GOSAUDIT.KZ
Мемлекеттік аудит қадам-қадаммен. Аудит объектілері қалай іріктеледі❓ 📌 Мемлекеттік аудит тізім бойынша жүргізілетін тексеру ғана емес. Ол үшін жыл сайын аудит объектілерінің жеке тізбесі жасалады. Тізбені қалыптастыру барысында Президент тапсырмалары, Парламент…
Мемлекеттік аудит қадам-қадаммен. Аудит жүргізудің үш кезеңі
📌 Мемлекеттік аудит органдары жүзеге асыратын қаржылық тексеру объективті, кешенді және барынша нәтижелі болуы үшін ол бірнеше кезеңге бөлінеді.
1️⃣ Дайындық кезеңі.
Алдымен аудиторлар тобы құрылады. Бұл жерде топ мүшелерінің тексерілетін нысанмен мүдделер қақтығысы болмауына ерекше көңіл бөлінеді.
Содан кейін алдағы аудит нысаны жан-жақты зерттеледі: оның қызметі, саланың жағдайы, тәуекелдер, ішкі бақылаудың тиімділігі және т.б.
Осы кезеңде сондай-ақ:
🔵 тексерудің мақсаттары мен міндеттері айқындалады;
🔵 аудит бағдарламасы әзірленеді;
🔵 талдау үшін деректер іріктемесі жасалады.
2️⃣ Негізгі кезең.
Бұл кезеңде негізгі жұмыс басталады. Аудиторлар қажетті деректер мен фактілерді жинайды, оның ішінде өзге ұйымдардан да ақпарат алады. Жиналған материалдар заңдармен, нормативтік құжаттармен және ішкі актілермен салыстырылады.
Басты мақсат – заңнамалық олқылықтар мен басқарудағы жүйелі қателіктерді анықтай отырып, мемлекеттік қаражат пен активтерді басқару және пайдалану тиімділігін арттыру.
3️⃣ Қорытынды кезең.
Тексеру аяқталғаннан кейін аудиторлар тиімділік, сәйкестік және қаржылық мәселелер бойынша есептерді рәсімдейді. Сол есептердің негізінде Аудиторлық қорытынды жасалады. Бұл – негізгі құжат, онда қорытындылар мен ұсынымдар қамтылады. Дәл осы құжат Жоғары аудиторлық палата немесе тексеру комиссияларының шешімдерінің негізі болып табылады.
Қорытынды отырыста қаралады: онда аудиторлар мен тексерілетін нысан өкілдерінің есептері тыңдалып, соңғы нұсқаулықтар қабылданады.
Осылайша, мемлекеттік аудит бір реттік тексеру емес, тұтас жүйе болып табылады: мұқият дайындық пен тәуекелдерді талдаудан бастап, мемлекеттік ресурстарды пайдаланудың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған қорытынды шешімдерге дейінгі үдеріс.
🚀 @auditpalatasy
Алдымен аудиторлар тобы құрылады. Бұл жерде топ мүшелерінің тексерілетін нысанмен мүдделер қақтығысы болмауына ерекше көңіл бөлінеді.
Содан кейін алдағы аудит нысаны жан-жақты зерттеледі: оның қызметі, саланың жағдайы, тәуекелдер, ішкі бақылаудың тиімділігі және т.б.
Осы кезеңде сондай-ақ:
Бұл кезеңде негізгі жұмыс басталады. Аудиторлар қажетті деректер мен фактілерді жинайды, оның ішінде өзге ұйымдардан да ақпарат алады. Жиналған материалдар заңдармен, нормативтік құжаттармен және ішкі актілермен салыстырылады.
Басты мақсат – заңнамалық олқылықтар мен басқарудағы жүйелі қателіктерді анықтай отырып, мемлекеттік қаражат пен активтерді басқару және пайдалану тиімділігін арттыру.
Тексеру аяқталғаннан кейін аудиторлар тиімділік, сәйкестік және қаржылық мәселелер бойынша есептерді рәсімдейді. Сол есептердің негізінде Аудиторлық қорытынды жасалады. Бұл – негізгі құжат, онда қорытындылар мен ұсынымдар қамтылады. Дәл осы құжат Жоғары аудиторлық палата немесе тексеру комиссияларының шешімдерінің негізі болып табылады.
Қорытынды отырыста қаралады: онда аудиторлар мен тексерілетін нысан өкілдерінің есептері тыңдалып, соңғы нұсқаулықтар қабылданады.
Осылайша, мемлекеттік аудит бір реттік тексеру емес, тұтас жүйе болып табылады: мұқият дайындық пен тәуекелдерді талдаудан бастап, мемлекеттік ресурстарды пайдаланудың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған қорытынды шешімдерге дейінгі үдеріс.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
Мемлекеттік аудит қадам-қадаммен. Аудит жүргізудің үш кезеңі 📌 Мемлекеттік аудит органдары жүзеге асыратын қаржылық тексеру объективті, кешенді және барынша нәтижелі болуы үшін ол бірнеше кезеңге бөлінеді. 1️⃣ Дайындық кезеңі. Алдымен аудиторлар тобы құрылады.…
Госаудит по полочкам. Три этапа проведения аудита
📌 Чтобы финансовая проверка, осуществляемая органами госаудита, была объективной, комплексной и максимально результативной, она делится на несколько этапов.
1️⃣ Подготовительный этап. Сначала формируется команда аудиторов. Особое внимание здесь уделяется тому, чтобы у ее участников не было конфликта интересов с проверяемым объектом.
Затем тщательно изучается сам объект предстоящего аудита: его деятельность, состояние отрасли, имеющиеся риски, эффективность внутреннего контроля и т.д.
На этом же этапе:
🔵 определяются цели и задачи проверки;
🔵 разрабатывается программа аудита;
🔵 формируется выборка данных для анализа.
2️⃣ Основной этап. Здесь начинается непосредственно «работа в поле». Аудиторы собирают необходимые данные и факты, в том числе у сторонних организаций. Полученные материалы сравниваются с законами, нормативами и внутренними актами.
Главная цель – повысить эффективность управления и использования госсредств и активов путем установления пробелов в законодательстве или системных управленческих ошибок.
3️⃣ Заключительный этап. После завершения проверки аудиторы оформляют отчеты: по эффективности, соответствию деятельности и финансовым вопросам. На их основе составляется Аудиторское заключение. Это главный документ с выводами и рекомендациями. Именно он становится базой для решений Высшей аудиторской палаты или ревизионной комиссии.
В дальнейшем заключение рассматривается на заседании: заслушиваются аудиторы и представители проверяемого объекта, после чего принимаются итоговые предписания.
Таким образом, государственный аудит является не разовой проверкой, а целой системой: от тщательной подготовки и анализа рисков до итоговых решений, которые помогают повысить прозрачность и эффективность использования государственных ресурсов.
🚀 @auditpalatasy
Затем тщательно изучается сам объект предстоящего аудита: его деятельность, состояние отрасли, имеющиеся риски, эффективность внутреннего контроля и т.д.
На этом же этапе:
Главная цель – повысить эффективность управления и использования госсредств и активов путем установления пробелов в законодательстве или системных управленческих ошибок.
В дальнейшем заключение рассматривается на заседании: заслушиваются аудиторы и представители проверяемого объекта, после чего принимаются итоговые предписания.
Таким образом, государственный аудит является не разовой проверкой, а целой системой: от тщательной подготовки и анализа рисков до итоговых решений, которые помогают повысить прозрачность и эффективность использования государственных ресурсов.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Денсаулық сақтау министрлігі Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудиттен кейін дәрі-дәрмектерді сатып алу мен бағасын бақылауды күшейтті
📌 Денсаулық сақтау саласында дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сатып алу тиімділігін арттыру және оларға баға белгілеуді жақсарту үшін шаралар кешені қабылданды. Бұл жұмыс ҚР Жоғары аудиторлық палатасының нұсқамасы бойынша жүргізілді.
Биыл көктемде Денсаулық сақтау министрлігінің, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарының және бірыңғай дистрибьютор «СК-Фармация» ЖШС-ның қызметіне мемлекеттік аудит жүргізілді. Жоғары аудиторлық палата азаматтар мен ауруханалардың дәрі-дәрмектермен және медициналық бұйымдармен қалай қамтамасыз етілетінін тексерді.
Аудит аяқталғаннан кейін аудит объектілеріне анықталған кемшіліктер мен бұзушылықтарды жою үшін нақты тапсырмалар берілді.
✔️ Жүргізілген жұмыс нәтижесінде Денсаулық сақтау министрлігі Тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі (ТМККК) және Міндетті медициналық сақтандыру жүйесі (МӘМС) шеңберінде
дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың шекті бағаларын қалыптастыру қағидаларына маңызды өзгерістер енгізді.
✔️ Референттік баға белгілеу (басқа елдердегі бағаларды салыстыру) тәртібі жаңартылды және баға белгілеуді барынша нақты әрі ашық ету үшін қолда бар өзекті деректер мен ақпараттық жүйелерді пайдалана отырып, бағаларды тіркеу көзделген. Басты мақсат – негізсіз үстеме бағалардың алдын алу.
Жаңа механизм шеңберінде ТМККК мен МӘМС жүйесіне кіретін 2,9 мың дәрі-дәрмек атауының, сондай-ақ бөлшек және көтерме сауда үшін 4,9 мың дәрі-дәрмек бағасы қайта қаралды.
✔️ Денсаулық сақтау министрлігінің бұдан бұрын бекітілген бұйрықтарына да өзгерістер енгізілді. Нәтижесінде 453 позиция бойынша баға төмендеді, 38 позиция бойынша баға көтерілді, 601 позиция өзгеріссіз қалды. Медициналық бұйымдардың 1,4 мың техникалық сипаттамасы және дәрілік заттардың 1,1 мың халықаралық патенттелмеген атауы түзетілді. Қосымша дәрілік заттардың 28 жаңа позициясы енгізілді.
✔️ Сонымен қатар Бірыңғай дистрибьютор БҰҰДБ мен ЮНИСЕФ-ті қоса алғанда, БҰҰ жүйесінің халықаралық ұйымдарымен жасалған келісімдерді қайта қарап, жаңартты.
Енді құжаттарда мынадай жаңа тармақтар бекітілді:
🔵 медициналық тауарларды жеткізу мерзімдері мен сапасының сақталуы үшін жауаптылық;
🔵 жосықсыз жеткізушілерге айыппұл санкцияларын қолдану;
🔵 ішінара алдын ала төлем жасау мүмкіндігі.
Қабылданған шаралар сатып алу қызметінің ашықтығы мен тиімділігін арттыруға, жеткізілетін дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың сапасын бақылауды күшейтуге, сондай-ақ баға белгілеу механизмдерін оңтайландыруға бағытталған.
Мемлекеттік аудит қорытындысы бойынша басқа да тапсырмалардың орындалуы Жоғары аудиторлық палатаның бақылауында.
🚀 @auditpalatasy
Биыл көктемде Денсаулық сақтау министрлігінің, оның ведомстволық бағынысты ұйымдарының және бірыңғай дистрибьютор «СК-Фармация» ЖШС-ның қызметіне мемлекеттік аудит жүргізілді. Жоғары аудиторлық палата азаматтар мен ауруханалардың дәрі-дәрмектермен және медициналық бұйымдармен қалай қамтамасыз етілетінін тексерді.
Аудит аяқталғаннан кейін аудит объектілеріне анықталған кемшіліктер мен бұзушылықтарды жою үшін нақты тапсырмалар берілді.
дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың шекті бағаларын қалыптастыру қағидаларына маңызды өзгерістер енгізді.
Жаңа механизм шеңберінде ТМККК мен МӘМС жүйесіне кіретін 2,9 мың дәрі-дәрмек атауының, сондай-ақ бөлшек және көтерме сауда үшін 4,9 мың дәрі-дәрмек бағасы қайта қаралды.
Енді құжаттарда мынадай жаңа тармақтар бекітілді:
Қабылданған шаралар сатып алу қызметінің ашықтығы мен тиімділігін арттыруға, жеткізілетін дәрі-дәрмектер мен медициналық бұйымдардың сапасын бақылауды күшейтуге, сондай-ақ баға белгілеу механизмдерін оңтайландыруға бағытталған.
Мемлекеттік аудит қорытындысы бойынша басқа да тапсырмалардың орындалуы Жоғары аудиторлық палатаның бақылауында.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
Денсаулық сақтау министрлігі Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудиттен кейін дәрі-дәрмектерді сатып алу мен бағасын бақылауды күшейтті 📌 Денсаулық сақтау саласында дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сатып алу тиімділігін арттыру және оларға баға белгілеуді…
Минздрав усилил контроль за закупкой и ценами на лекарства после аудита ВАП
📌 В сфере здравоохранения принят комплекс мер для повышения эффективности закупок и улучшения ценообразования на лекарственные средства и медицинские изделия. Необходимая работа проведена по предписанию Высшей аудиторской палаты РК.
Весной текущего года состоялся государственный аудит деятельности Минздрава, его подведомственных организаций и Единого дистрибьютора ТОО «СК-Фармация». ВАП проверяла, как граждане и больницы обеспечиваются лекарствами и медизделиями.
После завершения объектам аудита были даны конкретные поручения для устранения выявленных недостатков и нарушений.
✔️ В результате проведенной работы Министерством здравоохранения внесены важные изменения в правила формирования предельных цен на лекарства и медизделия в рамках Гарантированного объема бесплатной медпомощи (ГОБМП) и Системы обязательного медстрахования (ОСМС).
✔️ Был обновлен порядок референтного ценообразования (сравнение цен в других странах) и предусмотрена регистрация цен с использованием имеющихся актуальных данных и информсистем для более точного и прозрачного ценообразования. Главная цель – предотвратить необоснованные наценки.
В рамках нового механизма были пересмотрены цены на 2,9 тыс. торговых наименований лекарств, входящих в ГОБМП и ОСМС, а также на 4,9 тыс. наименований для розничной и оптовой торговли.
✔️ Также внесены изменения в ранее утвержденные приказы Минздрава. В результате понижение цен проведено по 453 позициям, повышение – по 38 позициям, без изменений оставлена 601 позиция. Скорректированы 1,4 тыс. технических характеристик медизделий и 1,1 тыс. международных непатентованных наименований лекарственных средств. Дополнительно включено 28 новых позиций лекарственных средств.
✔️ Кроме того, Единый дистрибьютор пересмотрел и обновил соглашения с международными организациями системы ООН, включая ПРООН и ЮНИСЕФ.
Теперь в документах закреплены новые пункты:
🔵 ответственность за соблюдение сроков поставок и качества медицинских товаров;
🔵 применение штрафных санкций к недобросовестным поставщикам;
🔵 возможность частичной предоплаты.
Принятые меры направлены на повышение прозрачности и эффективности закупочной деятельности, усиление контроля за качеством поставляемых лекарств и медизделий, а также на оптимизацию механизмов ценообразования.
Исполнение других поручений по итогам госаудита остается под контролем Высшей аудиторской палаты.
🚀 @auditpalatasy
Весной текущего года состоялся государственный аудит деятельности Минздрава, его подведомственных организаций и Единого дистрибьютора ТОО «СК-Фармация». ВАП проверяла, как граждане и больницы обеспечиваются лекарствами и медизделиями.
После завершения объектам аудита были даны конкретные поручения для устранения выявленных недостатков и нарушений.
В рамках нового механизма были пересмотрены цены на 2,9 тыс. торговых наименований лекарств, входящих в ГОБМП и ОСМС, а также на 4,9 тыс. наименований для розничной и оптовой торговли.
Теперь в документах закреплены новые пункты:
Принятые меры направлены на повышение прозрачности и эффективности закупочной деятельности, усиление контроля за качеством поставляемых лекарств и медизделий, а также на оптимизацию механизмов ценообразования.
Исполнение других поручений по итогам госаудита остается под контролем Высшей аудиторской палаты.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Ыстанбұлда Жоғары аудиторлық палатаның қатысуымен ТҮРКСАИ ұйымын құру туралы декларацияға қол қойылды
Ыстанбұл қаласында Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше елдердің жоғары аудит органдары өкілдерінің ресми кездесуі өтті. Қазақстан тарапынан іс-шараға Әлихан Смайылов бастаған Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының делегациясы қатысты.
📌 Кездесудің басты тақырыбы түркі мемлекеттері жоғары аудит органдарының ТҮРКСАИ жаңа ұйымын құру мәселесін талқылау болды.
Жаңа кәсіби құрылым ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің жоғары аудит органдарын біріктіреді. Бүгінде ТМҰ елдерінің жалпы халқы 160 млн адамнан асады, ал жиынтық ЖІӨ $1,8 трлн-нан жоғары.
Ұйымның негізгі мақсаты – түркі кеңістігіндегі аудит саласындағы кәсіби ынтымақтастықты күшейту. Бұл білім мен тәжірибе алмасуды, аудиторлық практикаларды жетілдіруді, мамандардың біліктілігін арттыруды, бірлескен және параллель аудиттер жүргізуді, сондай-ақ зерттеу жобаларын іске қосуды көздейді.
Өз сөзінде Әлихан Смайылов ТҮРКСАИ-дың ұзақ мерзімді дамуы мен басым міндеттері жөніндегі Қазақстанның көзқарасын таныстырды.
Ол ұйымның құрылуы түркі мемлекеттерінің институционалдық тұрақтылықты нығайтуға, мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен есептілігін арттыруға деген ортақ ұмтылысын көрсететінін атап өтті.
Әлихан Смайылов цифрландыру дәуірінде Жоғары аудиторлық палата мына бағыттарға баса назар аударуды ұсынатынын атап өтті:
🔵 аудит процестерінде жасанды интеллектіні қолдану;
🔵 үлкен деректер аналитикасын пайдалану;
🔵 тиімділік аудиті, қаржылық, экологиялық және IT-аудит әдістерін жетілдіру.
Сонымен қатар бірлескен аудиторлық іс-шаралар, практикалық тренингтер, халықаралық ұйымдардағы өзара қолдау және жалпы түркі мемлекеттерінің әлемдік аудит қауымдастығындағы ықпалын арттыру ерекше қызығушылық тудырады.
🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 Кездесу қорытындысы бойынша Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстанның жоғары аудит органдарының басшылары ТҮРКСАИ түркі мемлекеттерінің жоғары аудит органдары ұйымын құру туралы декларацияға қол қойды.
Алдағы үш жыл ішінде ұйымға Түркияның Есеп соты төрағалық етеді. Ал одан кейінгі кезеңдерде төрағалық әліпби ретімен ротациялық негізде айқындалатын болады.
🚀 @auditpalatasy
Ыстанбұл қаласында Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше елдердің жоғары аудит органдары өкілдерінің ресми кездесуі өтті. Қазақстан тарапынан іс-шараға Әлихан Смайылов бастаған Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының делегациясы қатысты.
Жаңа кәсіби құрылым ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің жоғары аудит органдарын біріктіреді. Бүгінде ТМҰ елдерінің жалпы халқы 160 млн адамнан асады, ал жиынтық ЖІӨ $1,8 трлн-нан жоғары.
Ұйымның негізгі мақсаты – түркі кеңістігіндегі аудит саласындағы кәсіби ынтымақтастықты күшейту. Бұл білім мен тәжірибе алмасуды, аудиторлық практикаларды жетілдіруді, мамандардың біліктілігін арттыруды, бірлескен және параллель аудиттер жүргізуді, сондай-ақ зерттеу жобаларын іске қосуды көздейді.
Өз сөзінде Әлихан Смайылов ТҮРКСАИ-дың ұзақ мерзімді дамуы мен басым міндеттері жөніндегі Қазақстанның көзқарасын таныстырды.
Ол ұйымның құрылуы түркі мемлекеттерінің институционалдық тұрақтылықты нығайтуға, мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен есептілігін арттыруға деген ортақ ұмтылысын көрсететінін атап өтті.
«Бүгінгі оқиға – мемлекеттеріміздің жоғары аудит органдары арасындағы ынтымақтастықты дамытудағы тарихи қадам. ТҮРКСАИ достықтың, сенімнің және кәсіби өзара іс-қимылдың берік көпіріне айналады деп сенеміз», — деді Әлихан Смайылов.
Әлихан Смайылов цифрландыру дәуірінде Жоғары аудиторлық палата мына бағыттарға баса назар аударуды ұсынатынын атап өтті:
Сонымен қатар бірлескен аудиторлық іс-шаралар, практикалық тренингтер, халықаралық ұйымдардағы өзара қолдау және жалпы түркі мемлекеттерінің әлемдік аудит қауымдастығындағы ықпалын арттыру ерекше қызығушылық тудырады.
«Біз тұрақты диалог жүргізіп, ТҮРКСАИ-ды тиімді ынтымақтастықтың символына айналдырғымыз келеді. Жоғары аудиторлық палата жарғылық құжаттарды әзірлеуден бастап практикалық өзара іс-қимылға дейін ТҮРКСАИ қызметіне белсенді қатысуға дайын. Бұл – түркі халықтарының өркендеуі жолындағы ортақ еңбек», — деді Әлихан Смайылов.
🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 Кездесу қорытындысы бойынша Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстанның жоғары аудит органдарының басшылары ТҮРКСАИ түркі мемлекеттерінің жоғары аудит органдары ұйымын құру туралы декларацияға қол қойды.
Алдағы үш жыл ішінде ұйымға Түркияның Есеп соты төрағалық етеді. Ал одан кейінгі кезеңдерде төрағалық әліпби ретімен ротациялық негізде айқындалатын болады.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
Ыстанбұлда Жоғары аудиторлық палатаның қатысуымен ТҮРКСАИ ұйымын құру туралы декларацияға қол қойылды Ыстанбұл қаласында Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше елдердің жоғары аудит органдары өкілдерінің ресми кездесуі өтті. Қазақстан тарапынан іс-шараға Әлихан…
В Стамбуле с участием ВАП РК подписана декларация о создании ТЮРКСАИ
В г. Стамбуле состоялась официальная встреча представителей высших органов аудита стран, входящих в Организацию Тюркских Государств (ОТГ). Казахстан на мероприятии представила делегация Высшей аудиторской палаты РК под руководством председателя Алихана Смаилова.
📌 Главной темой встречи стало обсуждение создания Организации высших органов аудита тюркских государств – ТЮРКСАИ.
✔️ Новая профессиональная структура объединит высшие органы аудита стран, входящих в ОТГ. На сегодняшний день совокупное население стран ОТГ превышает 160 млн человек, а общий объем ВВП – более $1,8 трлн.
Ключевой целью новой организации станет усиление профессионального сотрудничества в области аудита на тюркском пространстве. Это подразумевает обмен знаниями и опытом, совершенствование аудиторских практик, повышение компетенций специалистов, проведение совместных и параллельных аудитов, а также запуск исследовательских проектов.
В своем выступлении Алихан Смаилов представил видение Казахстана о приоритетных задачах и долгосрочном развитии ТЮРКСАИ.
Он подчеркнул, что ее создание отражает общее стремление тюркских стран к укреплению институциональной устойчивости, повышению прозрачности и подотчетности государственного управления.
По его словам, в эпоху цифровизации ВАП РК предлагает направить общие усилия на обмен опытом в следующих направлениях:
🔵 применение искусственного интеллекта в аудиторских процессах;
🔵 использование аналитики больших данных;
🔵 совершенствование методов аудита эффективности, финансового, экологического и IT-аудита.
Кроме того, интерес представляют совместные аудиторские мероприятия, практические тренинги, взаимная поддержка в международных организациях и в целом усиление влияния тюркских стран в мировом аудиторском сообществе.
🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 По итогам встречи главы высших органов аудита Азербайджана, Казахстана, Кыргызстана, Турции и Узбекистана подписали декларацию об учреждении Организации высших органов аудита тюркских государств – ТЮРКСАИ.
Председательство в Организации на ближайшие три года будет осуществлять Суд счетов Турции. В дальнейшем председательство в ТЮРКСАИ будет определяться на ротационной основе в алфавитном порядке.
🚀 @auditpalatasy
В г. Стамбуле состоялась официальная встреча представителей высших органов аудита стран, входящих в Организацию Тюркских Государств (ОТГ). Казахстан на мероприятии представила делегация Высшей аудиторской палаты РК под руководством председателя Алихана Смаилова.
Ключевой целью новой организации станет усиление профессионального сотрудничества в области аудита на тюркском пространстве. Это подразумевает обмен знаниями и опытом, совершенствование аудиторских практик, повышение компетенций специалистов, проведение совместных и параллельных аудитов, а также запуск исследовательских проектов.
В своем выступлении Алихан Смаилов представил видение Казахстана о приоритетных задачах и долгосрочном развитии ТЮРКСАИ.
Он подчеркнул, что ее создание отражает общее стремление тюркских стран к укреплению институциональной устойчивости, повышению прозрачности и подотчетности государственного управления.
«Мы глубоко убеждены, что сегодняшнее событие является историческим шагом в развитии сотрудничества между высшими органами аудита наших государств. Искренне верю, что ТЮРКСАИ станет прочным мостом дружбы, доверия и профессионального взаимодействия», — сказал Алихан Смаилов.
По его словам, в эпоху цифровизации ВАП РК предлагает направить общие усилия на обмен опытом в следующих направлениях:
Кроме того, интерес представляют совместные аудиторские мероприятия, практические тренинги, взаимная поддержка в международных организациях и в целом усиление влияния тюркских стран в мировом аудиторском сообществе.
«Мы хотим поддерживать регулярный диалог, чтобы ТЮРКСАИ стала символом эффективного, братского и созидательного сотрудничества. Высшая аудиторская палата готова активно участвовать в деятельности ТЮРКСАИ – от разработки уставных документов до практического взаимодействия – во благо процветания тюркских народов», — подчеркнул Алихан Смаилов.
🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 По итогам встречи главы высших органов аудита Азербайджана, Казахстана, Кыргызстана, Турции и Узбекистана подписали декларацию об учреждении Организации высших органов аудита тюркских государств – ТЮРКСАИ.
Председательство в Организации на ближайшие три года будет осуществлять Суд счетов Турции. В дальнейшем председательство в ТЮРКСАИ будет определяться на ротационной основе в алфавитном порядке.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Жоғары аудиторлық палатада Солтүстік Қазақстан облысында жүргізілген мемлекеттік аудиттің қорытындылары шығарылды
Солтүстік Қазақстан облысына бөлінген бюджет қаражаты мен мемлекеттік активтердің пайдаланылу тиімділігіне жүргізілген аудит аяқталды. Аудит қорытындылары Жоғары аудиторлық палатаның отырысында қаралды.
📊 Жүргізілген тексеру соңғы 5 жыл ішінде облыс негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерді орындағанын көрсетті. Жалпы өңірлік өнімнің (ЖӨӨ) тұрақты өсуі байқалады, ол 2020 жылдан бері 69%-ға артқан. Жұмыссыздық деңгейі 0,4%-ға төмендеген, ал кірісі ең төмен күнкөріс деңгейінен аз азаматтардың үлесі 2,3 пайыздық тармаққа азайған. Сонымен қатар тұрғын үй қоры 600 мың шаршы метрге көбейген.
📌 Дегенмен аудит барысында өңірдегі өмір сапасына теріс әсер ететін бірқатар факторлар, бұзушылықтар мен кемшіліктер анықталды.
Мәселен, облыста халықтың табиғи өсімі азайып, теріс көші-қон сальдосы байқалуда.
Білім беру саласында үш ауысымды және апаттық күйдегі мектептер проблемасы шешімін таппай отыр. 17 мектепте спорт залы жоқ, 24 мектеп пән кабинеттерімен қамтамасыз етілмеген. Медициналық мекемелердің шамамен 74%-ы тозған.
Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері санының артқанына қарамастан, ЖӨӨ үлесінде олар өндірген өнім көлемінің төмендегені байқалады.
Отырыс барысында Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов өңір бойынша көтерме және бөлшек сауда саласында жұмыс істейтін кәсіпорындар кірісінің едәуір төмендегеніне назар аударды. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметі бойынша 100 млрд теңгеге азайған.
Өңір үшін стратегиялық маңызы бар объект саналатын «Qyzyljar» арнайы экономикалық аймағы назардан тыс қалып отыр. Инженерлік инфрақұрылымның болмауы салдарынан АЭА-дағы кейбір объектілер уақытында пайдалануға берілмеген. Бұл АЭА тиімділігін және инвесторлардың сенімін төмендетеді. Соған қарамастан жергілікті бюджеттен басымдығы төмен жобаларға қаражат бөлінген, мысалы, әкімшілік ғимараттарды реконструкциялауға 7,3 млрд теңге, театр құрылысына 7 млрд теңге жұмсалған.
Облыстағы 38 тірек ауыл әлі күнге дейін сапалы орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етілмеген. Салынған 79 объектінің 22-сі (10 млрд теңгеге) осы уақытқа дейін пайдаланушы ұйымдарға берілмеген.
Облыстың көлік инфрақұрылымын дамыту жұмыстары тиісті деңгейде жүргізілмей отыр. Жолаушылар көлігін дамытудың кешенді схемасы жоқ және жол инфрақұрылымының қауіпсіздігіне жеткілікті деңгейде мониторинг жүргізілмейді.
«Солтүстік» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ-ның қызметіне берілген баға да басқару мен инвестициялық бағыттарды іске асырудың тиімділігі төмен екенін көрсетті. Мәселен, бірлескен кәсіпорындар құру нәтиже бермей, шамамен 1 млрд теңге көлемінде мемлекеттік ресурстар шығынына әкелді. Бейінді емес активтерді ұстау 610 млн теңге көлемінде, өңірлік тұрақтандыру қорларының қаражатын пайдалану салдарынан 298 млн теңге көлемінде шығын келген. Бухгалтерлік есеп жүргізуде де 24 млрд теңгеден астам сомаға бұзушылық анықталды.
Мемлекеттік сатып алу саласында да заң бұзушылықтар тіркелген. Конкурс рәсімдерін өткізбей, 5,5 млрд теңгеге бір көзден сатып алу арқылы шарттар жасасу, сондай-ақ жұмыстар көлемін қосалқы мердігерге беру жөніндегі шектеулерді сақтамау фактілері анықталды.
📌 Аудит қорытындысы бойынша:
🔵 28,3 млрд теңгеге қаржылық бұзушылық, 112,4 млрд теңге бюджет қаражатының тиімсіз жоспарланылғаны және пайдаланылғаны анықталды;
🔵 111 факт бойынша материалдар әкімшілік іс қозғау үшін жіберілді;
🔵 кейбір материалдар құқық қорғау органдарына беріледі.
🔗 Толығырақ
🚀 @auditpalatasy
Солтүстік Қазақстан облысына бөлінген бюджет қаражаты мен мемлекеттік активтердің пайдаланылу тиімділігіне жүргізілген аудит аяқталды. Аудит қорытындылары Жоғары аудиторлық палатаның отырысында қаралды.
Мәселен, облыста халықтың табиғи өсімі азайып, теріс көші-қон сальдосы байқалуда.
Білім беру саласында үш ауысымды және апаттық күйдегі мектептер проблемасы шешімін таппай отыр. 17 мектепте спорт залы жоқ, 24 мектеп пән кабинеттерімен қамтамасыз етілмеген. Медициналық мекемелердің шамамен 74%-ы тозған.
Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері санының артқанына қарамастан, ЖӨӨ үлесінде олар өндірген өнім көлемінің төмендегені байқалады.
Отырыс барысында Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов өңір бойынша көтерме және бөлшек сауда саласында жұмыс істейтін кәсіпорындар кірісінің едәуір төмендегеніне назар аударды. Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметі бойынша 100 млрд теңгеге азайған.
«Яғни, өңірдің сауда саласы бойынша салықтық әлеуеті төмендеген. Демек, салық аз төленді, салдарынан жергілікті бюджеттің әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту және басқа да жобаларды қаржыландыру мүмкіндігі де азайды. Біз жағдайды көріп отырмыз, бұл дұрыс емес. Көлеңкелі сектор артқан болуы мүмкін. Бұл бағытта жұмыс істеу қажет», — деді Әлихан Смайылов.
Өңір үшін стратегиялық маңызы бар объект саналатын «Qyzyljar» арнайы экономикалық аймағы назардан тыс қалып отыр. Инженерлік инфрақұрылымның болмауы салдарынан АЭА-дағы кейбір объектілер уақытында пайдалануға берілмеген. Бұл АЭА тиімділігін және инвесторлардың сенімін төмендетеді. Соған қарамастан жергілікті бюджеттен басымдығы төмен жобаларға қаражат бөлінген, мысалы, әкімшілік ғимараттарды реконструкциялауға 7,3 млрд теңге, театр құрылысына 7 млрд теңге жұмсалған.
Облыстағы 38 тірек ауыл әлі күнге дейін сапалы орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етілмеген. Салынған 79 объектінің 22-сі (10 млрд теңгеге) осы уақытқа дейін пайдаланушы ұйымдарға берілмеген.
Облыстың көлік инфрақұрылымын дамыту жұмыстары тиісті деңгейде жүргізілмей отыр. Жолаушылар көлігін дамытудың кешенді схемасы жоқ және жол инфрақұрылымының қауіпсіздігіне жеткілікті деңгейде мониторинг жүргізілмейді.
«Солтүстік» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ-ның қызметіне берілген баға да басқару мен инвестициялық бағыттарды іске асырудың тиімділігі төмен екенін көрсетті. Мәселен, бірлескен кәсіпорындар құру нәтиже бермей, шамамен 1 млрд теңге көлемінде мемлекеттік ресурстар шығынына әкелді. Бейінді емес активтерді ұстау 610 млн теңге көлемінде, өңірлік тұрақтандыру қорларының қаражатын пайдалану салдарынан 298 млн теңге көлемінде шығын келген. Бухгалтерлік есеп жүргізуде де 24 млрд теңгеден астам сомаға бұзушылық анықталды.
Мемлекеттік сатып алу саласында да заң бұзушылықтар тіркелген. Конкурс рәсімдерін өткізбей, 5,5 млрд теңгеге бір көзден сатып алу арқылы шарттар жасасу, сондай-ақ жұмыстар көлемін қосалқы мердігерге беру жөніндегі шектеулерді сақтамау фактілері анықталды.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
GOSAUDIT.KZ
Photo
Итоги госаудита в Северо-Казахстанской области подведены в ВАП
Завершился аудит эффективности использования бюджетных средств и активов государства, выделенных Северо-Казахстанской области. Его итоги рассмотрены на заседании в Высшей аудиторской палате.
📊 Проведенная проверка показала, что за последние 5 лет область в целом выполнила основные социально-экономические показатели. Отмечается стабильный рост валового регионального продукта (ВРП) – с 2020 года на 69%. Уровень безработицы снизился на 0,4%, а доля граждан с доходами ниже прожиточного минимума – на 2,3 процентных пункта. Жилищный фонд при этом увеличился на 600 тыс. кв. м.
📌 Вместе с тем аудит выявил ряд факторов, нарушений и недостатков, оказывающих негативное влияние на качество жизни в регионе.
Так, в области наблюдается сокращение естественного прироста населения и отрицательное миграционное сальдо.
В сфере образования остаются нерешенными проблемы трехсменных и аварийных школ. 17 школ не имеют спортзалов, 24 школы не обеспечены предметными кабинетами. Острым остается вопрос износа зданий медицинских учреждений, составляющий порядка 74%.
Несмотря на рост количества субъектов малого и среднего предпринимательства, отмечается снижение объема произведенной ими продукции в общем объеме ВРП региона.
В ходе заседания председатель ВАП Алихан Смаилов также обратил внимание на значительное сокращение доходов предприятий, занятых в сфере оптово-розничной торговли по региону – по данным КГД, на 100 млрд тенге.
Без внимания остается СЭЗ «Qyzyljar», хотя она стратегически важна для региона. Из-за отсутствия инженерной инфраструктуры некоторые объекты СЭЗ не были своевременно введены в эксплуатацию, что снижает эффективность СЭЗ и доверие инвесторов. При этом местный бюджет направляет средства на менее приоритетные проекты, например реконструкцию административных зданий – 7,3 млрд тенге и строительство театра – 7 млрд тенге.
38 опорных сел в области все еще остаются без качественного централизованного водоснабжения. Из 79 построенных объектов 22 (на 10 млрд тенге) до сих пор не переданы в эксплуатирующие организации.
Не должным образом проводится работа по развитию транспортной инфраструктуры области: нет комплексной схемы развития пассажирского транспорта и достаточного мониторинга безопасности дорожной инфраструктуры.
Оценка деятельности АО «СПК «Солтүстік»» показала низкую эффективность управления и реализации инвестиционных направлений. Так, создание совместных предприятий не дало результата и привело к потерям около 1 млрд тенге государственных ресурсов. Существенные убытки связаны с содержанием непрофильных активов – 610 млн тенге и использованием средств региональных стабфондов – 298 млн тенге. Дополнительно выявлены нарушения в бухучете на сумму свыше 24 млрд тенге.
Установлены нарушения законодательства в области госзакупок, а именно факты заключения договоров из одного источника без проведения конкурсных процедур на сумму 5,5 млрд тенге, а также несоблюдения ограничений по передаче объемов работ на субподряд.
📌 Всего по итогам аудита установлено:
🔵 финансовые нарушения – на 28,3 млрд тенге, неэффективное планирование и использование бюджетных средств – на 112,4 млрд тенге.
🔵 Материалы по 111 фактам направлены для возбуждения административных дел, отдельные материалы будут переданы в правоохранительные органы.
🔗 Подробнее
🚀 @auditpalatasy
Завершился аудит эффективности использования бюджетных средств и активов государства, выделенных Северо-Казахстанской области. Его итоги рассмотрены на заседании в Высшей аудиторской палате.
Так, в области наблюдается сокращение естественного прироста населения и отрицательное миграционное сальдо.
В сфере образования остаются нерешенными проблемы трехсменных и аварийных школ. 17 школ не имеют спортзалов, 24 школы не обеспечены предметными кабинетами. Острым остается вопрос износа зданий медицинских учреждений, составляющий порядка 74%.
Несмотря на рост количества субъектов малого и среднего предпринимательства, отмечается снижение объема произведенной ими продукции в общем объеме ВРП региона.
В ходе заседания председатель ВАП Алихан Смаилов также обратил внимание на значительное сокращение доходов предприятий, занятых в сфере оптово-розничной торговли по региону – по данным КГД, на 100 млрд тенге.
«Получается, налоговый потенциал региона снизился по торговле. Соответственно, налогов меньше уплачено, и у местного бюджета стало меньше возможностей финансировать проекты по развитию социальной инфраструктуры и другие. Мы это увидели и считаем, что это, мягко говоря, не порядок. Возможно, теневой сектор увеличился. С этим надо работать», — отметил он.
Без внимания остается СЭЗ «Qyzyljar», хотя она стратегически важна для региона. Из-за отсутствия инженерной инфраструктуры некоторые объекты СЭЗ не были своевременно введены в эксплуатацию, что снижает эффективность СЭЗ и доверие инвесторов. При этом местный бюджет направляет средства на менее приоритетные проекты, например реконструкцию административных зданий – 7,3 млрд тенге и строительство театра – 7 млрд тенге.
38 опорных сел в области все еще остаются без качественного централизованного водоснабжения. Из 79 построенных объектов 22 (на 10 млрд тенге) до сих пор не переданы в эксплуатирующие организации.
Не должным образом проводится работа по развитию транспортной инфраструктуры области: нет комплексной схемы развития пассажирского транспорта и достаточного мониторинга безопасности дорожной инфраструктуры.
Оценка деятельности АО «СПК «Солтүстік»» показала низкую эффективность управления и реализации инвестиционных направлений. Так, создание совместных предприятий не дало результата и привело к потерям около 1 млрд тенге государственных ресурсов. Существенные убытки связаны с содержанием непрофильных активов – 610 млн тенге и использованием средств региональных стабфондов – 298 млн тенге. Дополнительно выявлены нарушения в бухучете на сумму свыше 24 млрд тенге.
Установлены нарушения законодательства в области госзакупок, а именно факты заключения договоров из одного источника без проведения конкурсных процедур на сумму 5,5 млрд тенге, а также несоблюдения ограничений по передаче объемов работ на субподряд.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Жоғары аудиторлық палата «Самұрық-Қазына» АҚ-дағы аудитті аяқтады
ҚР Жоғары аудиторлық палатасы «Самұрық-Қазына» АҚ мен оның еншілес ұйымдарындағы мемлекеттік активтердің пайдаланылу тиімділігіне аудит жүргізіп, стратегиялық басқару жүйесін бағалады.
✔️ Тексеру шаралары Қордың корпоративтік орталық ретіндегі қызметін, сондай-ақ «Қазатомөнеркәсіп», «Samruk-Kazyna Ondeu» және басқа да бірқатар компанияны қамтыды. Жалпы 18 заңды тұлғада аудит жүргізілді, сонымен қатар Парламент депутаттары мен қоғам тарапынан келіп түскен сауалдар ескерілді.
📊 2024 жылдың қорытындысы бойынша Қордың компаниялар тобының кірісі 16,5 трлн теңгені, ал холдингтің компаниялар тобының шоғырландырылған таза пайдасы 2,4 трлн теңгені құрады.
📊 Аудит қамтыған кезеңде холдинг мемлекетке 2,37 трлн теңге төлеген, оның 779,9 млрд теңгесі дивидендтер түрінде, 1,6 трлн теңгесі активтерді бәсекелестік ортаға беру есебінен аударылды.
Бұл төлемдерге қосымша Қор тағы 673 млрд теңгеге ҚР Президенті мен Үкіметінің тапсырмаларын іске асырды.
📌 Сонымен бірге аудиторлар Қордың компаниялар тобындағы стратегиялық жоспарлау мен басқарудағы кемшіліктерді анықтады.
2018-2021 жылдарға арналған Қорды трансформациялау бағдарламасының 8 компанияны шетелдік аналогтардың тиімділік деңгейіне шығару мақсаты орындалмаған. Бағдарламадан түскен нақты пайда көлемі 154,5 млрд теңге, яғни жоспарланған мөлшерден екі есе төмен.
Қордағы корпоративтік басқару деңгейінің жеткіліксіздігі байқалды. Атап айтқанда, стратегиялық құжаттарды тиісінше әзірлемеу, жоспарлы көрсеткіштерді төмендету фактілері орын алған, холдингтің Даму жоспарының орындалуына бақылауды күшейту қажет.
7 ақпараттық жүйенің ішінде Қор тек 4 жүйені пайдаланады. Басқарушылық есеп жүйесі (SAP BPC) дұрыс жұмыс істемейді, ал бірқатар компания бойынша қаржылық есеп қолмен жүргізіледі.
«Самұрық-Қазынада» ішкі нормативтік құжаттарды жүйелеуге жеткілікті көңіл бөлінбейді. Олардың шамамен 15%-ы қолданылмайды, қайта қарауды немесе күшін жоюды талап етеді.
«Самұрық-Қазына» АҚ Директорлар кеңесі жанындағы 5 комитеттің 3-еуі (стратегия жөніндегі, Трансформация бағдарламасының орындалуын бақылау жөніндегі, мамандандырылған комитет) жұмыс істемейді. Ал Қор Басқармасы жанындағы 7 комитеттің 2024 жылдан бері 2-еуі (жаңғырту және тұрақты даму жөніндегі) жұмыс істемейді.
Нәтижесінде холдингтің құрылымы тым күрделі күйге жеткен. Қор тобына 6 деңгейге бөлінген 326 компания кіреді. 2020-2024 жылдары Қор тобында 23 белсенді емес компания болған, ал 2024 жылдың қорытындысы бойынша 41 компания шығынмен аяқтаған. Бұл активтер құрылымын оңтайландырудың және оларды тиімді басқарудың маңызды әлеуетін көрсетеді.
Сондай-ақ инвестициялық жобалардың іске асырылуын бақылауды түбегейлі күшейту қажет, себебі 2020 жылдан 2024 жылғы 30 қыркүйекке дейін Қор тобының 175 жобасының тек 49-ы ғана аяқталған.
📌 Жалпы аудит қорытындысы бойынша:
🔵 351,8 млн теңге көлемінде қаржылық бұзушылықтар;
🔵 122,2 млрд теңге сомасында тиімсіз жоспарлау және қаражатты пайдалану фактілері анықталды;
🔵 119 жүйелік кемшілік тіркелді.
Бірқатар материал әкімшілік іс қозғау үшін жолданды, ал анықталған жекелеген бұзушылықтар бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жіберілді.
🚀 @auditpalatasy
ҚР Жоғары аудиторлық палатасы «Самұрық-Қазына» АҚ мен оның еншілес ұйымдарындағы мемлекеттік активтердің пайдаланылу тиімділігіне аудит жүргізіп, стратегиялық басқару жүйесін бағалады.
Бұл төлемдерге қосымша Қор тағы 673 млрд теңгеге ҚР Президенті мен Үкіметінің тапсырмаларын іске асырды.
2018-2021 жылдарға арналған Қорды трансформациялау бағдарламасының 8 компанияны шетелдік аналогтардың тиімділік деңгейіне шығару мақсаты орындалмаған. Бағдарламадан түскен нақты пайда көлемі 154,5 млрд теңге, яғни жоспарланған мөлшерден екі есе төмен.
Қордағы корпоративтік басқару деңгейінің жеткіліксіздігі байқалды. Атап айтқанда, стратегиялық құжаттарды тиісінше әзірлемеу, жоспарлы көрсеткіштерді төмендету фактілері орын алған, холдингтің Даму жоспарының орындалуына бақылауды күшейту қажет.
7 ақпараттық жүйенің ішінде Қор тек 4 жүйені пайдаланады. Басқарушылық есеп жүйесі (SAP BPC) дұрыс жұмыс істемейді, ал бірқатар компания бойынша қаржылық есеп қолмен жүргізіледі.
«Самұрық-Қазынада» ішкі нормативтік құжаттарды жүйелеуге жеткілікті көңіл бөлінбейді. Олардың шамамен 15%-ы қолданылмайды, қайта қарауды немесе күшін жоюды талап етеді.
«Самұрық-Қазына» АҚ Директорлар кеңесі жанындағы 5 комитеттің 3-еуі (стратегия жөніндегі, Трансформация бағдарламасының орындалуын бақылау жөніндегі, мамандандырылған комитет) жұмыс істемейді. Ал Қор Басқармасы жанындағы 7 комитеттің 2024 жылдан бері 2-еуі (жаңғырту және тұрақты даму жөніндегі) жұмыс істемейді.
Нәтижесінде холдингтің құрылымы тым күрделі күйге жеткен. Қор тобына 6 деңгейге бөлінген 326 компания кіреді. 2020-2024 жылдары Қор тобында 23 белсенді емес компания болған, ал 2024 жылдың қорытындысы бойынша 41 компания шығынмен аяқтаған. Бұл активтер құрылымын оңтайландырудың және оларды тиімді басқарудың маңызды әлеуетін көрсетеді.
Сондай-ақ инвестициялық жобалардың іске асырылуын бақылауды түбегейлі күшейту қажет, себебі 2020 жылдан 2024 жылғы 30 қыркүйекке дейін Қор тобының 175 жобасының тек 49-ы ғана аяқталған.
Бірқатар материал әкімшілік іс қозғау үшін жолданды, ал анықталған жекелеген бұзушылықтар бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жіберілді.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM