangan tashabbusning ixtisoslashgan majmua tashkil etish darajasiga ko‘tarilishi boshqa tadbirkorlar uchun ham o‘rnak bo‘la oladi. Bunday loyihalarning izchil rivojlanishi chorva mahsuldorligini oshirish, yangi ish o‘rinlarini yaratish, aholi daromadlarini ko‘paytirish va tuman iqtisodiyotini mustahkamlashga xizmat qiladi.