⚡️ Более $90 млрд направят на масштабное обновление инфраструктуры Казахстана

До 2029 года в Казахстане планируется реализовать инфраструктурные проекты на сумму свыше $90 млрд. Об этом Премьер-министр Олжас Бектенов заявил на выставке «ИННОПРОМ. Беларусь» в Минске.

Программа охватит энергетику, транспорт, ЖКХ и социальные объекты. Правительство рассчитывает, что масштабное строительство создаст дополнительный спрос на отечественное оборудование и материалы, а также позволит запускать совместные предприятия и локализовать производство.

«Это придаст серьезный импульс развитию промышленной кооперации, созданию новых предприятий и формированию устойчивых производственных цепочек», - заявил Бектенов.

Сейчас доля обрабатывающих производств в промышленности Казахстана достигла 46,7%, а экспорт IT-услуг превысил $1,1 млрд.

Отдельный акцент делается на цифровизации промышленности: внедрении искусственного интеллекта, цифровых двойников предприятий и роботизации, а также развитии транспортно-логистических коридоров.

🔴 Жеңілдетілген режіммен жұмыс істейтін бизнестің табысы 19% артты

Салық заңнамасын жетілдіру бұл бағытта қолға алынған жұмыстардың бірі. Биыл қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі күшіне еніп, бұған сәйкес арнайы салық режімдері оңтайландырылған болатын. Оның ішінде жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режімі ең сұранысқа ие тетіктердің біріне айналды.

Айталық, бұл тәртіпті қолданудың алғашқы нәтижелері кәсіпкерлердің қызметіндегі оң динамиканы байқатып отыр.

Атап айтсақ, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысына сәйкес осы режімді қолданған бизнестің табысы 9,4 трлн теңгеге ұлғайған.

Былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда өсім 18,9%, яғни 7,9 трлн теңгеге артып отыр.

🪄 Оралдық әншілер әлемдік рекордты екі рет жаңартты

Оралдық өнерпаздар дәстүрлі әннен жаһандық рекордты екі дүркін жаңартты. 75 жастағы Қатимолла Бердіғалиев 120 туындыны үздіксіз орындаса, шәкірті Қайрат Кәкімов ұстазынан да асып түсті. Айтулы оқиға Азия және Африка елдері бойынша GBR (Global Best Records) әлемдік рекордтар кітабына тіркелді.

Бұл - дәстүрлі әнші Қайрат Кәкімов орындауы тиіс 132 әннің соңғысы. Алты сағат бойы тоқтамай шырқаған әншіге Азия және Африка елдері бойынша GBR әлемдік рекордтар кітабының өкілдері де тәнті болды.

✏️ Семь лет, изменивших Казахстан

За последние семь лет Казахстан прошел через пандемию, сбои глобальных поставок и геополитическую нестабильность, продолжая при этом наращивать экономику и социальную инфраструктуру.

ВВП на душу населения вырос более чем на 50% и в 2025 году составил около $14,7 тыс. В секторе малого и среднего бизнеса сегодня заняты около 4,5 млн человек, а количество субъектов МСП достигло 2,3 млн.

С 2019 по 2025 год в стране введено 118,3 млн кв. метров жилья, построено 1 342 школы и 345 детских садов. Только за 2023–2025 годы появилось более 1 200 медицинских объектов, из которых 655 - учреждения первичной медпомощи в сельской местности.

Расширяется и производство. За семь лет в Казахстане выпущено около 800 тыс. автомобилей, а в специальных экономических и индустриальных зонах реализовано 860 проектов с созданием более 57 тыс. рабочих мест.

В 2025 году объем экономики Казахстана достиг примерно $306 млрд. Страна продолжает делать ставку на переработку сырья внутри страны, выпуск готовой продукции и развитие новых производств.

При этом остаются вызовы: инфляция, давление на доходы населения, разрыв в инфраструктуре между городом и селом. Поэтому главный вопрос следующего этапа - насколько экономический рост будет отражаться на благосостоянии обычных семей.

🥛Более 5 миллионов бутылок и банок собрали через фандоматы Sparklo в рамках партнерства с АО «Жасыл даму»

АО «Жасыл даму» и Sparklo развивают сеть автоматов для приема использованной тары. Сейчас в Казахстане работают 46 фандоматов, а участниками программы стали уже более 100 тыс. человек.

С начала проекта через автоматы собрано свыше 5 млн пластиковых бутылок и алюминиевых банок. Фандоматы установлены в Астане, Алматы, Кокшетау, Актобе и других городах - в торговых центрах, школах, офисах и общественных пространствах.

Автоматы с помощью машинного обучения самостоятельно распознают тару. За сданные бутылки и банки пользователи получают баллы в приложении Sparklo, которые можно обменять на скидки и бонусы.

Сеть продолжат расширять. В частности, еще пять фандоматов планируют установить в Актау.

Проект также реализуется в рамках экологических целей инициативы «Таза Қазақстан».

❗️ Мемлекет басшысы Астанада AI & Digital Bridge 2026 халықаралық технологиялық форумын ашты

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев AI & Digital Bridge форумы аясында жасанды интеллект, цифрлық технологиялар және робототехника саласындағы жаңа жобалар көрмесін аралады.

Президентке Қазақстандағы тұңғыш мамандандырылған ЖИ зерттеу университеті — Qazaq AI Research University, Trusted Kazakhstan цифрлық қызметі, ауыл мектептеріне ЖИ енгізуге бағытталған ALFA жобасы және Aitu мессенджерінің жаңа мүмкіндіктері таныстырылды.

Сондай-ақ кен орнының цифрлық телнұсқасы, Smart Диагностика, Higgsfield.ai және Data Center Valley жобалары көрсетілді. Соңғысы Орталық Азиядағы ең ірі деректерді өңдеу орталықтары мен ЖИ инфрақұрылымы кластерін құруды көздейді.

«Технологиялық серпіліс жасау үшін үш маңызды шарт қажет: түсінікті әрі тұрақты ережелер, кәсіпкерлер қауымдастығының сенімі және мемлекет, бизнес пен ғылымның тығыз ынтымақтастығы», - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Биылғы форумның басты тұжырымдамасы - «Қазақстан - Еуразияның жасанды интеллект орталығы». Президенттің айтуынша, Қазақстан жасанды интеллекттің бейбіт, қауіпсіз әрі жауапты дамуын қолдайды.

✏️ Мошенники начали создавать фальшивые магазины подарков ко Дню учителя

В Казахстане перед Днем учителя мошенники начали распространять ссылки на сайты с якобы выгодными предложениями подарков для педагогов. Об этом предупредили в Генеральной прокуратуре.

Злоумышленники создают поддельные сайты интернет-магазинов, а для большей убедительности используют искусственный интеллект. С помощью ИИ генерируются изображения несуществующих товаров, а переписку с покупателями могут вести чат-боты.

После оплаты человек рискует остаться без денег и без товара.

В Генпрокуратуре призывают не переходить по подозрительным ссылкам, не сообщать PIN, CVV, пароли и SMS-коды, а перед оплатой проверять магазин через его официальный сайт или приложение.

Если данные карты уже попали к мошенникам или произошло подозрительное списание, необходимо сразу обратиться в банк, заблокировать карту и сообщить в полицию.

🇰🇿🇩🇰 Глава государства принял министра иностранных дел Дании Ларса Лёкке Расмуссена

Касым-Жомарт Токаев встретился в Акорде с министром иностранных дел Дании Ларсом Лёкке Расмуссеном. В следующем году исполняется 35 лет дипломатическим отношениям двух стран.

«Мы рассматриваем Данию как авторитетную и влиятельную страну Европы и как надежного партнера. Убежден, что наши отношения обладают огромным потенциалом», - заявил Президент.

Стороны обсудили развитие сотрудничества в транспорте и логистике, цифровизации, искусственном интеллекте, критических минералах, сельском хозяйстве и водной безопасности.

Токаев также приветствовал запуск инвестиционного проекта Carlsberg в Алматинской области. Глава МИД Дании отметил растущий интерес датского бизнеса к Казахстану.

«Казахстан является ведущей экономикой Центральной Азии. Датские компании уже широко представлены здесь, а интерес к дальнейшему расширению связей растет», - сказал Ларс Лёкке Расмуссен.

🇰🇿🤷‍♂️ Мемлекет басшысы Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңестің үшінші отырысын өткізді

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев өнеркәсіп секторын цифрлық трансформациялау мәселелері жөніндегі жиында жасанды интеллект елдің бәсекеге қабілеттілігін айқындайтын басты факторлардың біріне айналғанын айтты.

«Басты міндет – еңбек өнімділігін арттыру, технологиялық жаңғыруды жеделдету және қосылған құны жоғары өнім өндіруді кеңейту. Осы жұмыстарды атқаруда жасанды интеллект негізгі құралдардың бірі болуға тиіс», – деді Мемлекет басшысы.

Президенттің айтуынша, биылғы сегіз айда Қазақстандағы өнеркәсіп өндірісінің көлемі 46 трлн теңгеге жуықтады, ал өңдеу өнеркәсібі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 8,4%-ға өсті.

2029 жылға дейінгі Digital Kazakhstan стратегиясы аясында жасанды интеллектінің ұлттық кешенді экожүйесі құрылып жатыр.

«ЖИ-дің шынайы құндылығы сол – адам әлеуетін күшейтеді», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Оның сөзінше, жаңа технология инженерлердің жұмыс тиімділігін арттырып, кәсіпорын басшыларына деректер негізінде жедел шешім қабылдауға мүмкіндік береді.

📌 Атырауда өндірістік жарақаттан мүгедек болып қалған 22 жастағы жігіт әділдік талап етеді

22 жастағы Мейрамбек Ғалымжан өндірістегі ауыр жарақаттан кейін мүгедек арбасына таңылған. Ол «РТИ АНПЗ» мекемесінде вагон құрастырушы болып жұмыс істеп жүргенде жүк вагоны мен тепловоздың арасында қалып қойған. Салдарынан бір аяғы мен қолы ауыр жарақаттанып, үш саусағы кесілген.

«Жұмысқа орналастырамыз, штат ашып береміз, далада қалмайсың деп уәде берді. Бірақ осы уақытқа дейін өз еріктерімен ешқандай көмек көрсетілген жоқ», – дейді Мейрамбек.

Алғашқы тексерісте еңбек инспекциясы жұмыскердің кінәсін 70% деп көрсеткен. Алайда бұл қорытынды сотта бұзылды.

«Сот шешімімен 100 пайыз жұмыс берушінің кінәсі белгіленді», – деді облыстық еңбек инспекциясының басшысы Кемел Иманғалиев.

Кәсіпорын бұл шешімге апелляциялық шағым түсірген. Енді Мейрамбек облыстық соттың шешімін күтіп отыр. Ол жұмыс берушіден моральдық және материалдық өтемақы өндіріп алуды көздейді.

❗️ Оралда баспана мәселесі талқыланды

Батыс Қазақстан облысында 32 мыңға жуық азамат баспана кезегінде, оның 7 мыңнан астамы әлеуметтік осал топқа жатады. Биыл өңірде 5 мыңнан астам отбасы жаңа баспанаға қол жеткізеді деп жоспарланған.

Қазір мұқтаж отбасылар үшін 543 жалдамалы және 529 несиелік пәтер сатып алынған. Тағы 300-ге жуық отбасы «Наурыз» бағдарламасы арқылы баспаналы болды.

«Мемлекеттен берілетін үйлердің кемінде 20 пайызы жетімдер ретінде кезекте тұрғандарға берілуі керек», – деді Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Қуандық Қажкенов.

Биыл облыста 1 500 несиелік пәтер салу жоспарланып отыр. Сонымен қатар мұқтаж азаматтарға жалға берілетін 600 пәтерді сатып алуға 11,9 млрд теңге бөлінбек.

😄 Астанада жасанды интеллектіні медицинада қолдану мүмкіндіктері талқыланд

Астанадағы AI & Digital Bridge форумында жасанды интеллектіні медицинада қолдану мүмкіндіктері талқыланды. Сарапшылар ЖИ диагностиканы жақсартып, зерттеулерді жеделдетуге және медициналық қызметтердің қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік беретінін атап өтті.

«Дұрыс әзірленіп, жауапкершілікпен енгізілген жағдайда цифрлық денсаулық сақтау технологиялары денсаулық сақтау жүйелерін нығайта алады», – деді ДДСҰ бас директоры Тедрос Гебреисус.

Қазақстандағы негізгі мәселенің бірі – медициналық деректердің жүйеленбеуі. Мәселен, миллиондаған МРТ деректері өңдеуге келмейтін PDF форматында сақталған.

«Деректерді енгізудің нақты стандарты керек. Клиникалар, әзірлеушілер және мемлекет бір мақсатқа бірігіп, бірыңғай талаптар мен реттеу ережелерін жасағанда ғана медициналық жасанды интеллект нақты нәтиже береді», – деді Health AI Quality негізін қалаушы Тоғжан Қожалы.

Сарапшылар ЖИ енгізу кезінде пациенттердің құқықтары мен дәрігерлік құпияны қорғау басты талаптардың бірі болуы тиіс екенін атап өтті.

🚧 Шымкентте теміржолдың үстінен салынған жаңа автокөлік өткелі техникалық тұрғыда ашылды

Шымкенттегі Тіленшин көшесінде теміржол үстінен салынған жаңа автокөлік өткелі техникалық тұрғыда ашылып, көлік қозғалысы басталды.

Бұл учаскеден тәулігіне орта есеппен 59 пойыз өтеді. Бұған дейін теміржол өткелі әр пойыз өткен сайын 10–20 минутқа жабылып, үлкен кептеліс туғызатын. Енді автомобиль және теміржол қозғалысы бір-бірінен толық бөлінді.

«Бұрын жарты сағат, бір сағатқа дейін кептелісте тұратынбыз. Қазір 30 секундта өтіп кетіп бара жатырмыз», – дейді қала тұрғыны Нұржан Құрбанашов.

Жолдың соңғы қабатын төсеу жұмыстары 10 күннен кейін жүргізіліп, нысан толық пайдалануға беріледі.

Бұл – Шымкентте биыл ашылған екінші жаңа автокөлік өткелі. Қаңтарда Момынов көшесіндегі теміржол үстінен өтетін жол пайдалануға берілген болатын.

💊 В Казахстане стартовал республиканский месяц осведомленности о раке молочной железы

В стране стартовал республиканский месяц осведомленности о раке молочной железы «Во имя жизни женщины». В течение октября в поликлиниках по всему Казахстану пройдут дни открытых дверей, консультации специалистов и профилактические акции. Особое внимание уделят селам и отдаленным районам.

Женщины в возрасте от 40 до 76 лет могут бесплатно пройти скрининг на рак молочной железы. Он входит в гарантированный объем бесплатной медицинской помощи и доступен независимо от статуса в системе ОСМС.

«Мы хотим активизировать наших женщин для постоянного прохождения маммографии. Многие попадают в целевую группу, но не приходят», - отметил депутат Курултая Арман Жансенгиров.

Кампания организована Женским крылом и депутатами фракции «Әділет» при поддержке ассоциации онкологов-маммологов. В рамках акции также планируют проверить весь путь пациентки - от записи на обследование до постановки диагноза, чтобы выявить и устранить системные проблемы.

💻 В Астане стартовал финал крупнейшего международного конкурса ИИ-кино AstanaAIFilmFestival

В столице стартовал финал международного Astana AI Film Festival 2026. На конкурс поступило около 8 тысяч заявок из 125 стран, из которых в финал отобрали 25 лучших работ.

Для создания короткометражных фильмов авторы использовали более 80 генеративных нейросетей. Работы представлены в 19 жанрах, а общий хронометраж поступивших заявок превысил 100 тысяч минут.

В финале участвуют режиссеры из США, Канады, Италии, Южной Кореи, Китая и Казахстана. Среди финалистов - два казахстанских автора.

«Качество работы и сюжет вполне конкурентоспособны со всеми остальными студиями, в том числе с крупнейшими в мире», - отметил сооснователь фестиваля Алмаз Жали.

Общий фонд фестиваля составляет $2 млн. Половину направят на призы победителям и лауреатам, еще $1 млн инвестируют в развитие казахстанских AI-команд и местной экосистемы.

Победителей Astana AI Film Festival объявят 3 октября.

❗️ Партия «Әділет» предложила меры для роста доли среднего бизнеса до 20%

На заседании Делового совета партии «Әділет» обсудили, что мешает казахстанским компаниям переходить из малого бизнеса в средний. Сегодня в стране около 2 млн субъектов МСП, однако юридические лица среднего бизнеса составляют лишь около 0,2%.

В программе партии поставлена цель увеличить долю среднего бизнеса с 7% до 20% и создать 1 млн новых рабочих мест за пять лет. В 2026 году из категории малого в средний бизнес перешли 429 предприятий.

«Каждая мера должна быть обоснованной и давать измеримый экономический результат: инвестиции, новое производство, рабочие места, локализацию и экспорт», — заявил председатель партии Айбек Дадебай.

Среди предложений - принцип «растешь - помогаем», отдельная поддержка компаний при переходе в средний бизнес, адаптационный период к новым требованиям, карта промышленного спроса на 3–5 лет и долгосрочные контракты для инвесторов.

Также разработана «Карта роста», которая позволит заранее выявлять компании с потенциалом перехода в средний бизнес.

Деловой совет будет работать на постоянной основе через 13 отраслевых советов, региональные площадки и Совет по защите бизнеса. Поддержанные предложения объединят в дорожную карту и смогут оформлять в виде законодательных инициатив, депутатских запросов и предложений Правительству.

🥋 Казахстанец стал вице-чемпионом мира по дзюдо

Казахстанский дзюдоист Шерзод Давлатов выступил в финале чемпионата мира, который проходит в Баку (Азербайджан).

В весовой категории до 60 кг наш соотечественник завоевал серебряную медаль.

В решающей схватке Шерзод уступил представителю Азербайджана Ахмаду Юсифову. Таким образом, Шерзод Давлатов завершил чемпионат мира с серебряной медалью.

📚 Бүгін – Ұстаздар күні

Бүгін, 5 қазан – Ұстаздар күні. Бұл дата 1994 жылы ЮНЕСКО бастамасымен белгіленген, ал Қазақстанда кәсіби мереке ретінде 2023 жылдан бері ресми аталып келеді.

Оқу-ағарту министрлігінің мәліметінше, еліміздің білім беру жүйесінде 600 мыңға жуық педагог еңбек етеді. Оның шамамен 420 мыңы – мектеп мұғалімдері, 104 мыңнан астамы мектепке дейінгі ұйымдарда, 42 мыңға жуығы техникалық және кәсіптік білім беру саласында жұмыс істейді.

Қазақстан мектептерінде 53 мыңнан астам мұғалімнің еңбек өтілі 30 жылдан асады. Тағы 73 мыңнан астам педагог білім саласында 20 жылдан 30 жылға дейін қызмет етіп келеді.

Қазақстанда педагог мәртебесі 2019 жылы арнайы заңмен бекітілді. Соңғы жылдары мұғалімдердің еңбекақысы кезең-кезеңімен көтеріліп, олардың біліктілігін арттыру мен кәсіби дамуына арналған бағдарламалар жүзеге асырылып келеді.